Kapitlu 3 — Il-Ġejja tas-Semenza Mwiegħda

GSAM 57.1“Meta waslet il-milja taż-żmien, Alla bagħat lil Ibnu, ... imwieled taħt il-liġi, biex jifdi lil dawk li kienu taħt il-liġi, biex aħna nirċievu l-adozzjoni ta' ulied.”¹

GSAM 57.2“Issa lil dak li għandu l-qawwa li jsaħħaħkom skont l-Evanġelju tiegħi u l-predikazzjoni ta' Ġesù Kristu, skont ir-rivelazzjoni tal-misteru li kien miżmum sigriet minn mindu bdiet id-dinja, imma issa ġie miftuħ, u permezz tal-kitbiet tal-profeti, skont il-kmandament tal-Alla l-etern, magħruf lil kull nazzjon għall-ubbidjenza tal-fidi: lil Alla, li waħdu hu għaref, tkun il-glorja permezz ta' Ġesù Kristu għal dejjem.”²

GSAM 57.3“Per rivelazzjoni għarrafli l-misteru, kif ktibt qabel f'ftit kliem, ... li f'żminijiet oħra ma kienx magħruf lil ulied il-bnedmin, bħalma issa ġie rivelat lill-appostli u lill-profeti santi tiegħu permezz tal-Ispirtu.... Lili, li jien inqas mill-iżgħar fost il-qaddisin kollha, ngħatat din il-grazzja, biex inħabbar fost il-Gentili l-ġid bla tmiem ta' Kristu; u biex nuri lill-bnedmin kollha x'inhi x-xirka ta' dan il-misteru, li minn dejjem kien moħbi f'Alla, li ħalaq kollox permezz ta' Ġesù Kristu.”³

GSAM 57.4Qalu li fit-Testment il-Qadim l-Evanġelju jinsab moħbi; fit-Testment il-Ġdid jiġi rivelat. Kif esprima ħaddieħor, “Meta telqu minn Alla, il-Lhud f'mod kbir tilfu l-viżjoni tat-tagħlim tas-servizz ritwali. Dak is-servizz kien istitwit minn Kristu nnifsu. F'kull parti kien simbolu tiegħu; u kien mimli vitalità u sbuħija spiritwali. Imma l-Lhud tilfu l-ħajja spiritwali miċ-ċerimonji tagħhom, u żammew ruħhom mal-formi mejta. Huma emmnu fis-sagrifiċċji u fl-ordnijiet infushom, minflok ma jistrieħu fuq dak li lejh kienu qed jindikaw.

GSAM 58Fit-tfittxija ta' Gvern Dinji

GSAM 58.1“Filwaqt li l-Lhud xtaqu l-wasla tal-Messija, ma kellhom l-ebda kunċett tal-missjoni tiegħu. Ma kinux ifittxu salvazzjoni mid-dnub, iżda ħelsien mir-Rumani. Kienu jistennew li l-Messija jiġi bħala konkwistatur, biex jikser il-qawwa tal-oppressur, u jgħolli lil Iżrael għal dominju universali. B'hekk it-triq ġiet ippreparata għalihom biex jirrifjutaw lis-Salvatur.

GSAM 58.2“In-nies, fid-dlam u fl-oppressjoni tagħhom, u l-mexxejja, bil-għatx għall-poter, ħassew xewqa kbira għall-wasla ta' wieħed li kien se jegħleb lill-għedewwa tagħhom u jerġa' jistabbilixxi r-renju ta' Iżrael. Kienu studjaw il-profetiji, iżda mingħajr għarfien spiritwali. B'hekk injoraw l-Iskritturi li jindikaw l-umiljazzjoni tal-ewwel miġja ta' Kristu, u applikaw b'mod żbaljat dawk li jitkellmu dwar il-glorja tat-tieni miġja tiegħu. Il-kburija għamlet l-għajnejn tagħhom skuri; interpretaw il-profezija skont ix-xewqat egoistiċi tagħhom.

GSAM 58.3“Għal aktar minn elf sena l-poplu Lhud kien qed jistenna l-wasla tas-Salvatur. Fuq dan l-avveniment kienu bbażaw l-iktar tamiet sbieħ tagħhom. Fil-kanzunetti u fil-profeziji, fir-riti tat-tempju u fit-talb fid-dar, kienu għożżu ismu. U madankollu, meta wasal, ma għarfuhx. Il-Maħbub tas-sema kien għalihom ‘bħal għerq minn art niexfa;’ ma kellux ‘forma u lanqas ġmiel;’ u fih ma raw l-ebda sbuħija biex jixtiequh. ‘Ġie għand tiegħu, u tiegħu ma aċċettawhx.’”⁴

GSAM 58Mill-Linja ta' David

GSAM 58.4Meta wasal qrib iż-żmien mħabbar minn Danjel, meta “il-Messija l-Prinċep” — il-Midluk — kellu jidher, in-nies Lhud setgħu ħasbu, u bla dubju ħasbu hekk, b'dan il-mod: Il-Messija skont il-laħam għandu jkun mid-dar u mid-dinastija ta' David, għalhekk it-twelid tiegħu għandu jkun f'dik il-linja; u skont ir-regolamenti tal-liġi Lhudija u l-kostumi Lhud, għandu jiġi midluk għas-servizz pubbliku fl-età ta' tletin sena; u jekk għandu jidher bħala l-midluk f'dik l-età, allura t-twelid tiegħu għandu jkun tletin sena qabel it-tmiem tad-disgħa u sittin ġimgħa ta' snin, li jkopru sa l-wasla tal-Messija.

GSAM 59Tbassiriet ta' Simeon u Anna

GSAM 59.1Madwar dan iż-żmien, Iżrael kollu kien fl-aspettattiva. L-istudenti ferventi u devoti tal-Iskritturi kienu qed jistennew it-twelid ta' dak li kellu jkun il-Gvernatur u r-Re tagħhom. Lill-anzjan u qaddis Simeon ġie rivelat “mill-Ispirtu s-Santu li ma kienx se jara l-mewt qabel ma kien jara l-Kristu tal-Mulej.”⁵

GSAM 59.2Meta t-Tifel Salvatur ġie meħud fit-tempju, Simeon kien jaf li dan it-tifel kien dak imsemmi—il-Kristu. “Imbagħad ħadu f'idejh, u bierek lil Alla, u qal, Mulej, issa tista' tħalli lill-qaddej tiegħek imur fil-paċi, skont il-kelma tiegħek; għax għajnejja raw is-salvazzjoni tiegħek, li ppreparajt quddiem wiċċ il-bnedmin kollha: dawl biex jiddi lill-Gentili, u l-glorja tal-poplu tiegħek Iżrael....

GSAM 59.3“U Simeon bierikhom [Ġużeppi u Marija], u qal lil Marija ommu: Ara, dan it-tifel hu maħtur għall-waqgħa u l-qawmien mill-ġdid ta' ħafna f'Iżrael; u bħala sinjal li se jitkellmu kontrih (iva, xabla se tgħaddi wkoll minn ruħek stess), biex jiġu rivelati l-ħsibijiet ta' ħafna qlub.

GSAM 59.4“U kienet hemm mara profetessa, Anna, bint Fanuel, mit-tribù ta' Aser.... U hi, meta daħlet f'dak il-ħin, raddet ħajr ukoll lill-Mulej u tkellmet fuqu ma' dawk kollha li kienu qed jistennew it-tħelsien f'Ġerusalemm.”⁶

GSAM 59L-Anġli Jżuru lir-Rgħajja

GSAM 59.5Qabel dan, l-aħbar it-tajba tat-twelid tas-Salvatur kienet tħabbret mill-anġli lir-ragħajja fuq il-pjanuri ta' Betlehem. Fil-widna attenta tar-ragħajja, l-anġli kantaw dawn il-melodiji melodjużi:—

GSAM 60L-Irġiel Għorrief Żaru Betlehem

GSAM 60.2Imbagħad waslu l-għorrief mill-Lvant li raw “il-kewkba titla',” kif kien ipprevedut minn Balaam. Wara li segwew il-gwida tagħha, waslu Ġerusalemm, fejn sar meħtieġ li jistaqsu għar-Re li kien għadu twieled. Wara li ġew mgħarrfa li Betlehem kienet se tkun il-post tat-twelid tal-Mixtieq, komplew il-vjaġġ tagħhom; u mmexxija hemmhekk mill-istilla li dehret mill-ġdid, waslu fil-post umli fejn kien mimdud is-Salvatur. Hawnhekk adoraw lit-Tifel qaddis, u ppreżentawlu rigali ta' deheb, inċens, u mirra, u mbagħad bdew il-vjaġġ twil tagħhom lura d-dar.

GSAM 60Is-Salvatur fl-Età ta' Tnax-il Sena

GSAM 60.3Mill-infanzja sa l-età ta' tnax-il sena, ftit hu miktub dwar Kristu s-Salvatur, ħlief għat-tkabbir tiegħu fl-għerf u fit-tul, u s-sottomissjoni obbedjenti tiegħu lejn il-ġenituri tiegħu. Imma fl-età ta' tnax-il sena, wara li akkumpanja lil Ġużeppi u Marija sa Ġerusalemm biex jattendu l-festa annwali, hemmhekk ħalla lill-qassisin impressjonati bil-għarfien li wera fil-mistoqsijiet tiegħu, u fit-tweġibiet mogħtija għall-problemi kumplessi tagħhom. Minn dakinhar sal-bidu tax-xogħol pubbliku tiegħu, hu onora l-impjieg umli ta' mastrudaxxa meta kien jaħdem ma' Ġużeppi, raġel Marija.

GSAM 60Il-Missjoni ta' Ġwanni l-Battista

GSAM 60.4Għal sitt xhur qabel il-ministeru pubbliku tiegħu, il-missjoni ta' Kristu kienet imħabbra minn Ġwanni l-Battista. In-nies ġew f'folla kbira biex jisimgħu lil Ġwanni u biex jiġu mgħammdin minnu. Huma “kienu fl-aspettattiva [qed jistennew li l-Messija jasal] u kulħadd kien qed jikkunsidra [“jiddibatti jew jirraġuna,” fil-marġni] f'qalbhom dwar Ġwanni, jekk hu kien il-Kristu jew le; Ġwanni wieġeb u qal lil kulħadd: Jien tassew ngħammidkom bl-ilma; imma qed jiġi wieħed iktar qawwi minni, li anki l-għoqda tas-sandlijiet tiegħu ma jistħoqqlix nneħħi: hu se jgħammidkom bl-Ispirtu s-Santu u bin-nar; f'idejh għandu l-midra, u se jnaddaf sew l-art tiegħu, u jiġbor il-qamħ fil-maħżen tiegħu; imma l-karfa se jaħraqha bin-nar li ma jintefa' qatt.”⁷

GSAM 61Ġesù Mgħammed

GSAM 61.1Filwaqt li Ġwanni kien qed imexxi r-rit tal-magħmudija, ra lil Ġesù jiġi lejh biex jiġi mgħammed, u qal, “Ara l-Ħaruf ta' Alla, li jneħħi d-dnub tad-dinja.... U Ġwanni xhed, jgħid: Rajt l-Ispirtu jinżel mis-sema bħal ħamiema, u baqa' fuqu. U jien ma kontx nafu; imma hu li bagħatni biex ngħammed bl-ilma, qal lili: Dak fuq min tara l-Ispirtu jinżel u jibqa' fuqu, hu dak li jgħammed bl-Ispirtu s-Santu. U jien rajt u xhadt li dan hu l-Iben ta' Alla.”⁸

GSAM 61Il-Leħen mis-Sema

GSAM 61.2Mhux biss il-fatt li Kristu hu l-Messija ġie attestat bl-inżul viżibbli tal-Ispirtu s-Santu f'forma korporali bħal ħamiema, iżda wkoll b'leħen mis-sema. Fil-Vanġelu ta' Mattew naqraw, “Ġesù, meta ġie mgħammed, tela' minnufih mill-ilma: u, ara, is-smewwiet infetħu għalih, u ra l-Ispirtu ta' Alla jinżel bħal ħamiema, u jpoġġi fuqu: u, ara, leħen mis-smewwiet, jgħid, Dan hu l-Iben imħobb tiegħi, li bih nitgħaxxaq.”⁹

GSAM 61.3Għalkemm “Ġwanni ma għamel l-ebda miraklu,” in-nies, meta raw il-qawwa kbira li akkumpanjat il-ministeru ta' Kristu, kienu mġiegħla jgħidu, “Kollox li Ġwanni tkellem dwar dan ir-raġel kien veru.”¹⁰

GSAM 61Kristu Midluk Skont il-Liġi

GSAM 61.4Fil-kuntest tar-rakkont ta' Luqa dwar il-magħmudija u l-istess dilka mill-Ispirtu s-Santu f'forma ta' ħamiema, naqraw, “Ġesù innifsu beda jkollu madwar tletin sena.”¹¹

GSAM 62.1Wara s-sawm twil ta' erbgħin jum tal-Mulej tagħna, u t-tentazzjonijiet qawwija tad-diavlu fid-deżert, li segwew immedjatament wara l-magħmudija tiegħu, hu “ġie f'Nażaret, fejn kien trabba; u kif kien il-kostum tiegħu, daħal fis-sinagoga nhar is-Sibt, u qam biex jaqra.... L-Ispirtu tal-Mulej fuqi, għax hu dilikni biex inħabbar l-Evanġelju lill-fqar.... U beda jgħidilhom: Illum din il-kitba tlestiet f'widnejkom.”¹²

GSAM 62Il-Ħin Intemm

GSAM 62.2Marku, meta jirreġistra l-istess avveniment, jgħid, “Il-ħin hu mwettaq, u s-saltna ta' Alla hi qrib: indmu, u emmnu l-Evanġelju.”¹³ Il-ħin imbassar għall-wasla tal-Midluk kien wasal. Id-dilka mill-Ispirtu s-Santu saret fil-magħmudija tiegħu, u issa kien qed jibda l-ministeru tiegħu, eżatt fil-ħin u bil-mod kif kien imbassar mill-profeti qaddisa tal-passat.

GSAM 62Prova Viżibbli tal-fatt li Kristu hu l-Messija

GSAM 62.3Il-ministeru ta' Kristu kien akkumpanjat b'twettiq kostanti ta' mirakli, li, għall-poplu, anki jekk ma rnexxilhomx jifhmu bis-sħiħ il-parabboli u l-kliem tiegħu, kienu prova viżibbli li hu kien l-Immanuel, jew li “Alla kien miegħu.”¹⁴ F'dawn il-mirakli Kristu kien qed jagħti lid-dinja mhux biss prova tal-qawwa ta' Alla fih innifsu, iżda wkoll dimostrazzjoni prattika tal-karattru ta' Alla u tal-ħniena mimlija mħabba tiegħu. Meta Filippu, wara tliet snin ta' assoċjazzjoni kontinwa ma' Kristu, wara li ra l-mirakli kbar tiegħu, qal, “Mulej, urina lill-Missier, u dan ikun biżżejjed għalina,” Ġesù wieġbu, “Ili daqshekk żmien magħkom, u għadek ma tafnix, Filippu? Min rani, ra lill-Missier; u kif tgħid int mela, Uri lilna lill-Missier? ... Emminni li jien fil-Missier, u l-Missier fija; jew emminni minħabba l-opri nfushom.”¹⁵

GSAM 63Ġwanni Konfuż

GSAM 63.1Għalkemm fil-magħmudija ta' Kristu, Ġwanni kien xhud tal-inżul viżibbli tal-Ispirtu s-Santu, u kien sema' l-vuċi mis-sema tgħid li hu l-Iben t'Alla, u hu stess kien iddikjara li hu “il-Ħaruf ta' Alla li jneħħi d-dnub tad-dinja,” l-avvenimenti kienu qed iseħħu b'mod daqshekk differenti minn dak li kien jistenna li hu, fil-ħabs skur tiegħu, kien imħasseb u konfuż.

GSAM 63.2“Bħal id-dixxipli tas-Salvatur, Ġwanni l-Battista ma fehemx in-natura tar-renju ta' Kristu. Kien jistenna li Ġesù jieħu t-tron ta' David; u hekk kif għadda ż-żmien, u s-Salvatur ma ddikjarax ebda pretensjoni għal awtorità reġali, Ġwanni sar konfuż u mħasseb.”¹⁶ “Sejjaħ lejh żewġ dixxipli tiegħu, [hu] bagħathom għand Ġesù, jgħid: Int hu dak li kellu jiġi? Jew għandna nistennew ieħor?” “F'dik l-istess siegħa hu [Ġesù] fejjaq ħafna mill-infirmitajiet u l-mard tagħhom, u mill-ispirti ħżiena; u lil ħafna li kienu għomja tahom il-vista. Imbagħad Ġesù wieġeb u qalilhom: Morru u għidu lil Ġwanni dak li rajtu u smajtu.”¹⁷

GSAM 63.3Kien b'diffikultà li l-Lhud jew anke d-dixxipli setgħu jaraw b'mod ċar ħafna veritajiet li l-Feddej tkellem bihom, għax kienu tant stabbiliti fil-fidi li meta l-Messija jasal kien se jkisser il-madmad Ruman, li kien għalihom tant tqil, u jerġa' jistabbilixxi immedjatament ir-renju ta' David, u jmexxi bħala re temporali.

GSAM 63.4Ġesù beda l-predikazzjoni tiegħu billi qal, “Indmu, għax is-saltna tas-smewwiet hi qrib.”¹⁸ Meta t-tnax-il apostlu tiegħu ġew mibgħuta, ġabu l-istess messaġġ, “Is-saltna tas-smewwiet hi qrib.”¹⁹ Aktar tard fil-ministeru tiegħu, meta s-sebgħin ġew mibgħuta, kien bil-kliem, “Is-saltna ta' Alla waslet qrib lejkom.”²⁰

GSAM 64In-nies impressjonati mix-xogħol ta' Kristu

GSAM 64.1Il-kliem u t-tagħlimiet meraviljużi ta' Kristu wasslu lin-nies jgħidu, “Qatt ma tkellem bniedem bħal dan.”²¹ U meta fejjaq lir-raġel għami u mutu, “In-nies kollha kienu sorpriżi u qalu, Mhux dan hu bin David?”²² jew b'mod ieħor, Mhux dan hu ż-żerriegħa ta' David, is-Salvatur imwiegħed? “Meta wasal fil-pajjiż tiegħu, għallemhom fis-sinagoga tagħhom, tant li baqgħu sorpriżi u qalu: Minn fejn għandu dan il-bniedem dan l-għerf u dawn l-opri qawwija? Mhux hu bin il-karpinter? Mhux ommu tissejjaħ Marija? U ħutu, Ġakbu, Ġużeppi, Simon u Ġuda?”²³

GSAM 64.2Madwar it-tielet sena tal-ministeru ta' Kristu, meta kien fit-tempju jattendi għall-festa tad-dedikazzjoni, il-Lhud ġew fuqu u qalu miegħu, “Sa kemm se tagħmilna niddubitaw? Jekk int il-Messija, għidilna ċar.”²⁴ Fis-sena ta' qabel, meta wettaq il-miraklu kbir ta' kif għamel biex jieklu ħamest elef ruħ bil-“ħames ħobżiet tax-xgħir u żewġ ħutiet żgħar,” hu “induna li kienu se jiġu biex jieħduh bil-forza, biex jagħmluh re, [għalhekk] mar mill-ġdid f'muntanja.”²⁵

GSAM 64Kristu Jgħallem lid-Dixxipli dwar il-Mewt Tiegħu

GSAM 64.3Fit-tagħlim tiegħu lid-dixxipli, Kristu għamel punt importanti biex ineħħi l-idea ta' renju temporali li jibda immedjatament, u biex juri lilhom li kellu jmut u jerġa' jqum, imur 'il bogħod u jerġa' jiġi. Għalhekk staqsa lilhom, “X'inhu jekk taraw l-Iben tal-bniedem jitla' fejn kien qabel?”²⁶ Wara li ordna lilhom “li ma jgħidux lil ħadd li hu Ġesù l-Kristu,” naqraw: Minn dakinhar 'il quddiem beda Ġesù juri lid-dixxipli tiegħu kif kellu jmur Ġerusalemm, isofri ħafna affarijiet mill-anzjani, mill-qassisin ewlenin u mis-skribi, jinqatel u jerġa' jqum fit-tielet jum. Imbagħad Pietru ħadu miegħu u beda jċanfru, jgħid: “Lontan minnek, Mulej; dan ma jiġrikx.”²⁷

GSAM 65.1Fl-istess ħin qalilhom li kien hemm xi wħud minnhom weqfin hemm li ma jmutux qabel ma jaraw lil Bin il-Bniedem jiġi fis-saltna tiegħu.²⁸ Madwar tmien ijiem wara, din il-profezija ġiet imwettqa; u l-appostlu Pietru jirreferi għal dik il-“viżjoni” ta' Kristu jiġi fis-saltna tiegħu bħala prova tat-tieni wasla reali ta' Kristu li għadha fil-futur.²⁹

GSAM 65.2F'ċertu mument meta Kristu u d-dixxipli tiegħu kienu fil-Galilija, Ġesù qalilhom: “Iben il-bniedem se jkun tradut f'idejn il-bnedmin; u joqtluh, u fit-tielet jum jerġa' jqum. U huma saru ħafna imdejqin.”³⁰ U xorta ma rnexxilhomx jifhmu, biex jikkompreħendu t-tifsira tiegħu, għax anke meta kien qed jipprova jħalli impressjoni f'moħħhom bil-verità solenni tal-mewt u r-risurrezzjoni tiegħu, kienu qed jiddibatu bejniethom min għandu jkun l-akbar fis-saltna tas-smewwiet.³¹

GSAM 65.3F'okkażjoni oħra, Pietru qal lil Ġesù: “Aħna ħallejna kollox u segwejnek; x'se jkollna għalhekk? U Ġesù qalilhom: Veru ngħidilkom, intom li segwejtuni, fir-riġenerazzjoni meta l-Iben tal-Bniedem joqgħod fuq it-tron tal-glorja tiegħu, intom ukoll se toqogħdu fuq tnax-il tron, tiġġudikaw it-tnax-il tribù ta' Iżrael.”³² Madankollu, il-ħsieb ta' renju li kien se jiġi stabbilit dalwaqt kien dejjem fil-moħħ tagħhom, u huma, bħal bnedmin, bdew ifittxu l-ogħla post fir-renju.

GSAM 65.4Imbagħad waslet omm ambizzjuża ta' Ġakbu u Ġwanni, ulied Żebedeu, titlob lil Kristu biex uliedha jingħataw pożizzjonijiet għoljin—wieħed fuq il-lemin u l-ieħor fuq ix-xellug tat-tron tiegħu; jew, forsi, wieħed biex ikun Prim Ministru tal-gvern, u l-ieħor Segretarju tal-Istat. Imma Kristu qal b'mod ċar, “Ma tafux x'intom titolbu.”³³

GSAM 66Dħul Trijonfali f'Ġerusalemm

GSAM 66.1Mhux 'il bogħod minn dak iż-żmien seħħ avveniment kbir u sorprendenti. Kien il-qawmien ta' Lazaru mill-qabar, hu li kien mejjet erba' ijiem. Miraklu daqshekk qawwi ħeġġeġ u ħalla l-poplu impressjonat, tant li l-Fariżej ħadu l-biża' u, flimkien mal-qassisin, sejħu minnufih konsilju; u fid-deliberazzjonijiet tagħhom staqsew, “X'nagħmlu? Għax dan ir-raġel jagħmel ħafna mirakli. Jekk inħalluh hekk waħdu, kulħadd se jemmen fih; u r-Rumani se jiġu u jieħdu kemm il-post tagħna kif ukoll in-nazzjon tagħna.”³⁴ Filwaqt li qawwa satanika minn taħt kienet qed tieħu kontroll ta' dawk li kienu qed ifittxu li joqtlu l-Kristu, qawwa minn fuq kienet qed tmexxi l-massa biex jigglorifikawh u jwettqu dak li kien imbassar dwaru.

GSAM 66.2Fil-okkażjoni msemmija hawn fuq, in-nies ħarġu b'massa, mhux biss biex jaraw lil Ġesù, iżda wkoll biex jaraw lil Lazaru, li hu kien qajjem mill-imwiet. Issa għalihom deher ċar li Ġesù kien ir-re tagħhom li kienu qed jistennew għal żmien twil, u hekk kif laqgħuh jersaq lejn Ġerusalemm, bilqiegħda fuq ferħ ta' ħmara, il-kliem tal-Iskrittura daħal b'saħħtu f'moħħhom, “Tibżax, bint Sijon: ara, ir-re tiegħek qed jiġi, bilqiegħda fuq ferħ ta' ħmara.”³⁵ Għajta qawwija ta' trijonf telgħet minn dik il-folla kbira, li ħawdet ħafna lill-Fariżej kiesħin u kalkulanti. Bejniethom qalu, “Taraw kif ma tirnexxux xejn? Ara, id-dinja marret warajh.”³⁶ Għat-talba tagħhom biex Kristu jwaqqaf l-għajjat, wieġeb, “Ngħidilkom li kieku dawn jibqgħu siekta, il-blat jgħajtu minnufih.”³⁷ Il-Mulej kien qal dwar din l-okkażjoni, “Għajtu,” u kieku n-nies ma jissodisfawx il-kelma tiegħu, kien jagħti vuċi lill-blat tat-triq, u dawn kienu jgħajtu; għax il-kelma tiegħu trid tiġi sodisfatta.

GSAM 66Kristu biex imur 'il bogħod u jerġa' lura

GSAM 66.3Mhux biss is-Salvatur tagħna ried jidderieġi l-moħħijiet tad-dixxipli lejn il-fatt li kellu jmut u jerġa' jqum, iżda ried ukoll jgħallimhom li r-renju ma kienx se jiġi sakemm ma jmurx 'il bogħod u jerġa' lura. Meta kien qed jirreferi għall-kruċifissjoni tiegħu, qal, “Jiena, jekk nintrefa' mill-art, se nġib lejja l-bnedmin kollha. Dan qal biex jindika x'mewt kellu jmut. In-nies wieġbuh, Aħna smajna mill-Liġi li l-Messija jibqa' għal dejjem; u kif tgħid int, l-Iben tal-bniedem għandu jintrefa'? Min hu dan l-Iben tal-bniedem?”³⁸

GSAM 67.1Biex jimprezza aktar fil-moħħ tad-dixxipli l-fatt li kellu jitlaq u jerġa' lura qabel ma jiġi stabbilit ir-renju tiegħu fuq l-art, qal, “Tfal żgħar, għadni ftit żmien magħkom. Se tfittxuni; u bħalma għidt lill-Lhud, Fejn sejjer jien, ma tistgħux tiġu; hekk issa ngħidilkom.... Simon Pietru qallu, Mulej, fejn sejjer? Ġesù wieġbu, Fejn sejjer jien, issa ma tistax issegwini; imma wara issegwini.”³⁹ Imbagħad ħeġġeġ qalbhom imħassba u mdejqa b'dawn il-kliem: “Tħallux qalbkom tkun imħassba: temmnu f'Alla, emmnu wkoll fija. Fid-dar ta' Missieri hemm ħafna djar; kieku ma kienx hekk, kont ngħidilkom. Immur nipprepara post għalikom. U jekk immur nipprepara post għalikom, nerġa' niġi u neħodkom miegħi, biex fejn inkun jien, hemm tkunu intom ukoll.”⁴⁰

GSAM 67Parabbola tan-Nobbli

GSAM 67.2Darba oħra s-Salvatur ried jikkoreġi l-idea żbaljata li r-renju kellu jidher immedjatament, billi uża l-parabbola li ġejja waqt li hu u d-dixxipli kienu sejrin 'il fuq Ġerusalemm: “Nobbli wieħed mar f'pajjiż imbiegħed biex jirċievi r-renju għalih innifsu, u jerġa' lura. U sejjaħ għandu għaxar servanti tiegħu, u tahom għaxar liri, u qalilhom: Immaniġġjaw sakemm nerġa' niġi.... U ġara li meta rritorna, wara li rċieva r-renju, ordna li dawn is-servi jissejħu quddiemu, lil dawk li kien tahom il-flus, biex ikun jaf kemm kiseb kull wieħed bil-kummerċ.”⁴¹ F'din il-parabbola l-Mulej jirrappreżenta lilu nnifsu fin-nobbli. Kien se jmur f'pajjiż imbiegħed—għand Missieru—u hemm jirċievi r-renju, qabel ma jerġa' lura biex jirrenja.

GSAM 68.1B'reazzjoni għall-mistoqsija tad-dixxipli, “X'se jkun is-sinjal tal-miġja tiegħek, u tal-aħħar tad-dinja?”⁴² is-Salvatur tahom lista ta' avvenimenti li kellhom iseħħu matul it-tribulazzjoni kbira li kellha tiġi fuq il-knisja, u s-sinjali ċari li kienu se jseħħu. Meta dawn jidhru, setgħu jafu li l-wasla tiegħu kienet qrib, anke fil-bibien, u li dik il-ġenerazzjoni li rat dawn ma tgħaddix mix-xena tal-azzjoni sakemm jasal.⁴³

GSAM 68Abbandunat mid-Dixxipli Kollha

GSAM 68.2Imma minkejja l-istruzzjoni kollha li Kristu ta lill-appostli dwar mewtu u umiljazzjoni, ma rnexxilhomx jifhmu l-verità li kien għallimhom dwar il-proċess u l-kruċifissjoni tiegħu. Kienu għandhom kunċett daqshekk dgħajjef tal-verità li meta wasal il-proċess, it-tama tagħhom mietet, u kollha “telqu minnu u ħarbu.”⁴⁴ Anke Pietru, dak dejjem entużjastiku, li b'tant fiduċja kkonferma li kieku kulħadd ħallieh, hu qatt ma kien se jagħmel hekk, ftit sigħat wara kien qed jiċħad lil Sidu u b'ġurament jgħid li ma kienx jaf lil dak il-bniedem. Kienu daqshekk bil-mod biex jifhmu l-kelma tas-Sid dwar kif fit-tielet jum wara l-kruċifissjoni tiegħu kien se jqum mill-imwiet, li staqsew u rraġunaw bejniethom “x'inhi t-tifsira tal-qawmien mill-imwiet.”⁴⁵ Fil-fatt, tant kienu bla fidi li wara mewtu u wara li ġismu kien tqiegħed fil-qabar il-ġdid ta' Ġużeppi, għamlu l-preparattivi biex jimbalsamawh. Bit-tama mitlufa—midfuna ma' Kristu fil-qabar—x'jum ta' Sibt kien għad-dixxipli! Bil-qlub mgħabbija bl-uġigħ u d-diżappunt, u mingħajr Salvatur ħanin u kompassjonat, li ħajtu kienet mimlija b'atti ta' ħlewwa u ħniena, biex jikkumforta u jsaħħaħhom, kemm kienet desolata l-kundizzjoni tagħhom!

GSAM 69Avvenimenti Eċċitanti tal-għodwa tar-Resurrezzjoni

GSAM 69.1L-għodwa tal-ewwel jum tal-ġimgħa tfiġġ! X'ħerqa fis-sema u fuq l-art! Anġlu qawwi jinżel mir-renji tal-glorja lejn il-qabar ta' Ġużeppi, b'messaġġ li jordna lill-Iben ta' Alla biex iqum. “U, ara, kien hemm terremot kbir: għax l-anġlu tal-Mulej niżel mis-sema, u ġie u rrollja lura l-ġebla mill-bieb, u qagħad fuqha. Il-wiċċ tiegħu kien bħal berqa, u l-ilbies tiegħu abjad bħas-silġ: u mill-biża' tiegħu l-għassiesa triegħdu, u saru bħall-mejtin.”⁴⁶ “Ħafna iġsma tal-qaddisin li kienu raqdu qamu, u ħarġu mill-qabriet wara r-riżurrezzjoni tiegħu, u daħlu fil-belt qaddisa, u dehru lil ħafna.”⁴⁷ Aħsbu f'dawn il-mistednin f'Ġerusalemm, quddiem il-bibien ta' ħbiebhom, bil-messaġġ li l-Kristu msallab kien qam mill-imwiet, u li huma wkoll kienu ġew imġedda għall-ħajja bil-qawwa tiegħu, biex jagħtu xhieda dwar ir-risurrezzjoni tiegħu. X'attività kien hemm fost id-dixxipli u n-nisa qaddisa—jiġru 'l hawn u 'l hemm biex iħabbru l-aħbar it-tajba, “Huwa qam mill-imwiet, għax rajna u tkellimna miegħu!”

GSAM 69Ġesù Jimxi lejn il-Kampanja

GSAM 69.2“U, ara, tnejn minnhom marru dik il-ġurnata stess għal raħal żgħir jismu Emmaus, li kien madwar sittin stadja [seba' mili u nofs] 'il bogħod minn Ġerusalemm. U kienu qed jitkellmu flimkien dwar dawn il-ħwejjeġ kollha li kienu ġraw. U ġara li, waqt li kienu qed jitkellmu u jirraġunaw, Ġesù nnifsu resaq lejhom, u mar magħhom. Imma għajnejhom kienu mblukkati biex ma jagħrfuhx. U qalilhom: X'inhi din il-konversazzjoni li qed ikollkom bejnietkom waqt li timxu u jidher li intom imdejqin? U wieħed minnhom, li jismu Kleofa, wieġbu u qal: Int biss barrani f'Ġerusalemm, u ma tafx x'ġara hemmhekk f'dawn il-jiem? U qalilhom: X'ġara? U qalulu: Dwar Ġesù ta' Nażaret, li kien profeta qawwi fil-fatti u fil-kliem quddiem Alla u quddiem il-poplu kollu; u kif il-qassisin ewlenin u l-mexxejja tagħna għaddewh biex jiġi kkundannat għall-mewt u sallbuh. Imma aħna konna nemmnu li kien hu dak li kellu jifdi lil Iżrael; u barra minn hekk, illum hu t-tielet jum minn meta ġraw dawn l-affarijiet. Iva, u wkoll xi nisa minn dawk li kienu magħna ħallewna sorpriżi; dawn kienu kmieni filgħodu ħdejn il-qabar, u meta ma sabux il-ġisem tiegħu, ġew jgħidu li kienu raw ukoll dehra ta' anġli li qalu li hu ħaj. U xi wħud minnhom li kienu magħna marru lejn il-qabar u sabuh eżattament kif kienu qalu n-nisa, imma lilu ma rawx.

GSAM 70.1Imbagħad qalilhom: “Boloh, u bil-mod ta' qalb biex temmnu dak kollu li tkellmu l-profeti: ma kellux il-Kristu jsofri dawn l-affarijiet u jidħol fil-glorja tiegħu? U beda minn Mosè u mill-profeti kollha, u spjega lilhom f'kull Kitba l-affarijiet li jikkonċernawh.”⁴⁸ Meta kien se jieħu sehem f'ikla magħhom, kiser il-ħobż u rringrazzja, “u nfetħu għajnejhom, u għarfuh.... U qalu lil xulxin, Qalbna ma kinitx tinħaraq fina, waqt li kien qed jitkellem magħna fit-triq, u waqt li kien qed jiftaħ għalina l-Iskritturi?”⁴⁹

GSAM 70.2Issa, fl-aħħar, id-dixxipli jistgħu jaraw, wara li l-misteru ġie kompletament miftuħ għalihom, li kien hemm mewt u qawmien marbuta mal-missjoni tas-Salvatur. Imma kif se jħarsu lejn il-kwistjoni tar-renju tiegħu?

GSAM 70.2“Wera ruħu ħaj wara l-passjoni tiegħu b'ħafna provi infallibbli, deherilhom għal erbgħin jum, u tkellem dwar l-affarijiet li jikkonċernaw is-saltna ta' Alla; u, meta kien miġbur magħhom, ikkmandahom biex ma jitilqux minn Ġerusalemm, iżda jistennew il-wegħda tal-Missier, li, qal hu, smajtu minni. Għax Ġwanni tassew għammed bl-ilma; imma intom se titgħammdu bl-Ispirtu s-Santu fi ftit jiem minn issa.

GSAM 71Se terġa' tirrestawra s-saltna issa?

GSAM 71.1Meta għalhekk ġew flimkien, staqsewh, qalu: “Mulej, se terġa' tistabbilixxi r-renju ta' Iżrael f'dan iż-żmien? [bħalma jgħidu: Tgħallimna li kien meħtieġ li inti tiġi msallab u tqum mill-imwiet, skont il-Kitbiet, imma mhux se terġa' tistabbilixxi r-renju issa?] U qalilhom: Mhux għalikom li tkunu tafu iż-żminijiet jew il-perjodi li l-Missier poġġa f'qawwa tiegħu stess. Imma intom se tirċievu qawwa, wara li l-Ispirtu s-Santu jiġi fuqkom; u tkunu xhieda tiegħi kemm f'Ġerusalemm, kif ukoll fil-Ġudaja kollha, u fis-Samarija, u sa l-iktar tarf tad-dinja. U meta kien qal dan il-kliem, waqt li kienu qed iħarsu lejh, ġie meħud 'il fuq; u sħaba ħaditu minn quddiem għajnejhom. U waqt li kienu qed iħarsu b'mod kostanti lejn is-sema hekk kif kien qed jitla', ara, żewġ irġiel waqfu ħdejhom b'libsa bajda; li qalu wkoll: Intom irġiel ta' Galilija, għaliex qegħdin tħarsu 'l fuq fis-sema? Dan l-istess Ġesù, li ttieħed minnkom fis-sema, se jerġa' jiġi b'mod simili kif rajtuh sejjer fis-sema.”⁵⁰

GSAM 71Ġesù biex jibqa' fis-sema sakemm isseħħ ir-restituzzjoni

GSAM 71.2Issa li s-Salvatur kien ħallihom, u tassew rawh “jitla' fejn kien qabel,” kellhom il-kunfidenza li l-Ispirtu s-Santu kien se jgħallimhom dwar iż-żmien meta se tasal is-saltna. Allura, Pietru fl-istruzzjonijiet tiegħu lin-nies, wara r-riċeviment tal-Ispirtu, qal: “Hu se jibgħat lil Ġesù Kristu, li qabel kien ipproklamat lilkom; lil dan is-sema għandu jilqa' sakemm jaslu ż-żminijiet tar-restituzzjoni ta' kull ħaġa, li Alla tkellem dwarhom permezz tal-ħalq tal-profeti qaddisa kollha tiegħu minn mindu bdiet id-dinja.”⁵¹

GSAM 71.3Lill-appostlu Pietru ngħataw ukoll mill-Ispirtu s-Santu l-fatti dwar it-tliet dinjiet: L-ewwel, id-dinja ta' qabel id-dilluvju, li ġiet meqruda bl-ilma; it-tieni, id-dinja preżenti riżervata għan-nar—nar li bih l-art hija mimlija, kif tgħid il-Verżjoni Reveduta—dan in-nar li se jwassal għall-perdizzjoni, il-qerda u d-distruzzjoni tal-bnedmin bla qima; it-tielet, l-art il-ġdida, “fejn tgħix il-ġustizzja;” jew, kif jinterpretaw xi wħud, “fejn il-ġusti se jgħixu.”⁵²

GSAM 72.1L-appostlu Pawlu wera r-risurrezzjoni tal-poplu t'Alla, u t-tibdil tal-qaddisin kollha tiegħu minn mortali għal immortali, “f'ħakka t'għajn, fl-aħħar tromba.” Huwa qal lill-Korintin li Kristu issa qiegħed fuq it-tron ta' Missieru, u se jibqa' hemm sakemm l-għedewwa kollha tiegħu jkunu sottomessi għalih. Dan ifisser, sakemm ikollu r-renju—ir-renju tiegħu—mressaq f'idejh mill-Missier, kif ġie profetizzat f'Danjel 7:13, 14; Salm 2:8, 9. Lill-knisja f'Tessalonika ppreżenta l-miġja ta' Kristu u r-risurrezzjoni bħala l-unika tama tagħhom, u bħala s-solliev veru meta l-maħbubin tagħhom kienu separati minnhom mill-idejn tal-mewt.⁵³

GSAM 72Ir-ritorn tal-Mulej mhux definit

GSAM 72.2Sa dak iż-żmien il-knisja ma kellhiex għarfien ċar dwar il-ħin meta l-Mulej kien se jerġa' lura. Meta l-appostlu fl-ewwel ittra tiegħu lit-Tessalonikin qal, “Aħna li għadna ħajjin u nibqgħu se nkunu meħuda 'l fuq,” l-aħwa fehmu li kien qed jfisser li Kristu kien se jiġi waqt li wħud minnhom għadhom ħajjin. Fit-tieni epistola tiegħu jikkoreġi l-fehma żbaljata tagħhom dwar l-ittra tiegħu, u jgħidilhom li “dik il-ġurnata ma tiġix, jekk ma tiġix l-ewwel l-apostasija, u jkun irrivelat dak ir-raġel tal-ħtija, iben il-perdizzjoni; li jikkontradixxi u jgħolli ruħu lil fuq minn kull ma jissejjaħ Alla, jew li jkun adorat.”⁵⁴

GSAM 72L-Apostasija

GSAM 72.3U l-knisja għadha titħalla biex tfittex triqitha fid-dlam dwar iż-żmien tal-wasla t-tieni ta' Kristu. L-aħwa tgħallmu li se jkun hemm apostasija; imma kemm se ddum, kienet il-mistoqsija. Wara ngħatat tweġiba lil Ġwanni fil-viżjoni tiegħu fuq il-gżira ta' Patmos, fis-simboli li nsibu fil-kapitoli tnax u tlettax tal-Apokalissi—it-“żmien, żminijiet u nofs,” it-“tnejn u erbgħin xahar,” l-“elf, mitejn u sittin jum” (snin); imma għad ma kienx seħħ l-avveniment li jimmarka l-bidu ta' dak il-perjodu twil. Għalhekk il-knisja kienet għadha qed tittama u tistenna l-wasla ta' Kristu mingħajr ma kienet taf b'mod pożittiv il-ħin eżatt tal-wasla tiegħu; għax meta dak iż-żmien ta' tribulazzjoni jkun għadda, kien għad fadal żmien qasir ta' kunflitt u trijonf għall-knisja “tal-fdal”.⁵⁵

GSAM 73.1Bil-għeluq tar-rekords tat-Testment il-Ġdid, għandna t-tema tat-tieni miġja ta' Kristu ċċarata quddiemna. Madwar vers wieħed minn kull tletin isemmi b'xi mod it-tieni miġja tal-Mulej tagħna Ġesù Kristu. Dwar dan, u dwar il-pożizzjoni tal-knisja fir-rigward ta' dik it-tama matul iż-żminijiet sa żminijietna, Robert Patterson, D.D., jitkellem f'gazzetta msejħa The Interior, taħt it-titlu “It-Tama Mqaddsa,” b'dan il-mod:—

GSAM 73Il-Millennju Temporali—Patterson

GSAM 73.2“Meta Sidna ħalla l-knisja tiegħu fid-dinja biex imur għand il-Missier, ħalla lilha f'kundizzjoni ta' dwejjaq. Il-ħames mija tad-dixxipli tiegħu kienu mdawra mid-dinja kollha tal-għedewwa tiegħu, organizzati f'reliġjonijiet u gvernijiet anti-Kristjani minn waħda mill-intelliġenzi l-aktar għoljin, imħeġġa mill-aktar malizzja velenosa, u edukati mill-esperjenza ta' sekli fil-modi l-aktar effettivi ta' distruzzjoni. Il-Mulej ma kienx injorant tal-periklu tagħna; lanqas fid-diskorsi tiegħu tal-aħħar ma naqqas minnu, u lanqas ma wiegħed xi tnaqqis fil-mibegħda tad-dinja u fit-tribulazzjoni tal-knisja. Imma wiegħed li hu stess jerġa' lura biex jegħleb lill-għedewwa tiegħu, u li jappoġġjana sa dak il-jum imqaddes. ‘Id-dinja tobgħodkom. Fid-dinja jkollkom tribulazzjoni. Tibku u tgħajtu, imma d-dinja tifraħ. Intom se tkunu mdejqin, imma n-niket tagħkom jinbidel f'ferħ.... Issa għandkom dwejjaq, imma jien nerġa' narakom, u qalbkom tifraħ, u ħadd ma jieħu l-ferħ tagħkom. Jekk immur 'il bogħod, nerġa' niġi, u nerġa' nġibkom miegħi, biex fejn inkun jien, hemm tkunu intom ukoll.’

GSAM 74.1“Din kienet it-tama mqaddsa tar-ritorn personali tiegħu, li biha farraġ lill-knisja tiegħu meta telaq. Matul il-perjodu kollu ta' nuqqas tiegħu, qal li rridu nsofru tribulazzjoni; u hekk ġara. Jekk se ngawdu xi perjodu ta' paċi esterna matul l-assenza tiegħu, jekk il-knisja tiegħu trid tiġi meħlusa mill-attakki tad-dinja, jekk ikun hemm xi żmien ta' purità meta l-ħaxix ħażin ma jikberx fost il-qamħ, jew jekk, meta jiġi, ikun milqugħ mill-popolazzjoni ta' art mimlija bil-glorja tal-Mulej, jew anki jkun jista' jsib fidi fid-dinja, dan se jkun sorpriża kbira u mhux mistennija għalih. Ġesù ma kienx jaf b'dan il-millennju. Ngħidu li ma kienx jaf bih, għax ma qalilniex dwaru; u hu jgħid, ‘Sejjaħtilkom ħbieb, għax dak kollu li smajt mingħand Missieri għarrafthulkom.’ Imma f'kull diskors u parabbola tiegħu m'hemm l-ebda indikazzjoni li rridu nittamaw għal xi perjodu ta' paċi jew glorja qabel il-wasla tiegħu. L-appostli wkoll ma jafux b'millennju mingħajr Kristu. Għal tliet mitt sena wara d-depart tal-Mulej tagħna, it-tama mqaddsa tal-knisja kienet it-tama tar-ritorn tiegħu.

GSAM 74.2“Imma meta, fil-progress tal-apostasija mħabbra tagħha, l-għarusa ta' Kristu bdiet issib konsolazzjoni fl-assenza tiegħu bil-ħbiberija mar-rejiet tad-dinja, b'mod naturali ħadet għajnejha 'l bogħod mis-sema tal-lvant, u mir-ritorn tal-Mulej tagħha, li kien se jtemm il-kbarija dinjija tagħha. Meta r-Riformaturi poġġew it-tromba tal-Evanġelju f'ħalqhom ... il-ħolm ta' millennju mingħajr Kristu ġew imħassra minnufih, ... u l-knisja reġgħet bdiet tistenna l-miġja tal-Mulej biex jeqred lill-Antikrist.... Fl-ittri, fis-sermoni, u fid-dikjarazzjonijiet tal-fidi tagħhom, ir-Riformaturi pproklamaw l-aspettattivi premilenni tagħhom.

GSAM 74.3“L-Assemblea ta' Westminster tispiċċa l-konfessjoni tagħha b'dikjarazzjoni tal-fidi tagħha fit-tieni wasla tal-Mulej b'kliem li jesprimi b'mod sħiħ il-fidi tal-premillennjarji. Huma jipproklamaw f'dan il-kliem tqil: ‘Kif Kristu jixtieqna nkunu ċertament persważi li se jkun hemm jum tal-ġudizzju, kemm biex iżomm lill-bnedmin kollha milli jagħmlu dnub, u kemm għall-konsolazzjoni akbar tal-qaddisin fil-provi tagħhom, hekk se jagħmel biex dak il-jum ikun mhux magħruf lill-bnedmin, biex ineħħu kull sigurtà karnali, u jkunu dejjem għassa, għax ma jafux f'liema siegħa jiġi l-Mulej: u jkunu dejjem lesti biex jgħidu, Ejja, Mulej Ġesù: u ejja malajr!’⁵⁶

GSAM 75.1“L-antenati tagħna r-riformaturi qawwew qalbhom billi stennew il-miġja tal-Mulej, u ħeġġew lil xulxin bil-għajjat, ‘Żommu l-pożizzjoni! għax hu qed jiġi b'legjonijiet ta' għajnuna,’ sentiment li ġie inkarnat reċentement f'innu popolari ta' riġenerazzjoni spiritwali, iżda familjari għall-Covenanters Skoċċiżi ta' dari.

GSAM 75.2“Imma ftit wara bdiet it-tieni apostasija mill-fidi fost il-knejjes riformati. Kienet magħrufa fl-Iskozja bħala Moderatiżmu; fl-Ingilterra, bħala Arjaniżmu, u aktar riċentement, bħala Broad Churchism; u fl-Amerika sejħet lilha nnifisha Unitarjaniżmu; u fil-Ġermanja, Razzjonaliżmu. Billi poġġew ir-raġuni umana bħala ġudikant, u l-osservazzjoni moderna tagħna, li hija limitata ħafna, bħala l-evidenza, u billi ċaħdu li xi avveniment seta' jiġri ħlief skont il-kors tal-liġijiet tan-natura osservati, naqqsu lil Ġesù għall-grad ta' rabbi Lhudi, pjuttost avvanzat għall-epoka tiegħu, iżda kompletament mhux familjari max-xjenza moderna. Naturalment, il-kunċett ta' persuna bħal din li terġa' tiġi mid-dinja inviżibbli biex tirrenja fuq l-art ġie relegat għall-mitoloġija Ebrajka.

GSAM 75Daniel Whitby dwar il-Millennju

GSAM 75.3“Il-wegħdiet tat-tieni wasla tiegħu u r-renju tiegħu fuq l-art ġew interpretati li jfissru sempliċiment it-tixrid tal-Evanġelju tiegħu, u s-sottomissjoni ta' parti kbira mid-dinja għall-Kristjaneżmu għal perjodu ta' elf, jew, kif ħasbu wħud, 360,000 sena; matul dan iż-żmien il-bniedem kellu jitjieb fl-arti taċ-ċiviltà, u jgawdi paċi u prosperità bla preċedent. U fl-aħħar ta' dak iċ-ċiklu estiż, li kien wisq kbir biex il-moħħ komuni jara lil hinn minnu, possibbilment kien se jiġri xi konvulsjoni kbira tan-natura, u seta' jingħad li l-Mulej kien se jiġi u jeqred id-dinja, u jsejjaħ ir-razza umana għall-ġudizzju. Din it-teorija ġiet elaborata u popolarizzata minn kummentatur Ingliż jismu Whitby [Daniel Whitby miet fl-1726], li permezz tal-korrispondenza ppubblikata tiegħu ġie ppruvat li kien Arjan, iżda l-kummenti tiegħu kienu popolari mal-klassi tiegħu stess, u l-millennju mitiku tiegħu ġie aċċettat b'favur minn ħafna mill-pensjonanti ortodossi u l-ħbieb tal-knejjes statali tal-Ewropa, li għalihom kien jwiegħed perjodu twil ta' għexur u onuri. Permezz tal-influwenza tagħhom ġiet importata fl-Amerika, fejn ġiet immedjatament użata bħala materjal għal kliem vojt fuq il-palk u perorazzjonijiet.”

GSAM 76.1Dawn kienu t-teoriji f'partijiet differenti tad-dinja hekk kif qegħdin nidħlu fil-perjodu meta l-Mulej bagħat it-twissija solenni dwar il-wasla tiegħu, anki “ħdejn il-bibien.”