Kapitlu 4 — Żmien it-Tmiem

GSAM 77.1“Imbagħad għidt, O Sid tiegħi, x'se jkun it-tmiem ta' dawn l-affarijiet? U hu qal, Mur fit-triq tiegħek, Danjel: għax il-kliem huma magħluqa u msiġillati sa żmien it-tmiem. ... Il-ħżiena jagħmlu ħażin: u ħadd mill-ħżiena ma jifhem; imma l-għorrief jifhmu.”¹

GSAM 77.1“Qal lili, Ifhem, o bin il-bniedem: għax fil-ħin tal-aħħar se tkun il-viżjoni.”²

GSAM 77.1“Imma int, O Danjel, agħlaq il-kliem, u ssiġilla l-ktieb, sa żmien l-aħħar; ħafna se jmorru u jiġu; u l-għarfien se jiżdied.”³

GSAM 77.1X'inhu maħsub hawn b'“żmien it-tmiem”? Ma jistax ikun it-tmiem innifsu, għax f'dak il-każ il-parti mill-profezija ta' Danjel li kienet “mgħottija bis-siġill” ma tkun ta' ebda servizz għall-bniedem. Peress li “dak li ġie rivelat hu tagħna,”⁴ din il-parti trid tkun ta' użu f'xi ħin. Għalhekk l-espressjoni “żmien it-tmiem” trid tirreferi għal perjodu eżatt qabel it-tmiem innifsu, li fih l-affarijiet imsemmija lil Danjel se jkunu mifhuma.

GSAM 77Il-Jum tal-Preparazzjoni Tiegħu

GSAM 77.2M'hemmx dubju li tirreferi għal dak iż-żmien imsejjaħ mill-profeta Nahum “il-jum tal-preparazzjoni tiegħu.” Hawnhekk il-profeta kien qed jitkellem dwar id-distruzzjoni ta' Ninive bil-“ħoss tal-frusta, u l-ħoss taċ-ċekċik tar-roti, u taż-żwiemel li jgħollu saqajhom, u tal-karrijiet li jaqbżu.”⁵ L-attenzjoni tal-profeta tiġi attirata l-ewwel lejn kalamità akbar li se tiġi fuq id-dinja kollha, meta “il-muntanji jitregħdu minnu, u l-għoljiet idubu, u l-art tinħaraq quddiemu, iva, id-dinja, u kulħadd li jgħix fiha. Min jista' jibqa' quddiem l-indinjazzjoni tiegħu? U min jista' jibqa' fil-feroċità tar-rabja tiegħu? Il-furja tiegħu tinxteħet bħal nar, u l-blat jitwaqqa' minnu.... Se jagħmel tmiem assolut; l-afflizzjoni ma terġax titla' għat-tieni darba.”⁶

GSAM 78Karozzi b'Torċi Jaqbdu

GSAM 78.1Il-profeta jitkellem aktar dwar dan il-jum ta' preparazzjoni: “Il-karozzi jkunu b'torċi jaqbdu f'jum il-preparazzjoni tiegħu, u s-siġar taż-żnuber jitħawdu b'mod terribbli. Il-karozzi se jirrabjaw fit-toroq, se jitħabbtu bejniethom fil-pjazez wiesgħa: se jidhru bħal torċi, se jimxu bħal fulmini. Huwa se jgħodd lill-qawwieta tiegħu: se jitfixklu fil-mixja tagħhom; se jħaffu lejn il-ħajt tiegħu, u d-difiża tkun ippreparata.”⁷

GSAM 78.2X'deskrizzjoni preċiża tal-ferrovija moderna mgħaġġla, bil-konduktur li kontinwament jgħodd u jerġa' jgħodd il-passiġġieri tiegħu, minn stazzjon għal ieħor, u huma jitfixklu waqt li jimxu meta l-ferrovija tkun fi moviment. Imbagħad hemm il-konsum kbir ta' siġar taż-żnuber għat-traversi tal-ferrovija, xogħol ta' pontijiet, kennijiet mis-silġ, eċċ. Jgħidu li triq waħda fuq il-Muntanji Sierra Nevada għandha sebgħa u erbgħin mil ta' kennijiet mis-silġ magħmula mis-siġar taż-żnuber. U dan qalu l-profeta li se jkun fil-“jum tal-preparazzjoni tiegħu.”

GSAM 78.3Dan iż-żmien tal-aħħar huwa msemmi wkoll mill-profeta Ġoel meta jingħata l-kmand lis-servi tal-Mulej, “Doqqu t-tromba f'Sijon, u agħtu l-allarm fuq il-muntanja qaddisa tiegħi: ħa jitremblaw l-abitanti kollha tal-art; għax il-jum tal-Mulej ġej, għax hu qrib ħafna.”⁸

GSAM 78.4U mill-ġdid mill-profeta Żefanija jingħad, “Inġabru flimkien, iva, inġabru flimkien, O nazzjon mhux mixtieq; qabel ma joħroġ id-digriet, qabel ma jgħaddi l-jum bħal qxur, qabel ma tiġi fuqkom ir-rabja qawwija tal-Mulej, qabel ma jiġi fuqkom il-jum tar-rabja tal-Mulej. Fittxu lill-Mulej, intom kollha umli tad-dinja, li wettaqtu l-ġudizzju tiegħu; fittxu l-ġustizzja, fittxu l-umiltà: forsi tkunu moħbijin fil-jum tar-rabja tal-Mulej.”⁹

GSAM 79.1Biex nifhmu b'mod aktar sħiħ x'inhu maħsub bl-espressjoni “żmien it-tmiem,” u meta jibda, se ninnotaw eżempju ieħor fejn intuża l-istess terminu. Fil-kapitlu ħdax ta' Danjel jiġi introdott poter persekutur li kellu jżomm id-dominju tiegħu sa żmien it-tmiem. Il-Mulej qal dwar dik il-qawwa persekuturja, “Xi wħud minn dawk b'fehim se jaqgħu, biex jiġu ppruvati, u biex jiġu mnaddfin, u biex isiru bojod, sa żmien it-tmiem: għax [żmien it-tmiem] għadu għal żmien maħtur.”¹⁰

GSAM 79Ix-Xogħol tal-Qarn Żgħir

GSAM 79.2Il-kummentaturi Protestanti ġeneralment jaqblu li din il-qawwa u l-“qarn żgħir” ta' Danjel sebgħa japplikaw għall-knisja Rumana li kellha l-poter ċivili f'idejha għal żmien “maħtur”. Dak iż-żmien maħtur kien il-“ħin, żminijiet, u nofs.”¹¹ Dan kien il-1260 jum profetiku—1260 sena—tal-ħakma ċivili tal-qarn iż-żgħir, li damet minn 538 sa 1798 W.K. F'dik id-data, il-qawwa ċivili tal-qarn iż-żgħir ġiet meħuda, fil-“ħin maħtur.” Allura f'dak iż-żmien in-nies waqfu milli “jaqgħu” bil-idejn ta' dik il-qawwa kif kienu qed jaqgħu qabel. Din is-sena, allura—1798—timmarka l-bidu ta' dak il-perjodu taż-żmien f'din il-profezija msejjaħ “żmien it-tmiem.”

GSAM 79.3Is-sena 1798 għalqet il-“elf, mitejn u sittin jum”—1260 sena—li fihom iż-“Żewġ Xhieda” tal-Mulej (it-Testment il-Qadim u t-Testment il-Ġdid) kellhom “jipprofetizzaw... lebsin l-ixkora.”¹² Matul iż-Żminijiet Skuri tal-persekuzzjoni, l-Iskritturi kienu miżmuma bil-lingwa Griega u Latina, u dawn il-lingwi in-nies komuni ma kinux jifhmuhom. Dan il-waqfien tal-Iskritturi huwa mqabbel mal-ilbies tagħhom “bl-ixkora.”

GSAM 80Iż-Żewġ Xhieda Maqtula

GSAM 80.1“Meta jkunu temmew it-testimonjanza tagħhom [fl-istat tal-ħwejjeġ tal-qanneb], il-bhima li toħroġ mill-abbiss bla qiegħ se tagħmel gwerra kontrihom [Satana jqanqal u jaħdem permezz ta' nies dinjija], u tegħlibhom u toqtolhom. U l-korpi mejta tagħhom se jibqgħu fit-triq tal-belt il-kbira, li spiritwalment tissejjaħ Sodom u l-Eġittu, fejn ukoll is-Sinjur tagħna ġie msaleb [‘huwa msaleb,’ bid-Daniż u fir-Revised Version]. U n-nies mill-poplu, mill-familji, mill-lingwi u mill-ġnus se jaraw il-korpi mejta tagħhom għal tlett ijiem u nofs, u ma jħallux li l-korpi mejta tagħhom jitqiegħdu f'qabar.”¹³

GSAM 80Ir-Reġnat tat-Terrur

GSAM 80.2Il-qtil ta' dawn ix-Xhieda sar matul ir-“renju tat-terrur” fi Franza, mill-1792 sal-1795—tlett snin u nofs. Għalkemm ir-Rivoluzzjoni Franċiża kompliet għal madwar sitt jew seba' snin, kien matul l-ewwel tlett snin u nofs li għamlu l-isforz kbir tagħhom biex jeqirdu l-Bibbja, ir-reliġjon, u lil kulħadd min kellu l-kuraġġ jitkellem favur wieħed minnhom. Filwaqt li r-Rivoluzzjoni Franċiża professat li kienet qed tiġġieled kontra l-monarkija u l-kleru, fil-fatt saret gwerra għall-estinzjoni ta' Alla u l-Bibbja. Dwar iż-żminijiet eżatt qabel ir-Rivoluzzjoni naqraw,

GSAM 80.2“Qatt ma għandu jintesa li qabel ir-Rivoluzzjoni tal-1792, il-promoturi tal-infedeltà fi Franza huma rrappurtati li ġabru bejniethom u nefqu £900,000 [$4,500,000] f'sena waħda, anzi, darb'oħra wara l-oħra, biex jixtru, jipprintjaw u jxerrdu kotba biex jikkorrompu l-imħuħ tan-nies u jħejjuhom għal miżuri desperati.”¹⁴

GSAM 80Kittieba Infidili

GSAM 80.3“It-triq għal rivoluzzjoni bħal din ġiet ippreparata mill-kitbiet ta' Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D'Alembert, Condorcet, Rousseau, u oħrajn tal-istess xorta, li fihom ippruvaw jiddiffondu prinċipji sovversivi kemm tar-reliġjon naturali kif ukoll tar-reliġjon rivelata. Ir-Rivelazzjoni mhux biss ġiet attakkata, iżda kompletament imneħħija; id-Divinità ġiet esiljata mill-univers, u fantasma immaginarja taħt l-isem tal-alla tar-Raġuni ġiet sostitwita f'postha.”¹⁵

GSAM 81.1Fl-1793 l-opinjonijiet tan-nies kienu tali li l-atturi tat-teatru kienu jingħataw applawsi kbar għall-blasfemi tagħhom kontra Alla u l-Bibbja. Bħala eżempju nikkwotaw:

GSAM 81.1“Il-kumiku Monert, fil-Knisja ta' San Roċ [Pariġi], wassal l-impjità għall-ogħla livell. ‘Alla, jekk teżisti,’ qal, ‘ivvendika ismek imweġġa'! Nisfidak. Int tibqa' sieket. Int ma tazzardax tniedi r-ragħad tiegħek. Min wara dan se jemmen fl-eżistenza tiegħek?’”¹⁶

GSAM 81Xogħol Blasfemu f'Lyon, Franza

GSAM 81.2Rigward kif dawk li qatlu x-Xhieda, “sallbu lill-Iben ta' Alla mill-ġdid, u poġġewh f'umiljazzjoni miftuħa” (Ebrej 6:6), se jidher fil-proċeduri ta' festa organizzata minn Fouché f'Lyons, fl-unur ta' Chalier, il-Gvernatur ta' Lyons, li kien ġie meqrud. Qabel ma wasal f'Lyons, Fouché ordna li

GSAM 81.2“l-emblemi reliġjużi kollha għandhom jitħassru; u li fuq il-bibien taċ-ċimiterji għandu jitniżżel, Il-mewt hija rqad etern.... Il-bust ta' Chalier ġie meħud fit-toroq, segwit minn folla kbira ta' qattiela u prostituti. Warajhom kien hemm ħmar li jġorr l-Evanġelju, is-salib, u l-vażijiet tal-komunjoni, li dalwaqt ġew mogħtija lill-fjammi, filwaqt li l-ħmar ġie mġiegħel jixrob mill-koppa tal-komunjoni l-inbid ikkonsagrat.”¹⁷

GSAM 81.3Festival tar-Raġuni li sar f'Pariġi huwa deskritt b'dan il-mod:

GSAM 81.3“Marru f'proċessjoni lejn il-konvenzjoni, u l-folla ... karikaturizzat b'mod l-aktar ridikolu ċ-ċerimonji tar-reliġjon.... Irġiel, liebsu spellizzi u copej, waslu jkantaw alleluja u jiddansaw il-Carmagnole, quddiem il-barriera tal-konvenzjoni. Hemmhekk poġġew l-ostja, il-kaxxi fejn kienet tinżamm, u l-istatwi tad-deheb u tal-fidda. Għamlu diskorsi burleski.... ‘O intom,’ għajtet delegazzjoni minn San Denis, ‘O intom, strumenti tal-fanatiżmu, qaddisin mqaddsa ta' kull tip, kunu patriotti fl-aħħar, qumu b'mod massiwu, u servu lill-pajjiż billi tmorru fiż-zekka biex idewbukom.’”¹⁸

GSAM 82Il-Kelma t'Alla toħroġ mill-Oskurità

GSAM 82.1“Wara tlett ijiem u nofs, l-Ispirtu tal-ħajja minn Alla daħal fihom” (ix-Xhieda), u huma “telgħu fis-sema f'sħaba.”¹⁹ Wasal iż-żmien ta' Alla biex il-kelma tiegħu toħroġ mill-oskurità u tiġi ppreżentata quddiem id-dinja. Wasal iż-żmien (1798) biex isir xogħol missjunarju madwar id-dinja kollha. Fl-1804 ġiet organizzata l-British Bible Society. Dan ġie segwit minn għadd ta' soċjetajiet bibbliċi oħra, u issa l-Bibbja hija tradotta fil-lingwi ewlenin kollha tad-dinja. Għalhekk, l-Iskritturi, iż-Żewġ Xhieda, meta daħlu fil-prominenza fejn kulħadd jista' jara u jaqrahom, huwa mqabbel mat-tlugħ tagħhom fis-sema f'sħaba.

GSAM 82.2Fi żmien ir-Rivoluzzjoni Franċiża, Voltaire stqarr li fi żmien mitt sena l-Bibbja tkun obsoleta. Fis-sena mija minn dik id-data, aktar Bibbji ġew distribwiti fi Franza biss milli kien magħruf li jeżistew meta Voltaire għamel din il-kburija bla sens. U anke d-dar fejn għamel din id-dikjarazzjoni jingħad li issa tintuża bħala dar tal-Bibbja.

GSAM 82Skoperta tal-Ġebla ta' Rosetta

GSAM 82.3Hemm żewġ punti marbuta mas-sena 1798 u n-nies Franċiżi li rridu ninnotaw: L-ewwel, f'dik is-sena l-armata Franċiża, taħt il-Ġeneral Berthier, waqqgħet il-gvern papali f'Ruma, u b'hekk (mingħajr ma kienu jafu) wettqet il-profezija dwar dan l-avveniment, li tinsab fil-ktieb stess li kienu għamlu gwerra kontrih; tieni, fl-istess sena, f'Fort St. Julien, fuq il-fergħa ta' Rosetta tan-Nil, l-armata Franċiża, waqt li kienet qed tagħmel skavar, skopriet il-famuża ġebla ta' Rosetta, li issa tinsab depożitata fil-Mużew Brittaniku. Fuq din il-ġebla hemm inskrizzjoni f'tliet forom: l-Ieroglifiċi, il-kitba użata mill-qassisin; id-demotiku, il-forma ta' kitba użata mill-poplu komuni; u l-Grieg. Din hija ċ-ċavetta li fetħet il-kitbiet demotiċi u ieroglifiċi li sa dakinhar kienu misterjużi. Issa, kif esprima ħaddieħor, “il-baqqun u l-pala, billi qed jiskopru dawn il-kitbiet bil-karattri demotiċi, qed jipprovdu aktar prova tal-korrettezza tar-rekords antiki tal-Bibbja milli tiġi minn kwalunkwe sors ieħor barra mill-Iskrittura nnifisha.” Allura dawk in-nies stess li ħasbu biex jeqirdu l-Bibbja kienu, mingħajr ma rrealizzaw, użati biex iwasslu għat-twettiq ta' profezija billi neħħew id-dominju tal-papalija fl-aħħar tas-1260 sena, u skoprew ukoll iċ-ċavetta għall-kitbiet stess li jikkonfermaw il-verità tas-Skrittura li kienu ppruvaw daqshekk ħafna jeqirdu.

GSAM 83“Int Se Tqum Fil-Lott Tiegħek”

GSAM 83.1X'kien dak li l-anġlu qal lil Danjel li kellu jiġri fil-ħin tal-aħħar? Minn meta sma' lill-qaddis jgħid, “Sa elfejn u tliet mitt jum, imbagħad is-santwarju jitnaddaf,”²⁰ moħħu kien mimli ansjetà dwar x'kien se jkun “it-tmiem ta' dawn l-affarijiet,” u “kemm se jdum.”²¹ Fl-aħħar, jingħata x'jifhem li l-għarfien tal-ħin mhux għall-epoka tiegħu. Jingħadlu, “Mur fit-triq tiegħek sa l-aħħar; għax se tistrieħ, u tieqaf fil-porzjon tiegħek fl-aħħar tal-jiem.”²²

GSAM 83.2Xi wħud ħasbu li dan il-lingwaġġ jirreferi għall-aħħar tmiem tad-dinja, u li f'dak iż-żmien Danjel, flimkien mal-bqija tan-nies tal-Mulej, kien jirċievi l-premju tiegħu u joqgħod fil-porzjon tiegħu ta' wirt. Il-kelma Ebrajka għal porzjon ta' wirt, reġjun ta' pajjiż, eċċ., hi, kif jgħidulna, gheh-vel. Dik mhix il-kelma li ġiet tradotta bħala lott f'din il-kitba; il-kelma hawnhekk hi goh rahl. L-istudjużi tal-Ebrajk jgħidulna li din il-kelma, goh rahl, tidher sebgħin u sitt darbiet fit-Testment Antik, u li hi l-istess kelma li tintuża meta nitkellmu dwar it-tindif tipiku tas-santwarju, fejn kienu jitfgħu l-lotti biex jiddeterminaw liema wieħed miż-żewġ bdabad kien se jinqatel. Filwaqt li l-qassis il-kbir kien jieħu d-demm tal-bodbod tal-Mulej u jidħol fis-santwarju biex iwettaq ix-xogħol tat-tindif, l-Iżraelin kollha kienu joqogħdu barra, jgħakksu ruħhom u jikkonfessaw id-dnubiet tagħhom, biex ikunu jistgħu jidhru innoċenti, u jirċievu l-barka tal-qassis il-kbir meta kien joħroġ mis-santwarju. B'hekk, f'dik il-ġurnata, l-Iżrael kien f'parti tiegħu.

GSAM 84.1Meta jasal it-tindif finali tas-santwarju, fl-aħħar tal-elfejn u tliet mitt jum, il-każ ta' Danjel, flimkien mal-każijiet ta' dawk kollha l-ġusti mejtin, kellu jiġi eżaminat quddiem Alla. Għalhekk Danjel jinsab fil-parti tiegħu.

GSAM 84Il-Kliem Issiġillat sa l-1798

GSAM 84.2B'reazzjoni għall-inkjesta ta' Danjel, “O Sid tiegħi, x'se jkun it-tmiem ta' dawn l-affarijiet?”²³ jingħadlu, “Il-kliem huwa magħluq u msiġillat sal-ħin tat-tmiem.”²⁴ Dak li tant kien qed jinkwetah lil Danjel kien il-“meta?”, il-“kemm se jdum?” u “x'se jkun l-aħħar?”. Dawn kienu l-punti li kkonfondew u inkwetew lill-profeta, u dawn l-affarijiet biss kellhom jiġu magħluqa u msiġillati sal-“ħin tal-aħħar,” u mhux il-ktieb kollu ta' Danjel, kif ħasbu wħud. Qabel dan il-perjodu tal-1798, l-istudenti tal-profezija kellhom dawl dwar is-sebgħin ġimgħa, u fehmu li bdew fis-sena 457 Q.K., bil-ministeru pubbliku ta' Kristu, il-mewt tiegħu, eċċ., iseħħu f'armonija eżatta mal-kalkolu tad-disgħa u sittin ġimgħa u tas-sebgħin ġimgħa minn dik id-data. Dan it-twettiq eżatt tal-missjoni tas-Salvatur, skont din il-kalkulazzjoni, kien ta lilhom prova qawwija li hu kien tassew il-Messija veru, u li d-data tal-bidu tas-sebgħin ġimgħa kienet b'hekk stabbilita b'mod immutabbli. Il-fatt li ma skoprewx li s-sebgħin ġimgħa kienu l-ewwel parti mill-2300 jum ħalla l-kwistjoni magħluqa sa wara l-1798, kif kien imbassar.

GSAM 84Ċavetta għall-2300 Jum

GSAM 84.3Issa ejja nħarsu lejn il-fatti tal-każ. Sas-sena 1798, l-esperti tal-profezija ma kellhom l-ebda dawl dwar meta jispiċċaw l-elfejn u tliet mitt jum. Setgħu jifhmu s-simboli, l-immaġni u l-bhejjem tal-ktieb ta' Danjel, iżda ma setgħux jgħidu fejn jispiċċaw l-elfejn u tliet mitt jum, għax kienu għadhom ma kellhom l-ebda fehim dwar meta bdew il-jiem. Bħala prova fuq dan il-punt naqraw fil-Midnight Cry, ġurnal Avventista li kien ippubblikat dak iż-żmien f'New York City, fid-data tal-15 ta' Ġunju 1842, “Huwa tassew interessanti li nsibu l-kittieba indipendenti varji li minn mindu s-sena 1798 raw dak li qabel ma kienx ġie mifhum xejn—li s-sebgħin ġimgħa kienet ċavetta għall-2300 jum.”

GSAM 85Ħafna qed jiskopru d-Dawl

GSAM 85.1Bħalma dan l-għarfien kien “mgħotti” sakemm wasal iż-żmien maħtur mill-Mulej biex jinfetaħ għall-fehim tal-poplu tiegħu, hekk ukoll meta wasal iż-“żmien tal-aħħar”, ħafna kellhom “jimxu 'l quddiem u lura” fil-Kotba Mqaddsa, ifittxu dawn l-affarijiet. Billi tqabbel ftit traduzzjonijiet tat-test, din l-idea ssir ċara ħafna.

GSAM 85.2Dr. Adam Clarke jgħid: “Ħafna se jippruvaw ifittxu s-sens; u l-għarfien se jiżdied—b'dan il-mod.”

GSAM 85.3Fil-Bibbja Ġermaniża ta' Luther, riveduta, naqraw: “U hekk ħafna se jgħaddu minnha, u jsibu fehim kbir.”

GSAM 85.4Il-German Parallel Bible tgħid: “Ħafna se jaqrawh kollu, u hekk l-għarfien se jiżdied.”

GSAM 85.5Il-Bibbja Ġermaniża ta' L. Van Ess, li l-Papa ammetta wkoll għall-qarrejja Kattoliċi, tittraduċiha: “Ħafna se jfittxuha bir-reqqa, u l-għarfien se jkun kbir.”

GSAM 85.6Il-Bibbja Żvediża tgħid: “Ħafna se jfittxu fiha, u l-għarfien se jsir kbir.”

GSAM 85.7Il-Bibbja Daniża-Norveġiża, riveduta, tgħid: “Ħafna se jfittxu b'ħerqa, u l-għarfien se jikber ħafna.”

GSAM 85.8Naqraw fil-Midnight Cry tal-15 ta' Ġunju 1842, dwar din it-tfittxija u l-kisba ta' għarfien fuq dak li qabel is-sena 1798 kien imsiġillat: “Mhux koinċidenza meraviljuża li tant kittieba, mingħajr ma kienu jafu xulxin, waslu għall-istess konklużjoni madwar l-istess żmien?”

GSAM 86.1Hawnhekk nippreżentaw lista ta' għoxrin persuna jew grupp differenti li skoprew il-verità dwar it-tmiem tal-2300 jum, mhux permezz ta' komunikazzjoni bejniethom, iżda bħala riżultat ta' tfittxija bir-reqqa tal-Iskritturi, immexxija mill-influwenza tal-Ispirtu t'Alla. Fil-quċċata ta' din il-lista npoġġu lil William Miller mill-Istat ta' New York; imbagħad isegwu A. J. Krupp, minn Philadelphia, Pa.; David McGregor, ta' Falmouth, Maine; Edward Irving, ta' l-Ingilterra; Archibald Mason, ta' l-Iskozja; W. E. Davis, ta' South Carolina; Joseph Wolff, li ħadem f'diversi partijiet ta' l-Asja; Alexander Campbell, fid-dibattitu tiegħu ma' Robert Owen, fl-1829; il-Kaptan A. Landers, ta' Liverpool, l-Ingilterra; Leonard Heinrich Kelber, ta' Stuttgart, il-Ġermanja; Lacunza, minn Spanja; Hentzepeter, mill-Aja, l-Olanda; Dr Capadose, minn Amsterdam, l-Olanda; Rau, minn Baviera; qassisin tat-Tartarja, fl-1821; studenti tal-Bibbja mill-Jemen, fil-ktieb tagħhom imsejjaħ “Seera;” Hengstenberg, f'parti oħra tal-Ġermanja; Russi fuq il-Baħar Kaspjan; Molokani fuq ix-xtut tal-Baħar Baltiku, eċċ.

GSAM 86.2Kif dan is-suġġett infetaħ minn żmien għal żmien għall-istudenti tal-profezija, u dan ukoll mingħajr ma kienu jafu xulxin, se juri dan li ġej:—

GSAM 86.3Fil-Midnight Cry tal-15 ta' Ġunju 1842, hemm dawn il-kliem: “Għadu kemm wasal ktieb, bit-titlu li ġej, ‘Two Essays on Daniel’s Prophetic Numbers of 2300 Days, and a Christian’s Duty to Inquire into the Church’s Deliverance, minn Archibald Mason, qaddej tal-Evanġelju, Wishawtown, Skotlandja, Newberg. Stampat mill-edizzjoni ta' Glasgow, minn Ward M. Gazeley, 1820.’ F'dan il-ktieb Mason jgħid, ‘Riċentement rajt pamflet żgħir, li ġie ppubblikat għall-ewwel fl-Amerika, mir-Rev. Wm. E. Davis, ta' South Carolina, u rri-ppubblikat fl-1818 f'Warkington, fin-nofsinhar ta' l-Ingilterra. Dan l-awtur jiddikjara li l-elfejn u tlett mija jum bdew bis-sebgħin ġimgħa (kap. 9:24). F'din l-opinjoni, inħossni obbligat naqbel.’”

GSAM 87Davis, minn South Carolina

GSAM 87.1Fl-istess numru tal-Midnight Cry, l-editur qal, “Il-ktieb ta' Davis għandu jkun miktub madwar l-1810.” Meta kien qed jitkellem dwar ir-raġunar espost fil-ktieb, huwa jgħid, “Il-qarrej jista' verament jaħseb li qed jaqra x-xogħlijiet ta' Miller, Litch, Stores, jew Hale, imma nemmnu li ħadd mill-kittieba preżenti tas-sekonda miġja ma kien jaf bl-eżistenza ta' dan il-ktieb sa ġimgħa li għaddiet. L-editur ta' din il-gazzetta [il-Cry] qatt ma kien sema' bih qabel. Il-pożizzjoni ta' Davis dwar iż-żmien, appoġġjata minn Mason, kienet li l-elfejn u tlett mija jum jispiċċaw fis-sena Ebrajka 1843—li hi s-sena tagħna 1844.”

GSAM 87Joseph Wolff u għoxrin oħrajn

GSAM 87.2Fil-Midnight Cry tal-31 ta' Awwissu 1843, naqraw li “fl-1822 Joseph Wolff (mill-Ingilterra) ippubblika ktieb bit-titlu ‘He Will Come Again, the Son of Man in the Clouds of Heaven.’” U aktar, li “fl-1826 għoxrin persuna, minn kull twemmin ortodoss, iltaqgħu f'Londra, mas-Sur Wolff, biex jistudjaw il-Bibbja. Huma waslu b'mod unanimu għall-istess konklużjoni. Żiedu 45 sena mal-1260.” Meta żżid 45 sena mal-1260 sena li ntemmew fl-1798, dan iwassalna sal-aħħar tas-sena 1843, sena Ebrajka, li fil-fatt hi l-1844 tagħna.

GSAM 87Il-pożizzjoni ta' Alexander Campbell

GSAM 87.3Fl-istess numru tal-gazzetta jingħad dwar Alexander Campbell li, “fl-1829 kellu d-dibattitu famuż tiegħu ma' Robert Owen, l-infidil, li fih sostna li l-viżjonijiet ta' Danjel jilħqu sal-aħħar taż-żmien, li l-elfejn u tlett mija jum huma snin, u jispiċċaw madwar is-sena 1847 minn twelid Kristu, li, skont il-preżentazzjoni tiegħu stess, kien erba' snin qabel il-kalkolu komuni.” Allura l-kalkolu tiegħu fil-fatt kien jispiċċa l-elfejn u tlett mija jum fi tmiem 1843 sena sħaħ mill-bidu tal-era komuni, skont il-kalendarju Lhudi—fil-fatt fl-1844.

GSAM 88.1Fil-Midnight Cry tal-21 ta' Settembru 1843, hemm stqarrija dwar ktieb li wasal b’dan it-titlu, “A Voice to Britain and America, in a Scriptural statement of the second advent of our Lord and Saviour, which we daily pray for, saying, ‘Thy kingdom come, thy will be done in earth as it is in heaven,’²⁵ minn Kapitan A. Landers, ta' Liverpool, ippubblikat minn S. Kent and Co., 1839.”

GSAM 88.2“Huwa, bħall-oħrajn, jagħti kalkolu tal-ħin, u jindika tmiem it-2300 jum wara 1847 sena mit-twelid veru ta' Kristu.” Dan ikun is-sena 1844 tagħna, peress li twieled erba' snin qabel il-kalkolu komuni.²⁶

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3Fil-Review and Herald, 17 ta' Mejju 1892, hemm artiklu mill-Pastur L. R. Conradi, ta' Hamburg, fil-Ġermanja, li fih jgħid:—

GSAM 88.4“Il-biċċa l-kbira tal-qarrejja tagħna forsi semgħu bil-prelat Luteran magħruf Bengel, li fis-seklu li għadda [skont Schaff, Bengel miet fl-1751], stabbilixxa ż-żmien tal-wasla tal-Mulej tagħna fis-sena 1836, bil-kalkoli tiegħu bbażati fuq in-numru 666 fl-Apokalissi. Imma ħafna qabel ma spiċċa dan iż-żmien, bniedem ieħor beda jikteb, prinċipal tal-iskola jismu Leonard Heinrich Kelber. L-ewwel pamflet tiegħu deher fl-1824, bl-isem ‘It-Tmiem Qrib,’ li fih spjegazzjoni ta' Mattew 24 u 25. Ġie ppubblikat fil-Bavarja. Imma fl-1835 deher pamflet ikbar, bl-istess titlu, f'Stuttgart, li kellu 126 paġna. Dan se jkun ta' interess speċjali, u biex nagħti lill-qarrejja tagħna idea aħjar, qed inżid traduzzjoni tal-paġna tat-titlu: ‘It-Tmiem Qed Jersaq, ippruvat b'mod komprensiv u konvinċenti mill-kelma t'Alla u l-aħħar avvenimenti; li jħassar kompletament il-preġudizzju kollu kontra l-istennija għall-miġja tal-Mulej tagħna, jew il-kalkolu taż-żmien; u juri b'mod ċar kif il-prelat Bengel żbalja seba' snin fir-rigward tas-sena kbira deċiżiva; għax mhux is-sena 1836, iżda s-sena 1843, hija t-terminu, li fiha l-battalja kbira bejn id-dawl u d-dlam tintemm, u r-renju tant mistenni ta' paċi tal-Mulej tagħna Ġesù jibda fuq l-art.’

GSAM 89.1“Dehret edizzjoni sekonda fl-1841, ukoll f'Stuttgart, u sa kemm naf, oħra fis-Sassonja. Kif tindika l-paġna tat-titlu, il-pamflet, wara li jindirizza l-preġudizzji komuni, juri b'mod ċar u espliċitu l-konnessjoni eżistenti bejn l-elfejn u tlett mija jum ta' Danjel 8 u s-sebgħin ġimgħa ta' Danjel 9, u jwassalhom sal-1843 (Lhudija 1843—tagħna 1844). Imbagħad, fil-bqija tal-ktieb, juri permezz tas-sinjali taż-żminijiet li dan l-avveniment għandu jkun qrib.

GSAM 89.2“Il-fatt li dehru diversi edizzjonijiet jixhed waħdu għall-interess li ħoloq. Il-Ħu Schäche, li issa jgħix fl-Awstralja, ra reklamar għalih, anke fil-provinċja imbiegħda ta' Silesia, u wara li ordnah, qrah b'interess kbir, wara bibien imsakkra. Fil-ktieb ma nistgħux insibu l-ebda traċċa li l-awtur kellu xi għarfien ta' moviment simili fid-dinja, u madankollu, bl-Ispirtu ta' Alla, wasal għall-istess konklużjonijiet.

GSAM 89.3“Fl-1842 kiteb pamflet akbar ta' 286 paġna, ukoll f'Stuttgart, dwar ‘Ħsibijiet Kardinali u Skripturali dwar il-Ħolqien u d-Durata tad-Dinja; jew tweġiba komprensiva għall-mistoqsija: Għaliex Alla ħoloq id-dinja f'sitt ijiem konsekuttivi—il-qrib tal-Mulej tagħna biex jiġġudika l-antikrist—l-avvenimenti kbar u ferħanin tas-sena 1843.’”

GSAM 89“Ben Ezra” (Lacunza)

GSAM 89.4Madwar is-sena 1812, Lacunza, fi Spanja, ippubblika ktieb bit-titlu, The Coming of Messiah in Majesty and Glory. Il-kittieb adotta t-titlu anonimu ta' “Ben Ezra,” u huwa maħsub li kien Lhudi konvertit. Edward Irving, mill-Ingilterra, wara li beda x-xogħol tiegħu dwar it-tieni miġja, traduċa l-ktieb imsemmi hawn fuq fl-Ingliż. Għalhekk, ir-rakkont tiegħu kien imxerred f'mill-inqas żewġ lingwi.

GSAM 89.5Huwa tassew interessanti, wara li għaddew is-snin, li jinġabru flimkien il-konklużjonijiet tal-istudenti varji li, mill-bidu tas-seklu li għadda sa l-1840, ikkalkulaw il-perjodu ta' 2300 jum u poġġew is-sebgħin ġimgħa bħala l-ewwel parti ta' dak il-perjodu, u mbagħad insibuhom kollha jaqblu dwar it-tmiem tal-perjodu fl-1844.

GSAM 901844 it-terminu veru tal-2300 jum

GSAM 90.1Tista' tinqala' il-mistoqsija, Nistgħu nkunu ċerti li l-1844 hu d-data vera għat-tmiem tat-2300 jum? Iva! Għax daqs kemm sod il-fatt li twettiq falz ta' profezija ma jistax jiġi fil-ħin it-tajjeb għat-twettiq veru, hekk ukoll irridu naslu għall-konklużjoni li s-sena 1844 hi t-terminu korrett għat-2300 jum. Alla, li għalaq dak l-għarfien sa l-1798, u wiegħed li mbagħad id-dawl kien se jiddi, permezz tal-Ispirtu tiegħu li ma jistax jaqa' żbaljat, mexxa lil dawk li b'ħerqa ifittxuh għal fehim korrett tal-ħin. Wasal iż-żmien tiegħu biex il-“għarfien” dwar dak is-suġġett “jiżdied,” u hu ta d-dawl veru.

GSAM 90.2Wara li nstab it-terminu tal-ħin li ġie mifhum mill-poplu fil-“ħin tal-aħħar,” huwa tajjeb li nistaqsu dwar is-sinifikat ta' dik l-iskoperta. Insibu f'dak il-perjodu, fil-għeluq tax-xogħol tal-Evanġelju, li żmien definit għandu jiġi mħabbar għas-sessjoni tal-ġudizzju. “U rajt,” jgħid Ġwanni, “anġlu ieħor jitjir f’nofs is-sema, li kellu l-Evanġelju ta' dejjem biex jippredika lil dawk li jgħixu fuq l-art, u lil kull nazzjon, u tribù, u lingwa, u poplu, jgħid b'leħen għoli: Ibżgħu minn Alla, u agħtuh glorja; għax waslet is-siegħa tal-ġudizzju tiegħu: u adoraw lil dak li ħoloq is-sema, u l-art, u l-baħar, u s-sorsi tal-ilmijiet.”²⁷ L-anġli letterali ma jippredikawx l-Evanġelju lill-bnedmin. Il-bniedem huwa l-aġent magħżul mill-Mulej innifsu biex jippredika l-Evanġelju tiegħu sal-aħħar tad-dinja.²⁸ Dan l-anġlu, allura, huwa simbolu ta' messaġġ evanġeliku li jħabbar li wasal iż-żmien għall-ġudizzju biex “jibda fid-dar ta' Alla.”²⁹ Messaġġ bħal dan ma setax jingħata mill-Iskrittura sakemm ma nstabx fiha l-perjodu li jwassal għall-ġudizzju. Il-perjodu ta' 2,300 jum, kif diġà semmejna, jilħaq il-ġudizzju investigattiv tal-poplu ta' Alla.

GSAM 91Il-Jum tal-Kifra: Żmien ta' Ġudizzju

GSAM 91.1Il-Jum tal-Kifra, it-tindif tas-santwarju terrestri, kien u għadu mifhum mill-Lhud bħala jum ta' ġudizzju. U anke issa, fil-kundizzjoni mifruxa tagħhom, għalkemm ma jistgħux iwettqu s-servizz kollu tal-epoka antika marbut ma' dak il-jum solenni, jiġi osservat bħala jum ta' ġudizzju. Bħala prova ta' dan, se nikkwotaw l-ewwel minn gazzetta Lhudija ppubblikata f'San Francisco, California, msejħa The Jewish Exponent, l-organu tal-Lhud ortodossi fil-punent tal-Muntanji Rocky. Fil-ħruġ ta' Settembru 1892 kien hemm l-annunzju li qabel il-ħruġ tan-numru li jmiss, jaslu s-seba' xahar u l-jum tal-Kifra. L-isem tagħhom għas-seba' xahar huwa Tishree, u dak tas-sitt huwa Ellul; hekk qalet il-gazzetta, “Ix-xahar ta' Ellul wasal, u l-ħsejjes ta' twissija tas-Shofar [it-tromba li kellha tindaqq mill-ewwel sal-għaxar jum tas-seba' xahar, Salm 81:3, 4] għandhom jinstemgħu kull filgħodu fis-sinagogi ortodossi, biex jinfurmaw għall-preparazzjoni għall-jum tal-memorja, u għall-ġudizzju finali ta' Yom Kippur.” Meta kienu fl-aħħar ta' Ellul, is-sitt xahar, u Tishree, is-seba' xahar, kien se jiftaħ, kienu, kull filgħodu għal għaxar ijiem, jisimgħu t-tromba tħabbar il-ġudizzju finali tas-sena f'dik is-sistema tipika.

GSAM 91Xhieda ta' Rabbi Lhudi

GSAM 91.2Għal darb'oħra, fis-sena 1902, ir-Rabbi Isidore Myers, ta' kongregazzjoni kbira ta' Lhud f'San Francisco, Kalifornja, meta kien qed jħabbar il-jum tal-Kifra, qal: “Filwaqt li jaqbeż il-limitu taż-żmien minn sena għall-oħra, l-Iżraelita jiġi mfakkar b'mod qawwi fil-ħolqien u fis-sovranità universali tal-Ħallieq, u huwa msejjaħ biex jiċċelebra, b'ħoss tat-tromba, l-anniversarju, kif ngħidu aħna, tat-twelid taż-żmien u tal-koronazzjoni tar-Re kbir. Huwa wkoll imsejjaħ bil-vuċi tal-istess tromba, jew Shofar, biex jeżamina bir-reqqa l-azzjonijiet tiegħu tas-sena li għaddiet, waqt li jkun wieqaf bi tremur quddiem l-għajn li tara kollox tal-Ġustizzja Eterna li tinsab fuq it-tron tal-ġudizzju.”

GSAM 92.1Billi fis-servizz tat-tempju Lhudi s-santwarju kien jitnaddaf darba fis-sena, kellu jkun ċar għal Danjel li dan it-tindif tas-santwarju fl-aħħar ta' dawk it-2300 jum kellu jkollu x'jaqsam ma' xi ħaġa oħra minbarra s-servizz tipiku annwali. Il-Mulej kien diġà għarraf lill-poplu tiegħu li, meta jużaw simboli fil-profezija, iż-żmien mogħti għandu jiġi kkalkulat “kull jum għal sena.”³⁰ Allura dan il-perjodu tal-elfejn u tlett mija jum, kif rajna, jwassal sal-għeluq tax-xogħol ta' Kristu bħala qassis il-kbir fis-santwarju tas-sema—għall-ġudizzju investigattiv ta' dawk li l-każijiet tagħhom, permezz tal-konfessjoni, ġew imressqa fis-santwarju tas-sema.

GSAM 92Il-Messaġġ tal-Ġudizzju Dovut fl-1844

GSAM 92.2Meta nstab il-perjodu taż-żmien meta jibda l-ġudizzju tas-santi, infetħet it-triq sabiex, fl-ordni tal-avvenimenti tal-Mulej kif immarkat fil-profezija, il-messaġġ seta' jingħata: “Waslet is-siegħa tal-ġudizzju tiegħu.” Innota li mhux qed jgħid li immedjatament wara l-iskoperta ta' dak il-perjodu taż-żmien il-messaġġ kien se jiġi proklamat, iżda li d-dawl li qabel kien “mgħotti” kellu jiġi ċċarat. Naraw b'mod ċar li dan sar. Fil-kapitli li ġejjin se jidher li l-Mulej, b'mod daqshekk ċar, immarka l-ħin meta l-messaġġ tal-Avvent kien se jiġi pproklamat, u b'mod daqshekk letterali saret il-proklamazzjoni lid-dinja.