Поглавје 23 — Здравствени институции

GSAM 358.1“ВОЗЉУБЕН, најмногу посакувам да напредуваш и да бидеш здрав, како што напредува и твојата душа.”¹

GSAM 358.2Во сабота, 6 јуни 1863 година, пастор Вајт и неговата сопруга присуствувале на состанок во шатор што го одржале пасторите Корнел и Лоренс во Отсего, Мичиген. Таму г-ѓа Вајт добила визија која ѝ ја открила темата за реформата на здравјето. Од тоа време, во Review биле објавувани статии за здравјето и здравиот начин на живот, и таа почнала да пишува за она што ѝ било откриено за здравјето. Дел од ова се појави во Testimony No. 11 и во делото насловено How to Live.

GSAM 358.3Темата за здравиот начин на живот и неговата правилна врска со физичкиот, менталниот и духовниот развој беше истакната пред народот. Во Review од 25 октомври 1864 година, пастор Џ. Н. Ендрјус ги даде следниве важни предлози на оваа тема:—

GSAM 358Џ. Н. Ендрјус за здравиот начин на живот

GSAM 358.4“Да се откажеме од секоја штетна намирница и да водиме воздржан живот под влијание на добра поука и на совеста кон Бога, се меѓу најсуштинските работи за добро здравје. Нашите тела се храмови на Светиот Дух. За да Го прославиме вистински во нашите тела, како и во нашите духови, колку е потребно да ги поседуваме со полна сила сите сили на нашето физичко битие! Благодарете Му на Бога што оваа тема сега особено му се претставува на нашиот народ. Здравјето и силата се меѓу работите највредни за нас и од најголема важност за оние што ќе бидат сведоци на големите настани на времето на неволја.”

GSAM 359.1Темата за библиската хигиена и христијанската воздржаност се застапуваше не само преку страниците на Review, туку и од нашите служители.

GSAM 359.2На Генералната конференција, 20 мај 1866 година, преку г-ѓа Вајт беше дадено следново упатство (истото се наоѓа во Testimony No. 11):—

GSAM 359Да се обезбеди здравствен институт

GSAM 359.3“Ми беше покажано дека треба да обезбедиме дом за страдалниците и за оние што сакаат да научат како да се грижат за своите тела за да спречат болест....

GSAM 359.4“Како што неверниците ќе се обраќаат кон институција посветена на успешно лекување на болести, и управувана од лекари што ја почитуваат саботата, тие ќе бидат директно доведени под влијание на вистината. Со запознавањето со нашиот народ и нашата вистинска вера, нивната предрасуда ќе биде надмината и тие ќе бидат поволно импресионирани. Така, поставени под влијание на вистината, некои не само што ќе добијат олеснување од телесните немоќи, туку ќе најдат и исцелувачки балсам за нивните души болни од грев.

GSAM 359Предвидување на резултатите

GSAM 359.5“Како што здравјето на болните се подобрува со разумен третман и тие почнуваат да уживаат во животот, тие се доверуваат на оние кои биле инструмент за нивното враќање на здравјето. Нивните срца се исполнети со благодарност, и доброто семе на вистината полесно ќе најде засолниште таму, и во некои случаи ќе се негува, ќе никне и ќе роди плод за слава Божја. Една таква спасена скапоцена душа ќе вреди повеќе од сите средства потребни за основање на таква институција....

GSAM 359.6“Некои од оние што ќе заминат оздравени или со голема корист, ќе бидат средство за воведување на нашата вера на нови места и за подигнување на знамето на вистината таму каде што би било невозможно да се дојде до луѓето, да не беше прво отстранета предрасудата од нивните умови преку престојот меѓу нашиот народ со цел да се здобијат со здравје.”

GSAM 360.1Со едногласна одлука на собраниот народ беше решено, штом тоа стане изводливо, да се отвори здравствен институт во или во близина на Бетл Крик и тој да биде под медицинско раководство на д-р Х. С. Леј, кој, покрај своето претходно медицинско образование, помина повеќе од една година на источно лекувалиште со вода за да ги научи хидропатичките методи за лекување болести.

GSAM 360Купена локација за санаториум

GSAM 360.2Основањето на таква институција во тоа време изгледаше како голем потфат; и да не беше ова охрабрувачко сведоштво за резултатот, ќе имаше одложување во започнувањето на работата. Меѓутоа, наместо одложување, поминаа само неколку дена по завршувањето на конференцијата пред да се купи пространата куќа на судијата Грејвс, со осум акри земја, која го сочинуваше неговото прекрасно место на живеење во Западен Бетл Крик. Веднаш до оваа зграда беше изградена доградба од два ката која послужи како бањи. Во овие згради беше отворен Институтот за здравствени реформи.

GSAM 360.3Во Review од 19 јуни 1866 година, беше објавен првиот општ повик за акции во институцијата. Во истиот број на весникот беше објавено соопштение дека акции веќе биле претплатени од црквите во Бетл Крик, Мичиген, и Олкот, Њујорк, во износ од 2.625 долари, односно 105 акции од по 25 долари секоја. Бидејќи во државата Мичиген немаше закон според кој можеше да се формира корпорација за управување со здравствени установи, имотот за одредено време беше под доверително управување, сѐ додека не се изврши впишување во регистар.

GSAM 360Започнат здравствен журнал

GSAM 360.4На први август, исто така, управителите започнаа со издавање месечен здравствен журнал, со шеснаесет страници и корица, во форма на списание. Овој журнал се викаше Health Reformer. Овој журнал продолжува да се издава и денес, под името Good Health, и сега е водечко списание за здравје во светот. Овој журнал не само што обработуваше теми за здравје и воздржливост, туку беше и средство за рекламирање на здравствената установа, која беше свечено отворена за пациенти и пансионари на 5 септември 1866 година. Така, институцијата беше купена, опремена и пуштена во употреба за помалку од четири месеци од моментот кога темата за првпат беше спомената пред нашиот народ; а беше претплатено вкупно 11.000 долари за акции, од кои голем дел веќе беше исплатен.

GSAM 361Основана медицинска корпорација

GSAM 361.1Во текот на зимата 1866-67 година, Собранието на Мичиген донело закон според кој можело да се формира корпорација за управување со здравствената установа. На 17 мај 1867 година, бил преземен овој чекор, биле усвоени статути и имотот и другата сопственост биле префрлени на законски избраните повереници. Вкупниот износ на акции претплатени до тој датум изнесуваше 26.100 долари, од кои беа уплатени 18.264,87 долари. Установата имаше стручен тим лекари и помошници, а зградите беа речиси полни со пациенти, од кои неколку веќе ја прифатија нашата вера, откако дознаа за нас како народ и за вистината откако дојдоа во установата.

GSAM 361Здрава облека

GSAM 361.2Во сите времиња и во сите земји природното срце е подложно на влијанието на светот, со неговиот гордеж на животот, неговите глупости и моди. Годината 1863, во нашата земја, кога на г-ѓа Вајт ѝ беше покажано прашањето за здравјето и облеката, не беше исклучок, како што ќе се види од опседнатоста на дамите во следењето на тогашната мода на носење обручи, чии димензии правеа многумина од нив да изгледаат како да одат во превртен балон. Околу истото време беа воведени уште два други екстрема во облеката кои предизвикаа голема дискусија. Краток осврт на овие, можеби, ќе го подготви читателот подобро да го разбере сведоштвото дадено од г-ѓа Вајт на тема облекување, кое се наоѓа во Testimony for the Church, No. 10.

GSAM 362Осуда на крајностите во облекувањето

GSAM 362.1Првиот екстрем беше носењето фустани со подолг дел, или шлеп, долг од десет инчи до половина јард или повеќе, во зависност од желбата на носителот. Тие често се оставаа да се влечат по земјата и господата ги нарекуваа “чистачи на улици”. Вториот екстрем беше сосема спротивен и беше во стил што колку што е можно повеќе личеше на оној што го носеа мажите. Оваа мода ја усвоија оние што ја следеа госпоѓица Блумер, и затоа се нарекуваше “блумер-фустан”. На крајот, името беше променето во “американски костим”. Се одржуваа конвенции од место до место од страна на застапниците на овој костим и многу од нашите сестри беа за негово усвојување. Некои го носеа.

GSAM 362Сведоштво за прашањето за облеката

GSAM 362.2За тоа што ѝ беше покажано на г-ѓа Вајт во врска со прашањето за облеката, ќе цитирам неколку параграфи од Testimony No. 11:—

GSAM 362.3“Божјиот верен народ е светлина на светот и сол на земјата, и тие секогаш треба да се сеќаваат дека нивното влијание е од вредност. Ако ја заменат екстремно долгата облека со екстремно кратка, тие во голема мера би го уништиле своето влијание. Неверниците, на кои се должни да им помогнат и кои се должни да настојуваат да ги доведат кај Јагнето Божјо, би се одвратиле. Можат да се направат многу подобрувања во облеката на жените во однос на здравјето, без да се направи толку голема промена што ќе го одврати набљудувачот.

GSAM 362Реформска облека

GSAM 362.4“Формата не смее да се стега ни најмалку со корсети и китови коски. Облеката треба да биде сосема удобна за белите дробови и срцето да можат да функционираат здраво. Облеклото треба да биде малку подолго од врвот на чизмите, но доволно кратко за да не допира до нечистотијата на тротоарот и улицата, без да се подигнува со рака. Уште пократко облекување од ова би било соодветно, практично и здраво за жените кога ги извршуваат домашните работи, а особено за оние кои се принудени да извршуваат повеќе или помалку работа на отворено.

GSAM 363Телото треба рамномерно да биде облечено

GSAM 363.1“Без разлика на должината на фустанот, екстремитетите треба да бидат облечени исто толку темелно како и кај мажите. Ова може да се направи со носење панталони со постава, набрани во лента и прицврстени околу глуждот, или направени широки и стеснети при дното; и тие треба да бидат доволно долги за да ги допираат чевлите. На тој начин облечените екстремитети и глуждови се заштитени од струење на воздух. Ако стапалата и екстремитетите се одржуваат удобни со топла облека, циркулацијата ќе се изедначи, а крвта ќе остане чиста и здрава, бидејќи не се изладува ниту ѝ се попречува природниот тек низ организмот.”

GSAM 363.2Должината на оваа облека беше претставена како пофално средно решение помеѓу облеката со шлеп и американскиот костим. Не беше кажано дека некој мора да ја облече, туку дека не смее да преземе мерки за да го отсече своето влијание и да ги одврати оние на кои треба да им помогне. Не беше кажано дека мора да ги облечат своите глуждови на начинот опишан овде, туку дека тоа може да се направи на тој начин. Ако истата цел се постигне на некој друг начин, како со долга долна облека и плетени навлаки за нозе, тоа би било во совршена согласност со тоа сведоштво.

GSAM 363Пет основни точки за здрава облека

GSAM 363.3Ќе се забележи дека во препорачаниот стил на облекување има пет точки суштински за здрава облека, имено:—

GSAM 363.41. Отфрлање на корсети и секакво стегање на половината.

GSAM 363.52. Отстранување на сите ленти на рацете или екстремитетите што би ја попречиле слободната циркулација на крвта.

GSAM 364.13. Покривање на сите делови од телото подеднакво, особено стапалата и глуждовите.

GSAM 364.24. Да се закачуваат здолништата од рамената и во никој случај да не се дозволува тие да висат на колковите со ленти.

GSAM 364.35. Должината на облеката.

GSAM 364.4Првите четири точки сега ги застапува секој разумен лекар, а што се однесува до петтата, и опашката и екстремно кратката облека сега се отфрлени.

GSAM 364Г-ѓа Џенес-Милер за облеката

GSAM 364.5Во текот на 1890 година г-ѓа Џенес-Милер од Њујорк, во најнаучното хигиенско списание за облека од тоа време, застапувала жените да ги скратат своите фустани малку по малку, за да не направат премногу нагли промени, сѐ додека не стигнат приближно до врвот на чизмите на дамата — токму должината што ја застапувало Testimony No. 11.

GSAM 364Поддршката на д-р Трал

GSAM 364.6Во 1868 година било договорено д-р Р. Т. Трал, од Хигиеотерапевтскиот колеџ во Флоренс Хајтс, Њу Џерси, да одржи еднонеделен курс на предавања пред нашите служители во Бетл Крик, Мичиген, на крајот на мај. За време на курсот, докторот беше гостин на пастор Вајт. Г-ѓа Вајт не присуствуваше на предавањата, но бидејќи докторот секојдневно излегуваше со кочија со пастор Вајт, неговата сопруга и пастор Џ. Н. Ендрјус, беше разбрано дека тој треба да ги слушне нејзините идеи за хигиена, болести и нивните причини, ефектите од лековите итн. Таа едноставно зборуваше за она што ѝ беше покажано во визија, но не го откриваше изворот од каде што го црпеше своето знаење. Лекарот изјавил дека медицинската наука е во хармонија со идеите што таа ги изразила. Пастор Ендрјус ми раскажа дека на крајот од разговорот на вториот ден, лекарот ја прашал г-ѓа Вајт каде дипломирала медицина. Тој се изненадил кога дознал дека таа никогаш не ги проучувала овие работи, туку му ги пренесувала резултатите од она што ѝ било покажано во Отсего, Мичиген, на 6 јуни 1863 година. Тој ја увери дека нејзините идеи се во најстрога хармонија со физиологијата и хигиената и дека по многу теми таа навлегувала подлабоко отколку што тој некогаш навлегол. По околу пет дена такви возења и разговори, докторот го прашал пастор Вајт зошто бил поканет да го напушти својот колеџ за да одржи предавање пред служителите во Бетл Крик. Рекол тој: “Г-ѓа Вајт е исто толку добро подготвена да им го даде потребното упатство за хигиена како и јас.”

GSAM 365Медицинската наука одобрува

GSAM 365.1Нејзините бројни дела за различните гранки на практичната хигиена со години се пред јавноста, а многу од нив сега се собрани во еден том насловен Christian Temperance and Bible Hygiene. Некои од најобразованите лекари, по внимателно испитување на овие дела, изјавиле дека медицинската наука е во целосна согласност со нив. За неа, тие не се резултат на проучување, туку едноставно запишување на она што Господ ѝ го открил во визија.

GSAM 365Сведоштвото на д-р Келог

GSAM 365.2Како сведоштво за тоа како истражувањата на медицинската наука се совпаѓаат со она што ѝ било откриено во визија на г-ѓа Вајт во 1863 година, ќе цитирам од предговорот на Christian Temperance, напишан од д-р Џ. Х. Келог, кој стои на чело на светски познатиот санаториум во Бетл Крик, Мичиген. Тој вели:—

GSAM 365.3“1. Во времето кога напишаните дела првпат се појавија, темата за здравјето беше речиси целосно игнорирана, не само од луѓето до кои беа упатени, туку и од светот во целина.

GSAM 365.4“2. Неколкуте што ја застапуваа потребата од реформа во физичките навики, заедно со застапувањето на вистинските реформски принципи, ги пропагираа најочигледните, а во некои случаи и одвратни грешки.

GSAM 366.1“3. Никаде и од никого не беше претставен систематски и хармоничен збир на хигиенски вистини, ослободени од очигледни грешки и во согласност со Библијата и начелата на христијанската религија.

GSAM 366.2“Под овие околности се појавија споменатите списи. Принципите што се предаваа не беа поткрепени со научен авторитет, туку беа претставени на едноставен, директен начин од некој што не претендира на научно знаење, туку тврди дека пишува со помош и авторитет на божественото просветлување.

GSAM 366Принципите го издржаа тестот

GSAM 366.3“Како принципите изложени под такви особени околности и со такви извонредни тврдења го издржаа тестот на времето и искуството? е прашање што сосема со право може да се постави. Одговорот на него се наоѓа во факти кои можат да се потврдат на најширок начин.... Принципите кои пред четвртина век беа или целосно игнорирани или беа цел на потсмев, тивко си го пробија патот до јавното доверување и почит, до тој степен што светот сосема заборави дека тие не биле секогаш така прифатени. Новите откритија во науката и новите толкувања на старите факти постојано додаваа потврдувачки докази, до тој степен што во моментов секој од принципите застапувани пред повеќе од четвртина век е зајакнат на најсилен можен начин со научни докази.

GSAM 366Доказ за божественото потекло на визиите

GSAM 366.4“Сигурно мора да се смета за нешто забележително, и што покажува недвосмислени докази за божествен увид и водство, тоа што среде збунувачки и спротивставени учења, кои се повикуваат на авторитетот на науката и искуството, но се искривени од крајни сфаќања и се онеспособени да направат добро поради големата мешавина од грешки,—мора да се признае дека е нешто извонредно, што една личност која не претендира на научно знаење или ученост била во можност, од збрканата и со грешки загадена маса на идеи изнесени од неколку писатели и мислители на теми за здравјето, да организира збир на хигиенски принципи толку хармонични, толку доследни и толку вистински што дискусиите, истражувањата, откритијата и искуството од четвртина век не доведоа до укинување на ниту еден принцип, туку само послужија за утврдување на учењата што се предаваа.” Датум: “Бетл Крик, Мичиген, 1890 г.”

GSAM 367Зголемување на Здравствената институција

GSAM 367.1Под управа на д-р Џ. Х. Келог, кој се приклучи на институтот како главен лекар во 1876 година, беше утврдено дека побарувачката за лекување е толку голема што напролет 1877 година мораше да се обезбеди повеќе простор. Во 1876 година името на институцијата беше променето од Институт за здравствени реформи во Медицински и хируршки санаториум, а во 1878 година беше изградена нова главна зграда.

GSAM 367.2Оваа зграда беше со димензии 136 x 46 стапки, со четири ката над подрумот. Беше целосно загревана со пареа и осветлена со гас. Набргу по нејзиното отворање, таа беше речиси полна со пациенти и гости.

GSAM 367.3До тој момент, она што било предвидено во 1866 година преку сведоштвото на г-ѓа Вајт во врска со институцијата, беше највпечатливо исполнето. Десетици веќе ја прифатија светлината на сегашната вистина, чие внимание првпат беше насочено кон овој народ преку нивното доаѓање во институцијата во потрага по здравје.

GSAM 367Рурално здравствено одморалиште

GSAM 367.4Во Signs of the Times, 22 ноември 1877 година, М. Г. Келог, д-р по медицина, полубрат на Џ. Х. Келог, објави дека обезбедил земјиште на падината на планината Хауел, на две и пол милји североисточно од Сент Хелена, округ Напа, Калифорнија, и дека ќе изгради зграда што ќе се вика “Рурално здравствено одморалиште”, лоцирана покрај Кристал Спрингс. Во текот на зимата 1877-78 година била изградена зграда и била отворена за лекување на пациенти на почетокот на 1878 година. Ова здравствено одморалиште, како и матичната институција, санаториумот во Бетл Крик, не само што се проширило, туку било и место каде што многумина биле воведени во познавањето и прифаќањето на пораката.

GSAM 368Pacific Health Journal

GSAM 368.1Летото 1885 година беше прилично значаен период на напредок во делото на пораката на третиот ангел. На први мај, Руралното здравствено одморалиште во Сент Хелена беше ставено под медицинско раководство на редовно дипломиран лекар. Во јуни месец започна двомесечното издавање на Pacific Health Journal and Temperance Advocate, списание од 24 страници под уреднички надзор на пасторот Џ. Х. Вагонер. Преку овие средства нов живот дојде во здравствената установа, која, наместо да губи, како во претходните години, почна да покажува, од година во година, нето добивка во своето работење од 2.000 до 4.000 долари годишно, сѐ до годината што заврши во април 1891 година, кога покажа нето добивка од над 12.000 долари.

GSAM 368.2На состанокот на Rural Health Retreat Association во Сент Хелена, во 1887 година, беше дадена следната изјава во врска со финансиите на институцијата: на 1 мај 1885 година, нето вредноста на институцијата изнесувала само 5.322,76 долари, или 2.547,24 долари помалку од целиот акциски капитал што бил издаден до тој датум. Со други зборови, институцијата ги потрошила сите свои приходи и 2.547,24 долари од својот основен капитал. На 1 април 1887 година, вредноста на институцијата над сите нејзини долгови изнесувала 21.372,64 долари, што претставува добивка од 16.049,88 долари за дваесет и три месеци. Од оваа сума, акции биле земени во износ од 5.280 долари, а донации за институцијата биле дадени во износ од 2.497,60 долари; така, во работењето на институцијата имало нето добивка од 8.272,28 долари. Околу тоа време Pacific Health Journal излезе како месечен весник од 32 страници со корица и се покажа дека е од уште поголема корист за унапредување на интересите и принципите на институцијата.

GSAM 369Добротворна работа

GSAM 369.1Во Medical Missionary, јануари 1891 година, зборувајќи за санаториумот во Бетл Крик, д-р Џ. Х. Келог рекол:—

GSAM 369.2“Добротворната нега што е пружана во текот на четвртина век од постоењето на институцијата изнесува значително повеќе од 100.000 долари, неколкупати повеќе од првично вложениот капитал.

GSAM 369.3“Покрај споменатото хуманитарно дело, институцијата испратила предавачи, медицински сестри, инструктори во училишта за готвење и други лица кои биле обучени за различни области на мисионерската работа.”

GSAM 369Апел за сирачињата

GSAM 369.4На Генералната конференција, на 8 март 1891 година, д-р Келог направи многу искрена молба во име на сирачињата. Тој рече: “Се најдов назначен за ‘општ делегат’ и ќе ги претставувам непретставените — сирачињата, кои немаат никој што ќе се грижи за нив.”

GSAM 369Дарот од 30.000 долари на г-ѓа Хаскел

GSAM 369.5Во Home Missionary, во јануари 1892 година, беше упатен силен апел за средства со кои ќе се обезбеди дом за сирачињата. Во тоа списание беа наведени имињата на оние чии ветувања за домот изнесуваа 17.716 долари — премала сума, сметаа промоторите на претпријатието, за толку големо дело, па затоа се стравуваше од одложување на изградбата. Но Оној што го гледа крајот од почетокот и што ги поседува “стадата на илјада ридови”, така ги уреди настаните што една богата дама, која не припаѓаше на нашата вера, г-ѓа Каролин Е. Хаскел, од Чикаго, вдовица на г. Фредерик Хаскел, штом слушнала за овој предвиден хуманитарен потфат, веднаш ѝ ја стави на располагање на градежната комисија сумата од 30.000 долари, со едноставната одредба таа да се искористи во целост за изградба на сиропиталиште според претходно нацртаните планови, да се управува во широк и либерален дух и институцијата да се нарече Меморијален дом Хаскел во спомен на нејзиниот покоен сопруг.

GSAM 370.1Со средствата обезбедени на овој начин, Medical Missionary and Benevolent Association во текот на годината успеа да ја изгради и отвори зградата како дом за сираци. Оваа зграда беше осветена на 25 јануари 1894 година. Долг период по тој датум, бројот на членовите на семејството, составено од сираци, помошници и наставници, во просек изнесуваше сто.

GSAM 370Спомен-домот Џејмс Вајт

GSAM 370.2Покрај грижата и поддршката за овие сираци, ова здружение управува со уште една хуманитарна институција, наречена Меморијален дом Џејмс Вајт, каде што повеќе од дваесет стари и бездомни лица се згрижени и им се обезбедуваат удобни услови.

GSAM 370Медицински мисионери

GSAM 370.3Во оваа насока на работа, беше преземен уште еден агресивен чекор кога започна обуката на медицински мисионери. Како пофалба за овој напор за унапредување на човештвото, г-ѓа Вајт, кога пишувала од Престон, Австралија, на 16 септември 1892 година, рекла:—

GSAM 370.4“Би посакала да има стомина на обука таму каде што сега има еден. Така треба да биде. И мажите и жените можат да бидат покорисни како медицински мисионери отколку како мисионери без медицинско образование.”

GSAM 370.5Бројот на оние што посетуваат курс на обука како подготовка за влегување во животна служба од овој карактер е значително зголемен откако горенаведеното беше напишано.

GSAM 370Развој на здравствената работа

GSAM 370.6Во Medical Missionary, јануари 1894 година, има кратка изјава која наведува интересни факти во врска со развојот на здравствената работа. Таа гласи вака:

GSAM 371.1“Институтот за здравствени реформи е организиран во 1866 година.... Купена е скромна дрвена куќа, приватна резиденција на пријатно и здраво место на повисоките делови на Бетл Крик, еден од растечките градови во Мичиген. Двајца лекари, двајца работници во бањата, една медицинска сестра (нестручна), три или четири помошници, еден пациент, и безброј непријатности, и голема вера во иднината на институцијата и во принципите врз кои е основана — тоа беше почетокот на сегашната дејност. Се нарекуваше Институт за здравствени реформи.

GSAM 371.2“На местото на оригиналната куќичка сега стои зграда долга 312 стапки и длабока 100 стапки, висока шест ката, која може да прими триста гости, опремена со секој апарат што модерната наука може да го понуди за нега и закрепнување на болните. Десет лекари, од кои повеќето се специјалисти во своите области, го сочинуваат медицинскиот кадар. Медсестри и други помагачи формираат семејство од повеќе од триста члена, а клиентите на институцијата претставуваат секоја сојузна држава во Унијата и многу гости од други земји. Нејзините врати се секогаш отворени за мисионер, домашен или странски, без оглед на вероисповедта, и семејството ретко е без еден или повеќе од овие гости.

GSAM 371Болницата на санаториумот

GSAM 371.3“Болницата е изградена во 1888 година, зграда со димензии 100 x 60 стапки, висока пет ката. Три од горните катови на зградата се користат за хируршкиот оддел на санаториумот, соби за пациенти и одделенија. Тука се наоѓаат и канцеларии за хуманитарната работа на институцијата. Околу него се групирани дваесет куќички, од кои неколку се загреваат на пареа и осветлени се со електрична енергија, како и главната зграда, и тие се полни со пациенти или студенти. Школа за обука на медицински мисионерски медицински сестри е организирана на 1 јули 1884 година. Во текот на првите шест месеци, триесет и пет студенти биле запишани.”

GSAM 372Предвидување за работниците што излегуваат

GSAM 372.1Зборувајќи за здравствената установа лоцирана во Сент Хелена, Калифорнија, г-ѓа Вајт, во соопштение напишано од Трамелан, Швајцарија, на 6 февруари 1887 година, вели:—

GSAM 372.2“Бог рекол дека ако луѓето поврзани со оваа институција би чекореле понизно и послушно, правејќи ја волјата Божја, таа ќе живее и ќе напредува; и од неа ќе бидат испратени мисионери да ги благословат другите со светлината што Бог им ја дал. Тие, во духот на Исуса, ќе ги урнат идолите на високите места; ќе го разоткријат суеверјето и ќе засадат вистина, чистота и светост таму каде што сега се негуваат само заблуда, самоугодување, неумереност и беззаконие.”

GSAM 372.3Ги цитираме овие зборови, бидејќи тие се однесуваат со еднаква сила и на други слични институции.

GSAM 372Ветена е успешност во здравствената работа

GSAM 372.4Во посебно сведоштво дадено на црквата во 1891 година, читаме: “Божјиот благослов ќе почива на секој напор направен за да се разбуди интерес за реформата на здравјето; зашто таа е потребна насекаде. Мора да има будење во врска со ова прашање; зашто Бог има намера да постигне многу преку ова средство.”

GSAM 372Американскиот медицински мисионерски колеџ

GSAM 372.5Чекор по чекор светлината напредуваше во рационалниот начин на лекување на болести, сѐ додека во јуни 1895 година не се појави побарувачка за организирање на медицинска образовна институција. Во согласност со оваа побарувачка, Американскиот медицински мисионерски колеџ беше организиран со посебна цел да обучува лекари за работа под раководство на Seventh-day Adventist Medical Missionary and Benevolent Association, на домашни и на странски полиња. Свеченото отворање се одржа во Бетл Крик на 30 септември 1895 година, а колеџот беше отворен следниот ден, 1 октомври, со класа од четириесет студенти.

GSAM 372.6Во соопштението на колеџот читаме:

GSAM 372.6“Колеџот е регистриран во Чикаго, според законите на државата Илиноис. Наставната програма ќе биде подеднакво темелна како и во најдобрите медицински училишта во Соединетите Американски Држави. Наставата ќе се одвива делумно во Чикаго, а делумно во Бетл Крик, Мичиген.”

GSAM 373.1За оние што се подготвуваат за медицинско мисионерско дело, читаме следново во Medical Missionary, август 1895 година:

GSAM 373.1“Класата медицински сестри што сега се обучуваат во Школата за обука на медицински сестри при Санаториумот во Бетл Крик брои над 250; на секоја од нив што е сега способна да се вклучи во медицинско-мисионерската работа ѝ е доделено работно место. Потребни се медицински сестри за островите во Јужниот Пацифик, Индија, Западните Инди, Јужна Америка, дваесет и пет или триесет за јужните сојузни држави на САД и за нашите големи градови.”

GSAM 373Развој на медицинско-мисионерската работа

GSAM 373.2На свеченоста по дипломирањето на класата медицински сестри-мисионерки во Санаториумот, одржана во Табернаклот на 5 ноември 1895 година, д-р Келог рекол:—

GSAM 373.3“Пред дванаесет години, на слична свечена прослава, дипломираа две медицински сестри. Во моментов постои корпус од триста до четиристотини медицински сестри. Во санаториумот има деветнаесет лекари, а дваесет и два во слични институции, повеќе или помалку поврзани со санаториумот и под надзор на Medical Missionary and Benevolent Association. Педесет и три наши медицински сестри се во различни странски земји — во Шведска, Старо Мексико, Златниот брег на Африка, Австралија, Јужна Африка, Данска, Индија, Нов Зеланд, Самоа и Британска Гвијана. Сега има шеесет и три студенти по медицина на обука. Четириесет и еден од нив се тука, дваесет и два на Универзитетот во Мичиген и други училишта. Дваесет и две медицински сестри дипломираат вечерва, кои се целосно подготвени да заминат како одобрени медицински сестри.”

GSAM 373.4Следејќи го развојот на нашите здравствени институции до 1902 година, наоѓаме дека Санаториумот во Бетл Крик, со својот медицински колеџ и школа за медицински сестри, е најголемата институција од тој вид во светот во сопственост на адвентистите на седмиот ден.

GSAM 374Главните згради изгореа

GSAM 374.1Во ноќта на 18 февруари 1902 година, големата главна зграда, со нејзината одлична опрема, и пространата болница, изгореа во пожар. Во зградите во тоа време имаше четиристотини болни и гости, но благодарение на херојските напори на лекарите, медицинските сестри и помошниците, и со посебната заштита од Господ, сите беа извлечени од зградите без сериозни повреди.

GSAM 374Новиот санаториум

GSAM 374.2На местото на старите згради е изградена нова зграда, поголема и поцврста од претходната. Каменот-темелник на сегашната зграда е положен на 12 мај 1902 година, а зградата е осветена на 31 мај 1903 година. Управата на институцијата за новата зграда вели дека “таа е толку цврста и трајна колку што може да се направи зграда од железо, камен, тула и цемент.

GSAM 374.3“Опремата на институцијата е во сите погледи најмодерна, најцелосна, најсанитарна, најпрактична и најцврста што може да се добие; и се верува дека, во сегашното, комплетирано издание, Санаториумот Бетл Крик нуди погодности и удобности за болните кои сигурно не се надминати.

GSAM 374.4“Целта на раководителите на институцијата била да ги соберат на едно место и под поволни услови сите нови методи и апарати за лекување на болните кои се признати во рационалната медицина, и да ги искористат тие методи на совесен и разумен начин.”

GSAM 374Да се основаат многу санаториуми

GSAM 374.5Светлината што им е соопштена на овие луѓе е дека Господ сака да има многу санаториуми, со умерена големина, распоредени низ светот, наместо да има неколку џиновски институции. Се радуваме што забележуваме дека е направен почеток во отворањето мали санаториуми во различни делови на светот, особено во текот на последната деценија. Во General Conference Year Book за 1904 година има список на над половина стотина од овие помали институции.

GSAM 375Список на санаториуми

GSAM 375.1Иако би можело да биде од интерес да се наведат околностите што доведоа до основање на овие установи, ние, во нашиот ограничен простор, мораме да се задоволиме со список на земјите каде што се наоѓаат и бројот во секоја земја. Наоѓаме во Соединетите Американски Држави, 35; Велика Британија, 3; Германија, 1; Швајцарија, 1; Данска, 1; Норвешка, 1; Шведска, 1; Јужна Африка, 1; Австралија, 2; Нов Зеланд, 1; Островот Самоа, 1; Старо Мексико, 1; Индија, 1; Јапонија, 1.

GSAM 375Список на простории за третман

GSAM 375.2Покрај овие санаториуми, постојат дваесет и две простории за лекување, од кои седумнаесет се во Соединетите Американски Држави; една во Јафа, една во Ерусалим, Палестина; една во Гвадалахара, Старо Мексико; една во Кимберли, Јужна Африка; и една во Рокхемптон, Австралија. Покрај нив, постојат и дваесет и шест вегетаријански ресторани каде што луѓето можат да добијат чиста хигиенска храна, а исто така и повеќе или помалку инструкции во врска со правилниот начин на живеење.

GSAM 375.3Овие статистики во врска со напредокот на принципите на здравствената реформа покажуваат како Господ може “да изврши големо дело преку ова средство”, како што беше божествено предвидено во 1866 година; и тие исто така покажуваат, како што беше предскажано во 1863 година, како “принципите на здравствената реформа” можат да имаат улога во “подготвувањето на народот за преносот при доаѓањето на Господа”. Така, нека овие здравствени институции се зголемат стократно и наскоро да го остварат она за што биле назначени и создадени.