Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
24 / 29

Kapitlu 23 — Istituzzjonijiet tas-Saħħa

John Norton Loughborough

GSAM 358.1“Għażiż, nixtieq fuq kollox li tiffjorixxi u tkun b'saħħa, bħalma tiffjorixxi ruħek.”1

GSAM 358.2Is-Sibt, 6 ta' Ġunju, 1863, il-Ministru White u martu attendew għal laqgħa f'tenda organizzata mill-Ministri Cornell u Lawrence f'Otsego, Mich. Hemmhekk lis-Sinjura White ingħatat viżjoni li fetħet quddiemha s-suġġett tar-riforma tas-saħħa. Minn dakinhar 'il quddiem, artikli dwar is-saħħa u l-ħajja b'saħħitha ġew ippubblikati fir-Review, u hi bdiet tikteb dak li kien ġie rivelat lilha dwar is-saħħa. Parti minn dan dehret fit-Testimony No. 11, u f'ktieb intitolat, How to Live.

GSAM 358.3Is-suġġett tal-ħajja b'saħħitha u r-relazzjonijiet xierqa tagħha mal-iżvilupp fiżiku, mentali u spiritwali ġie ppreżentat b'mod prominenti quddiem in-nies. Fir-Review tal-25 ta' Ottubru 1864, il-Ministru J. N. Andrews għamel is-suġġerimenti importanti li ġejjin dwar is-suġġett:—

GSAM 358J. N. Andrews dwar il-Ħajja B'saħħitha

GSAM 358.4“Li nieqfu minn kull ikel li jagħmel ħsara, u ngħixu ħajja ta' temperanza taħt l-influwenza ta' istruzzjoni tajba u tal-kuxjenza lejn Alla, huma fost l-aktar affarijiet essenzjali għas-saħħa tajba. L-iġsma tagħna huma t-tempji tal-Ispirtu s-Santu. Biex tassew ngħollih fil-ġisem tagħna kif fl-ispirtu tagħna, kemm hu meħtieġ li jkollna b'saħħithom il-poteri kollha tal-eżistenza fiżika tagħna! Grazzi lil Alla li dan is-suġġett issa qed jiġi ppreżentat b'mod speċjali quddiem in-nies tagħna. Is-saħħa u l-qawwa huma fost l-aktar affarijiet prezzjużi għalina, u ta' konsegwenza kbira għal dawk li se jkunu xhieda tal-avvenimenti kbar taż-żmien tal-prova.”

GSAM 359.1Is-suġġett tal-iġjene bibblika u t-temperanza Kristjana ġie appoġġjat, mhux biss permezz tal-kolonni tar-Review, iżda wkoll mill-qaddejja tagħna.

GSAM 359.2Fil-Konferenza Ġenerali, 20 ta' Mejju 1866, ingħatat l-istruzzjoni li ġejja permezz tas-Sinjura White (l-istess tinsab fit-Testimony No. 11):—

GSAM 359Għandha tiġi pprovduta Istituzzjoni tas-Saħħa

GSAM 359.3“Ġie muri lili li għandna nipprovdu dar għall-afflitti, u għal dawk li jixtiequ jitgħallmu kif jieħdu ħsieb ġisimhom biex jipprevjenu l-mard....
GSAM 359.4“Meta dawk li ma jemmnux jirrikorru għal istituzzjoni ddedikata għat-trattament b'suċċess tal-mard, u mmexxija minn tobba li jħarsu s-Sibt, se jkunu mressqa direttament taħt l-influwenza tal-verità. Billi jsiru jafu lin-nies tagħna u l-fidi vera tagħna, il-preġudizzju tagħhom se jitneħħa, u se jkollhom impressjoni pożittiva. B'hekk, meta jkunu esposti għall-influwenza tal-verità, xi wħud mhux biss se jiksbu serħan minn indebolimenti fiżiċi, iżda se jsibu balsam ta' fejqan għar-ruħ tagħhom morda bid-dnub.

GSAM 359Tbassir tar-Riżultati

GSAM 359.5“Hekk kif is-saħħa tal-morda titjieb taħt trattament xieraq, u jibdew igawdu l-ħajja, ikollhom fiduċja f'dawk li kienu strumentali fir-restawr tas-saħħa tagħhom. Qalbhom timtela' b'gratitudni, u ż-żerriegħa tajba tal-verità ssib post aktar faċilment hemmhekk, u f'xi każijiet tiġi mnutrita, tinbet u tagħti frott għall-glorja ta' Alla. Ruħ prezzjuża waħda salvata tkun tiswa aktar minn kull mezz meħtieġ biex tinħoloq istituzzjoni bħal din....
GSAM 359.6“Xi wħud minn dawk li jitilqu b'saħħithom, jew li jkunu ġew imbenefikati b'mod kbir, se jkunu l-mezz biex jintroduċu l-fidi tagħna f'postijiet ġodda, u biex jgħollu l-bandiera tal-verità fejn kien ikun impossibbli li jkollna aċċess kieku l-preġudizzju ma kienx ġie mneħħi minn qabel mill-imħuħ permezz ta' żjara fost in-nies tagħna għall-għan li jiksbu s-saħħa.”

GSAM 360.1Ġie deċiż b'vot unanimu tan-nies tagħna miġbura li kemm jista' jkun malajr għandha tiftaħ istituzzjoni tas-saħħa f'Battle Creek jew viċin tagħha, u li għandha tkun taħt il-ġestjoni medika tad-Dr. H. S. Lay, li, minbarra l-edukazzjoni medika preċedenti tiegħu, kien qatta' aktar minn sena f'istituzzjoni tal-kura tal-ilma fil-Lvant biex jitgħallem il-metodi idropatiċi tat-trattament tal-mard.

GSAM 360Xiri ta' Sit għal Sanitarium

GSAM 360.2L-istabbiliment ta' istituzzjoni bħal din f'dak iż-żmien deher bħala proġett kbir; u kieku ma kienx għal din it-testimonjanza ta' kuraġġ dwar ir-riżultat, kien ikun hemm ċertu dewmien biex jibda x-xogħol. Madankollu, minflok dewmien, għaddew biss ftit jiem wara t-tmiem tal-konferenza qabel ma nxtrat id-dar spazjuża tal-Imħallef Graves, b'tmien akri art, li kienet il-post sabiħ tar-residenza tiegħu f'West Battle Creek. Ma' din il-binja nbniet minnufih estensjoni ta' żewġ sulari biex isservi bħala kmamar tal-banju. F'dawn il-binjiet infetaħ l-Istitut tar-Riforma tas-Saħħa.

GSAM 360.3Fil-Review tal-19 ta' Ġunju 1866, saret l-ewwel sejħa ġenerali għall-ishma fl-istituzzjoni. Fl-istess numru tal-gazzetta, ġie mħabbar li l-knejjes ta' Battle Creek, Mich., u Olcott, N.Y., kienu diġà abbonaw għall-ishma fl-ammont ta' $2,625, jew 105 ishma ta' $25 kull wieħed. Peress li ma kien hemm l-ebda liġi fl-Istat ta' Michigan li taħtha setgħet tinħoloq korporazzjoni għall-immaniġġjar ta' istituzzjonijiet tas-saħħa, il-propjetà ġiet miżmuma f'fiduċja għal żmien, sakemm saret l-inkorporazzjoni.

GSAM 360Bidu ta' Ġurnal tas-Saħħa

GSAM 360.4Fl-ewwel ta' Awwissu, il-maniġers bdew ukoll il-pubblikazzjoni ta' ġurnal tas-saħħa xaharju, ta' sittax-il paġna bil-qoxra, f'forma ta' rivista. Dan kien imsejjaħ il-Health Reformer. Dan il-ġurnal għadu għaddej, taħt l-isem Good Health, u issa huwa l-iktar rivista tas-saħħa ewlenija fid-dinja. Dan il-ġurnal mhux biss indirizza prinċipji ta' saħħa u temperanza, iżda kien ukoll mezz ta' reklamar għall-istituzzjoni tas-saħħa, li nfetħet uffiċjalment għall-pazjenti u l-ospiti fit-5 ta' Settembru 1866. Kienet din l-istituzzjoni, mixtrija, mgħammra, u f'kundizzjoni operattiva fi żmien inqas minn erba' xhur minn meta l-kwistjoni ġiet imsemmija għall-ewwel darba lin-nies tagħna; u ġiet abbonata somma ta' $11,000 għall-kapital, b'proporzjon kbir minnha diġà mħallas.

GSAM 361Korporazzjoni Medika Organizzata

GSAM 361.1Matul ix-xitwa tal-1866-67 ġiet approvata liġi mill-Parlament ta' Michigan li taħtha setgħet tinħoloq korporazzjoni biex timmaniġġja l-istituzzjoni tas-saħħa. Fit-17 ta' Mejju, 1867, ttieħed dan il-pass, ġew adottati r-regolamenti interni, u l-propjetà immobiljari u proprjetajiet oħra ġew trasferiti lil fiduċjarji eletti kif suppost. L-ammont totali tal-ishma sottoskritti sa dik id-data kien $26,100; minnhom $18,264.87 kienu mħallsa. L-istituzzjoni kellha korp kompetenti ta' tobba u assistenti, u l-binjiet kienu kważi mimlija pazjenti, diversi minnhom diġà aċċettaw il-fidi tagħna, wara li tgħallmu dwarna bħala poplu u dwar il-verità meta waslu fl-istituzzjoni.

GSAM 361Ilbies b'saħħtu

GSAM 361.2F'kull età u f'kull pajjiż il-qalb naturali hija suxxettibbli għall-influwenza tad-dinja, bil-kburija tal-ħajja, bil-bluhat u l-moda tagħha. Is-sena 1863, fil-pajjiż tagħna stess, meta l-kwistjoni tas-saħħa u l-ilbies dehret lis-Sinjura White, ma kinitx eċċezzjoni, kif jidher mill-infatuazzjoni tan-nisa fl-imħabba għall-moda prevalenti tal-ilbies tal-krinolini, id-dimensjonijiet tagħhom għamlu lil ħafna minnhom jidhru bħallikieku kienu qed jimxu f'ballun invertit. Madwar l-istess żmien ġew introdotti żewġ estremi oħra fl-ilbies li qajmu ħafna diskussjoni. Notifika qasira dwar dawn, forsi, tipprepara lill-qarrej biex jifhem aħjar xhieda mogħtija mis-Sinjura White dwar il-libsa, li tinsab f'Testimony for the Church, No. 10.

GSAM 362Estremi fil-Libsa Kondannati

GSAM 362.1L-estremu l-ewwel kien dak tal-libsa b'denb li jkun twil minn għaxar pulzieri sa nofs jard jew aktar, skont il-gost ta' min jilbisha. Spiss kienu jitħallew jitkaxkru mal-art, u s-sinjuri kienu jsejħulhom “kenniesa tat-toroq.” It-tieni estrem kien eżattament l-oppost, u kien f'stil kemm jista' jkun simili għal dak li jilbsu rġiel. Din il-moda ġiet adottata minn dawk li kienu jsegwu lis-Sinjorina Bloomer, u għalhekk kienet imsejħa “ilbies bloomer.” Fl-aħħar, l-isem inbidel għal “ilbies Amerikan.” Saru konvenzjonijiet minn post għal ieħor mill-avukati ta' dan il-kostum, u ħafna mis-sorijiet tagħna kienu favur li jadottawh. Xi wħud libsuh.

GSAM 362Xhieda dwar il-Kwistjoni tal-Libsa

GSAM 362.2Dwar dak li ġie muri lis-Sinjura White dwar il-kwistjoni tal-libsa, se nikkwota ftit paragrafi mit-Testimony No. 11:—

GSAM 362.3“In-nies leali ta' Alla huma d-dawl tad-dinja u l-melħ tal-art, u għandhom dejjem jiftakru li l-influwenza tagħhom għandha valur. Kieku jibdlu l-libsa twila estrema għal waħda qasira estrema, kienu, f'ċertu grad kbir, jħassru l-influwenza tagħhom. Dawk li ma jemmnux, li huwa d-dmir tagħhom li jgħinuhom u jfittxu li jwassluhom għall-Ħaruf ta' Alla, jiddisgustaw. Hemm ħafna titjibiet li jistgħu jsiru fil-libsa tan-nisa fir-rigward tas-saħħa mingħajr ma jsir tibdil daqshekk kbir li jiddisgusta lil min jara.

GSAM 362Il-Libsa tar-Riforma

GSAM 362.4“Il-forma m'għandhiex tiġi kompressata xejn bil-korsetti u l-għadam tal-balieni. Il-libsa għandha tkun perfettament komda sabiex il-pulmuni u l-qalb ikunu jistgħu jaħdmu b'mod b'saħħtu. Il-libsa għandha tasal ftit taħt it-tarf ta' fuq tal-istvala, iżda għandha tkun biżżejjed qasira biex ma tmissx ma' ħmieġ il-bankina u t-triq, mingħajr ma tkun meħtieġa tittella' bl-idejn. Libsa anke iktar qasira minn din tkun xierqa, konvenjenti u b'saħħitha għan-nisa meta jkunu qed jagħmlu x-xogħol fid-dar, u speċjalment għal dawk li jkunu obbligati jagħmlu ftit jew wisq xogħol barra mid-dar.

GSAM 363Il-Ġisem Għandu Jkun Imlibbes b'Mod Uniformi

GSAM 363.1“Kemm tkun twila l-libsa, l-estremitajiet tagħhom għandhom ikunu mgħottija b'mod komprensiv bħalma huma dawk tal-irġiel. Dan jista' jsir billi jilbsu pantaloni b'inforra, miġbura f'faxxa u mwaħħla madwar l-għaksa, jew magħmula wiesgħa u li jitnaqqsu lejn il-qiegħ; u dawn għandhom jinżlu biżżejjed biex jilħqu ż-żarbun. Il-membri u l-għekiesi, meta jkunu mgħottija b'dan il-mod, ikunu protetti minn kurrent ta' arja. Jekk is-saqajn u l-membri jinżammu komdi b'ħwejjeġ sħan, iċ-ċirkolazzjoni ssir ugwali, u d-demm jibqa' pur u b'saħħtu, għax ma jkunx kiesaħ jew imfixkel fil-passaġġ naturali tiegħu fis-sistema.”

GSAM 363.2It-tul ta' din il-libsa ġie ppreżentat bħala kompromess kommendabbli bejn il-libsa b'denb u l-kostum Amerikan. Ma ġiex imsemmi li xi ħadd għandu jilbisha, iżda li m'għandhomx jieħdu passi biex ineħħu l-influwenza tagħhom u jiddisgustaw lil dawk li għandhom jgħinu. Ma ġiex imsemmi li jridu jgħottu l-għaksiet tagħhom b'dan il-mod deskritt hawnhekk, iżda li dan seta' jsir b'dan il-mod. Jekk l-istess għan jintlaħaq b'mod ieħor, bħal bi ħwejjeġ ta' taħt twal u ħwejjeġ għar-riġlejn maħduma bil-labar, dan ikun f'armonija perfetta ma' dik it-testimonjanza.

GSAM 363Ħames Punti Essenzjali għal Libsa B'saħħitha

GSAM 363.3Se jiġi nnutat li fl-istil ta' libsa rakkomandat hemm ħames punti essenzjali għal ħwejjeġ b'saħħithom, jiġifieri:—

GSAM 363.41. Li jitneħħew il-korsetti u kull kompressjoni tal-qadd.

GSAM 363.52. Li wieħed ma jużax kwalunkwe banda fuq l-idejn jew il-membri li tista' tfixkel iċ-ċirkolazzjoni ħielsa tad-demm.

GSAM 364.13. Ilbies fuq il-partijiet kollha tal-ġisem b'mod ugwali, speċjalment is-saqajn u l-għekiesi.

GSAM 364.24. Li l-gonnellijiet jiddendlu mill-ispallejn, u f'ebda każ ma jitħallew jistrieħu fuq il-ġenbejn, b'bandi.

GSAM 364.35. It-tul tal-libsa.

GSAM 364.4L-ewwel erba' punti issa huma appoġġjati minn kull tabib intelliġenti, u rigward il-ħames, kemm id-denb tal-libsa kif ukoll il-libsa estremament qasira issa ġew abbandunati.

GSAM 364Is-Sinjura Jenness-Miller dwar il-libsa

GSAM 364.5Matul is-sena 1890 is-Sinjura Jenness-Miller, minn New York, fil-ġurnal dwar l-ilbies iġjeniku li kien l-aktar xjentifiku ta' dak iż-żmien, sostniet li n-nisa għandhom iqassru l-libsa tagħhom ftit ftit, sabiex ma jsirx bidla wisq abrupta, sakemm jaslu sa madwar ix-xifer ta' fuq tal-istvala ta' mara — eżatt it-tul li Testimony No. 11 kienet tappoġġja.

GSAM 364L-Appoġġ tad-Dr Trall

GSAM 364.6Fl-1868 ġie organizzat li d-Dr. R. T. Trall, mill-Kulleġġ Iġjio-terapewtiku ta' Florence Heights, N.J., jagħti kors ta' lezzjonijiet ta' ġimgħa quddiem il-qaddejja tagħna f'Battle Creek, Mich., fl-aħħar ta' Mejju. Matul il-kors, id-dottor kien mistieden tal-Ministru White. Is-Sinjura White ma attendietx għall-lezzjonijiet, iżda peress li d-dottor kien joħroġ kuljum bil-karozza flimkien mal-Ministru White u martu u l-Ministru J. N. Andrews, kien mifhum li kien se jisma' l-ideat tagħha dwar l-iġjene, il-mard u l-kawżi tiegħu, l-effetti tal-mediċini, eċċ. Hija sempliċement tkellmet dwar dak li kien ġie muri lilha f'viżjoni, madankollu ma qalet xejn dwar is-sors minn fejn kienet ġġib l-għarfien tagħha. It-tabib stqarr li x-xjenza medika kienet f'armonija mal-ideat espressi minnha. Il-Ministru Andrews qalili li fl-aħħar tal-konversazzjoni tat-tieni jum, it-tabib staqsa lis-Sinjura White fejn kienet gradwat fix-xjenza medika. Huwa kien sorpriż meta skopra li qatt ma kienet studjat dawn l-affarijiet, iżda kienet qed tagħtih ir-riżultat ta' dak li kien ġie muri lilha f'Otsego, Michigan, fis-6 ta' Ġunju 1863. Huwa assigura lilha li l-ideat tagħha kollha kienu fl-armonija l-iktar stretta mal-fiżjoloġija u l-iġjene, u li fuq ħafna mis-suġġetti kienet tidħol aktar fil-fond milli qatt kien hu. Wara madwar ħames ijiem ta' vjaġġi u diskussjonijiet bħal dawn, it-tabib ried jaf mingħand il-Ministru White għaliex kien ġie mistieden biex jitlaq mill-kulleġġ tiegħu biex jagħti lezzjoni quddiem il-qaddejja f'Battle Creek. Hu qal, “Is-Sinjura White hija daqshekk ippreparata biex tagħtihom l-istruzzjoni meħtieġa fl-iġjene daqs kemm jien.”

GSAM 365Xjenza Medika Tappoġġja

GSAM 365.1Il-kitbiet numerużi tagħha dwar il-fergħat varji tal-iġjene prattika ilhom snin quddiem il-pubbliku, u ħafna minnhom issa ġew kompilati f'volum bit-titlu Christian Temperance and Bible Hygiene. Xi wħud mill-aktar tobba edukati ddikjaraw, wara eżami bir-reqqa ta' dawn il-kitbiet, li x-xjenza medika taqbel perfettament magħhom. Magħha, dawn mhumiex riżultat ta' studju, iżda sempliċiment kitba ta' dak li l-Mulej żvelalha f'viżjoni.

GSAM 365Xhieda tad-Dr Kellogg

GSAM 365.2Bħala xhieda ta' kif ir-riċerki tax-xjenza medika jaqblu ma' dak li nfetaħ fi viżjoni quddiem is-Sinjura White fl-1863, se nikkwota mill-prefaċċja ta' Christian Temperance kliem miktub minn J. H. Kellogg, M.D., li jmexxi s-sanatorju famuż fid-dinja ta' Battle Creek, Mich. Hu jgħid:—

GSAM 365.3“1. Meta dehru għall-ewwel darba l-kitbiet imsemmija, is-suġġett tas-saħħa kien kważi kompletament injorat, mhux biss mill-persuni li kienu indirizzati għalihom, iżda wkoll mid-dinja kollha.
GSAM 365.4“2. Il-ftit li kienu jappoġġjaw il-bżonn ta' riforma fil-prattiċi fiżiċi, ippromwew flimkien mal-appoġġ ta' prinċipji riformisti genuini l-iktar żbalji ċari u, f'xi każijiet, disgustanti.
GSAM 366.1“3. Imkien u minn ħadd ma kien hemm preżentat korp sistematiku u armonjuż ta' veritajiet iġjeniċi, ħieles minn żbalji ċari u konsistenti mal-Bibbja u mal-prinċipji tar-reliġjon Kristjana.
GSAM 366.2“F'dawn iċ-ċirkostanzi dehru l-kitbiet imsemmija. Il-prinċipji mgħallma ma ġewx infurzati bl-awtorità xjentifika, iżda ġew ppreżentati b'mod sempliċi u ċar minn persuna li ma tippretendix li għandha għarfien xjentifiku, iżda tiddikjara li tikteb bil-għajnuna u l-awtorità tad-dawl divin.

GSAM 366Il-Prinċipji Għelbu t-Test

GSAM 366.3“Kif il-prinċipji ppreżentati f'ċirkostanzi daqshekk partikolari u b'dawn id-dikjarazzjonijiet notevoli għaddew mill-prova taż-żmien u l-esperjenza? hija mistoqsija li tista' tiġi mistoqsija b'mod xieraq. It-tweġiba tagħha tinsab fil-fatti li jistgħu jiġu vverifikati b'mod sħiħ.... Il-prinċipji li kwart seklu ilu kienu jew injorati kompletament jew kienu suġġett ta' ridiklu, kisbu bil-kwiet il-fiduċja u l-istima pubblika, tant li d-dinja nsiet kompletament li mhux dejjem kienu aċċettati b'dan il-mod. Skoperti ġodda fix-xjenza u interpretazzjonijiet ġodda ta' fatti antiki żiedu kontinwament evidenza ta' konferma, sakemm fil-preżent kull wieħed mill-prinċipji li ġew appoġġjati aktar minn kwart seklu ilu huwa msaħħaħ bl-aktar mod possibbli permezz ta' evidenza xjentifika.

GSAM 366Prova tal-Oriġini Divina tal-Viżjonijiet

GSAM 366.4“Żgur li għandu jitqies bħala ħaġa notevoli, u li turi b'mod ċar evidenza ta' għarfien u direzzjoni divina, li fin-nofs ta' tagħlimijiet konfużi u kunflittwali, li jiddikjaraw l-awtorità tax-xjenza u l-esperjenza, iżda mgħawġa minn nozjonijiet estremi u mnaqqsa mill-kapaċità tagħhom li jagħmlu ġid minħabba l-għadd kbir ta' żbalji,—għandu jiġi ammess li huwa xi ħaġa straordinarja, li persuna li ma ddikjaratx li għandha għarfien xjentifiku jew erudizzjoni kienet kapaċi torganizza, mill-massa mħawda u mċappsa bl-iżbalji ta' ideat imressqa minn ftit kittieba u ħassieba fuq suġġetti tas-saħħa, ġisem ta' prinċipji iġjeniċi daqshekk armonjużi, daqshekk konsistenti, u daqshekk genuini li d-diskussjonijiet, ir-riċerki, l-iskoperti, u l-esperjenza ta' kwart seklu ma wasslux għall-waqgħa ta' lanqas prinċipju wieħed, iżda servu biss biex jistabbilixxu d-duttrini mgħallma.” Datat, “Battle Creek, Mich., 1890.”

GSAM 367L-Istitut tas-Saħħa Espandut

GSAM 367.1Taħt il-ġestjoni ta' J. H. Kellogg, M.D., li ngħaqad mal-istituzzjoni bħala tabib kap fl-1876, instab li d-domanda għall-kura kienet tant kbira li fir-rebbiegħa tal-1877 kellu jingħata aktar spazju. Fl-1876 l-isem tal-istituzzjoni nbidel mill-Istitut tar-Riforma tas-Saħħa għal Medical and Surgical Sanitarium, u fl-1878 inbena bini prinċipali ġdid.

GSAM 367.2Din il-binja kellha daqs ta' 136 x 46 pied, b'erba' sulari fuq il-kantina. Kienet sħuna kollha bil-fwar u mdawla bil-gass. Ftit wara l-ftuħ tagħha kienet kważi mimlija b'pazjenti u mistednin.

GSAM 367.3Sa dak iż-żmien, dak li kien previst fl-1866 mit-testimonjanza tas-Sinjura White dwar l-istituzzjoni kien twettaq b'mod impressjonanti. Ħafna kienu diġà aċċettaw id-dawl tal-verità preżenti, li l-attenzjoni tagħhom kienet ġiet imsejħa għall-ewwel darba lejn dawn in-nies meta ġew fl-istituzzjoni biex ifittxu s-saħħa.

GSAM 367Ritir tas-Saħħa Rurali

GSAM 367.4Fis-Signs of the Times, 22 ta' Novembru 1877, M. G. Kellogg, M.D., nofs ħu ta' J. H. Kellogg, ħabbar li kien assigura art fuq in-naħa tal-Muntanja Howell, żewġ mili u nofs fit-tramuntana-lvant minn St. Helena, Napa County, Kal., u kien se jibni bini li se jissejjaħ “Rural Health Retreat,” li jinsab ħdejn Crystal Springs. Matul ix-xitwa tal-1877-78 inbena bini, u nfetaħ għall-kura tal-pazjenti fil-bidu tal-1878. Dan ir-Ritir tas-Saħħa Rurali, bħall-istituzzjoni prinċipali, is-sanatorju f'Battle Creek, mhux biss kiber fid-daqs, iżda sar ukoll post fejn ħafna nies ġew imressqa għall-għarfien u l-aċċettazzjoni tal-messaġġ.

GSAM 368Il-Pacific Health Journal

GSAM 368.1Is-sajf tal-1885 kien perjodu pjuttost mimli avvenimenti ta' progress fil-kawża tal-messaġġ tal-anġlu t-tielet. Fl-ewwel ta' Mejju, ir-Rural Health Retreat f'St. Helena tpoġġa taħt il-ġestjoni medika ta' tabib gradwat b'mod regolari. Fix-xahar ta' Ġunju bdiet toħroġ kull xahar ieħor il-Pacific Health Journal and Temperance Advocate, rivista ta' 24 paġna taħt is-superviżjoni redazzjonali tal-Ministru J. H. Waggoner. Permezz ta' dawn l-aġenziji, ġiet mogħtija ħajja ġdida lill-istituzzjoni tas-saħħa, li minflok titlef, bħas-snin ta' qabel, bdiet turi, minn sena għal sena, profitt nett fil-ħidma tagħha ta' bejn $2,000 u $4,000 fis-sena, sakemm fis-sena li ntemmet f'April 1891, wriet qligħ nett ta' aktar minn $12,000.

GSAM 368.2Fil-laqgħa tar-Rural Health Retreat Association, f'St. Helena, fl-1887, saret din id-dikjarazzjoni rigward il-finanzi tal-istituzzjoni: fl-1 ta' Mejju 1885, il-valur nett tal-istituzzjoni kien biss $5,322.76, jiġifieri $2,547.24 inqas mill-kapital kollu li kien inħareġ sa dik id-data. B'kelma oħra, l-istituzzjoni kienet nefqet il-qligħ kollu tagħha u $2,547.24 mill-kapital azzjonarju tagħha. Fl-1 ta' April 1887, il-valur tal-istituzzjoni lil hinn minn kull dejn tagħha kien $21,372.64, jew qligħ f'tlieta u għoxrin xahar ta' $16,049.88. Minn din is-somma, kienu nħadu azzjonijiet għall-ammont ta' $5,280, u kienu saru donazzjonijiet lill-istituzzjoni għall-ammont ta' $2,497.60; għalhekk, fuq l-operat tal-istituzzjoni kien hemm qligħ nett ta' $8,272.28. Madwar dan iż-żmien inħareġ il-Pacific Health Journal bħala pubblikazzjoni ta' kull xahar ta' 32 paġna, b'kopertina, u nstab li kien ta' servizz akbar biex jippromwovi l-interessi u l-prinċipji tal-istituzzjoni.

GSAM 369Xogħol Karitattiv

GSAM 369.1Fil-Medical Missionary, Jannar 1891, meta tkellem dwar is-Sanitarium ta' Battle Creek, id-Dr. J. H. Kellogg qal:—

GSAM 369.2“It-trattament karitattiv amministrat matul il-kwart ta' seklu li l-istituzzjoni ilha teżisti jammonta għal ferm aktar minn $100,000, diversi drabi aktar mill-kapital inizjali investit.
GSAM 369.3“Barra mix-xogħol ta' karità imsemmi, l-istituzzjoni bagħtet lekċeraturi, infermiera, istrutturi f'skejjel tal-kċina, u persuni oħra li ġew imħarrġa għal diversi oqsma ta' xogħol missjunarju.”

GSAM 369Appell favur l-orfni

GSAM 369.4Fil-Konferenza Ġenerali, it-8 ta' Marzu 1891, id-Dr. Kellogg għamel appell qawwi f'isem l-orfni. Huwa qal: “Insib ruħi maħtur bħala ‘delegat ġenerali’, u se nirrappreżenta lil dawk li m'għandhomx rappreżentant—l-orfni, li m'għandhom lil ħadd jieħu ħsiebhom.”

GSAM 369Ir-rigal ta' $30,000 mis-Sinjura Haskell

GSAM 369.5Fil-Home Missionary, ta' Jannar 1892, sar appell qawwi għall-mezzi biex jipprovdu dar għat-tfal orfni. F'dak il-ġurnal kien hemm l-ismijiet ta' dawk li l-wegħdiet tagħhom għad-dar kienu jammontaw għal $17,716—ammont żgħir wisq, ħasbu l-promoturi tal-intrapriża, għal proġett daqshekk kbir, u għalhekk kien hemm biża' ta' dewmien fl-eżekuzzjoni tax-xogħol. Imma Hu li jara t-tmiem mill-bidu, u li għandu “l-bhejjem fuq elf għolja,” ordna l-avvenimenti b'mod li mara sinjura mhux tal-fidi tagħna, is-Sinjura Caroline E. Haskell, minn Chicago, vedwa tas-Sur Frederick Haskell, meta semgħet dwar dan ix-xogħol ta' karità pjanat, minnufih poġġiet għad-dispożizzjoni tal-kumitat tal-bini s-somma ta' $30,000, bil-kundizzjoni sempliċi li tintuża kollha biex tinbena dar għall-orfni skont il-pjanijiet li kienu spjegati qabel, li tkun immexxija b'ispirtu wiesa' u liberali, u li l-istituzzjoni tissejjaħ Haskell Memorial Home f'memorja ta' żewġha l-merħum.

GSAM 370.1Bil-mezzi provduti b'dan il-mod, il-Medical Missionary and Benevolent Association setgħet, matul is-sena, tibni u tiftaħ il-binja bħala dar għall-orfni. Din il-binja ġiet iddedikata fis-25 ta' Jannar 1894. Għal parti kbira mill-ħin minn dik id-data 'l hawn, il-familja, magħmula minn orfni, assistenti u għalliema, kienet ta' medja ta' mija.

GSAM 370Id-Dar Memorjali James White

GSAM 370.2Barra mill-kura u l-appoġġ ta' dawn l-orfni, din l-assoċjazzjoni għandha l-immaniġġjar ta' istituzzjoni karitattiva oħra, imsejħa James White Memorial Home, fejn aktar minn għoxrin persuna anzjana u bla dar jiġu mħarsa u jingħataw kumdità.

GSAM 370Missjunarji Mediċi

GSAM 370.3F'din il-linja ta' xogħol, ttieħed pass ieħor aggressiv meta beda t-taħriġ tal-missjunarji mediċi. Bħala tifħir għal dan l-isforz għall-irfigħ tal-bniedem, is-Sinjura White, meta kienet qed tikteb minn Preston, fl-Awstralja, fis-16 ta' Settembru 1892, qalet:—

GSAM 370.4“Nixtieq kieku kien hemm mija fil-formazzjoni fejn issa hemm wieħed. Għandu jkun hekk. Kemm irġiel kif ukoll nisa jistgħu jkunu aktar utli bħala missjunarji mediċi milli bħala missjunarji mingħajr edukazzjoni medika.”

GSAM 370.5In-numru ta' dawk li qed jieħdu kors ta' istruzzjoni preparatorja biex jidħlu f'servizz ta' ħajja ta' dan it-tip żdied b'mod sinifikanti minn mindu nkitbet din il-parti hawn fuq.

GSAM 370It-tkabbir tax-Xogħol tas-Saħħa

GSAM 370.6Fil-Medical Missionary, Jannar 1894, hemm stqarrija qasira li tippreżenta fatti interessanti dwar it-tkabbir tax-xogħol tas-saħħa. Hija tgħid kif ġej:

GSAM 371.1“L-Istitut tar-Riforma tas-Saħħa ġie organizzat fl-1866.... Ġiet mixtrija dar modesta tal-injam, residenza privata f'post pjaċevoli u b'saħħtu fuq l-art għolja ta' Battle Creek, waħda mill-bliet li qed jikbru f'Michigan. Żewġ tobba, żewġ assistenti tal-banju, infermiera waħda (mhux imħarrġa), tliet jew erba' assistenti, pazjent wieħed, u kull ammont ta' inkonvenjenzi, u ħafna fidi fil-futur tal-istituzzjoni u fil-prinċipji li fuqhom ġiet imwaqqfa—dan kien il-bidu tal-intrapriża preżenti. Kien magħruf bħala l-Istitut tar-Riforma tas-Saħħa.
GSAM 371.2“Fuq il-post tad-dar żgħira oriġinali issa hemm bini ta' 312 pied twil u 100 pied fond, għoli sitt sulari, li jista' jospita tliet mitt mistieden, mgħammar b'kull apparat li x-xjenza moderna tista' tissuġġerixxi għall-kura u r-restawr tal-morda. Għaxar tobba, l-aktar minnhom speċjalisti fl-oqsma rispettivi tagħhom, jiffurmaw il-fakultà medika. Infermiera u assistenti oħra jiffurmaw familja ta' aktar minn tliet mija, u l-pazjenti tal-istituzzjoni jirrappreżentaw kull Stat fl-Unjoni, kif ukoll ħafna mistednin minn pajjiżi oħra. Il-bibien tagħha dejjem miftuħa għall-missjunarju, kemm lokali kif ukoll barrani, ta' kwalunkwe isem, u rari tkun mingħajr wieħed jew aktar minn dawn il-mistednin.

GSAM 371L-Isptar tas-Sanatorju

GSAM 371.3“L-isptar inbena fl-1888, bini ta' 100 x 60 pied, ħames sulari għoli. Tlieta mis-sulari ta' fuq tal-binja jintużaw għad-dipartiment kirurġiku tas-sanatorju, għall-kmamar tal-pazjenti, u għall-wardijiet. Hawnhekk nsibu wkoll uffiċini għax-xogħol karitattiv tal-istituzzjoni. Hemm għoxrin dar żgħira, li diversi minnhom huma msaħħna bil-fwar, u mdawla bl-elettriku bħall-binja prinċipali, imqabbda madwarha, u huma mimlija jew b'pazjenti jew b'studenti. Skola għat-taħriġ ta' infermiera missjunarji mediċi ġiet organizzata fis-1 ta' Lulju 1884. Matul l-ewwel sitt xhur, ħamsa u tletin student ġew irreġistrati.”

GSAM 372Tbassir dwar il-ħaddiema li se jmorru 'l barra

GSAM 372.1Meta titkellem dwar l-istituzzjoni tas-saħħa li tinsab f'St. Helena, Kalifornja, is-Sinjura White, f'komunikazzjoni miktuba minn Tramelan, l-Iżvizzera, fis-6 ta' Frar 1887, tgħid:—

GSAM 372.2“Alla qal li kieku l-irġiel marbuta ma' din l-istituzzjoni jimxu b'umiltà u b'ubbidjenza, jagħmlu r-rieda ta' Alla, hi tgħix u tiffjorixxi; u minnha jintbagħtu missjunarji biex ibierku lil ħaddieħor bid-dawl li Alla tahom. Dawn, fl-ispirtu ta' Ġesù, se jħassru l-idoli fil-postijiet għoljin; se jiskopru s-superstizzjoni, u jżerrgħu l-verità, il-purità u s-santità fejn bħalissa huma mgħożża biss żball, indulġenza personali, intemperanza u inikwità.”

GSAM 372.3Nikkwotaw dan il-kliem, peress li japplikaw b'saħħa ugwali għal istituzzjonijiet oħra simili.

GSAM 372Promess Suċċess fil-Ħidma tas-Saħħa

GSAM 372.4F'xhieda speċjali mogħtija lill-knisja fl-1891, naqraw: “Il-barka ta' Alla se tistrieħ fuq kull sforz magħmul biex jiġi mħeġġeġ interess fir-riforma tas-saħħa; għax hi meħtieġa kullimkien. Għandu jkun hemm qawmien ġdid f'dan il-qasam; għax Alla għandu l-għan li jagħmel ħafna permezz ta' din l-aġenzija.”

GSAM 372Il-Kulleġġ Amerikan Mediku Missjunarju

GSAM 372.5Pass pass id-dawl avvanza fuq il-mod razzjonali ta' trattament tal-mard sakemm f'Ġunju 1895, inħolqot talba għall-organizzazzjoni ta' istituzzjoni edukattiva medika. B'konformità ma' din it-talba, ġie organizzat l-American Medical Missionary College għall-iskop speċjali ta' taħriġ ta' tobba biex jaħdmu taħt is-Seventh-day Adventist Medical Missionary and Benevolent Association, kemm fil-pajjiż kif ukoll barra. L-eżerċizzji tal-inawgurazzjoni saru f'Battle Creek, fis-30 ta' Settembru 1895, u l-kulleġġ infetaħ il-ġurnata ta' wara, l-1 ta' Ottubru, b'klassi ta' erbgħin student.

GSAM 372.6Fl-avviż tal-kulleġġ naqraw:

GSAM 372.6“Il-kulleġġ huwa inkorporat f'Chicago, skont il-liġijiet tal-Istat ta' Illinois. Il-kors ta' studju se jkun komprensiv daqs dak tal-aqwa skejjel mediċi fl-Istati Uniti. L-istruzzjoni se tingħata parzjalment f'Chicago, u parzjalment f'Battle Creek, Mich.”

GSAM 373.1Dwar dawk li qed jippreparaw għall-ħidma missjunarja medika naqraw dan li ġej fil-Medical Missionary, Awwissu, 1895:

GSAM 373.1“Il-klassi tal-infermiera li bħalissa qed jitħarrġu fl-Iskola tat-Taħriġ tas-Sanitarium ta' Battle Creek għall-Infermiera għandha aktar minn 250 ruħ; kull wieħed minnhom li issa huwa kompetenti biex jipparteċipa fix-xogħol missjunarju mediku għandu pożizzjoni assenjata. Hemm bżonn ta' infermiera għall-Gżejjer tal-Baħar t'Isfel, l-Indja, l-Indji tal-Punent, l-Amerika t'Isfel, ħamsa u għoxrin jew tletin għall-Istati t'Isfel tal-Istati Uniti, u għall-bliet kbar tagħna.”

GSAM 373It-tkabbir tax-Xogħol Missjunarju Mediku

GSAM 373.2Fiċ-ċerimonji tal-gradwazzjoni tal-klassi tal-Infermiera Missjunarji tas-Sanitarium, li saru fit-Tabernacle, fis-5 ta' Novembru 1895, id-Dr Kellogg qal:—

GSAM 373.3“Tnax-il sena ilu, f'eżerċizzju bħal dan, gradwaw żewġ infermiera. Fil-preżent hemm korp ta' bejn tliet mija u erba' mitt infermier. Hemm dsatax-il tabib fis-sanatorju, u tnejn u għoxrin f'istituzzjonijiet simili, aktar jew inqas marbuta mas-sanatorju, u taħt is-superviżjoni tal-Medical Missionary and Benevolent Association. Tlieta u ħamsin mill-infermiera tagħna jinsabu f'pajjiżi barranin differenti,—fis-Svezja, il-Messiku Antik, il-Kosta tad-Deheb fl-Afrika, l-Awstralja, l-Afrika t'Isfel, id-Danimarka, l-Indja, in-New Zealand, is-Samoa, u l-Gwiana Ingliża. Hemm tlieta u sittin student tal-mediċina li bħalissa qed jieħdu taħriġ. Wieħed u erbgħin minnhom jinsabu hawn, tnejn u għoxrin fl-Università ta' Michigan u f'skejjel oħra. Tnejn u għoxrin infermiera se jiggradwaw hawn illejla, u huma kompletament lesti biex imorru 'l quddiem bħala infermiera approvati.”

GSAM 373.4Fis-segwiment tat-tkabbir tal-istituzzjonijiet tas-saħħa tagħna sa l-1902, nsibu li l-Battle Creek Sanitarium, bil-kulleġġ mediku tiegħu u l-iskola tat-taħriġ għall-infermiera, huwa l-akbar istituzzjoni ta' dan it-tip fid-dinja li hi proprjetà ta' Avventisti tas-Seba' Jum.

GSAM 374Il-Binjiet Prinċipali Nħarqu

GSAM 374.1Fil-lejl tal-18 ta' Frar 1902, il-binja prinċipali kbira, bit-tagħmir eċċellenti tagħha, u l-isptar spazjuż, inħarqu kompletament. Kien hemm erba' mija ta' pazjenti u mistednin fil-binjiet dak iż-żmien, iżda permezz tal-isforzi erojċi tat-tobba, tal-infermiera u tal-assistenti, u bil-protezzjoni speċjali tal-Mulej, dawn kollha ġew salvati mill-binjiet mingħajr ġrieħi serji.

GSAM 374Is-Sanatorju l-Ġdid

GSAM 374.2Bini ieħor, akbar u aktar robust minn dak ta' qabel, inbena fuq il-post tal-binjiet l-antiki. Il-ġebla tal-fondazzjoni tal-binja preżenti tpoġġiet fit-12 ta' Mejju 1902, u l-binja ġiet iddedikata fit-31 ta' Mejju 1903. Il-maniġers tal-istituzzjoni jgħidu dwar l-edifizzju l-ġdid li “huwa daqshekk solidu u durabbli kemm jista' jkun bini magħmul bil-ħadid, ġebla, briks u ċiment.

GSAM 374.3“It-tagħmir tal-istituzzjoni huwa f'kull dettall l-iktar modern, komplut, sanitarju, konvenjenti u sostanzjali li jista' jinkiseb; u jemmnu li, kif inhu issa komplut, is-Sanatorju ta' Battle Creek joffri faċilitajiet u konvenjenzi għall-morda li żgur ma jiġux superati.
GSAM 374.4“L-għan tal-maniġers tal-istituzzjoni kien li jiġbru f'post wieħed u taħt kundizzjonijiet favorevoli l-metodi u l-apparati kollha ġodda għat-trattament tal-morda li huma rikonoxxuti fil-mediċina razzjonali, u li jużaw dawk il-metodi b'mod kuxjenzjuż u intelliġenti.”

GSAM 374Se Jiġu Stabbiliti Ħafna Sanatorji

GSAM 374.5Id-dawl li ġie kkomunikat lil dawn in-nies hu li l-Mulej jixtieq li jkun hemm ħafna sanatorji, ta' daqs moderat, mqassma madwar id-dinja, minflok ftit istituzzjonijiet kbar ħafna. Aħna kuntenti ninnotaw li sar bidu fil-ftuħ ta' sanatorji żgħar f'diversi partijiet tad-dinja, speċjalment matul id-deċennju li għadda. Fil-General Conference Year Book tal-1904 hemm lista ta' aktar minn nofs mija minn dawn l-istituzzjonijiet iżgħar.

GSAM 375Lista tas-Sanatorji

GSAM 375.1Filwaqt li jista' jkun ta' interess li nirrakkontaw iċ-ċirkostanzi li wasslu għall-istabbiliment ta' dawn, irridu, minħabba l-ispazju limitat tagħna, nikkuntentaw ruħna b'lista tal-pajjiżi fejn jinsabu, u n-numru f'kull pajjiż. Insibu fl-Istati Uniti, 35; il-Gran Brittanja, 3; il-Ġermanja, 1; l-Iżvizzera, 1; id-Danimarka, 1; in-Norveġja, 1; is-Svezja, 1; l-Afrika t'Isfel, 1; l-Awstralja, 2; in-New Zealand, 1; il-Gżira ta' Samoa, 1; il-Messiku Antik, 1; l-Indja, 1; il-Ġappun, 1.

GSAM 375Lista tal-Kmamar tat-Trattament

GSAM 375.2Barra minn dawn is-sanatorji hemm tnejn u għoxrin kamra tat-trattament, minnhom sbatax fl-Istati Uniti; waħda f'Ġaffa, waħda f'Ġerusalemm, il-Palestina; waħda f'Guadalajara, Old Mexico; waħda f'Kimberley, l-Afrika t'Isfel; u waħda f'Rockhampton, l-Awstralja. Minbarra dawn hemm sitta u għoxrin ristorant veġetarjan fejn in-nies jistgħu jiksbu ikel pur u iġjeniku, u wkoll jirċievu aktar jew inqas istruzzjoni dwar il-mod korrett ta' ħajja.

GSAM 375.3Dawn l-istatistiċi dwar il-progress tal-prinċipji tar-riforma tas-saħħa juru kif il-Mulej jista' “jwettaq xogħol kbir permezz ta' din l-aġenzija,” kif kien divinament mħabbar fl-1866; u juru wkoll, kif kien mħabbar fl-1863, kif “il-prinċipji tar-riforma tas-saħħa” jistgħu jkollhom parti fl-“ippreparar in-nies għat-traslazzjoni fil-wasla tal-Mulej.” Hekk dawn l-istituzzjonijiet tas-saħħa jikbru sa mitt darba, u dalwaqt iwettqu dak li ġew maħtura u ddisinjati għalih.

Notes

  1. 3 Ġwanni 2. ↩

Note

Back