Поглавје 6 — Пораката и гласниците

GSAM 108.1“Запиши го видението и направи го јасно на табли, за да може оној што чита да трча. Зашто видението е уште за одредено време, но на крајот ќе зборува и нема да лаже: ако и задоцни, чекај го; зашто сигурно ќе дојде, нема да задоцни.”¹

GSAM 108.2“И видов друг ангел како леташе по средината на небото, имајќи го вечното Евангелие да им го проповеда на оние што живеат на земјата и на секоја нација, секое колено, секој јазик и секој народ, викајќи со силен глас: Побојте се од Бога и дајте Му слава, зашто дојде часот на Неговиот суд; и поклонете Му се на Оној што го создаде небото, земјата, морето и изворите на водите.”²

GSAM 108.3Тие што ја дадоа прокламацијата за доаѓањето тврдеа дека оваа “визија” со нејзиното “одредено” време, спомнато од пророкот Авакум, ги вклучува визиите од пророштвата на Даниел и на Откровението. Тие ги направија толку јасни во своите прикажувања на нив на своите пророчки графикони, што оној што го читаше толкувањето навистина можеше да “трча” и да ја пренесе информацијата на другите.

GSAM 108Одредена порака

GSAM 108.4Проповедта на адвентистичкиот народ не беше едноставно објавата што ја направи Павле пред Феликс, “Праведност, воздржување и претстојниот суд;” ниту пак беше изјавата на Мартин Лутер, откако го завршил преводот на Библијата, кога, кратко пред неговата смрт, се вели дека рекол: “Убеден сум дека судот не е далеку; да, дека самиот Господ нема да отсуствува повеќе од уште триста години.” Ниту пак беше изјавата на Џон Весли, кога рекол дека “мисли оти милениумот може да започне за околу сто години”. Адвентистите тврдеа дека ја даваат пораката симболизирана во Откровение 14:6, 7, “Дојде часот на Неговиот суд”, и повикот од Откровение 10:6, “Веќе нема да има време”. Таквото пророштво не можеше да се исполни со објава за настан што “ќе дојде”, за “триста години”, или “за сто години”, туку во одредено време, “дојде”. Токму таква порака, со таква одреденост каква што ја бараа горенаведените пророштва, беше прогласена од адвентистичкиот народ до целиот свет.

GSAM 109Судот при Христовото доаѓање

GSAM 109.1Во времето кога оваа порака првпат беше објавена, секоја христијанска конфесија учеше дека судот ќе се одржи при второто Христово доаѓање. Затоа, народот во такви околности, давајќи ја пораката дека дошло времето на судот, додека го држеше тоа гледиште, неизбежно би го проповедал второто Христово доаѓање. Всушност, она што ѝ даде сила на пораката и најмоќно ги трогна луѓето беше проповедта за одредено време. Прво тврдеа дека крајот на светот ќе дојде некаде во текот на “еврејската година” 1843, и дека тоа време се протега од 21 март 1843 до 21 март 1844 година. Откако помина тоа време, во Midnight Cry од 1844 година дознаваме дека е утврден точниот ден за завршувањето на пророчките времиња. Тоа беше десеттиот ден од седмиот еврејски месец, што одговара на 22 октомври 1844 година.

GSAM 109Пресметка на 2300-те дена

GSAM 109.2Основата на времето — 1843 — беа двете илјади триста дена од Даниел 8. Се тврдеше дека, бидејќи овие “дени” се поврзани со пророштва каде што ѕверови се избрани да претставуваат царства, “дени” мора да се користат симболично за да претставуваат години, според Господовото толкување на симболичното време, дадено во Броеви 14:34 и Езекиил 4:5, 6; дека седумдесетте недели — 490 дена — од Даниел 9 требало да бидат првиот дел од двете илјади триста дена, и дека двата периода започнале заедно. Настанот даден во Даниел 9, кој го означи почетокот на седумдесетте недели, беше “излегувањето на заповедта да се обнови и изгради Ерусалим”. Таа заповед беше издадена во седмата година на Артаксеркс Лонгиманус, 457 г. пр.н.е., како што е запишано во Езра 7.

GSAM 110.1Дека ова беше вистинскиот датум за почетокот на седумдесетте недели, беше докажано со фактот што по точно шеесет и девет недели — 483 години — од 457 г. пр.н.е., или во 27 г. н.е., Христос беше крстен од Јован и го започна своето дело, велејќи: “Се исполни времето”,³ итн. Почетокот на Христовото служение во 27 г., неговото распнување три и пол години од тој датум, “на средината [во средината] на [седумдесеттата] недела”, завршувањето на посебното дело меѓу Јудејците, 34 г. по Христа, и брзото обратување на Саул, апостол на незнабошците, докажаа дека седумдесетте недели завршиле на тој датум, и затоа дека тие започнале во 457 г. пр. Христа. Тие го пресметаа тоа вака: Од 2300 одземете 457, и остануваат 1843. И бидејќи 457-те години беа пред Христос, за крајот на 2300-те дена се доаѓа до крајот на 1843 година.

GSAM 110Признанија на противниците

GSAM 110.2Со право е кажано дека “признанијата во прилог на вистината од редовите на нејзините противници претставуваат највисок вид на доказ”. Ниту еден од противниците на адвентската порака никогаш не навестил дека истражниот суд на Господовиот народ е настан што треба да се случи пред Христовото доаѓање; туку расудувал по ова прашање во согласност со адвентистите. Како доказ за оваа изјава цитираме двајца истакнати противници.

GSAM 110.3Г-дин Н. Колвер, проповедајќи во капелата на улицата Марлборо во Бостон во 1842 година, спротивно на адвентистите, рекол:—

GSAM 111.1“Ако овие денови се години, светот ќе заврши во 1843 година; тоа може да го види и ученик од основно училиште; бидејќи ако 490 завршиле со смртта на Христос, 2300 денови би завршиле во 1843 година; и светот мора да заврши, освен ако не може да се покаже дека треба да се случи некој друг настан, а јас не гледам како тоа може да се направи.”

GSAM 111.2Професор Стјуарт, приближно во истото време, рече:

GSAM 111.2“Необичен е фактот што големата маса толкувачи во англискиот и американскиот свет, со години, имале обичај да ги разбираат деновите означени во Даниел и Откровението како претстава, или симболи, на години. Ми беше тешко да го следам потеклото на овој општ, би рекол речиси универзален, обичај.”

GSAM 111Сведоштвото на професор Буш

GSAM 111.3Професор Буш рекол: “Кој го напаѓа г. Милер во врска со неговото определување на времето, го напаѓа во неговата најсилна точка. Неговото време е точно, но тој греши во настанот што треба да се случи.” Буш верувал во обратувањето на целиот свет пред доаѓањето на Христос. Неговата теорија била дека милениумот ќе започне во 1844 година.

GSAM 111.4Служителите на адвентската вера во своите јавни говори учеа дека историјата на светот покажува дека различните нации се во токму онаа состојба што е симболизирана со образот во Даниел 2, кога каменот треба да го удри образот во нозете, и Бог на небесата ќе го воспостави Своето царство; и во поглавје 7, кога “царството и владеењето и величината на царството под целото небо ќе им се дадат на светите на Севишниот”. Тие исто така го привлекуваа вниманието на фактот дека знаците — физички, политички и морални — беа токму она што Писмото предвидело дека ќе се види кога Господ треба да се појави.

GSAM 111Чуда на небото

GSAM 111.5Господ преку пророкот Јоил вели: “Ќе покажам чуда на небото и на земјата, крв и оган и столбови од чад. Сонцето ќе се претвори во темнина, а месечината во крв, пред да дојде големиот и страшен ден на Господа.”⁴ Адвентистите веруваа и учеа дека северното сијање од последните векови (обично наречено северно сијање) било “огнот и столбовите од чад” што ги исполнуваат спецификациите на пророкот; и според најдобрите информации што може да се добијат од историјата (се повикуваме на Edinburg Encyclopedia како сведоштво), тоа ретко се појавувало пред овој период.

GSAM 112.1Така, додека пораката за брзото доаѓање на Господа се ширеше до најоддалечените краишта на земјата, на небото се појавуваа знаци кои ја засилуваа вистината и го привлекуваа вниманието на луѓето.

GSAM 112.2На 25 јануари 1837 година, се појави највеличествена појава на огнената поларна светлина, која се чинеше дека ги насочува умовите на многумина директно кон предвидувањето на пророкот Јоил за она што треба да му претходи на големиот ден Господов. Следниот опис на сцената е од New York Commercial Advertiser од 22 октомври 1839 година. Тој точно се совпаѓа со сцената како што ја видел писателот во Виктор, округот Онтарио, Њујорк.

GSAM 112Огнената поларна светлина од 1837 година

GSAM 112.3“Вечерта на 25 јануари 1837 година, имаше извонредна појава на истите феномени [т.е. поларната светлина] во различни делови од земјата, како што нашите читатели сигурно ќе се сетат. Каде што земјата беше покриена со снег, глетката беше величествена и ‘стравовита’ на најневиден начин. На едно место, сместено во близина на планина, луѓето што биле сведоци на сцената нѐ известија дека тоа наликувало на ‘бранови од оган што се тркалаат надолу по планината’, и генерално, колку што е познато, снегот што ја покривал земјата изгледал како оган помешан со крв, додека горе (како што вели апостолот), ‘небесата како да гореле’, толку многу наликувало на пророчкото опишување на последниот ден што многумина биле зачудени; децата што го гледаа беа исплашени и прашаа дали тоа е доаѓањето на судот; па дури и животните трепереа од очигледен страв.”

GSAM 113.1Овој знак на пророкот Јоил не се појави само во Америка, туку како што учењето за Господовото доаѓање стануваше сѐ попознато во Велика Британија, истиот знак беше прикажан на небото и во таа земја. New York Commercial Advertiser од 22 октомври 1839 година ги цитира следниве информации од лондонските весници во врска со еден забележителен феномен сведочен во таа земја во ноќта на 3 септември:—

GSAM 113Аврора од 1839

GSAM 113.2“ЛОНДОН, 5 СЕПТЕМВРИ.—Помеѓу часовите од десет во четврток навечер и три вчера наутро, на небото беше забележан еден од највеличествените примери на овие вонредни појави, паѓачките ѕвезди и северните светла, сведочени во последните многу години. Првиот знак за овој чуден феномен беше десет минути пред десет часот, кога светлоцрвена светлина, налик на испарување, се појави од северниот дел на хемисферата и постепено се прошири до центарот на небото, и до десет часот или до петнаесет минути по десет, целото небо, од исток до запад, беше една огромна плоча од светлина. Имаше многу застрашувачки изглед и беше точно како онаа што ја предизвикува страшен пожар. Светлината значително се менуваше; во еден момент изгледаше дека паѓа, а веднаш потоа се подигна со силна светлина. Со неа се гледаа измешани и облаци чад, кои се виткаа, и секој набљудувач изгледаше убеден дека тоа е ‘огромна пожарина’.

GSAM 113.3“Потресот во метрополата беше многу голем; илјадници луѓе трчаа во правец на претпоставената ужасна катастрофа. Противпожарните возила од станиците во улиците Бејкер, Фарингдон, Вотлинг, Ватерло и исто така оние од станиците во западен Лондон — всушност, секое противпожарно возило во Лондон, беа запрегнати со коњи и тргнаа во галоп по наводното ‘место на разурнување’ со повеќе од вообичаена енергија, следени од кочии, коњаници и огромни толпи. Некои од противпожарните возила стигнале дури до Хај Гејт и Холоуеј [околу четири милји] пред да се открие грешката. Овие појави траеле повеќе од два часа, а кон утрото спектаклот станал величествен.

GSAM 114.1“Во два часот наутро феноменот прикажа најраскошна сцена, која е многу тешко да се опише. Целиот Лондон беше осветлен како на пладне, а атмосферата беше извонредно чиста. Јужната хемисфера, во споменатото време, иако безоблачна, беше многу темна; но ѕвездите, кои беа безбројни, светеа прекрасно. Спротивната страна на небото претставуваше необичен, но величествен контраст; беше исклучително јасна и светлината беше многу жива; имаше постојана низа од метеори, кои се разликуваа по сјај — се чинеше дека се појавуваат во центарот на небото и се ширеа сѐ додека не изгледаше дека ќе експлодираат. Ефектот беше електричен. Безброј мали ѕвезди испукаа над хоризонтот и се устремија кон земјата со таква брзина што окото едвај можеше да го следи нивниот траг; се чинеше дека и тие пукаат и фрлаат темноцрвена пареа над целата полусфера. Боите беа највеличествени.

GSAM 114.2“Во половина три часот спектаклот се претвори во темнина, која, кога се растури, откри светлечка дуга на врвот на небото и околу работ на темнината што се надвиснуваше над јужниот дел на земјата. Веднаш потоа од него се раширија столбови од сребрена светлина. Тие чудесно се зголемуваа, се мешаа со црвеникавата пареа што се формираше истовремено, и кога достигнаа целосна висина, спектаклот беше надвор од секаква имагинација. Ѕвездите се разлетаа во сите правци и продолжија до четири часот, кога сѐ згасна.”

GSAM 114Чудни појави во сонцето

GSAM 114.3Додека живите проповедници ја објавуваа вистината за Господовото доаѓање, во различни делови од светот се гледаа многубројни и разновидни чуда на небото. Од нив, просторот ни дозволува да ја прикажеме само појавата на сонцето во Норич, Англија, во декември 1843 година. Слично нешто се случило во Њу Хејвен, Конектикат, на 9 септември 1844 година, во текот на два часа пред и по пладне, и биле сведоци илјадници луѓе.

GSAM 115Чуден изглед на Сонцето

GSAM 115.1Малиот внатрешен круг го претставува сонцето. Тоа имаше светло портокалова нијанса. Надворешниот дел од двата круга, на нееднакви растојанија од сонцето и околу него, изгледаше во иста нијанса; но внатрешниот дел од овие кругови беше темножолт, а небото во рамките на тие кругови изгледаше во темно кафеава боја, а трите големи круга што минуваа низ и под сонцето изгледаа како посебна блескава светлина.

GSAM 115.2За случката во Англија читаме, во писмо од Е. Лојд, Лондон, од 3 јануари 1844 година, на следниов начин:—

GSAM 115.3“Имаше забележително ‘знамение на сонцето’, видено од главните граѓани на Норич и околината, какво што никогаш претходно не е видено во Англија. Беше видено минатиот декември, околу 12 часот напладне, и траеше два часа. Многу ги вознемири жителите. Се случи непосредно пред браќата Винтер, Бергес и Рутон да ја отворат својата мисија во тој град. Се чинеше дека го подготвува патот за вистината, така што тие таму постигнаа добар успех.”

GSAM 116.1Описот на феноменот како што се случил во Њу Хејвен, Конектикат, е даден во Midnight Cry од 10 октомври 1844 година и е преземен од New Haven Palladium од 10 септември 1844 година. Во описот во Cry, уредникот вели: “Ниту еден филозоф не можел да даде објаснување за причината за овој феномен што би го задоволило”.

GSAM 116.2Опис на овој поглед што се појави во врска со сонцето во Њу Хејвен, Конектикат, на 9 септември 1844 година, беше објавен и во Hartford Courant од 12 септември 1844 година, и гласи вака:—

GSAM 116.3“Се чини дека прстените околу сонцето во понеделник, 9 септември 1844 година, два часа пред и по пладне, биле општо набљудувани од нашите граѓани со голем интерес и разбудиле интелигентна љубопитност да се дознае повеќе за појавите од истиот вид и нивната причина.

GSAM 116.4“Сегашниот венец беше забележителен по своето траење и понуди поволни можности за набљудување. Околу пладне се состоеше главно од два целосни прстена, еден широк околу четириесет и пет степени, кој го опкружуваше сонцето во неговиот центар, и другиот широк околу седумдесет и два степени, со центар во зенитот, додека неговата периферија поминуваше низ сонцето. Помалиот круг беше придружуван од елипса со поголема оска и со мала ексцентричност. Директно спротивно од сонцето, и триесет и шест степени северно од зенитот, големиот круг беше пресечен од два други круга со речиси или сосема ист дијаметар, кои на местото на пресекот формираа светла дамка, каква што природно би настанала од комбинираната светлина на три светлечки прстени. Прстенот што го опкружуваше сонцето ги прикажуваше боите на виножитото, честопати со голема живост и убавина. Другите прстени беа бели и побледи, бидејќи беа подалеку од сонцето. Сепак, мали делови од кругови со призматични [дугини] бои се појавуваа во различни времиња, и на исток и на запад.... Таквата униформност на структурата мора да зависи од некој закон кој го регулира формирањето на хало; но природата на законот не е целосно развиена.... Не е доживеана голема тешкотија при објаснувањето на појавата на прстенот што го опкружува сонцето, бидејќи причината е донекаде слична на онаа што го создава виножитото, но потешко се објаснува потеклото на прстенот чиј опсег е во центарот на сонцето.”

GSAM 117Чуда што ги исполнуваат предвидувањата на Писмото

GSAM 117.1За употребата што се правела, и во Англија и во Америка, од овие чуда видени на небото, можеме да дознаеме читајќи го Exposition of the Twenty-fourth of Matthew од Силвестер Блис, објавен во Бостон во 1843 година. Откако цитира некои од горенаведените извештаи, тој вели:—

GSAM 117.2“Така, ‘големите знаци’ и ‘страшните призори’ што се предвидени во Писмата на вистината, се чини дека се сите исполнети, како и оние што Спасителот објави дека ќе претходат на Неговото доаѓање.

GSAM 117.3“Колку што разлистувањето на дрвјата е знак за лето, толку сигурно, со исполнувањето на овие знаци, христијаните треба да знаат дека доаѓањето на Христос е блиску, дури пред вратите. Тоа не е само дозвола да го знаат тоа, туку нашиот Спасител им заповеда да го знаат тоа.”⁵

GSAM 117ГЛАСНИЦИТЕ

GSAM 117.4Откако го насочивме вниманието кон некои од водечките карактеристики на пораката за второто доаѓање, како што беше првично проповедана, можеби ќе биде интересно да се забележат неколкумина од оние кои имаа истакната улога во големата проповед. Веќе ги наведовме имињата на многумина од најталентираните служители од тоа време во странските земји кои го дадоа повикот. Додека го насочуваме вниманието кон некои од оние кои беа предводници во Америка, на кои Господ им ја положи грижата за делото, тоа ќе послужи за уште поголема илустрација дека раката на Господа навистина беше во тоа движење.

GSAM 118Вилијам Милер

GSAM 118.1Прво ќе го забележиме случајот на Вилијам Милер, кој беше толку истакнат во адвентското движење во Соединетите Американски Држави што кај многумина движењето е познато само како “милеризам”.

GSAM 118.2Вилијам Милер е роден во Питсфилд, Масачусетс, во февруари 1782 година. Во неговото рано детство се манифестираа знаци на интелектуална сила и активност надвообичаени. По неколку години овие белези станаа сѐ поочигледни за сите што беа во негово друштво. Тој поседуваше силен физички организам, активен и природно добро развиен ум и беспрекорен морален карактер. Имаше уживано во ограничените придобивки од окружната школа само неколку години пред општо да се признае дека неговите достигнувања ги надминале оние на наставниците што обично беа ангажирани.

GSAM 118.3Г-дин Милер се оженил во 1802 година и се населил во Полтни, Вермонт. Луѓето со кои се дружел од времето на неговото преселување во Полтни, и на кои им бил значително должен за своите световни благодети, биле длабоко под влијание на скептички принципи и деистички теории. Тие не биле неморални луѓе, но како класа биле добри граѓани и генерално со сериозно однесување, хумани и добронамерни. Сепак, тие ја отфрлаа Библијата како стандард на религиозна вистина и се обидуваа да го направат нејзиното отфрлање веродостојно со помош од делата на Волтер, Хјум, Волњи, Пејн, Итан Ален и други. Г-дин Милер внимателно ги проучуваше овие дела и на крајот се изјасни за деист. Тој самиот изјавил дека неговиот деистички живот траел дванаесет години, почнувајќи од околу 1804 година.

GSAM 118.4Откако добил чин капетан, тој се приклучил на армијата во 1810 година. По враќањето од армијата, тој го преселил своето семејство во Лоу Хамптон, Њујорк, за да започне со земјоделство во 1812 година. Како земјоделец, тој имал повеќе слободно време за читање. Тој сфатил дека неговите деистички ставови не му даваат никаква сигурност за среќа по сегашниот живот. Зад гробот сѐ било темно и мрачно. Да ги употребиме неговите зборови:

GSAM 118.4“Помислата на уништување ми беше студена, грозна; сметав дека идниот суд на сите ќе им донесе сигурна пропаст. Небото над мојата глава беше како бакар, а земјата под моите нозе како железо. Се прашував што е тоа вечност. Зошто се појавила смртта? Колку повеќе се обидував да го сфатам тоа, се помалку го сфаќав. Колку повеќе размислував, толку порасфрлани беа моите заклучоци. Се обидов да не мислам така, но не можев да ги совладам моите мисли. Се чувствував длабоко жалосен, но не ја сфатив причината за тоа чувство.... Веднаш потоа, одеднаш во мојот ум живо се појави ликот на Спасителот. Ми се чинеше дека постои едно суштество, толку добро и полно со сожалување, кое само се понудило како откуп за нашите престапи и со тоа не ослободило од казната за гревот. Веднаш почувствував колку мило би било тоа суштество и помислив дека би можел да се фрлам во неговите прегратки и да ја прифатам неговата милост.”

GSAM 119Преобразувањето на Вилијам Милер

GSAM 119.1Тој понатаму рече:

GSAM 119.1“Видов дека Библијата зборува токму за таков Спасител каков што ми е потребен мене; се чудев како може една таква книга, ако не е вдахната од Бога, да изнесува начела што потполно одговараат на потребите на еден паднат свет. Бев присилен да признам дека Светото писмо е Божје Откровение. Во него најдов радост и Исус стана мој пријател.... Сега почнав сериозно да ја проучувам Библијата и можам да ви кажам дека ја проучував со голема радост. Се уверив дека ниту половината од нејзината содржина до сега не ми беше позната. Се чудев зошто порано не сум ја видел нејзината убавина и слава и не сум сфатил како сум можел да ја отфрлам.”

GSAM 119.2Начинот на кој Вилијам Милер ја проучувал Библијата е опишан од самиот него:

GSAM 119.2“Одлучив да ги оставам настрана сите мои предрасуди, темелно да го споредувам Писмото со Писмото и да го проучувам на редовен, методичен начин.... Секогаш кога ќе најдев нешто нејасно, моја пракса беше да го споредам со сите сродни делови; и, со помош на Круден, ги испитував сите текстови од Писмото во кои се наоѓаа некои од истакнатите зборови содржани во кој било нејасен дел.... На овој начин ја продолжив студијата на Библијата, при моето прво читање, околу две години и бев целосно задоволен дека таа самата е свој толкувач.

GSAM 120.1“Додека така студирав, се уверив дека ако пророштвата што се исполниле во минатото се некаков критериум со кој ќе се суди за начинот на исполнување на оние што се уште во иднина, тогаш популарните гледишта за духовното владеење на Христос — земен милениум пред крајот на светот и враќањето на Евреите — не се поткрепени со Божјото слово.... Најдов дека во Писмото јасно се учи дека Исус Христос повторно ќе слезе на оваа земја, доаѓајќи во облаците на небесата, во сета слава на својот Татко.

GSAM 120.2“Почувствував таков восхит, проучувајќи го Светото писмо, каков што никогаш не сум верувал дека ќе почувствувам ако го проучувам. Го започнав неговото проучување без никакво очекување да го најдам времето на Христовото доаѓање и на почетокот едвај можев да поверувам во заклучокот до кој дојдов; но доказите ме погодија со таква сила што не можев да им се спротивставам на моите убедувања. Станав речиси сигурен во своите заклучоци и почнав да чекам, да бдеам и да се молам за доаѓањето на Спасителот.”

GSAM 120.3Повторно тој вели:

GSAM 120.3“Поверував; и веднаш должноста да ја објавам оваа доктрина, за да поверува светот и да се подготви да го пречека Судијата и Младоженецот при Неговото доаѓање, ми беше втисната во умот. Не треба овде да навлегувам во детален приказ на моите долги и тешки искушенија. Доволно е да се каже дека по неколку години бев принуден од Духот Божји, силата на вистината и љубовта кон душите, да го земам својот крст и да ги прогласам овие работи на умирачкиот и пропаѓачки свет.”

GSAM 120.4Г-дин Милер, како и оние што беа поттикнати од оваа порака во други земји, прво помислил да ја исполни својата задача со пишување и објавување во јавните списанија и во брошури. Првпат ги објави своите ставови во Vermont Telegraph, баптистички весник, печатен во Брендон, Вермонт. Тоа беше во 1831 година. Првпат јавно зборуваше на оваа тема во 1832 година. За оваа средба тој рече: “Господ ја излеа Својата благодат врз собранието и многумина поверуваа за спасение на своите души.”

GSAM 121.1Во 1836 година неговите предавања беа отпечатени во некои од тогашниот јавен печат. Во зимата 1837-38 година неговите предавања беа издадени во брошура. Во 1838 година е испечатен втор памфлет од 204 страници, и во овој памфлет г. Милер изјавил дека отоманската власт може да падне во 1839 или 1840 година. Неговите први предавања во некој од поголемите градови биле во 1836 година. Тогаш тој зборувал во градовите Рендолф, Лоуел, Гротон и Лин, Масачусетс.

GSAM 121.2До 1840 година г. Милер стоеше речиси сам како јавен говорник на темата за блиското доаѓање на Христос. Во таа година, одеднаш, стотици му се придружија во проповедањето на пораката. Што ја предизвика оваа голема промена ќе биде забележано во следното поглавје. Во зимата 1839-40 г., г. Милер одржа серија предавања во Ексетер, Њу Хемпшир. Таму за првпат го запозна пасторот Ј. В. Хајмс, кој во тоа време ја прифати верата и од тој датум стоеше рамо до рамо со пасторот Милер како издавач и жарлив проповедник на големата порака за второто доаѓање.

GSAM 121Јошуа В. Хајмс

GSAM 121.3За овој ревносен работник во ова големо движење, најдобро е да цитираме од неговиот биограф, кој вели:—

GSAM 121.4“Јошуа В. Хајмс е роден во Викфорд, Род Ајленд, на 19 мај 1805 година. Неговиот татко бил добро познат како трговец со Западни Инди и бил истакнат член на Епископалната црква Свети Павле во Викфорд. Неговата мајка имала пријатна природа и љубов кон Спасителот, која му ја пренела на својот послушен син.

GSAM 121.5“Намерата на таткото била да го образува својот син, Јошуа, за службата на црквата на која и самиот тој ѝ припаѓал, но околностите го спречиле тоа. Бог имал друга задача за тој син и ги уредувал работите на таков начин што ќе го донесе посакуваниот резултат. Во 1817 година таткото испратил вредна пратка под раководство на капетанот Картер, со Александар Стјуарт како надзорник на пратката. Овие луѓе се покажаа како неискрени и, откако стигнаа во пристаниште во Западните Инди, го продадоа и бродот и товарот и побегнаа. Овој настан ги промени сите планови што беа направени за иднината на младиот Јошуа, кој требаше да биде испратен на Универзитетот Браун во Провиденс, Род Ајленд. Наместо тоа, во април 1821 година, тој беше однесен во Њу Бедфорд, Масачусетс, и беше договорен со Вилијам Најтс за да го научи занаетот на столар.

GSAM 122.1“Кога стигнал во својот нов дом, тој со голем жар се фатил за доделената работа, решен да стане мајстор во занаетот. Сепак, наскоро сфатил дека неговата религиозна околина не му одговарала целосно. Тој вели: ‘Мојот господар беше унитаријанец и ме носеше во својата црква. Пастор беше пречесниот Орвил Дјуи. Тој неодамна го беше напуштил традиционалното христијанско учење. Мојата обука под бискупот Грисволд и пречесниот Вилијам Бурџ, ректор на црквата Свети Павле во Викфорд, и честото слушање на красноречивиот д-р Крокер од црквата Свети Јован во Провиденс, Род Ајленд, ме направија целосно неподготвен да ги прифатам красноречивите негирања на г-дин Дјуи за учењата на Христос и неговите апостоли.’

GSAM 122.2“Бидејќи во тоа време во Њу Бедфорд немаше епископална црква, тој одлучи да посетува Прва христијанска црква [не Дисипл] и подоцна се приклучи на тоа здружение. ‘Тука’, вели тој, ‘ја најдов отворената Библија и слободата на мислата и добро ги искористив и двете.’ Оваа црква беше под пасторална грижа на пречесниот Мозес Хау. Пречесниот г. Клаф го крсти Јошуа В. Хајмс на 2 февруари 1823 година. Со срце полно со ревност за својот Учител, тој веднаш, на осумнаесетгодишна возраст, почна да ја раскажува приказната за крстот и да ги поттикнува луѓето да се покајат. Тој вели за себе:—

GSAM 122.3“‘Наскоро станав поучувач и ми беше дадена дозвола да го усовршам мојот дар... Го завршив моето приправништво со задоволство и добив пофалба. Но, пет или шест години имав навика да работам пренатоварено и така добивав еден или два дена во неделата за учење и мисионерска работа во сиромашни населби, чиј плод му го давав на мојот пастор.’

GSAM 123.1“Во 1825 година тој беше испратен како мисионер на конференцијата на христијански цркви во јужен Масачусетс. ‘Немаше план или средства за издржување на мисионерите’, вели пастор Хајмс, ‘и решив да се занимавам со бизнис за своја егзистенција, а да проповедам колку што можам.’

GSAM 123.2“Во 1828 година тој го напушти Њу Бедфорд, не со сомнежи или недостаток на енергија, туку со решителност што мораше да победи, заминувајќи за Плимут, каде што го проповедаше Божјото слово во училници, во импровизирани простории и каде и да можеше да најде слушатели. Во 1829 година го продолжил истиот вид работа во Фол Ривер до 1830 година, кога се преселил во Бостон како пастор на Првата и Втората христијанска црква; и таму останал триесет и три години. Во 1839 година станал приврзаник на адвентската кауза, како што ја објаснувал познатиот пастор Вилијам Милер. Во новата кауза влегол со целиот ентузијазам што го поседувал, а неговите проповеди биле полни со оган и сила. Во 1840 година, тој ја започнал публикацијата Signs of the Times, застапувајќи ја каузата во која го вложил целото свое срце. Целиот свој паричен, работен и енергетски потенцијал го вложил во оваа кауза и со тоа освоил илјадници обратени луѓе.”

GSAM 123Здружените напори на Милер и Хајмс

GSAM 123.3Од 1840 до есента 1844 година, трудовите на пасторите Милер и Хајмс беа во голема мера обединети додека одеа од град во град, лете со својот огромен шатор, а зиме во цркви и јавни сали. Големата физичка сила на пасторот Хајмс го одржа во живот сѐ додека не влезе во својата деведесет и втора година. Неговите умни способности беа живи до самиот крај. Во 1894 година, на 28 септември, тој одржа многу потресен говор пред собрание од над три илјади адвентисти на седмиот ден на кампот во Лансинг, Мичиген. Се чинеше дека зборува со голем дел од искреноста и енергијата на старите времиња. Ова беше навистина чудесно за човек кој веќе три месеци бил во својата деведесет и прва година и кој страдал од неизлечлива болест од која починал следната година.

GSAM 124.1Пасторите Милер и Хајмс, како да стоеја во “првите борбени редови” на движењето на второто Христово доаѓање во Америка и беа само двајца од многуте што работеа со нив во проповедањето на учењето за Христовото доаѓање, чии главни карактеристики беа цврстина на целта и беспрекорна чесност. Овие луѓе во голема мера припаѓаа на онаа класа што светот ја нарекува “самостојно изградени луѓе” — луѓе кои се развиле преку контакт со суровите реалности на животот, кои научиле да одлучуваат за заслугите на една кауза според принципи, а не според политика. Тие беа од карактерот на оние за кои пастор Милер рекол дека обично ја прифаќале пораката од црквите: “најпобожните, најпосветените и најживите членови”. Овој факт беше потврден од служителите на различните цркви, кои рекоа, по конечната разделба на адвентистите од нив: “Таа [доктрината] го зеде кремот од нашето стадо.”

GSAM 124Други истакнати адвентистички проповедници

GSAM 124.2Можеби е од интерес да се споменат по име некои од луѓето кои имаа истакната улога со пасторите Милер и Хајмс во движењето од тие рани времиња. Прв на листата е Чарлс Фич од Кливленд, Охајо, кој во 1842 година ја предложил идејата за изработка на графикони за илустрирање на визиите од Даниел и Откровението. Потеклото на оваа идеја се темелеше на Авакум 2:2, 3. Смртта на Чарлс Фич се случи на 10 октомври 1844 година.

GSAM 124.3Д-р Јосаја Лич, од Филаделфија, кој, како што ќе видиме во следното поглавје, бил поттикнат од Господ да објави вистина која, во своето исполнување, предизвика ненадеен и брз развој на интересот за адвентската порака.

GSAM 124.4Елон Галаша, од Локпорт, Њујорк, познат баптистички служител, чии списи и проповеди на тема за блиското доаѓање на Господа предизвикаа големи превирања во таа конфесија.

GSAM 125.1Е. Р. Пини, од Сенека Фолс, Њујорк, уште еден посветен служител на баптистичката црква чија служба и дела беа голема сила во делото. Тој со право можеше да се нарече “Солта на земјата”.

GSAM 125.2Џорџ Сторс, од Њујорк, кој пред своето обраќање кон адвентската доктрина беше истакнат будител. Неговите дела имаа големо влијание во поттикнувањето на луѓето кон поголема посветеност на себеси и на својот имот за делото; особено беше така во последните недели од двете илјади триста дена. Тој беше тој што, по разочарувањето, им ги претстави на адвентистичкиот народ и на светот своите шест проповеди за природата на човекот, состојбата на мртвите и идната казна.

GSAM 125.3Пастор Стокман од Портланд, Мејн, беше уште еден ревносен работник во обновувањата на Вилијам Милер во тој град. Тој почина неколку недели пред крајот на еврејската година 1843, додека адвентистите се надеваа и очекуваа дека Господ ќе дојде во тоа време.⁶

GSAM 125.4Имаше и други истакнати личности кои поради недостаток на простор само ќе ги споменеме, како што се Н. Н. Вајтинг, кој направил превод на Новиот завет на англиски јазик, познат како Whiting’s Translation; С. С. Сноу, Ф. Г. Браун, Аполос Хејл, Л. Д. Менсфилд, Џорџ Нидам, О. Р. Фасет; Џорџ, Весли и Едвин Барнхам (три браќа), сите ефикасни работници во пораката.