Поглавје 17 — Вистината напредува под тешкотии

GSAM 265.1“Како што пастирот го бара своето стадо во денот кога е меѓу своите распрснати овци; така ќе го барам и Јас Моето стадо и ќе го избавам од сите места каде што е распрснато во мрачниот и темниот ден.”¹

GSAM 265.2Оние кои до тоа време (1847) ја прифатиле пораката на третиот ангел, биле сиромашни во световни добра и следствено, не можеле многу да помогнат финансиски за ширење на пораката. Пастор Вајт и неговата сопруга и пастор Бејтс ја виделе важноста на личниот труд меѓу распрснатите браќа, како и потребата да се подготвува материјал за читање за да им се стави во рацете на луѓето, како помош во водењето кон познавање на вистината. Пастор Бејтс многу беше помогнат во изнесувањето на прашањето за саботата преку неговата брошура на таа тема, додека патуваше во различни места, како и преку нејзината дистрибуција по пошта. Тој работеше со најголема истрајност.

GSAM 265Жртвата на една млада сестра за вистината

GSAM 265.3Во еден момент, немајќи пари за превоз, тој требало да тргне пеш од Масачусетс до Њу Хемпшир. Токму тогаш добил писмо од една млада сестра која се обврзала да работи домашни работи за 1 долар неделно за да може да придонесе за каузата. Откако работеше една недела, таа толку се импресионира од помислата дека на пасторот Бејтс му требаат пари, што отиде кај својот работодавец и доби аванс за да може веднаш да му испрати 5 долари. Со тие пари тој ја плати својата карта до Њу Хемпшир со јавен превоз. На секое место имаше добри состаноци и многу души ја примија вистината.

GSAM 266Водење домаќинство со позајмен мебел

GSAM 266.1За да го покажеме духот на жртвување што ги водеше раните пионери во оваа порака, ќе го забележиме следново од изјавата на г-ѓа Вајт за нивната состојба во зимата 1847-48 година, кога тие заземале соби во пространиот дом на С. Хауланд, во Топшам, Мејн, каде што со позајмен мебел и започнале да живеат:—

GSAM 266.2“Бевме сиромашни и доживувавме тешки времиња. Мојот сопруг работеше на пренесување камења на железничката пруга, при што кожата на неговите прсти му се изрануваше и крвта истекуваше на многу места. Ние решивме да не бидеме зависни, туку да се издржуваме сами и да имаме со што да им помагаме на другите. Но, не ни одеше добро. Мојот сопруг работеше многу напорно, но не можеше да го добие она што му следуваше за неговиот труд.

GSAM 266Пастор Вајт сече огрев

GSAM 266.3“Мојот сопруг ја напушти железницата и со својата секира отиде во шумата да сече огрев. Со постојана болка во страната работеше од рано наутро до темница за да заработи околу педесет центи дневно. Силната болка го спречуваше да спие ноќе. Наскоро добивме писма од браќа од различни сојузни држави во кои нѐ покануваа да дојдеме да ги посетиме; но бидејќи немавме средства да излеземе од државата, нашиот одговор беше дека патот не е отворен пред нас.

GSAM 266.4“Добивме писмо од братот Чемберлен од Конектикат, во кое нѐ поттикнуваше да присуствуваме на конференција во таа држава. Одлучивме да одиме ако можеме да обезбедиме средства. Мажот се пресмета со својот работодавец и утврди дека му следуваат десет долари. Со половина од тие пари купив многу потребна облека, а потоа го закрпив мантилот на мажот ми, дури и ги спојував крпениците, така што беше тешко да се препознае оригиналната ткаенина на ракавите. Ни останаа пет долари за да стигнеме до Дорчестер, Масачусетс. Нашиот багаж содржеше речиси сѐ што поседувавме на земјата. Но, уживавме во душевен мир и чиста совест, и тоа го ценевме повеќе од земните утехи.

GSAM 267.1“Навративме во куќата на братот Николс и пред да си заминеме, сестра Николс му даде на мојот сопруг пет долари, кои ја платија нашата карта до Мидлтаун, Конектикат. Бевме туѓинци во тој град и никогаш не бевме виделе ниту еден од браќата во државата. Ни останаа само педесет центи. Мојот сопруг не се осмели да ги искористи тие пари за да изнајми кочија, па го фрли куферот на куп даски и продолживме пеш во потрага по некој од иста вера. Наскоро го најдовме братот Чемберлен, кој нѐ одведе во својата куќа.”

GSAM 267Конференција во Роки Хил, Конектикат.

GSAM 267.2Оваа конференција се одржа во Роки Хил, а просторијата за состаноци беше голема, недовршена просторија во куќата на братот Белден. Следниот извадок од писмо напишано од пасторот Вајт до С. Хауланд дава некои интересни детали во врска со состанокот:—

GSAM 267.3“На 20 април, брат Белден ја испрати својата коњска кола во Мидлтаун по нас и по расфрланите браќа во тој град. Стигнавме кај него [во Роки Хил] околу четири попладне, и за неколку минути влегоа браќата Бејтс и Герни. Имавме состанок таа вечер со околу петнаесетмина. Во петок наутро дојдоа браќата сѐ додека не се собравме околу педесетмина. Не беа сите тие целосно во вистината. Нашиот состанок тој ден беше многу интересен. Братот Бејтс ги претстави заповедите во јасна светлина, а нивната важност беше нагласена со моќни сведоштва. Словото имаше ефект да ги зацврсти оние што веќе беа во вистината и да ги разбуди оние што не беа целосно одлучени.”²

GSAM 267Поканети во округот Осуего, Њујорк

GSAM 267.4Како резултат на ширењето на трактатот на пастор Бејтс меѓу адвентистите, луѓе во други сојузни држави почнаа да ја празнуваат саботата. Хирам Едсон, од Порт Гибсон, Њујорк, напиша писмо со кое ги поканува пастор и г-ѓа Вајт и други да присуствуваат на конференција на чувари на саботата во Волни, округот Осуего, во август 1848 година. Тој рече дека браќата генерално биле сиромашни и не можел да вети дека ќе направат многу за покривање на трошоците. Пастор Вајт добил 40 долари како резултат на извршената работа на полето со сено. Дел од тие пари бил потрошен за купување облека која била многу потребна, а остатокот го платил нивниот пат до Волни и назад.

GSAM 268.1Оваа конференција во западен Њујорк се одржа во кочијарата на г. Арнолд. Присутни беа околу триесет и пет лица, сите што можеше да се соберат во тој дел од државата, но едвај двајца од нив беа согласни. Секој инсистираше на своите ставови, тврдејќи дека се според Библијата. Сите беа желни да ги застапуваат своите ставови и да ги проповедаат. Им беше кажано дека пастор Вајт и неговата сопруга не дошле од толку далеку за да ги слушнат, туку за да им ја предадат вистината. Господин Арнолд сметаше дека илјадата години од Откровение 20 се веќе во минатото и дека сто и четириесет и четирите илјади спомнати во Откровение се оние што биле воскреснати при Христовото воскресение.

GSAM 268Г-дин Арнолд се противи на обредите

GSAM 268.2Бидејќи симболите на нашиот умирачки Господ беа пред оваа дружина, и додека тие беа на прагот да ги одбележат неговите страдања, г. Арнолд стана и рече дека нема вера во она што тие се подготвуваат да го сторат,—дека Господовата вечера е продолжение на Пасхата, која треба да се одбележува само еднаш годишно.

GSAM 268.3Овие чудни разлики во мислењето фрлија тежок товар врз г-ѓа Вајт. Таа добро знаеше дека г-дин Арнолд греши, и голема тага ја облеа, бидејќи ѝ се чинеше дека Бог е омаловажен. Некои се плашеа дека таа умира; но пасторите Бејтс, Вајт, Чемберлен, Герни и Едсон се молеа за неа, и Господ милостиво ги услиши молитвите на Своите слуги, и таа се опорави. Светлината од небото почиваше врз неа и таа наскоро се одвои од земните работи. Додека беше во оваа состојба, ѝ беа покажани некои од грешките на присутните, а исто така и вистината во спротивност со тие грешки, прикажувајќи дека тие несогласни гледишта, за кои тврдеа дека се според Библијата, беа само според нивните мислења за Библијата, и дека тие мора да се откажат од своите грешки и да се обединат околу пораката на третиот ангел. Состанокот заврши славно; вистината извојува победа. Тие што ги држеа овие чудни разлики во мислењето ги исповедаа своите грешки и се обединија околу сегашната вистина на пораката на третиот ангел, и Бог многу ги благослови.

GSAM 269Визија со чудесна употреба на Библијата

GSAM 269.1Следниов извештај за оваа средба е даден од г. Александар Рос, на 4 јануари 1884 година, кој беше еден од триесет и петте што го сочинуваа малото собрание. Тој рече:—

GSAM 269.2“Сестра Вајт, додека беше во визија, стана на нозе и ја зеде семејната Библија во левата рака; книгата беше со обична големина. Додека ја држеше отворена, високо, без да гледа кон неа, со десната рака свртуваше од стих во стих и, ставајќи го прстот на Писмото, го повторуваше истиот. Гледав во многу од стиховите за да видам дали го повторуваше оној на кој укажуваше. Јас или некои од присутните ги погледнавме сите. Во секој случај, таа не само што го повторуваше стихот на кој покажуваше, туку тоа го правеше додека очите ѝ беа вперени нагоре и во спротивна насока од Библијата. Токму тие стихови што ги повторуваше ги соборија лажните теории на чуварите на саботата собрани во Волни, во август 1848 година, и нѐ натераа да се обединиме околу вистината.”

GSAM 269.3Навистина, тешко беше да се убеди некој што не се откажал од заблудата во учењето, исправена во такви околности, со јасни стихови цитирани од Библијата и на овој забележителен начин. Оваа група чувари на саботата во округот Осуего, откако им беа исправени заблудите и се обединија околу вистината, излегоа од тој состанок за да ја шират светлината на другите. Резултатите сигурно го носеа сведоштвото дека се дело на Бога. Сатаната е секогаш подготвен да дели, да одвлекува внимание и да растура, со кои било средства што може да ги употреби. “Бог не е автор на неред, туку на мир, како што е во сите цркви на светите.”³

GSAM 270Чудесни случаи на исцелување

GSAM 270.1По претходно споменатата конференција, се одржаа состаноци во округот Медисон, Порт Гибсон, Порт Бајрон и во градот Њујорк. По нив следеше општ состанок во Конектикат. На некои од овие места Господ многу се приближи до Своите слуги, и исцелителната сила на Големиот Лекар дојде врз болните како одговор на усрдната молитва на Неговиот народ додека го следеа правилото дадено во Посланието на Јаков.⁴ Дури и лица за кои лекарите изјавиле дека нема надеж беа исцелени од своите болести. Случаи на ваков карактер често се доживувани во различни периоди од 1845 година.

GSAM 270Пионерите ги поднесуваат тешкотиите

GSAM 270.2Пастор Вајт, во Review and Herald, 5 февруари 1880 година, кога зборуваше за тие пионерски денови, рече:—

GSAM 270.3“Во нашите рани напори трпевме глад поради недостаток на соодветна храна и студ поради недостаток на соодветна облека. Се лишувавме дури и од најнеопходните работи во животот за да заштедиме пари за Божјата кауза. И во исто време, се исцрпувавме страшно за да ја завршиме големата количина работа што изгледаше неопходна да се направи во пишување, уредување, патување и проповедање од држава до држава.”

GSAM 270.4Годината 1848 беше запаметена, не само во историјата на адвентното движење, туку и политички. Вистините од пораката на третиот ангел беа многу добро дефинирани, и патот се отвораше во различни правци за напредокот на делото. Во тоа време, настаните во моралниот и политичкиот свет добиваа облик што беше наменет да го разбуди одново вниманието на проучувачите на пророштвата. Не само што имаше голема збунетост меѓу народите на Стариот свет, туку во Хајдсвил, округот Вејн, Њујорк, почнаа манифестациите на современиот спиритуализам, за кој проучувачите на Библијата велеа дека мора да биде “духовите на ѓаволи, кои треба да ги соберат народите на земјата на битката на денот на Господа.”

GSAM 271Збунетост меѓу народите во 1848 година

GSAM 271.1На 21-ви февруари 1848 година, кога дворјаните на Луј Филип од Франција беа собрани околу него, тој рече: “Никогаш не бев посигурно сместен на престолот на империјата отколку што сум вечерва.” Во самракот на следната вечер, облечен во “кратко морнарско палто”, прерушен во кочијаш, тој побегнал надвор од ѕидините на градот Париз барајќи засолниште за својата лична безбедност. Причината за оваа голема и ненадејна промена се вели дека е резултат на некој негов потег во прилог на папската узурпација, со кој ги навредил своите поданици и војници. Тој тој ден во градот Париз имаше одржано голема воена смотра на француската армија; и кога оружјето беше оставено, тој се повлече во палатата, кога одеднаш едно мало момче скокна на топ, мавтајќи со тробојно знаме, викајќи: “Долу папата! ДОЛУ ПАПАТА!!” Војниците го презедоа повикот, кој брзо се прошири по целите редови, добивајќи на сила, сѐ додека не се приклучи и повикот: “И ДОЛУ СО КРАЛОТ!” За неколку часа, целиот Париз беше сцена на дива збрка. Војниците, со пушки в рака, придружувани од толпа, се упатија кон кралската палата. Тој, откако беше известен за немирите, побрза да избега прерушен.

GSAM 271Нации кои беа вклучени во борбата

GSAM 271.2Немирите во Франција брзо се проширија и во другите земји. Прусија, Хановер, Сардинија, Сицилија, Наполи, Венеција, Ломбардија, Тоскана и Рим го прифатија истиот дух на толпата. Во рок од три месеци цела Европа беше во немири, а над триесет империи и кралства беа во најголем неред. Престоли беа запалени на улиците, кралевите и царевите бегаа и се криеја од страв да не ги изгубат животите. Политичарите предвидуваа дека ќе дојде до општа револуција на владите на светот.

GSAM 272.1Многу адвентистички служители кои сѐ уште не ја слушнале пораката на третиот ангел, ја видоа оваа збрка и претпоставија дека тоа мора да е собирање на народите за “битката на големиот ден на Семоќниот Бог”.⁵

GSAM 272Откриена пораката за запечатување

GSAM 272.2Токму во тоа време адвентистите на седмиот ден учеа од Писмото дека саботата на четвртата заповед е знакот, или печатот, на живиот Бог, и дека времето за објавување на пораката за запечатување од Откровение 7:1-4 е пристигнато, и тие смислуваа начини и средства за да ја претстават оваа порака пред народот. Додека адвентистите на седмиот ден се подготвуваа за оваа работа, адвентистите од првиот ден велеа: “Прекасно доаѓате со вашата порака за запечатување, бидејќи битката на големиот ден и самото доаѓање на Господ се веќе пред нас.”

GSAM 272Метежот ненадејно стивна

GSAM 272.3Околу три месеци подоцна, немирите меѓу народите стивнаа; не, сепак, со решавање на нивните поплаки, туку на начин што и самите новинари не можеа да го објаснат. За овој немир, Хорас Грили, во New York Tribune, рекол: “За сите нас беше големо чудо што предизвика толку ненадејна збрка меѓу народите; но уште поголемо чудо е што ја запре.”

GSAM 272Сенаторот Чоат за состојбата во Стариот свет

GSAM 272.4Доаѓаме до 1851 година и наоѓаме дека сенаторот Чоат, во говор пред Конгресот на Соединетите Американски Држави, се осврнува на состојбата во Стариот свет и вели:

GSAM 272.4“Која е точно таа состојба и тој аспект врз кој се чини дека се надвиснуваат сенки, облаци и темнина, вие целосно го разбирате; колку е целосно нестабилна. Ми се чинеше дека привилегиите на круните, правата на луѓето и наталожените огорчености од илјада години се на прагот да го извлечат мечот за судир во кој крвта ќе тече, како во апокалиптична визија, ‘до уздите на коњите’, и во кој ќе исчезне цела раса луѓе; во кој големото ѕвоно на времето ќе отѕвони уште еден час; во кој самото општество ќе биде испитано со оган и челик, дали е од природата и од Бога на природата или не.”

GSAM 273“Сведоштво” од 18 ноември 1848 г.

GSAM 273.1Додека оние што тврдеа дека ова вознемирување меѓу народите во 1848 година треба да го означи доаѓањето на Господа, доживеаја големо разочарување, како беше со адвентистите на седмиот ден кои тврдеа дека сега е дојдено времето за “печатот на живиот Бог” да им биде претставен на луѓето? Во одговор цитираме од трактат објавен од пастор Џозеф Бејтс во јануари 1849 година. Говорејќи за околност што се случила на 18 ноември 1848 година, тој вели:—

GSAM 273.2“Мала група браќа и сестри се собраа на состанок во Дорчестер, во близина на Бостон, Масачусетс. Пред да започне состанокот, некои од нас ги испитуваа некои од точките во пораката за запечатување; постоеше разлика во мислењето за точноста на толкувањето на зборот ‘вознесување’, итн., и бидејќи претходно го направивме објавувањето на пораката предмет на молитва на конференцијата во Топшам [Мејн], а начинот на објавување не изгледаше доволно јасен, ние затоа решевме обединето сѐ да го препуштиме на Бога. По извесно време поминато во искрена молитва за светлина и поука, Бог ѝ го даде на сестра Вајт следново во визија.”

GSAM 273.2Ги цитираме зборовите како што беа изговорени од неа додека беше во визија:—

GSAM 274Зборови изговорени во визијата

GSAM 274.1“Од каде изгреа светлината? Нека твојот ангел ни покаже од каде изгреа светлината. Таа почна од малку, кога ти даде една светлина по друга. Сведоштвото и заповедите се поврзани, не можат да се одделат; прво доаѓаат десетте заповеди, од Бога. Тој беше многу задоволен кога неговиот закон почна да се издига со сила, и пустите места почнаа да се обновуваат. Од слабост стана силно преку истражување на Неговото слово. Испитувањето на неа траеше само кратко време. Тоа е печатот! Се појавува! Се издига, почнувајќи од изгрејсонцето. Како сонцето, прво студено, потоа се загрева и ги испраќа своите зраци. Кога таа вистина се појави, во неа имаше само малку светлина, но таа постојано се зголемуваше. О, силата на овие зраци! Таа расте во сила. Најголемата тежина и светлина е во таа вистина, бидејќи таа трае вечно, кога Библијата не е потребна. Таа изгреа таму на исток; почна со мала светлина, но нејзините зраци лекуваат. О, колку е моќна таа вистина; таа е највисока откако ќе влезат во добрата земја, но ќе се зголемува сѐ додека не станат бесмртни. Таа почна од изгрејсонце, продолжува по својот пат како сонцето, но никогаш не заоѓа.

GSAM 274.2“Ангелите ги држат четирите ветрови. Бог е тој што ги спречува силите. Ангелите не пуштиле, бидејќи светите не се сите запечатени. Кога Михаил ќе стане, оваа неволја ќе биде по целата земја. Па, тие веќе се подготвени да дувнат. Поставена е пречка бидејќи светите не се запечатени. Да, објави ги работите што ги виде и ги слушна, и Божјиот благослов ќе те придружува. Погледнете! Тоа издигање се засилува и станува сѐ посјајно.”⁶

GSAM 274.3Откако излезе од оваа визија г-ѓа Вајт му рече на својот сопруг,

GSAM 274.3“Имам порака за тебе. Мораш да почнеш да печатиш еден мал весник и да го испраќаш до луѓето. Нека биде мал на почетокот; но како што луѓето ќе читаат, така ќе ти праќаат средства со кои ќе печатиш, и тоа ќе биде успех од самиот почеток. Од ова мало начало ми беше покажано дека тоа е како потоци светлина кои го обиколија целиот свет.”

GSAM 275Сомнително од човечка гледна точка

GSAM 275.1Овие предвидувања беа дадени во 1848 година во врска со подемот и ширењето на вистината за саботата. Ако се погледне на ситуацијата од човечка гледна точка во тоа време, разумот би рекол: “Тоа предвидување никогаш не може да се исполни”. Еден човек му забележал на еден од нашите работници набргу откако било дадено предвидувањето: “Ќе ви требаат 144.000 години да го направите тоа што го предлагате”. “Што!”, би рекле тие, “тројца проповедници — пастор Вајт и неговата сопруга и пастор Бејтс — сите без пари, со помалку од сто приврзаници, од кои сите немаат пари, одат напред со неколку стотици примероци од брошура од осумдесет страници за прашањето на саботата, за да дадат предупредувачка порака на целиот свет! Апсурдна претпоставка!” Додека оние што така расудуваа велеа: “Невозможно!”, верата во пораката и сведоштвото за загарантиран успех велеше: “Во името на Бог на Израел, тоа ќе се изврши! и, доверувајќи се во Неговата сила, тоа мора да се изврши!”

GSAM 275Како беше отпечатен првиот весник на адвентистите на седмиот ден

GSAM 275.2Од времето кога се даде сведоштво во врска со делото на објавување, многу молитви беа упатени од оние што го празнуваат седмиот ден, Господ да го отвори патот за печатење на “мал весник”. Големиот недостаток беше пари со кои ќе се обезбеди објавувањето на првиот број. Во јуни 1849 година, пастор Вајт имаше можност да коси со рачна коса четириесет акри тимотиевка по цена од седумдесет и пет центи за акар; и така тој успеа да го испечати првиот број на малото списание. Можеби не е на одмет на ова место да се вметне факсимиле од првата страница на малото ливче. Читателот ќе забележи во првата колона дека пастор Вајт вели: “Патот не беше отворен да се започне делото досега.” И исто така можете да видите дека токму неговото самопожртвување го “отвори патот”.

GSAM 276Извештајот на г-ѓа Вајт за првите весници

GSAM 276.1Г-ѓа Вајт вели за почетокот на издавачката работа:—

GSAM 276.2“Мојот сопруг почна да издава мало ливче во Мидлтаун, осум милји од Роки Хил, Конектикат, и често го пешачеше тоа растојание и назад, иако тогаш беше куц. Кога тој го донесе првиот број од печатницата, сите ние се поклонивме околу него, молејќи го Господа со понизни срца и многу солзи да го спушти Својот благослов врз слабите напори на Својот слуга. Потоа тој го упати весникот до сите оние за кои мислеше дека ќе го читаат и го однесе во поштата во патна торба од килимско платно. Секој број се носеше од Мидлтаун до Роки Хил, и секогаш пред да се подготват за поштата, тие се поставуваа пред Господ, и се подигаа усрдни молитви, помешани со солзи, до Бога неговиот благослов да ги придружува овие тивки гласници. Многу брзо пристигнаа писма кои донесоа средства за објавување на весникот и добрата вест дека многу души ја прифатија вистината.”⁷

GSAM 276Исполнето предвидувањето за поддршка на весникот

GSAM 276.3Со чувства подлабоки од обичното интересирање ја претставуваме оваа прва страница од првиот весник објавен од адвентистите на седмиот ден. Целиот том на The Present Truth се состоеше од единаесет броја од по осум страници, со по две колони. Читачкиот материјал на страницата мереше четири и пет осмини на осум инчи. Броевите 1 и 4 беа отпечатени во јули, август и септември во Мидлтаун, Конектикат. Броевите од 5 до 9 беа отпечатени во Осуего, Њујорк, и се датирани од декември 1849, март, април и мај 1850 година. Бројот 11 е датиран од ноември 1850 година и беше отпечатен во Париз, Мејн. Во број 6, пастор Вајт рекол: “Додека се објавуваа првите четири броеви, пристигнаа повеќе од доволно пари за да се платат весниците. Тие беа искористени за покривање на нашите трошоци за состаноците на кои присуствувавме.” Во текот на 1849 година, под влијание на овие весници и на пионерската работа на пастор Бејтс, многумина ја прифатија пораката во Вермонт, Мичиген и други сојузни држави.

GSAM 278.1За разлика од неветувачката состојба на делото во 1848 година, ќе разгледаме неколку факти какви што се во 1905 година и така ќе можеме подобро да судиме за конечниот исход на ова дело, дали биле во право оние што му се спротивставиле на скромниот почеток на пораката, или небесниот Бог што зборувал преку Неговата слугинка за “зголемувањето” на силата на “запечатувачкото” дело.

GSAM 278Напредок на издавачката работа

GSAM 278.2Оваа вистина сега се проповеда и печати на околу четириесет од водечките светски јазици. Наместо тројца служители, има, вклучувајќи ги и оние што се ракоположени и лиценцираните проповедници, над 600, покрај стотици други што работат како лекари, работници со Библијата, наставници и медицински мисионери. Литературата на вероисповедта е застапена со над половина стотина различни периодични изданија, кои се печатат во речиси дваесет издавачки куќи лоцирани во Европа, Азија, Африка, Северна и Јужна Америка, островите на Пацификот и Австралија. Во овие издавачки куќи се печатат над илјада и сто различни книги, брошури и трактати. За да се добие по еден примерок од секој, заедно со списанијата за една година, би биле потребни околу 340 долари. Наместо само сто приврзаници, има речиси 100.000 кои се радуваат на оваа вистина. Навистина, оваа порака, како сонцето, “изгрева” и можеме да кажеме, со зборови од сведоштвото од 1848 година: “О, моќта на овие зраци!”

GSAM 278Состојбата на народите

GSAM 278.3Додека пораката така напредуваше, каква беше состојбата на народите? Од тоа време наваму, во јавните весници често сме биле сведоци на изјави за општата војна што наскоро ќе избувне во Европа. Иако овде имаше судири, а таму избувнувања, општата “бура” е задржана,—на “четирите ветрови” не им е дозволено да дуваат одеднаш, “додека Божјите слуги не се запечатат.” Дека елементите на несогласување и војна постојат, но не избувнуваат бидејќи се задржани, е очигледно за сите.

GSAM 279.1Хенри Ворд Бичер, не долго пред неговата смрт, го нарекол одржувањето на толку големи армии во Европа “претходно влечење на животната крв, од страв дека ќе биде пролеана”. Ситуацијата меѓу нациите, со нивните замерки и непријателства и нивната заканувачка положба еден кон друг, тој ја спореди со “безизлезна состојба”, предизвикана од група мажи кои си насочуваат бодежи кон градите еден на друг, при што никој од нив не се осмелува да удри од страв дека ќе биде удрен. “Но”, рече тој, “еден од нив наскоро ќе го види поволниот момент за удар и тогаш ќе настане општата тепачка.”

GSAM 279Споредба на воени инструменти

GSAM 279.2Од 1848 година се конструирани орудија за војна во споредба со кои и најдобрите од тоа време сега би се сметале за обични играчки. “Peace Association” на Америка, во својот повик за мировни служби на Мировната недела,—15 декември 1895 година,—изјави: “Сега, додека постои одлучен напредок во цивилизацијата, од друга страна, меѓу народите има поголеми подготовки за војна од кога било досега.”

GSAM 279Генерал Мајлс за воените подготовки

GSAM 279.3Генералот Нелсон А. Мајлс, во говор на митинг во Вашингтон, Д.К., на 12 јануари 1904 година, рекол:—

GSAM 279.4“Во ова просветлено време на напредок и интелигентна, префинета цивилизација, би сакале да веруваме дека товарите и опасностите од војната се намалени; сепак, колку и да звучи чудно, никогаш во историјата на светот не е залудно потрошено толку богатство за подготовка за војна, ниту пак толку милиони обучени, вешти и дисциплинирани мажи, вооружени со најразорното оружје, се одземени од патиштата на мирното стопанство, како во сегашно време.”

GSAM 280.1Но виорот на војната сѐ уште се одложува, додека трае делото на запечатување.