Поглавје 25 — Образовни институции

GSAM 391.1“Стекни мудрост, стекни разум; не заборавај ги и не отстапувај од зборовите на мојата уста. Не ја напуштај и таа ќе те чува; сакај ја и таа ќе те заштити. Мудроста е најважна; затоа стекни мудрост: и со сѐ што стекнуваш, стекни разум.”¹

GSAM 391Училиште на проф. Г. Х. Бел

GSAM 391.2Образовната работа на вероисповедта во моментов достигна релативно големи размери. Како и другите гранки на каузата спомнати претходно, таа имаше многу мал почеток. Во 1868 година, проф. Г. Х. Бел отвори училиште во старата канцелариска зграда, на североисточниот агол на улиците Каламазу и Вашингтон, во Бетл Крик. Покрај ова, во пролетта 1871 година, по завршувањето на Генералната конференција, беше одржан четиринеделен курс со предавања за служителите, наменет да им помогне на оние кои се занимаваат со служителска и црковна работа.

GSAM 391Повик за конфесионално училиште

GSAM 391.3Во Review од 16 април 1872 година се појави напис насловен “Дали да имаме конфесионално училиште?”, во кој јасно беа изложени потребите за такво училиште. Во Review од 16 јули беше објавено дека училиштето се отворило со дванаесет ученици, а тој број, по две недели, се зголемил на дваесет и пет, и бил отворен вечерен курс по граматика за педесетмина. Вториот учебен период на училиштето започна на 16 септември 1872 година, со четириесет ученици. До 16 декември училиштето стана толку големо што беше преместено во црковната зграда, каде што преклопливите маси беа прицврстени на задниот дел од црковните клупи. Во галеријата на црквата исто така се одржуваше и основен оддел со шеесет и тројца ученици.

GSAM 392Собрани средства за колеџ

GSAM 392.1Генералната конференција во март 1873 година помина значително време разгледувајќи ја целесообразноста за собирање средства за изградба на соодветни згради за водење на конфесионално училиште, во кое работниците треба да се подготвуваат за да влезат во различните полиња. Бидејќи прашањето беше решено позитивно, беше назначен комитет кој требаше да се зафати со собирање на потребните средства. Во текот на сезоната, од време на време во Review се појавуваа способни и важни статии на оваа тема од пасторите Батлер, Вајт и други, а со напорите на пасторите Батлер и Хаскел на различните камп-собири беше собрана голема сума пари за предложеното училиште.

GSAM 392.2Друга сесија на Конференцијата се одржа на 16 ноември 1873 година, кога беше пријавено дека веќе се ветени 52.000 долари за образовниот фонд на адвентистите на седмиот ден, кои требаше да се искористат за обезбедување на земјиште и изградба на соодветни згради следната сезона. Со гласање, на истата сесија, беше избран комитет од седум члена за формирање на образовно друштво и обезбедување на локација за зградите.

GSAM 392.3На претходно споменатата конференција, Џорџ И. Батлер беше избран за претседател на Генералната конференција, а Сидни Браунсбергер за секретар. Комитетот избран од Генералната конференција беше составен од Џорџ И. Батлер, С. Н. Хаскел и Хармон Линдзи. Имињата на Џејмс Вајт, Ајра Ејби, Џ. Н. Ендрјус и Урија Смит беа додадени за да дејствуваат заедно со Комитетот на Генералната конференција како Комитет од седуммина, кој се инкорпорираше како “The Educational Society of the Seventh-day Adventists”. Од тоа време, професор Браунсбергер беше поврзан со колеџот во Бетл Крик сѐ додека не беше повикан да раководи со колеџ што требаше да се отвори во Хилдсбург, Калифорнија.

GSAM 393Купени дванаесет акри за колеџот

GSAM 393.1На 31 декември 1873 година, овој комитет купи дванаесет акри земјиште во западниот дел на Бетл Крик, од кои седум акри го формираа кампусот на колеџот Бетл Крик.

GSAM 393.2Деноминациското училиште во Бетл Крик го отвори својот зимски семестар во просториите на третата канцелариска зграда на 15 декември 1873 година, со запишани сто и десет ученици.

GSAM 393Потреба од конфесионални училишта

GSAM 393.3Во врска со нашата потреба, како вероисповед, од соодветни училишта за образование, г-ѓа Вајт во 1873 година напишала следново:—

GSAM 393.4“Сите сили на умот треба да се искористат и развијат, за мажите и жените да имаат добро избалансиран ум. Светот е полн со еднострани мажи и жени, кои станале такви затоа што еден сет од нивните способности бил развиен, додека други биле закржлавеле од неактивност. Образованието на повеќето млади е неуспех. Тие претерано учат, додека го занемаруваат она што се однесува на практичното деловно живеење....

GSAM 393Потребно е симетрично образование

GSAM 393.5“Постојаното посветување на учење, како што сега се водат училиштата, ги прави младите неподготвени за практичниот живот. Човечкиот ум бара да дејствува. Ако не е активен во вистинската насока, ќе биде активен во погрешната. За да се зачува рамнотежата на умот, трудот и учењето треба да се обединат во училиштата.

GSAM 393.6“Во минатите генерации требаше да се обезбеди образование на поширока основа. Во врска со училиштата требаше да постојат земјоделски и производствени установи. Требаше да има наставници по домашни работи, а дел од времето секој ден требаше да се посвети на труд, за физичките и менталните сили да бидат подеднакво вежбани. Ако училиштата беа основани според планот што го споменавме, сега немаше да има толку многу нестабилни умови.”²

GSAM 394Колеџот Бетл Крик

GSAM 394.1Во текот на летото и есента 1874 година била изградена зградата на колеџот Бетл Крик. Таа била тулена градба, со три ката над подрумот, со димензии 75 x 75 стапки, во облик на грчки крст. Била завршена и осветена со соодветни свечености на 4 јануари 1875 година. Училиштето се отвори во оваа зграда со над стотина ученици и седум компетентни наставници за различните оддели. Со отворањето на колеџот во учебната 1877 година, беше пријавено дека двесте ученици го посетувале. Извештајот на Образовното друштво, поднесен на Генералната конференција во октомври 1880 година, покажа дека 1400 ученици биле запишани во колеџот во Бетл Крик од 1873 до декември 1880 година.

GSAM 394Отворени уште две училишта

GSAM 394.2На Генералната конференција во декември 1882 година, беше пријавено дека во текот на годината под покровителство на конференцијата биле отворени две конфесионални училишта, од кои едното беше Колеџот Хилдсбург, лоциран во Хилдсбург, Калифорнија, кој беше отворен на 11 април; другото, Академијата Саут Ланкастер, лоцирана во Саут Ланкастер, Масачусетс, отворена на 19 април.

GSAM 394Колеџ Хилдсбург

GSAM 394.3Во Review од 15 јануари 1884 година, се појави следнава интересна изјава во врска со конфесионалното училиште на Пацифичкиот брег:—

GSAM 394.4“Во септември 1881 година, Калифорниската конференција одлучи да отвори конфесионално училиште и назначи комитет за спроведување на претпријатието. До април 1882 година, беше купено пространо земјиште со соодветна зграда од десет соби, беа вработени двајца инструктори и започна со работа училиште со триесет и тројца ученици. За време на колеџ-годината (која започна на 29 јули 1882 година), училиштето редовно доби повелба за колеџ, купен е дополнителен имот од пет акри, изградена е пространа зграда [за дом за студенти], обезбеден е наставен кадар од шест наставници и запишани се 152 ученици. Од неговото отворање, за претпријатието беа ветени речиси 27.000 долари, од кои голем дел беа платени од народот на Калифорнија.”

GSAM 395Академија Саут Ланкастер

GSAM 395.1Народот од Нова Англија го започна своето училиште во верската зграда во Саут Ланкастер, Масачусетс. Преку неуморните напори на пасторот С. Н. Хаскел и жртвите на нашиот народ во Нова Англија, комплекс од училишни згради беше подготвен за осветување во есента 1884 година. Тогаш зградите во сопственост на South Lancaster Academy Association беа пет по број, од кои две беа целосно нови. Зградата на академијата беше со димензии 60 x 65 стапки, а другата новоизградена зграда, домот на студентите, 36 x 88 стапки. Тие беа осветени на 19 октомври 1884 година.

GSAM 395.2Оваа институција, по дваесет и една година ефикасна работа, сѐ уште напредува и испратила ревносни работници во делото на Учителот во различни делови на светот. Директор на академијата сега е Фредерик Григс, кој исто така работи како секретар на Одделот за образование на Генералната конференција.

GSAM 395Обучувачка школа во Лондон (Англија)

GSAM 395.3Како што работата во Лондон, Англија, продолжи да напредува и да ја зголемува својата сила, во текот на летото 1887 година се сметаше за препорачливо да се отвори училиште за обука на библиски работници, со кое требаше да се поврзе активна библиска работа. Од ова училиште работници биле испраќани да работат во други делови на Обединетото Кралство и колониите. Во моментов, во Данкомб Хол, Северен Лондон, се води успешно училиште под раководство на проф. Х. Р. Солсбери, кој го добил своето рано образование на колеџот во Бетл Крик, Мичиген.

GSAM 396Проширување на колеџот Бетл Крик

GSAM 396.1Барањето за повеќе простор на колеџот Бетл Крик беше толку големо што во летото 1886 година стана неопходно да се направи големо проширување на зградата на колеџот, а следната година (1887), да се изгради студентски дом (познат како Западната зграда) за студентки. Западната зграда има соби за 150 студенти, а 225 можат да се сместат во трпезаријата; додека Јужната зграда, изградена во 1884 година, јужно од кампусот на колеџот, служеше како студентски дом за студентите. При отворањето на колеџот за зимскиот семестар, 1886-87, имаше 568 запишани студенти.

GSAM 396.2Во 1885 година, проф. В. В. Прескот беше поставен на чело на колеџот Бетл Крик, а набргу потоа беше назначен за образовен секретар на конфесијата. Ова се покажа како мудар потег. Не само што колеџот Бетл Крик имаше корист, туку преку трудот на таков секретар, со благослов Божји, беа постигнати поблиско единство и поголема ефикасност во работата на сите наши конфесионални училишта.

GSAM 396Мисионерски колеџ Емануел

GSAM 396.3Колеџот Бетл Крик пружаше ефикасна услуга до 1901 година, кога земјиштето и зградите беа продадени на American Medical Missionary College Association, а образовното здружение беше укинато. Веднаш беше формирана нова корпорација на колеџот, наречена Мисионерски колеџ Емануел. Беше обезбедена фарма во близина на Бериен Спрингс, во југозападен Мичиген, каде што студентите изградија згради и се води успешна школа. Цврста цел на ова училиште е да обезбеди “сестрано образование”, во согласност со упатствата цитирани во претходниот дел од ова поглавје. Да се подготват работници целосно спремни за работа во кој било дел од светот каде што може да бидат повикани да работат по Божја промисла, е единствената голема желба и цел на наставниците на Мисионерскиот колеџ Емануел.

GSAM 397Централна библиска школа, Чикаго, Илиноис.

GSAM 397.1Во еден Review од март 1887 година, пасторот Џорџ И. Батлер предложил да се изгради мисионерска зграда во Чикаго, Илиноис, која би служела како централно библиско училиште за обука на библиски работници, а истовремено би можела да се користи како капела и мисионерски дом за нашиот народ во градот. Во есента и зимата 1888-89 година зградата била изградена. Трошоците, вклучувајќи ги парцелите, зградата, мебелот итн., изнесуваа околу 28.000 долари. Зградата беше свечено отворена на 4 април 1889 година со институт за колпортери. За време на посветувањето беше соопштено дека нашиот народ познавал најмалку илјада лица кои веќе ја прифатиле сегашната вистина во различни делови на земјата благодарение на напорите на работниците со Библијата.

GSAM 397.2Ова училиште успешно го водеше пастор Џорџ Б. Стар до пролетта 1891 година. Потоа, со наставници именувани од Комитетот на Генералната конференција, тоа продолжи со својата работа до 1893 година, кога се утврди дека зградата е несоодветна за да одговори на растечката побарувачка за библиско образование. Додека се правеа подготовки за поврзување на библиското училиште со колеџот во Бетл Крик, зградата во Чикаго беше продадена на Medical Missionary and Benevolent Association. Зградата е проширена и опремена за мал санаториум и сега се нарекува Чикашка филијала на Санаториумот во Бетл Крик.

GSAM 397Колеџ на Унијата, Небраска

GSAM 397.3Генералната конференција од 1889 година ја разгледувала предложбата за изградба на колеџ на некоја поволна локација за следниве девет државни конференции, и тоа: Ајова, Минесота, Канзас, Мисури, Небраска, Дакота, Тексас, Колорадо и Арканзас. Според тоа, конференцијата именуваше комитет чија должност беше да избере поволна локација за училиштето. Кога граѓаните на места како Де Мојн, Ајова, Фремонт и Линколн, Небраска, и други места дознаа што се подготвуваме да направиме, тие се натпреваруваа меѓусебно со понуди за придонеси за претпријатието, бидејќи секој град силно посакуваше зградите да се лоцираат во него. Бидејќи Линколн, Небраска, даде најдарежлива понуда и бидејќи се сметаше за најизводливо место, училиштето беше лоцирано таму.

GSAM 398.1Главната зграда, самиот Унион колеџ, е објект со димензии 141 x 84 стапки. Висината од земјата до врвот на куполата е 100 стапки. Покрај оваа зграда има два студентски дома, секој со димензии 104 x 104 стапки и високи три ката. Се очекуваше дека приходите од донираната земја ќе покријат најмалку половина од трошоците за опремување на овој централен колеџ на конфесијата, во кој работниците требаше да се образуваат во одделни оддели на англиски, скандинавски и германски јазик од страна на наставници на нивните мајчини јазици.

GSAM 398.2Зградите беа осветени на 24 септември 1891 година, а училиштето отворено на 30 септември. Бројот на запишани за првата година беше 301. Во 1892 година училиштето се отвори со 222 присутни ученици, а вкупниот број на запишани за годината беше 553. Од нив, седумдесет и еден беа во германскиот оддел, а осумдесет и пет во скандинавскиот.

GSAM 398.3Со колеџот е поврзана фарма, која обезбедува работа за студентите што сакаат да работат во земјоделството. Колеџот има и пекарница, каде што до одреден степен се произведуваат здрави намирници. Во текот на 1903 година била организирана асоцијација со цел да објавува весници и книги на германски, шведски и данско-норвешки јазик. Оваа асоцијација ја поседува својата печатница и целото американско печатарско претпријатие на конфесијата за овие националности. Работата главно ја извршуваат студентите. Тие не само што се обучуваат за печатарската дејност, туку и стекнуваат искуство преку реално извршување на мисионерска работа.

GSAM 398.4Медицинската работа е исто така застапена во рамките на овој колеџ. Со штедење простор беше откриено дека училиштето може да се откаже од еден од своите големи домови за ученици, и така, со мал трошок, беше пуштен во работа санаториум, кој врши одлична работа.

GSAM 399Колеџ Вала Вала

GSAM 399.1Ова училиште се наоѓа во близина на Вала Вала, држава Вашингтон, и е посветено на 8 декември 1892 година. Училиштето било отворено претходниот ден со 101 ученик. Овој број се зголемил во текот на годината на 185. Со ова училиште се поврзани мала фарма и други индустриски интереси. Тоа е во просперитетна состојба и врши добра работа. Проф. Џ. Л. Кеј сега е на чело на наставниот кадар.

GSAM 399Австралиско училиште

GSAM 399.2На 24 август 1892 година во Мелбурн, Австралија, беше отворено училиште во изнајмена зграда со наставен кадар од пет наставници. Л. Џ. Русо, од колеџот во Бетл Крик, Мичиген, беше првиот директор на училиштето. Во 1894 година ова училиште имаше 89 запишани ученици.

GSAM 399Преселба во Авондејл

GSAM 399.3Бидејќи промоторите на училиштето сакале да го поврзат трудот со учењето, се сметало за препорачливо да се смени локацијата, па затоа училиштето се преселило од големиот град Мелбурн во Авондејл, Куранбонг, Нов Јужен Велс, рурален округ, каде што била обезбедена фарма и биле изградени соодветни згради. Во моментов училиштето успешно се води според индустриски план.

GSAM 399Пророштвото за Авондејл се оствари

GSAM 399.4При неговото основање и управување, целта на комитетот беше училиштето да се води што е можно поблиску во согласност со упатствата дадени за индустриските училишта. Ова требаше да биде “училиште-модел” и одново и одново се даваше уверување дека ако се управува правилно, тоа ќе биде успех, не само како училиште, туку и земјата сама по себе, која се сметаше за безвредна, ќе биде плодна. Времето, со благослов од Господ, ја покажа вистинитоста на предвидувањето. И покрај тешката суша што траеше неколку години по ред, која донесе катастрофа за земјоделските дејности и пропаѓање на посевите наоколу, фармата Авондејл беше зелена и продуктивна. Ова беше извонреден настан, толку многу што владини претставници дојдоа да се распрашаат за земјоделските методи што се користеа за да се постигне овој прекрасен успех.

GSAM 400.1Извештајот за работата на училиштето за 1903 година покажува зголемување од педесет проценти во посетеноста. Финансиите исто така беа во добра состојба — сите трошоци беа покриени, а во касата имаше салдо од 1.500 долари што требаше да се искористи во интерес на училиштето. Проф. К. В. Ирвин е раководител и директор на училиштето веќе речиси четири години.

GSAM 400Академија Маунт Вернон

GSAM 400.2Генералната конференција, во 1893 година, усвои резолуција за отворање академија во Маунт Вернон, Охајо. Оваа школа има и индустриски интереси поврзани со неа и се известува дека врши добра работа. Бројот на запишани ученици за 1894 година изнесуваше 140. Проф. Џ. В. Лафхед неколку години беше директор на ова училиште, сѐ додека не беше повикан во Вашингтон, Д.К. Адресата на училиштето е Академија, Охајо.

GSAM 400Индустриско училиште Кин

GSAM 400.3Генералната конференција во 1893 година го одобри отворањето на индустриско училиште во Кин, Тексас. Беше обезбедена фарма од над 130 акри, изградени се згради и училиштето беше отворено под раководство на проф. К. Б. Хјуз и неговите помошници. Тоа се води во согласност со планот за комбинирање на трудот со учењето. Бројот на запишани ученици во 1894 година беше 160. И ова училиште е исто така одлучен успех.

GSAM 400Клермонт Унион Колеџ

GSAM 400.4Ова училиште се наоѓа во Кенилворт, во близина на Кејптаун, Јужна Африка. Наставниот кадар главно беше избран од колеџот Бетл Крик. Отворено е во 1894 година, со 90 запишани ученици. На крајот на првата учебна година, бројот на ученици толку се зголеми што стана неопходно да се обезбеди повеќе простор со проширување на училишната зграда. Колеџот во моментов е под надзор на проф. К. Х. Хејтон.

GSAM 401.1Адвентистите на седмиот ден исто така водеа селско училиште (основно) во Клермонт со седумдесет ученици и црковно училиште во Биконсфилд, кое во 1894 година имаше триесет запишани ученици.

GSAM 401Резиме на образовната работа, 1895

GSAM 401.2Следниот извештај беше поднесен од секретарот за образование до Генералната конференција во февруари 1895 година:—

GSAM 401.3“Образовните капацитети на деноминацијата може да се сумираат на следниов начин: Постојат пет колеџи лоцирани на следниве места: во Бетл Крик, Мичиген; Колеџ Вју, Небраска; Хилдсбург, Калифорнија; Колеџ Плејс, Вашингтон; и Кенилворт, Јужна Африка. Постојат четири академии, или училишта кои ја вршат работата на академските одделенија во оваа земја, во Саут Ланкастер, Масачусетс; Маунт Вернон, Охајо; Кин, Тексас; и Грејсвил, Тенеси.... Покрај нив постојат и Австралиското библиско училиште; училиште во Мексико во врска со медицинската мисија; училиште за домородните деца на островот Питкерн; на Раиатеа, од групата Друштвени Острови; во Јужниот Пацифички Океан; на Бонака од Островите Беј во Карипското Море; околу петнаесет црковни училишта во земјата и во странство; две библиски училишта на Генералната конференција; и голем број училишта за колпортери и локални конференции кои не се редовно организирани.”

GSAM 401.4Во давањето на преглед за посетеноста на редовните колеџи и училишта на верската заедница, секретарот вели: “Според сигурна проценка, во моментов има над 3.000 ученици од сите возрасти запишани во училиштата на адвентистите на седмиот ден.”

GSAM 402Преглед на образовни институции, 1903

GSAM 402.1Образовната работа и институции меѓу адвентистите на седмиот ден пораснаа пропорционално со другите гранки на пораката. Како што се покажува од General Conference Year Book за 1904 година, до овој датум има девет колеџи и академии во Америка и пет во други земји. Оние во другите земји се наоѓаат на следниве локации: Авондејл, Нов Јужен Велс; Кенилворт, Клермонт, во близина на Кејптаун, Јужна Африка; Холовеј, Северен Лондон, Англија; Нихитан, Јернбоас, Шведска; Фриденсау, во близина на Магдебург, Германија.

GSAM 402.2Во Америка има четиринаесет средни училишта, а во другите земји пет. Последните се наоѓаат во Копенхаген, Данска; Хонолулу, Хавајска територија; Дијаманте, Ентре Риос, Аргентинска Република, Јужна Америка; Куритиба, Бразил, Јужна Америка; Бруск, Бразил, Јужна Америка.

GSAM 402.3Покрај горенаведените образовни институции, постојат 357 локални црковни училишта кои ги води конфесијата. Од нив, 317 се во Соединетите Американски Држави, а четириесет во други земји. Да имавме точни статистики до денес, овие бројки би биле значително зголемени. Отворени се многу училишта од крајот на 1902 година. На пример, Небраска конференцијата пријавила дека има десет црковни училишта. На 1 февруари 1904 година, нивниот извештај покажува “дваесет и четири црковни училишта”, што е зголемување од четиринаесет за една конференција.

GSAM 402.4Навистина, водечката рака на Господа чудесно насочи и го отвори патот за просветната работа меѓу овој народ. Нека им даде мудрост на оние што се повикани да управуваат со оваа гранка на Неговото дело, за различните училишта да се водат во согласност со планот што Тој го нацртал. Тогаш ќе има мноштво способни, добро развиени работници за Господарот, а не мажи и жени “еднострани” во образованието и карактерот. “Го даде словото Господ”, вели псалмистот, и “многуброен беше народот [армија, во забелешката] што го објави”.