Поглавје 12 — Разочарувањето — Горчливата книга

GSAM 185.1“Ја зедов малата книга од раката на ангелот и ја изедов; и во устата ми беше слатка како мед, а штом ја изедов, стомакот ми се загорчи. И ми рече: Мораш повторно да пророкуваш пред многу народи, племиња, јазици и цареви. И ми беше дадена трска, слична на жезал; и ангелот стоеше и рече: Стани и измери го Божјиот храм, и олтарот, и оние што се поклонуваат во него.”¹

GSAM 185.2Во библискиот јазик, “јадењето” на книга претставува примање на вистината со цел да се пренесе на другите, како што се гледа во Езекиил, каде што на пророкот му е покажан “свиток од книга”, и му беше речено: “Изјади го овој свиток и оди и зборувај кон домот на Израел.” Откако го изеде свитокот, тој вели: “Тогаш го изедов; и во устата ми беше како мед за сладост.”²

GSAM 185.3Пророкот Еремија ја користи истата слика: “Твоите зборови се најдоа, и јас ги изедов; и твојот збор ми беше радост и веселба на моето срце.”³ Од овој јазик учиме дека “сладоста” на книгата додека ја јаде претставува радоста и задоволството што ги доживуваат оние кои така се хранат со Господовото слово.

GSAM 185Книгата слатка, а потоа горка

GSAM 185.4Книгата спомната во Откровение 10, за која се вели дека за оној што ја јадеше беше слатка како мед, но штом ќе се изедеше беше “горка” (или, како што некои преведуваат, “штом ја сварив, во стомакот ми беше пикра”⁴), беше токму таа книга од која ангелот објави, со овластување од Оној што го создаде небото, земјата и морето, “Веќе нема да има време.” Јадењето на оваа книга, значи, мора да претставува радосно прифаќање на прогласот за времето. Наеднаш горчливиот вкус на залакот за оние што го изедоа мора да го претставува тажниот контраст во нивното искуство откако времето на книгата ќе истече и тие ќе се најдат длабоко разочарани од своите очекувања.

GSAM 186Прогласот за времето – сладок залак

GSAM 186.1Прогласот за времето во 1844 година навистина беше радосна вест за оние што веруваа и кои, без сомнение, очекуваа толку брзо вечно ослободување од сите зла, несреќи и таги на овој грешен свет. Мислата дека за само неколку кратки недели ќе бидат прославени, бесмртни и ќе бидат во златниот град Божји, со нивниот Цар, навистина беше инспиративна за душата. Како што изразил еден што го доживеал тоа искуство: “Оние што искрено го сакаат Исус можат да ги ценат чувствата на оние што со најголем интерес го очекуваа доаѓањето на нивниот Спасител... Ние му пристапивме на овој час со спокојна свеченост. Вистинските верници се утешуваа во слатка заедница со Бога, како залог за мирот што требаше да им припадне во светлата иднина. Оние што ја доживеале оваа надеж и доверба никогаш не можат да ги заборават тие скапоцени часови на чекање.”

GSAM 186.2Специфично тешката положба на оние кои, на единаесеттиот ден од седмиот месец, сѐ уште се наоѓаа во овој мрачен свет на искушение и примамка, каде што мораа да се соочат со презирот, потсмевот и исмејувањето на оние на кои пред само неколку часа им порачуваа да се подготват да го сретнат својот Господ, наоѓа соодветна илустрација во случајот на Марија додека “стоеше надвор пред гробот плачејќи;” и кога ангелите ѝ се обратиле со прашањето: “Жено, зошто плачеш?”, таа им рекла: “Зашто го зедоа мојот Господ и не знам каде го положиле.”⁵

GSAM 187Разочарани, но не и обесхрабрени

GSAM 187.1Тие што поминаа низ оваа тешка сцена за неа рекоа:

GSAM 187.1“Бевме збунети и разочарани, но не се откажавме од нашата вера. Чувствувавме дека сме ја исполниле нашата должност; живеевме според нашата скапоцена вера; бевме разочарани, но не и обесхрабрени. Ни беше потребно неограничено трпение, бидејќи потсмевачите беа многубројни. Често бевме поздравувани со презирливи алузии на нашето претходно разочарување. ‘Сѐ уште не сте се искачиле; кога очекувате да се искачите?’ и слични сарказми често беа искажани кон нас од нашите световни познаници, па дури и од некои самопрогласени христијани, кои ја прифаќале Библијата, но не успеале да ги научат нејзините големи и важни вистини. Смртноста сѐ уште се држела за нас; последиците од проклетството биле насекаде околу нас. Било тешко повторно да ги преземеме вознемирувачките грижи на животот за кои сме мислеле дека се отфрлени засекогаш.”

GSAM 187Споредба со разочараните ученици

GSAM 187.2Чувствата на таквите, кога ќе се споредат со нивната радост и веселба од само неколку часа претходно, сигурно им биле како пецкавата горчина на пикра. Светот околу нив претпоставуваше, како што без сомнение и мноштвото правеше по распнувањето на Христос, дека верниците сега ќе се откажат од својата вера и ќе се придружат во потсмевањето на својата наводна глупост. Тие многу брзо, на своја зачуденост, научија дека љубовта кон Господовото доаѓање не може лесно да се искорени од чувствата на оние кои навистина се посветиле на Бога.

GSAM 187“Не седеа со потсмевачите”

GSAM 187.3Патот што овие искрени луѓе го следеа, и нивните чувства, се добро дефинирани со зборовите на пророкот Еремија, каде што тој вели,

GSAM 187.3“Твоите зборови се најдоа и јас ги изедов; и Твојот збор ми беше радост и веселба на моето срце; зашто се нарекувам со Твоето име, о, Господи, Боже над воинствата. Не седев во собранието на потсмевачите, ниту се радував: седев сам поради Твојата рака; зашто ме исполни со гнев. Зошто мојата болка е вечна, и мојата рана неизлечлива, која не сака да оздрави? Ќе ми бидеш ли сосема како лажго, и како води што пресушуваат?”⁶

GSAM 188Џејмс Вајт за разочарувањето

GSAM 188.1Неколку кратки цитати од некои од овие разочарани, но сепак полни со надеж луѓе, ќе дадат добра претстава за ситуацијата. Првиот е од пасторот Џејмс Вајт, кој работел многу успешно во 1843 и 1844 година. Тој вели:—

GSAM 188.2“Разочарувањето при истекувањето на времето беше горко. Вистинските верници се откажаа од сѐ за Христа и го споделија Неговото присуство како никогаш дотогаш. Тие, како што претпоставуваа, го дадоа своето последно предупредување на светот и се одвоија, повеќе или помалку, од неверната, потсмевачка толпа. И со божествениот благослов врз нив, тие повеќе чувствуваа желба да се здружат со нивниот наскоро очекуван Господ и светите ангели, отколку со оние од кои се одвоиле. Љубовта на Исус ја исполнуваше душата и зрачеше од секое лице, и со неизразиви желби тие се молеа: ‘Дојди, Господи Исусе, дојди брзо’, но тој не дојде.

GSAM 188.3“Но Бог не го напушти својот народ... И со особена сила и утеха, такви стихови како следниве до Евреите, допреа до умот и срцето на искушените, чекачки луѓе: ‘Затоа не ја отфрлајте вашата доверба, која има голема награда. Зашто ви е потребно трпение, за да го добиете ветувањето откако ќе ја извршите волјата на Бога. Уште малку, и Оној што треба да дојде ќе дојде и нема да задоцни. Сега праведникот ќе живее преку верата; но ако некој се повлече, душата Моја нема да има задоволство во него. Но ние не сме од оние што се повлекуваат кон пропаст, туку од оние што веруваат за спасение на душата.’⁷ Точките од интерес во овој дел од Писмото се овие:—

GSAM 188.4“1. Оние до кои се обраќаат се во опасност да ја отфрлат својата доверба во она во што постапиле правилно.

GSAM 189.1“2. Тие ја исполниле волјата Божја и биле доведени во состојба на искушение каде што била потребна трпеливост.

GSAM 189.2“3. Праведните во тоа време требаше да живеат по вера, а не со сомневање дали ја исполниле волјата на Бога, туку со вера во она во што ја исполниле волјата на Бога.

GSAM 189.3“4. Оние кои нема да го издржат искушението на верата, туку ќе ја отфрлат својата доверба во делото во кое ја исполниле волјата Божја и ќе се повлечат, ќе го заземат директниот пат кон пропаст.”⁸

GSAM 189Од Н. Саутард, уредник на Midnight Cry

GSAM 189.4Во Midnight Cry од 31 октомври 1844 година, околу десет дена по завршувањето на двете илјади триста дена, беше објавено следново од перото на уредникот:—

GSAM 189.5“Со оглед на сите околности поврзани со ова движење, благословените ефекти што ги произведе во умот на Божјите деца и омразата и злобата што ги покажаа неговите непријатели, мораме да го сметаме за вистинскиот ‘полноќен повик’. И ако имаме неколку дена во кои да ја искушаме нашата вера, тоа сепак е во согласност со приказната за десетте девици; зашто кога сите станаа и ги наместија своите светилки, сепак требаше да има време кога светилките на глупавите девици ќе згаснат. Ова не можеше да се случи пред да помине десеттиот ден; зашто до тоа време нивните светилки ќе гореле. Затоа, мора да помине тој ден, за глупавите да се откажат од својата вера, како што мораше да помине и 1843 година за времето на одложувањето. Малку задоцнување, следствено, не е причина за разочарување, туку покажува колку е точен Бог во исполнувањето на Својот збор. Затоа, да се држиме цврсто до исповедањето на нашата вера без колебање; зашто е верен Оној што ветил.”

GSAM 189Од Џозеф Марш, уредник на Voice of Truth

GSAM 189.6Во Voice of Truth од 7 ноември 1844 година, читаме:—

GSAM 189.7“Со задоволство признаваме дека сме се излажале во врска со природата на настанот што очекувавме да се случи на десеттиот ден од седмиот месец; но сѐ уште не можеме да прифатиме дека нашиот голем Првосвештеник не го исполнил сѐ она што типот ни даваше основа да го очекуваме тој ден. Сега веруваме дека го исполнил.”

GSAM 190.1Адвентистите очекуваа дека на десеттиот ден од седмиот месец 1844 година ќе завршат две илјади триста дена и дека на тој ден Христос ќе го заврши своето свештеничко дело и ќе дојде на земјата да го благослови својот народ. Подоцнежната истрага покажа дека на тој ден започна неговото дело на прочистување на небесното светилиште, а не завршувањето на неговото дело како свештеник.⁹ Наместо да се смета делото на прочистување на светилиштето за дел од Христовата служба како свештеник, се тврдеше дека прочистувањето на светилиштето треба да биде прочистување на земјата со оган при Христовото доаѓање. Ако не целата, барем земјата Ханаан ќе биде прочистена во тоа време.

GSAM 190Светилиштето за кое се верува дека е Земјата

GSAM 190.2Оваа идеја е изложена во статија од Џ. Сторс во Midnight Cry од 25 април 1844 година. Тој прашува: “Кое е светилиштето што треба да се очисти? Моите претходни ставови беа дека тоа е целата земја. Дека е дел од земјата, сѐ уште верувам. Но кој дел? Тоа е прашањето на кое ќе се обидам да одговорам.”

GSAM 190.3Тој го цитира ветувањето дадено на Авраам, неговото потврдување на Исак и неговото обновување на Јаков, а потоа ја цитира песната на Мојсеј, составена од Мариам по преминувањето на Црвеното Море, во која тие пееле: “Ќе ги внесеш и ќе ги засадиш на планината на твоето наследство, на местото, о Господи, кое си го приготвил за да живееш во него, во светилиштето, о Господи, кое твоите раце го утврдиле.”¹⁰

GSAM 190.4Ако читателот внимателно го спореди горенаведениот текст со записот за неговото исполнување направен од псалмистот, ќе види дека не се вели дека дури и земјата Палестина е светилиштето. Давид вели, кога зборува за водењето на децата на Израел од страна на Господ: “Ги доведе до границата на своето светилиште, дури до оваа планина, која неговата десница ја купи.”¹¹ Во песната кај Црвеното Море се вели за земјата Ханаан, дека тоа беше местото кое Тој го направил за “да се насели во светилиштето”. Така, во овој цитат од псалмите, гората Морија, каде што беше изградено светилиштето, се нарекува само “граница на неговото светилиште”. Но во истиот псалм се вели: “Го избра племето Јудино, гората Сион што ја засака. И го изгради своето светилиште како високи палати, како земјата што ја утврдил засекогаш.”¹²

GSAM 191Чистењето на Светилиштето се смета за прочистување на Земјата

GSAM 191.1Во горенаведениот напис, по цитирањето на наводниот доказ дека земјата, или барем земјата Палестина, била светилиштето, пасторот потоа продолжува да прашува: “Како ќе се очисти светилиштето?” Со зборовите на пророкот Михеј, тој одговара: “Зашто, ете, Господ излегува од Своето место, и ќе слезе, и ќе стапне по високите места на земјата. И планините ќе се стопат под него, и долините ќе се распукнат, како восок пред оган, и како води што се излеваат по стрмна падина.”¹³

GSAM 191.2Со идејата, тогаш општо прифатена, дека земјата е светилиштето, читателот лесно ќе сфати зошто тие без сомнение претпоставувале дека на крајот на две илјади триста дена Господ ќе дојде и ќе ја прочисти земјата на начинот опишан од Михеј. Во целото противење што се подигна против адвентистите, ниту еден противник дури ни навести дека очистувањето на земјата со оган не е настанот што треба да се случи како очистување на светилиштето, на крајот од две илјади триста дена.

GSAM 191Апостолите разочарани, но сепак го исполниле Писмото

GSAM 191.3Ова не е единствен случај кога луѓето ја исполниле волјата на Господа, го исполниле Писмото, а сепак биле разочарани во своите очекувања само затоа што не ја разбрале природата на настанот што требало да се случи. Така беше и со апостолите на Христос. Кога седеше на младото магаре, влегувајќи во Ерусалим, тие викаа откако се сетија на зборовите на пророкот:¹⁴ “Викај, ќерко Ерусалимска: ете, твојот Цар доаѓа кај тебе; тој е праведен и носи спасение; скромен, и седи на магаре, и на младото магаре, син на магаре.”¹⁵ Беше толку потребно да има викање во таа прилика што, да молчеа, и самите камења ќе извикаа.¹⁶ Учениците претпоставија дека Христос, тогаш и таму, ќе се искачи на Давидовиот престол како земен цар (“ние се надевавме дека тој е оној што требаше да го откупи Израел”¹⁷), па затоа извикуваа: “Благословено е царството на нашиот татко Давид, што доаѓа во името на Господа.”¹⁸ Колку би викале тогаш ако разбереа дека во рок од една недела Христос ќе биде мртов во гробот на Јосиф, опкружен со римска стража? Колку би имало “слава” на Бога и посветување кај адвентистите во 1844 година ако разбереа дека чистењето на светилиштето на крајот од целото пророчко време ќе трае серија години пред Господ да дојде?

GSAM 192Нема грешка во пресметувањето на 2300-те дена

GSAM 192.1Додека овој народ внимателно го прегледуваше својот пресметок на периодот, не најде никаква грешка; но Господ не дојде, ниту земјата беше очистена со оган. Што значеше тоа? Сигурно знаеја дека Господ бил со нив во големото движење; но сега беа во неизвесност. Нивната доверба во Господ беше непоколеблива. Знаеја дека Тој нема да ги напушти. Светлината ќе дојде од некој извор. Тешкото прашање пред нив е изразено со зборовите на Еремија што веќе беа спомнати, “Зарем ќе ми бидеш сосема како лажго и како води што пресушуваат?” Верата не го негуваше овој сомнеж, зашто зборовите на Господ преку пророкот Авакум во врска со визијата им дојдоа на ум: “На крајот ќе зборува, и нема да лаже.”¹⁹ Изразот веќе цитиран од уредникот на Voice of Truth добро ја прикажува нивната позиција: “Сѐ уште не можеме да прифатиме дека нашиот голем Првосвештеник не го исполнил токму тој ден сѐ што типот би нѐ оправдал да го очекуваме.”

GSAM 193Откриена светлина за Светилиштето

GSAM 193.1Хирам Едсон, од Порт Гибсон, Њујорк, ми раскажа дека наредниот ден по истекот на времето во 1844 година, додека се молел зад купчињата пченка во поле, Духот Божји дојде врз него на толку моќен начин што тој речиси беше соборен на земја, и со тоа дојде впечаток: “Светилиштето што треба да се очисти е на небото.” Тој ја соопшти оваа мисла на О. Р. Л. Крозиер, и тие заедно внимателно ја истражија темата. На почетокот на 1846 година, обемна експозиција за прашањето за светилиштето од библиска гледна точка, напишана од г. Крозиер, беше отпечатена во Day Star, весник што тогаш се издаваше во Синсинати, Охајо. Во тој долг есеј беше прикажано дека делото на очистување на светилиштето е завршното дело на Христос како наш првосвештеник, кое започнува во 1844 година и завршува непосредно пред Тој навистина да се врати во облаците на небото како Цар на царевите и Господ на господарите.

GSAM 193Цркви во потрага по изгубени членови

GSAM 193.2Десеттиот ден од седмиот месец помина, и црквите мислеа дека ќе имаат лесна задача да ги вратат изгубените членови, кои биле одвоени од нив под влијание на “полноќниот повик” и пораката на вториот ангел; но во тоа беа многу разочарани, како што ќе се покаже преку следниот одговор на молбите да се вратат во нивните поранешни организации, даден во Midnight Cry од 26 декември 1844 година:—

GSAM 193.3“Но кои се фактите? Тие добро знаат дека во големата маса од овие цркви, истакнатите теми се: ‘обраќањето на светот’, ‘илјадагодишниот милениум’ и ‘враќањето на Евреите во Палестина’, пред личното доаѓање на Спасителот. Оние што се враќаат да седат под успивачките песни на такви небиблиски, неразумни доктрини, го прават тоа со отворени очи; и таков чекор од нивна страна навистина ќе биде ‘враќање назад’.

GSAM 194.1“Откако станавме ‘слободни’ во библиски смисол, многу е побезбедно да ‘продолжиме напред’ отколку или ‘да се вратиме назад’ или ‘да се повлечеме’, особено во ова време, кога венецот на славата наскоро ќе им биде даден на верните во Христос Исус.”

GSAM 194.2Постапката на црквите во одложувањето на доаѓањето на Господа преку застапувањето на горенаведените несветописмовни учења, им ги наметна на адвентистите овие зборови на пророкот Езекиил: “Сине човечки, ете, тие од домот на Израел велат: Визијата што ја гледа е за многу денови што доаѓаат, и пророкува за времиња далечни.” Во истата врска се наоѓа и одговорот што го користеле адвентистите: “Затоа кажи им: Вака вели Господ Бог: Нема повеќе да се одложат моите зборови, туку зборот што го кажав ќе се исполни, вели Господ Бог.”²⁰

GSAM 194“Пророкувај повторно”

GSAM 194.3Тие што ја “изедоа” книгата и ја објавија проповедта за “времето”, сметаа дека нивната работа за светот е завршена; оттука и изјавата дека тие повторно мора да ги поучуваат народите, јазиците и царевите. Друг дел од делото, досега невиден, сега мора да се изврши — да се претстави на народот вистинскиот карактер на Божјиот храм на небото и службата на неговиот олтар. Заповедта да се измери храмот²¹ е неопходна за да се стекне познание за природата на настанот што ќе се случи на крајот на пророчкото време и така да се даде објаснување за зборовите: “Тогаш светилиштето ќе се очисти.”

GSAM 194.4Забележете дека ангелот на оваа проповед за времето дојде од небото, и пред да се заврши неговото дело, тој дава задача повторно да ги поучува луѓето. Пораката, значи, која треба да го објасни прашањето за светилиштето, да им даде доверба на разочараните и истовремено да им обезбеди “трска”, или “прачка”, или правило, со кое Божјиот народ може да ја испита својата морална положба пред Него, мора да носи очигледни белези дека е небесна, а не од човечко потекло.

GSAM 195Предрасудата го попречи пристапот до народот

GSAM 195.1Постоечката предрасуда против адвентската доктрина беше речиси непремостлива пречка за народот; и да се направи обид повторно да се поучи народот без јасна и позитивна светлина за причината за разочарувањето, ќе беше бескорисно. Самите адвентистички верници имаа потреба нивните души да бидат инспирирани одново со небесна заповед, пред народот да може да биде правилно поучен; и како тоа можеше да се постигне? Дали тоа може да се направи само со човечка мудрост? или оние што го искусиле длабокото дело на Божјиот Дух во текот на претходното движење, дали би се задоволиле само со човечко расудување? Ништо освен дело како она на “пораката на третиот ангел”²² не можеше да ги извлече од нивната збунетост; и тоа, чекор по чекор, како што можеа да го примат, беше соодветно воведено, носејќи најубедливи докази дека е од небесно потекло.

GSAM 195Како овци без пастир

GSAM 195.2Еве го големото адвентистичко тело, во еден поглед, како овци без пастир, од кои илјадници само неколку недели претходно се одвоиле од сите цркви и вероисповеди, без никаква човечка организација да биде одговорна за нивната духовна благосостојба. Тие немаа земни советници во кои можеа да се доверат; нивна доверба беше во Бога и само во Него.

GSAM 195.3Сепак, тие беа уверени во едно нешто, и тоа за нив беше како сидро — проповедта за времето беше точна.²³ Но како народ, тие беа во положба каде што, освен ако Бог не ги води и не ги чува, беа изложени на прифаќање лажни објаснувања или на губење на “трпението” и на откажување од верата во своето минато искуство. Некои го направија тоа; додека други, со око на верата вперено во Оној кого го сакаа нивните души, усрдно прашуваа: “Стражару, што има од ноќта? Стражару, што има од ноќта? Стражарот рече: Ќе дојде утрото, и ноќта; ако сакате да прашате, прашајте; вратете се, дојдете.”²⁴

GSAM 196Џ. Н. Ендрјус за разочарувањето

GSAM 196.1Пастор Џ. Н. Ендрјус, еден од оние што го поминале ова искуство во 1844 година, вака зборува за разочарувањето:—

GSAM 196.2“Беа разочарани оние што Го очекуваа Господа во 1843 и во 1844 година. Овој факт за многумина е доволна причина да го отфрлат целото сведоштво во овој случај. Го признаваме разочарувањето, но не можеме да признаеме дека тоа дава праведна причина за негирање на Божјата рака во ова дело. Еврејската црква беше разочарана кога, на крајот од делото на Јован Крстител, Исус се претстави како ветениот Месија. И учениците што имаа доверба беа најтажно разочарани кога оној кого го очекуваа да го ослободи Израел беше земен и убиен од зли раце. И по неговото воскресение, кога очекуваа тој повторно да го воспостави царството за Израел, не можеа а да не бидат разочарани кога разбраа дека тој заминува кај својот Татко и дека тие ќе бидат оставени долго време во мака и тешкотии. Но разочарувањето не докажува дека Бог нема удел во водењето на својот народ. Тоа треба да ги наведе да ги исправат своите грешки, но не треба да ги наведе да ја отфрлат својата доверба во Бога. Токму затоа што децата на Израел се разочараа во пустината, тие толку често го негираа божественото водство. Тие се прикажани како поука за нас, за да не паднеме по истиот пример на неверие.”²⁵

GSAM 196Вистината има крштевање на непопуларност

GSAM 196.3Се чини дека планот на Господа е да ги постави важните вистини во непопуларен канал каде што ќе биде крст²⁶ да се прифатат и да се послушаат. Ова е особено точно во овие последни денови. Петар, зборувајќи за она време кога крајот на сѐ ќе биде “близу”, и кога “судот” ќе “почне од Божјиот дом”, вели, “Возљубени, не чудете се на огненото искушение што доаѓа за да ве испита, како да ви се случува нешто чудно, туку радувајте се, бидејќи учествувате во Христовите страдања, за да можете и вие да се радувате со неизмерна радост кога Неговата слава ќе се открие. Ако бидете омаловажувани поради името Христово, блажени сте; зашто духот на славата и на Бога почива на вас: од нивната страна тој е клеветен, но од вашата страна тој е прославуван.”²⁷

GSAM 197.1Кога вистината ќе го прими своето крштевање на непопуларност, за да се прифати потребна е поголема благодат отколку едноставно да се следи верата на масите. Лицемерните луѓе што се преправаат не гледаат голем поттик да прифатат вистина која бара дејствување, како да се весла по река “спротивно на ветерот и струјата”. Така, вистината станува испит за лојалните, чесните, искрените и совесните.

GSAM 197.2Веќе покажавме дека пророштвото за движењето на доаѓањето налага разочарување. Тоа дојде; и така, во Божјото провидение, прифаќањето на таа порака имаше свој крст.