Kapitlu 6 — Il-Messaġġ u l-Messaġġiera

GSAM 108.1“Ikteb il-viżjoni u għamilha ċara fuq twavel, biex min jaqraha jista' jiġri. Għax il-viżjoni għadha għal żmien maħtur, imma fl-aħħar se titkellem u mhux se tkun falza; għalkemm iddum, stenna għaliha, għax żgur se tiġi, mhux se ddum.”¹

GSAM 108.2“U rajt anġlu ieħor itir f'nofs is-sema, kellu l-Evanġelju etern biex jippreka lil dawk li jgħixu fuq l-art, u lil kull nazzjon, kull familja, kull lingwa u kull poplu, u qal b'leħen għoli: Ibżgħu minn Alla u agħtuh glorja; għax wasal il-ħin tal-ġudizzju tiegħu; u adoraw lil dak li ħoloq is-sema, l-art, il-baħar u s-sorsi tal-ilma.”²

GSAM 108.3Dawk li taw il-proklama tal-avvent iddikjaraw li din il-“viżjoni” bil-ħin “maħtur” tagħha, imsemmija mill-profeta Ħabakkuk, tinkludi l-viżjonijiet tal-profetiji ta' Danjel u tal-Apokalissi. Dawn għamluhom daqshekk ċari fid-delineazzjonijiet tagħhom fuq il-mappijiet profetiċi tagħhom, li min kien jaqra l-interpretazzjoni seta' tassew “jiġri” u jgħaddi l-informazzjoni lil ħaddieħor.

GSAM 108Messaġġ Definit

GSAM 108.4Il-proklamazzjoni mill-poplu Avventista ma kinitx sempliċiment l-annunzju li għamel Pawlu quddiem Feliċi, “Il-ġustizzja, ir-rażan, u l-ġudizzju li ġej;” u lanqas ma kienet id-dikjarazzjoni li għamel Martin Luther, wara li temm it-traduzzjoni tal-Bibbja, meta, ftit żmien qabel mewtu, jingħad li qal, “Jiena perswadut li l-ġudizzju mhux 'il bogħod; iva, li l-Mulej innifsu mhux se jkun nieqes għal aktar minn tliet mitt sena.” Lanqas ma kienet id-dikjarazzjoni ta' John Wesley, meta qal li “kien jaħseb li l-millenju seta' jibda fi żmien madwar mitt sena.” L-Avventisti ddikjaraw li kienu qed jagħtu l-messaġġ simbolizzat f'Apokalissi 14:6, 7, “Waslet is-siegħa tal-ġudizzju tiegħu,” u l-għajjat ta' Apokalissi 10:6, “Żmien m'għadux ikun hemm.” Profezija bħal din ma setgħetx titwettaq permezz ta' avviż dwar avveniment li kien “se jiġi,” li jiġi “fi tliet mitt sena,” jew “f'mitt sena,” iżda f'ħin definit, “wasal.” Eżatt messaġġ bħal dan, bl-istess preċiżjoni mitluba mill-profeziji msemmija hawn fuq, ġie mħabbar mill-poplu Avventista lid-dinja kollha.

GSAM 109Il-Ġudizzju fil-Ġejja ta' Kristu

GSAM 109.1Fl-epoka li dan il-messaġġ ġie mħabbar għall-ewwel darba, kull denominazzjoni Kristjana kienet temmen li l-ġudizzju se jsir fit-tieni wasla ta' Kristu. Għalhekk, poplu f'dawk iċ-ċirkostanzi, li kien qed iwassal il-messaġġ li waslet siegħa tal-ġudizzju, filwaqt li kien jżomm dik il-fehma, kien se jħabbar neċessarjament it-tieni wasla ta' Kristu. Fil-fatt, dak li tah il-qawwa lill-messaġġ, u li ħeġġeġ l-aktar b'saħħitha lill-poplu, kien il-proklamar ta' żmien definit. L-ewwel iddikjaraw li tmiem id-dinja kien se jasal xi ħin matul is-“sena Ebrajka” tal-1843, u li dan kien jinkludi ż-żmien bejn it-21 ta' Marzu 1843 u t-21 ta' Marzu 1844. Wara li għadda dan iż-żmien, nitgħallmu fil-Midnight Cry tas-sena 1844 li ġurnata ċerta ġiet stabbilita għat-tmiem taż-żminijiet profetiċi. Din kienet l-għaxar ġurnata tas-seba' xahar Ebrajku, li taqbel mal-22 ta' Ottubru 1844.

GSAM 109Kalkolu tal-2300 Jum

GSAM 109.2Il-bażi taż-żmien—1843—kienet il-2300 jum ta' Danjel 8. Kienu jgħidu li peress li dawn il-“jiem” kienu marbuta ma' profeziji fejn annimali kienu magħżula biex jirrappreżentaw renji, il-“jiem” kellhom jintużaw b'mod simboliku biex jirrappreżentaw snin, skont l-interpretazzjoni tal-Mulej taż-żmien simboliku, kif mogħtija f'Numri 14:34 u Eżekjel 4:5, 6; li s-sebgħin ġimgħa—490 jum—ta' Danjel 9 kienu se jkunu l-ewwel parti mill-2300 jum, u li ż-żewġ perjodi bdew flimkien. L-avveniment imsemmi f'Danjel 9, li mmarka l-bidu tas-sebgħin ġimgħa, kien il-“ħruġ tal-kmandament biex jirrestawraw u jibnu lil Ġerusalemm.” Dak il-kmandament ħareġ fis-seba' sena ta' Artakserxes Longimanus, fl-457 Q.K., kif irreġistrat fl-Ezra 7.

GSAM 110.1Li din kienet id-data vera għall-bidu tas-sebgħin ġimgħa ġiet dimostrata mill-fatt li f'disgħa u sittin ġimgħa biss—483 sena—mill-457 Q.K., jew fl-27 W.K., Kristu ġie mgħammed minn Ġwanni u beda l-ministeru tiegħu, jgħid, “Iż-żmien twettaq,”³ eċċ. Il-bidu tal-ministeru ta' Kristu fl-27 W.K., il-kruċifissjoni tiegħu tliet snin u nofs minn dik id-data, “f'nofs [ċentru] tal-[sebgħin] ġimgħa,” it-tmiem tax-xogħol speċjali fost il-Lhud, fl-A.D. 34, u l-konverżjoni mgħaġġla ta' Sawlu, l-appostlu tal-Gentili, ippruvaw li s-sebgħin ġimgħa ntemmu f'dik id-data, u għalhekk bdew fl-457 Q.K. Huma ħasbuha hekk: Minn 2300 neħħu 457, u jibqa' 1843. U peress li s-snin 457 kienu qabel Kristu, wasalna għall-konklużjoni tal-2300 jum fl-aħħar tas-sena 1843.

GSAM 110Ammissjonijiet tal-Opponenti

GSAM 110.2Inqal b'mod veritier li “l-ammissjonijiet favur il-verità mill-kamp tal-avversarji tagħha jipprovdu l-ogħla tip ta' prova.” Ħadd mill-avversarji tal-messaġġ tal-Avvent qatt ma suġġerixxa li l-ġudizzju investigattiv tal-poplu tal-Mulej kien avveniment li kellu jseħħ qabel il-wasla ta' Kristu; iżda raġunaw fuq dan il-punt f'armonija mal-Avventisti. Bħala prova ta' din id-dikjarazzjoni, niċċitaw minn żewġ avversarji prominenti.

GSAM 110.3Is-Sur N. Colver, waqt li kien qed jippreka fil-Knisja ta' Marlboro Street, Boston, fl-1842, fl-oppożizzjoni għall-Avventisti, qal:—

GSAM 111.1“Jekk dawn il-jiem huma snin, id-dinja tispiċċa fl-1843; kull tifel tal-iskola jista' jara dan; għax jekk il-490 spiċċaw fil-mewt ta' Kristu, il-2300 jum jispiċċaw fl-1843; u d-dinja trid tispiċċa, sakemm ma jintweriex li se jiġri xi avveniment ieħor, u jien ma narax kif dan jista' jsir.”

GSAM 111.2Il-Professur Stuart, madwar l-istess żmien, qal:

GSAM 111.2“Huwa fatt singolari li l-biċċa l-kbira tal-interpreti fid-dinja Ingliża u Amerikana, għal bosta snin, kienu mdorrijin jifhmu l-jiem imsemmija f'Danjel u fl-Apokalissi bħala rappreżentazzjoni, jew simboli, ta' snin. Sibt li kien diffiċli nsegwi l-oriġini ta' din id-drawwa ġenerali, nista' ngħid kważi universali.”

GSAM 111Xhieda tal-Professur Bush

GSAM 111.3Il-Professur Bush qal: “Kull min jattakka lis-Sur Miller fuq il-punt taż-żmien tiegħu, jattakkah fuq l-iktar punt b'saħħtu tiegħu. Iż-żmien tiegħu hu korrett; imma hu żbaljat fl-avveniment li għandu jiġri.” Bush kien jemmen fil-konverżjoni tad-dinja kollha qabel il-miġja ta' Kristu. It-teorija tiegħu kienet li l-millenju kien se jibda fl-1844.

GSAM 111.4Il-qaddejja tal-fidi tal-avvent għallmu fid-diskorsi pubbliċi tagħhom li l-istorja tad-dinja wriet li n-nazzjonijiet differenti kienu eżatt fil-kundizzjoni simbolizzata mill-immaġni ta' Danjel 2, meta l-blat kellu jħabbat lill-immaġni fuq is-saqajn, u l-Alla tas-smewwiet kellu jwaqqaf ir-renju tiegħu; u fil-kapitlu 7, meta “ir-renju u d-dominju u l-kobor tar-renju taħt is-smewwiet kollha jingħataw lis-santi tal-Għoli.” Huma wkoll attiraw l-attenzjoni għall-fatt li s-sinjali—fiżiċi, politiċi u morali—kienu eżattament dak li l-Iskrittura qalet li kien se jidher meta l-Mulej kien se jidher.

GSAM 111Għaġeb fis-Sema

GSAM 111.5Il-Mulej permezz tal-profeta Ġoel jgħid: “Se nuri mirakli fis-smewwiet u fl-art, demm, u nar, u pilastri ta' duħħan. Ix-xemx tinbidel f'dlam, u l-qamar f'demm, qabel ma jasal il-jum kbir u terribbli tal-Mulej.”⁴ L-Avventisti emmnu u għallmu li l-aurora borealis tas-sekli li għaddew (komunement imsejħa dawl tat-tramuntana) kienet il-“nar u pilastri ta' duħħan” li jaqblu mal-ispeċifikazzjoni tal-profeta; u skont l-aħjar informazzjoni li tista' tinkiseb mill-istorja (nirreferu għall-Edinburg Encyclopedia bħala xhieda), kienet dehret rari qabel dan il-perjodu.

GSAM 112.1Allura, filwaqt li l-messaġġ dwar il-wasla mgħaġġla tal-Mulej kien qed jasal sa l-iktar partijiet imbiegħda tad-dinja, sinjali dehru fis-smewwiet li saħħew il-verità u qabdu l-attenzjoni tan-nies.

GSAM 112.2Fl-25 ta' Jannar 1837, kien hemm wirja mill-isbaħ tal-aurora borealis tan-nar, li dehret li kienet qed twassal l-imħuħ ta' ħafna direttament għat-tbassir tal-profeta Ġoel dwar dak li kellu jiġri qabel il-jum kbir tal-Mulej. Id-deskrizzjoni li ġejja tax-xena hija meħuda mill-New York Commercial Advertiser tal-22 ta' Ottubru 1839. Hija eżattament skont kif ra l-kittieb ix-xena f'Victor, fil-Kontea ta' Ontario, N.Y.

GSAM 112L-Aurora tan-Nar tal-1837

GSAM 112.3“Filgħaxija tal-25 ta' Jannar 1837, kien hemm wirja notevoli tal-istess fenomeni [jiġifieri l-aurora borealis] f'diversi partijiet tal-pajjiż, kif bla dubju jiftakru l-qarrejja tagħna. Fejn l-art kienet mgħottija bis-silġ, il-vista kienet grandjuża u ‘tal-biża'’ b'mod bla preċedent. F'post wieħed, li jinsab qrib muntanja, in-nies li raw ix-xena infurmawna li kienet tidher bħal ‘mewġ tan-nar li jinżel mill-muntanja,’ u ġeneralment, sa kemm tgħallimna, il-borra li kkopriet l-art dehret bħal nar imħallat mad-demm, filwaqt li 'l fuq (kif jgħid l-Appostlu), ‘is-smewwiet kienu fuq in-nar,’ kienu tant jixbħu d-deskrizzjoni profetika tal-aħħar jum li ħafna baqgħu sorpriżi; it-tfal li rawha nħasdu, u staqsew jekk kinitx il-miġja tal-ġudizzju; u anki l-annimali triegħdu b'biża' kbira ċara.”

GSAM 113.1Ma kienx biss fl-Amerika li dan is-sinjal tal-profeta Ġoel deher, iżda hekk kif id-duttrina dwar il-miġja tal-Mulej kienet qed tikseb pubbliċità fil-Gran Brittanja, l-istess sinjal deher fis-smewwiet f'dak il-pajjiż. Il-gazzetta New York Commercial Advertiser tal-22 ta' Ottubru 1839, tiċċita dan li ġej minn gazzetti ta' Londra dwar fenomenu notevoli li deher f'dak il-pajjiż fil-lejl tat-3 ta' Settembru:—

GSAM 113L-Aurora tal-1839

GSAM 113.2“LONDRA, 5 SETTEMBRU.—Bejn l-għaxra ta' filgħaxija nhar il-Ħamis u t-tlieta ta' filgħodu lbieraħ, fis-sema nstab wieħed mill-iktar eżempji maestużi ta' dawn il-fenomeni straordinarji, l-istilel nieżla u d-dwal tat-tramuntana, li ma rajniex bħalhom għal ħafna snin li għaddew. L-ewwel indikazzjoni ta' dan il-fenomenu stramb kienet għaxar minuti qabel l-għaxra, meta dawl krimżi ħafif, li jidher bħala fwar, tela' mill-parti tat-tramuntana tal-emisfera, u gradwalment espanda sa ċentru tas-sema, u sal-għaxra jew kwart wara, kollox, mill-lvant sal-punent, kien folja kbira ta' dawl. Kien għandu dehra tassew allarmanti, u kien eżattament bħal dik ikkawżata minn nar terribbli. Id-dawl varja b'mod konsiderevoli; f'ċertu mument deher li kien qed jaqa', u direttament wara tela' b'intensità kbira. Kienu jidhru mħallta miegħu volumini ta' duħħan, li kienu jduru kontinwament, u kull min kien qed iħares deher konvint li kien ‘inkendju kbir immens.’

GSAM 113.3“Il-paniku fil-metropoli kien kbir ħafna; eluf ta' nies kienu qed jiġru fid-direzzjoni tal-katastrofi terribbli li kienu jaħsbu li seħħet. Il-pompi tan-nar li jappartjenu għall-istazzjonijiet tal-brigata tan-nar fi Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, u wkoll dawk tal-istazzjonijiet tal-punent ta' Londra—fil-fatt, kull pompa tan-nar f'Londra, kienu mgħammra b'żwiemel u ħarġu bil-galop lejn il-post mistenni tal-‘qerda’ b'enerġija akbar mis-soltu, segwiti minn karozzi, żwiemeliera, u folla kbira ta' nies. Xi wħud mill-pompi tan-nar marru sa High Gate u Halloway [madwar erba' mili] qabel ma nstab l-iżball. Dawn id-dehriet damu għal aktar minn sagħtejn, u filgħodu s-spettaklu sar grandjuż.

GSAM 114.1“Fit-tnejn ta' filgħodu l-fenomenu ppreżenta xena mill-isbaħ, u waħda diffiċli ħafna biex tiġi deskritta. Il-belt kollha ta' Londra kienet imdawla daqs dawl nofsinhar, u l-atmosfera kienet notevolment ċara. L-emisfera tan-nofsinhar, fil-ħin imsemmi, għalkemm bla sħab, kienet skura ħafna; imma l-istilel, li kienu bla għadd, dehru sbieħ ħafna. In-naħa l-oħra tas-sema ppreżentat kuntrast stramb iżda maestuż; kienet ċara sal-estrem, u d-dawl kien qawwi ħafna; kien hemm suċċessjoni kontinwa ta' meteori, li varjaw fis-sbuħija—jidher li kienu ffurmati fiċ-ċentru tas-sema, u jinfirxu sakemm dehru li splodew. L-effett kien elettriku. Miriadi ta' stilel żgħar ħarġu fuq l-orizzont u ħarbu b'veloċità tant kbira lejn l-art li l-għajn kważi ma setgħetx issegwi t-triq tagħhom; dehru wkoll li splodew, u ħallew fwar skur karmiżin fuq l-emisfera kollha. Il-kuluri kienu l-aktar maestużi.

GSAM 114.2“Fit-tnejn u nofs ta' filgħodu l-ispettaklu nbidel f'dlam, li, meta xtered, wera qawsalla luminjuża fil-quċċata tas-sema, u madwar ix-xifer tad-dlam li kien jgħatti l-parti tan-nofsinhar tal-pajjiż. Ftit wara, kolonni ta' dawl fidda ħarġu minnu. Kienu qed jiżdiedu b'mod meraviljuż, jitħalltu ma' fwar karmiżju li kien qed jifforma fl-istess ħin, u meta laħqu l-ogħla punt, l-ispettaklu kien lil hinn minn kull immaġinazzjoni. L-istilel kienu qed jiġru f'kull direzzjoni, u komplew sal-erbgħa ta' filgħodu, meta kollox waqaf.”

GSAM 114Dehriet Strambi fix-Xemx

GSAM 114.3Filwaqt li l-predikaturi ħajjin kienu qed jippreżentaw il-verità dwar il-wasla tal-Mulej, dehru ħafna mirakli varji fis-sema f'partijiet differenti tad-dinja. Minn dawn, l-ispazju tagħna jippermetti biss ir-rappreżentazzjoni tad-dehra tax-xemx f'Norwich, fl-Ingilterra, f'Diċembru 1843. Avveniment simili seħħ f'New Haven, Connecticut, fis-9 ta' Settembru 1844, għal żewġ sigħat qabel u wara nofsinhar, u kien osservat minn eluf ta' nies.

GSAM 115Dehra Stramba tax-Xemx

GSAM 115.1Iċ-ċirku żgħir ta' ġewwa jirrappreżenta x-xemx. Kien ta' ton oranġjo ċar. Il-parti ta' barra taż-żewġ ċrieki, f'distanzi mhux ugwali mix-xemx u madwarha, dehret bl-istess ton; imma l-parti ta' ġewwa ta' dawn iċ-ċrieki kienet safra skura, is-sema ġewwa dawk iċ-ċrieki deher ta' kulur kannella skur, u tliet ċrieki kbar li jgħaddu minn ġewwa u taħt ix-xemx, dehru bħala dawl qawwi distint.

GSAM 115.2Dwar l-avveniment fl-Ingilterra naqraw, f'ittra minn E. Lloyd, Londra, 3 ta' Jannar 1844, kif ġej:—

GSAM 115.3“Kien hemm ‘sinjal fix-xemx’ notevoli, li raw iċ-ċittadini ewlenin ta' Norwich u l-inħawi tagħha, bħalma qatt ma kien deher qabel fl-Ingilterra. Deher f'Diċembru li għadda, madwar it-12 ta' nofsinhar, u dam għal żewġ sigħat. Qajjem biża' kbira fost l-abitanti. Seħħ eżatt qabel ma l-aħwa Winter, Burgess u Routon fetħu l-missjoni tagħhom f'dik il-belt. Deher li kien qed jipprepara t-triq għall-verità, sabiex huma kisbu suċċess tajjeb hemmhekk.”

GSAM 116.1Ir-rapport tal-fenomenu kif seħħ f'New Haven, Conn., jingħata fil-Midnight Cry tal-10 ta' Ottubru 1844, u ttieħed mill-New Haven Palladium tal-10 ta' Settembru 1844. Fir-rapport fil-Cry l-editur jgħid, “L-ebda filosofu ma seta' jagħti spjegazzjoni dwar il-kawża ta' dan il-fenomenu li tkun sodisfaċenti għalih innifsu.”

GSAM 116.2Rakkont dwar din id-dehra li dehret marbuta max-xemx f'New Haven, Conn., fis-9 ta' Settembru 1844, ġie ppubblikat ukoll fil-Hartford Courant tal-12 ta' Settembru 1844, u jgħid hekk:—

GSAM 116.3“Iċ-ċrieki madwar ix-xemx nhar it-Tnejn, 9 ta' Settembru, 1844, għal żewġ sigħat qabel u wara nofsinhar, jidher li ġew osservati b'mod ġenerali miċ-ċittadini tagħna b'interess kbir, u qajmu kurżità intelliġenti biex jitgħallmu aktar dwar dehriet tal-istess tip u l-kawża tagħhom.

GSAM 116.4“L-halo preżenti kien notevoli għad-durata tiegħu, u offra opportunitajiet favorevoli għall-osservazzjoni. Madwar nofsinhar kien jikkonsisti prinċipalment f'żewġ ċrieki kompleti, wieħed b'wisa' ta' madwar ħamsa u erbgħin grad, li jdawwar ix-xemx fiċ-ċentru tiegħu, u l-ieħor b'wisa' ta' madwar tnejn u sebgħin grad, b'ċentru fiż-zenit, filwaqt li l-perimetru tiegħu għadda mix-xemx. Iċ-ċirku iżgħar kien akkumpanjat minn ellissi tal-assi prinċipali, b'ekċentriċità żgħira. Eżattament fid-direzzjoni opposta għax-xemx, u sitta u tletin grad fit-tramuntana mis-zenit, iċ-ċirku kbir kien imqatta' minn żewġ ċrieki oħra ta' diametru kważi jew kompletament l-istess, li ffurmaw fil-punt ta' intersezzjoni marka brillanti, bħal dik li tirriżulta b'mod naturali mill-kombinazzjoni tad-dawl ta' tliet ċrieki luminjużi. Iċ-ċirku li kien jdawwar ix-xemx wera l-kuluri tal-qawsalla, spiss b'ħajja u sbuħija kbira. L-anelli l-oħra kienu bojod u inqas qawwija, peress li kienu aktar 'il bogħod mix-xemx. Madankollu, porzjonijiet żgħar ta' ċrieki, b'kuluri priżmatiċi [tal-qawsalla], dehru f'ħinijiet differenti, kemm fil-lvant kif ukoll fil-punent.... Din l-uniformità fl-istruttura trid tiddependi fuq xi liġi li tirregola l-formazzjoni tal-halos; iżda n-natura ta' din il-liġi għadha mhix żviluppata bis-sħiħ.... Ma kien hemmx wisq diffikultà biex tiġi spjegata l-produzzjoni taċ-ċirku li jdawwar ix-xemx, peress li l-kawża hija pjuttost simili għal dik li toħloq il-qawsalla, imma nstab aktar diffiċli li tiġi spjegata l-oriġini taċ-ċirku li l-perimetru tiegħu jinsab fiċ-ċentru tax-xemx.”

GSAM 117Għaġeb li Jissodisfa t-Tbassiriet tal-Iskrittura

GSAM 117.1Dwar l-użu li sar, kemm fl-Ingilterra kif ukoll fl-Amerika, minn dawn il-meravilji li dehru fis-smewwiet, nistgħu nitgħallmu billi naqraw mill-Exposition of the Twenty-fourth of Matthew, minn Sylvester Bliss, ippubblikata f'Boston fl-1843. Wara li jikkwota wħud mir-rakkonti hawn fuq, hu jgħid:—

GSAM 117.2“Għalhekk il-‘sinjali kbar’ u l-‘veduti tal-biża'’ li huma mħabbra fis-Skrittura tal-verità jidher li kollha saru realtà, kif ukoll dawk li s-Salvatur iddikjara li kellhom jiġu qabel il-wasla tiegħu.

GSAM 117.3“Bħalma l-ħruġ tal-weraq fis-siġar huwa indikazzjoni tas-sajf, hekk ukoll, meta jitwettqu dawn is-sinjali, il-Kristjani għandhom jafu li l-miġja ta' Kristu qrib, saħansitra fil-bibien. Mhux biss permess biex ikunu jafu dan, iżda s-Salvatur tagħna jordna lilhom biex ikunu jafu dan.”⁵

GSAM 117IL-MESSAĠĠIERA

GSAM 117.4Wara li ġibna l-attenzjoni fuq xi wħud mill-karatteristiċi ewlenin tal-messaġġ tat-tieni wasla, kif ġie pproklamat għall-ewwel darba, jista' jkun ta' interess li ninnotaw ftit minn dawk li kellhom parti prominenti fil-proklamar kbir. Diġà tajna l-ismijiet ta' ħafna minn dawk li kienu fost l-aktar qaddejja talentużi ta' dak iż-żmien f'pajjiżi barranin li ħarġu l-għajjat. Meta niffokaw l-attenzjoni fuq xi wħud minn dawk li mexxew fl-Amerika, fuqhom il-Mulej poġġa l-piż tax-xogħol, dan se jservi biex juri aktar li l-id tal-Mulej kienet tassew f'dan il-moviment.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1L-ewwel se ninnotaw il-każ ta' William Miller, li kien daqshekk prominenti fil-moviment tal-avvent fl-Istati Uniti li għal ħafna il-moviment hu magħruf biss bħala “Millerism.”

GSAM 118.2William Miller twieled f'Pittsfield, Massachusetts, f'Frar 1782. Fil-bidu tat-tfulija tiegħu, dehru sinjali ta' saħħa u attività intellettwali li kienu aktar minn ordinarji. Ftit snin għamlu dawn il-marki dejjem aktar viżibbli għal kulħadd li kien fis-soċjetà tiegħu. Kien għandu kostituzzjoni fiżika b'saħħitha, intelliġenza attiva u b'mod naturali żviluppata tajjeb, u karattru morali irreprensibbli. Kien gawda l-vantaġġi limitati tal-iskola distrettwali għal ftit snin biss qabel ma ġie ġeneralment rikonoxxut li l-għarfien tiegħu kien jaqbeż dak tal-għalliema li normalment kienu impjegati.

GSAM 118.3Is-Sur Miller żżewweġ fl-1802, u stabbilixxa ruħu f'Poultney, Vt. Irġiel li magħhom kien jassoċja mill-mument li mar jgħix f'Poultney, u li kien jinsab ħafna f'dejn magħhom għall-favuri dinjija tiegħu, kienu affettwati b'mod qawwi minn prinċipji skeptiċi u teoriji deistiċi. Ma kinux irġiel immorali, iżda bħala klassi kienu ċittadini tajbin, u ġeneralment ta' mġiba serja, umani u ġenerużi. Madankollu, irrifjutaw il-Bibbja bħala l-istandard tal-verità reliġjuża, u ppruvaw jagħmlu r-rifjut tagħha plausibbli bil-għajnuna li setgħu jiksbu mill-kitbiet ta' Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen, u oħrajn. Is-Sur Miller studja dawn ix-xogħlijiet mill-qrib, u fl-aħħar iddikjara ruħu deista. Huwa stqarr hu stess li l-ħajja deista tiegħu damet perjodu ta' tnax-il sena, li bdiet madwar l-1804.

GSAM 118.4Wara li rċieva kommissjoni ta' kapitan, daħal fl-armata fl-1810. Meta rritorna mill-armata, mexxa lill-familja tiegħu għal Low Hampton, N.Y., biex jibda hemm l-impjieg tal-biedja fl-1812. Bħala raħħal, kellu iktar ħin liberu għall-qari. Skopra li l-fehmiet deistiċi tiegħu ma tawh l-ebda garanzija ta' ferħ lil hinn mill-ħajja preżenti. Lil hinn mill-qabar kollox kien skur u ta' dwejjaq. Biex nużaw il-kliem tiegħu stess:

GSAM 118.4“L-annihilazzjoni kienet ħsieb kiesaħ u li jagħti kesħa, u r-responsabbiltà kienet tħassir ċert għal kulħadd. Is-smewwiet kienu bħal bronż fuq ras tiegħi, u l-art bħal ħadid taħt saqajja. L-eternità!—x'kienet? U l-mewt!—għaliex kienet? Kemm iktar raġunajt, iktar kont 'il bogħod mid-dimostrazzjoni. Kemm iktar ħsibt, iktar kienu mifruxa l-konklużjonijiet tiegħi. Ippruvajt nieqaf naħseb, imma l-ħsibijiet tiegħi ma setgħux jiġu kkontrollati. Kont tassew imdejjaq, imma ma fhimtx il-kawża.... Ftit wara, f'daqqa waħda, il-karattru tas-Salvatur impressjona b'mod ċar f'moħħi. Deher li seta' jkun hemm entità daqshekk tajba u kompassjonata li tikkumpensa hi stess għat-trasgressjonijiet tagħna, u b'hekk issalvana milli nsofru l-penalità tad-dnub. Immedjatament ħassejt kemm għandha tkun sabiħa entità bħal din; u immaġinajt li nista' narmi ruħi fl-idejn, u nistrieħ fuq il-ħniena ta' entità bħal din.”

GSAM 119Il-Konverżjoni ta' William Miller

GSAM 119.1Huwa żied jgħid:

GSAM 119.1“Rajt li l-Bibbja kienet turi Salvatur eżattament bħal dak li kelli bżonn; u kont konfuż kif ktieb mhux ispirat seta' jiżviluppa prinċipji daqshekk perfettament adattati għall-bżonnijiet ta' dinja mwaqqgħa. Kont mġiegħel naċċetta li l-Iskritturi jridu jkunu rivelazzjoni minn Alla. Saru l-ferħ tiegħi; u f'Ġesù sibt ħabib.... Il-Bibbja issa saret l-istudju ewlieni tiegħi, u nista' ngħid b'mod veru, fittixt fiha b'ferħ kbir. Sibt li n-nofs qatt ma kien ġie mħabbarli. Staqsejt għaliex qabel ma kontx rajt is-sbuħija u l-glorja tagħha, u bqajt impressjonat li qatt stajt nirrifjutaha.”

GSAM 119.2Il-mod kif William Miller kien jistudja l-Bibbja huwa deskritt minnu stess b'dan il-mod:

GSAM 119.2“Iddeċidejt li nħalli l-preġudizzji kollha tiegħi, nikkumpara b'mod sħiħ il-Kotba Mqaddsa ma' xulxin, u nsegwi l-istudju tagħhom b'mod regolari u metodiku.... Kull meta sibt xi ħaġa mhux ċara, il-prattika tiegħi kienet li nqabbelha ma' kull passagg relatat; u, bil-għajnuna ta' Cruden, eżaminajt it-testijiet kollha tal-Iskrittura li fihom instabu kwalunkwe mill-kliem prominenti li kienu f'xi parti mhux ċara.... B'dan il-mod komplejt bl-istudju tal-Bibbja, fl-ewwel qari tiegħi tagħha, għal madwar sentejn, u kont sodisfatt kompletament li hija l-interpretu tagħha nnifisha.

GSAM 120.1“Filwaqt li kont qed nistudja b'dan il-mod, sirt sodisfatt li jekk il-profeziji li saru realtà fil-passat huma kriterju biex niddeterminaw il-mod kif se jitwettqu dawk li għadhom għandhom jiġu, l-opinjonijiet popolari dwar ir-renju spiritwali ta' Kristu—millenju temporali qabel it-tmiem tad-dinja, u r-ritorn tal-Lhud—mhumiex appoġġjati mill-kelma t'Alla.... Sibt li t-Testment Mqaddes jgħallem b'mod ċar li Ġesù Kristu jerġa' jinżel f'din l-art, jiġi fis-sħab tas-sema, fil-glorja kollha ta' Missieru.

GSAM 120.2“Ħassejt pjaċir kbir fl-istudju tal-Kitbiet Mqaddsa li qabel ma kontx naħseb li seta' jiġi minn tagħlimhom. Bdejt nistudjahom mingħajr ma kelli aspettattiva li nsib iż-żmien tal-wasla tas-Salvatur, u fil-bidu bilkemm stajt nemmen ir-riżultat li wasalt għalih; imma l-evidenza ħabbat fija b'saħħa tant kbira li ma stajtx nirreaġixxi kontra l-konvinzjonijiet tiegħi. Sirt kważi ċert fil-konklużjonijiet tiegħi, u bdejt nistenna, inħares u nitlob għall-miġja tas-Salvatur.”

GSAM 120.3Jerġa' jgħid:

GSAM 120.3“Emmint; u minnufih id-dmir li nippubblika din id-dottrina, biex id-dinja temmen u tħejji ruħha biex tilqa' lill-Imħallef u l-Għarus meta jasal, ġie impressjonat f'moħħi. Ma hemmx bżonn nidħol hawn f'kont dettaljat tat-testijiet twal u iebsa tiegħi. Biżżejjed ngħid li, wara bosta snin, ġejt imġiegħel mill-Ispirtu ta' Alla, mill-qawwa tal-verità, u mill-imħabba lejn l-erwieħ, biex nerfa’ s-salib tiegħi u nħabbar dawn l-affarijiet lil dinja li qed tmut u tintilef.”

GSAM 120.4Is-Sur Miller, bħal dawk imħeġġa minn dan il-messaġġ f'pajjiżi oħra, ħaseb l-ewwel li jwettaq il-missjoni tiegħu billi jikteb u jippubblika f'ġurnali pubbliċi u f'pamfletti. Huwa ppubblika l-ewwel il-fehmiet tiegħu fil-Vermont Telegraph, gazzetta Battista, stampata f'Brandon, Vt. Dan kien fis-sena 1831. Huwa tkellem għall-ewwel darba fil-pubbliku dwar is-suġġett fis-sena 1832. Huwa qal dwar din il-laqgħa, “Il-Mulej sawwab il-grazzja tiegħu fuq il-kongregazzjoni, u ħafna emmnu għas-salvazzjoni tar-ruħhom.”

GSAM 121.1Fl-1836 il-lezzjonijiet tiegħu ġew stampati f'xi ġurnali pubbliċi ta' dak iż-żmien. Fix-xitwa tal-1837-38 il-lezzjonijiet tiegħu ġew ippubblikati f'pamflet. Fl-1838 ġie ppubblikat pamflet ieħor ta' 204 paġni, u f'dan il-pamflet is-Sur Miller stqarr li l-poter Ottomanu seta' jaqa' fis-sena 1839 jew 1840. L-ewwel lezzjonijiet tiegħu f'xi wħud mill-bliet kbar kienu fis-sena 1836. Imbagħad tkellem fil-bliet ta' Randolph, Lowell, Groton, u Lynn, Mass.

GSAM 121.2Sa l-1840, is-Sur Miller baqa' kważi waħdu bħala kelliem pubbliku dwar it-twasil qrib ta' Kristu. F'dik is-sena, b'mod f'daqqa, mijiet ingħaqdu miegħu biex jipproklamaw il-messaġġ. Dak li kkawża din il-bidla kbira se jiġi nnutat fil-kapitlu li jmiss. Fix-xitwa tal-1839-40, is-Sur Miller ippreżenta serje ta' lezzjonijiet f'Exeter, N.H. Hemmhekk iltaqa' għall-ewwel darba mal-Ministru J. V. Himes, li f'dak iż-żmien aċċetta l-fidi, u minn dik id-data waqaf ħdejh flimkien mal-Ministru Miller bħala pubblikatur u predikatur ferventi tal-messaġġ kbir tat-tieni miġja.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Dwar dan il-ħaddiem ferventi f'dan il-moviment kbir, ma nistgħux nagħmlu aħjar minn li nikkwotaw mill-bijografu tiegħu, li jgħid:—

GSAM 121.4“Joshua V. Himes twieled f'Wickford, R.I., fis-19 ta' Mejju 1805. Missieru kien magħruf sew bħala kummerċjant tal-Indji tal-Punent, u kien prominenti bħala membru tal-Knisja Episkopali ta' San Pawl f'Wickford. Ommu kellha temperament amabbli, u mħabba lejn is-Salvatur, li qassmetha f'widnejn binha li kien lest jisma'.

GSAM 121.5“Kienet l-intenzjoni tal-missier li jħarreġ lil ibnu, Joshua, għall-ministeru tal-knisja li hu stess kien membru tagħha, iżda ċirkostanzi ma ħallewhomx. Alla kellu xogħol ieħor għal dak l-iben biex jagħmel, u kien qed jallinja l-affarijiet b'mod li jwassal għar-riżultat mixtieq. Fl-1817 il-missier bagħat kargu prezzjuż f'idejn il-Kaptan Carter, b'Alexander Stewart bħala superkargo. Dawn l-irġiel irriżultaw infedeli, u wara li laħqu port fil-Karibew, biegħu kemm il-bastiment kif ukoll il-merkanzija, u ħarbu. Dan l-avveniment biddel il-pjanijiet kollha li kienu saru għall-futur ta' Joshua żagħżugħ, li kien suppost jintbagħat fl-Università Brown, f'Providence, R.I. Minflok, fl-April 1821, ħaduh għal New Bedford, Mass., u ġie mqabbad ma' William Knights biex jitgħallem is-sengħa ta' mastrudaxxa tal-għamara.

GSAM 122.1“Meta wasal fid-dar il-ġdida tiegħu, daħal b'ħeġġa fix-xogħol li kien inħatarlu, deċiż li jsir maestru fis-sengħa tiegħu. Madankollu, dalwaqt skopra li l-ambjent reliġjuż tiegħu ma kienx kompletament skont it-togħma tiegħu. Jgħid, ‘Il-maestru tiegħi kien Unitarjan, u ħadni fil-knisja tiegħu. Ir-Rev. Orville Dewey kien il-pastur. Kien konvertit reċenti mill-ortodossija. It-taħriġ tiegħi taħt l-Isqof Griswold u r-Rev. William Burge, rettur ta' St. Paul's, Wickford, u s-smigħ frekwenti tad-Dr. Crocker elokwenti minn St. John's, f'Providence, R.I., ma ħalliniex naċċetta ċ-ċaħdiet elokwenti tas-Sur Dewey tat-tagħlim ta' Kristu u l-appostli tiegħu.’

GSAM 122.2“Peress li f'dak iż-żmien ma kienx hemm knisja Episkopali f'New Bedford, iddeċieda li jattendi l-Knisja Kristjana l-Ewwel [mhux Disciple] u sussegwentement ingħaqad ma' dik il-komunità. ‘Hawnhekk,’ jgħid hu, ‘sibt il-Bibbja miftuħa u l-libertà tal-ħsieb, u għamilt użu tajjeb mit-tnejn.’ Din il-knisja kienet taħt il-kura pastorali tar-Rev. Moses Howe. Ir-Rev. Sur Clough għammed lil Joshua V. Himes fis-2 ta' Frar 1823. Bi qalb mimlija żelu għall-Imgħallem tiegħu, beda minnufih, fl-età ta' tmintax-il sena, jgħid l-istorja tas-salib u jħeġġeġ lin-nies biex jindmu. Hu jgħid dwaru nnifsu:—

GSAM 122.3“‘Dalwaqt sirt inkoraġġitur, u ngħatatli liċenzja biex intejjeb id-don tiegħi.... Temmejt l-apprendistat tiegħi b'sodisfazzjon, u rċevejt tifħir. Imma għal ħames jew sitt snin kelli l-abitudni li naħdem wisq u b'hekk ksibt ġurnata jew tnejn fil-ġimgħa għall-istudju u x-xogħol missjunarju f'inħawi fqar, u l-frott tagħhom tajtu lill-pastur tiegħi.’

GSAM 123.1“Fl-1825 ġie kkummissjonat bħala missjunarju tal-konferenza tal-knejjes Kristjani fin-nofsinhar ta' Massachusetts. ‘Ma kien hemm l-ebda pjan jew mezz biex jitħallsu l-missjunarji,’ jgħid il-Ministru Himes, ‘u ddeċidejt nidħol fin-negozju biex nissostni lili nnifsi, u nippriedka dak li stajt.’

GSAM 123.2“Fl-1828 telaq minn New Bedford, mhux b'tħassib jew nuqqas ta' enerġija, iżda b'determinazzjoni li kienet ser tirbaħ, u mar Plymouth, fejn ħabbar il-kelma t'Alla f'skejjel, f'kmamar improvizzati, u kull fejn seta' jsib udjenza. Fl-1829 kompla bl-istess xogħol f'Fall River sa l-1830, meta mar Boston bħala pastur tal-Knisja Kristjana l-Ewwel u t-Tieni; u hawn baqa' għal tletin u tliet snin. Fl-1839 sar konvertit għall-kawża Avventista, kif spjegat mill-Ministru famuż William Miller. Daħal f'din il-kawża l-ġdida bl-entużjażmu kollu li kellu, u l-ministeri tiegħu kienu mimlija nar u qawwa. Fl-1840, beda l-pubblikazzjoni ta' Signs of the Times, jappoġġja l-kawża li fiha kien investa l-qalb kollha tiegħu. Il-flus kollha tiegħu, il-ħidma kollha tiegħu, l-enerġija kollha tiegħu ġew investiti f'din il-kawża, u nkisbu eluf ta' konvertiti.”

GSAM 123Il-Ħidma Konġunta ta' Miller u Himes

GSAM 123.3Mill-1840 sal-ħarifa tal-1844, ix-xogħol tal-Ministri Miller u Himes kien prinċipalment magħqud hekk kif marru minn belt għall-oħra, fis-sajf bit-tenda kbira tagħhom, u fix-xitwa fil-knisja u fl-awli pubbliċi. Il-forza fiżika kbira tal-Ministru Himes żammitu sa daħal fis-sena tnejn u disgħin tiegħu. Il-kapaċitajiet mentali tiegħu kienu b'saħħithom sa l-aħħar. Fl-1894, fis-28 ta' Settembru, ta diskors tassew ispiranti lil kongregazzjoni ta' aktar minn tliet eluf ta' Avventisti tas-Seba' Jum fil-kampament f'Lansing, Michigan. Deher li kien qed jitkellem bil-ħerqa u l-enerġija tal-jiem tal-imgħoddi. Dan kien tassew meraviljuż għal raġel li kien daħal tliet xhur fis-sena wieħed u disgħin tiegħu, u li kien qed jbati minn marda inkurabbli li minnha miet is-sena ta' wara.

GSAM 124.1Il-Ministri Miller u Himes, waqfu, kif kien, fl-“ewwel linja tal-battalja” fil-moviment tat-tieni wasla fl-Amerika, u kienu biss tnejn fost għadd kbir li ħadmu magħhom fil-proklamazzjoni tad-duttrina tal-wasla ta' Kristu, li l-karatteristiċi ewlenin tagħhom kienu l-qawwa tal-għan u l-integrità onesta. Dawn l-irġiel kienu prinċipalment minn dik il-klassi li d-dinja ssejjaħ “irġiel li għamluhom infushom,”—irġiel li żviluppaw permezz tal-kuntatt mar-realtajiet iebsa tal-ħajja, li tgħallmu jiddeċiedu dwar il-meriti ta' kawża fuq il-prinċipju u mhux fuq il-politika. Kienu ta' dak il-karattru li l-Ministru Miller qal li normalment jaċċettaw il-messaġġ mill-knisja, “l-iktar membri devoti, dedikati u ħajjin.” Dan il-fatt ġie kkonfermat mill-qaddejja tal-knejjes varji, li qalu, wara s-separazzjoni finali tal-Avventisti minnhom, “Hija [id-duttrina] ħadet il-krema tal-merħla tagħna.”

GSAM 124Predikaturi Avventisti Oħra Prominenti

GSAM 124.2Jista' jkun ta' interess li nsemmu b'isem xi wħud mill-irġiel li kellhom rwol prominenti flimkien mal-Ministri Miller u Himes fil-moviment ta' dawk iż-żminijiet bikrin. L-ewwel fuq il-lista hemm Charles Fitch, minn Cleveland, Ohio, li fl-1842 suġġerixxa l-idea li jkollhom grafiċi biex jillustraw il-viżjonijiet ta' Danjel u tal-Apokalissi. L-oriġini tal-ħsieb kienet ibbażata fuq Ħabakkuk 2:2, 3. Il-mewt ta' Charles Fitch seħħet fit-10 ta' Ottubru 1844.

GSAM 124.3Id-Dr. Josiah Litch, minn Philadelphia, li, kif se naraw fil-kapitlu li jmiss, ġie mħeġġeġ mill-Mulej biex jipproklama verità li fit-twettiq tagħha wasslet għall-iżvilupp f'daqqa u mgħaġġel tal-interess fil-messaġġ tal-avvent.

GSAM 124.4Elon Galusha, minn Lockport, N.Y., qaddej Battista magħruf, li l-kitbiet u l-ministeri tiegħu dwar is-suġġett tal-wasla qrib tal-Mulej ħolqu ħafna eċċitament f'dik id-denominazzjoni.

GSAM 125.1E. R. Pinney, minn Seneca Falls, N.Y., qaddej ieħor devot tal-knisja Battista li l-ministeru u l-kitbiet tiegħu kienu qawwa fil-ħidma. Jista' jissejjaħ b'mod xieraq “Il-melħ tad-dinja.”

GSAM 125.2Geo. Storrs, minn New York City, li qabel il-konverżjoni tiegħu għad-duttrina tal-Avvent kien predikatur prominenti tal-qawmien reliġjuż. Il-kitbiet tiegħu kellhom influwenza kbira biex iħeġġu lin-nies għall-konsagrazzjoni akbar ta' ruħhom u tal-proprjetà tagħhom għall-opra; dan kien partikolarment evidenti fl-aħħar ġimgħat tat-2300 jum. Kien hu, li, wara d-diżappunt, ippreżenta għall-kunsiderazzjoni tan-nies Avventisti u tad-dinja s-sitt sermoni tiegħu dwar in-natura tal-bniedem, l-istat tal-mejtin, u l-kastig futur.

GSAM 125.3Il-Ministru Stockman, minn Portland, Maine, kien ħaddiem ferventi ieħor fil-laqgħat ta’ qawmien reliġjuż ta’ William Miller f'dik il-belt. Il-mewt tiegħu seħħet ftit ġimgħat qabel it-tmiem tas-sena Lhudija tal-1843, filwaqt li n-nies Avventisti kienu qed jittamaw u jistennew li l-Mulej kien se jiġi f'dak iż-żmien.⁶

GSAM 125.4Kienu hemm irġiel oħra prominenti li minħabba nuqqas ta' spazju se nsemmuhom biss, bħal N. N. Whiting, li għamel traduzzjoni tat-Testment il-Ġdid fl-Ingliż, magħrufa bħala Whiting’s Translation; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley, u Edwin Burnham (tliet aħwa), kollha ħaddiema effiċjenti fil-messaġġ.