Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
11 / 31
11 / 31

Esuura ya 8 — Eky’okulya eky’Omwabazyo eky’Obukwe bw’Omwana gw’Entama

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Omuntu omu akategeka eky’okulya eky’omwabazyo ekikuru, yayeta abantu baingi; obwire bw’eky’okulya obwabuhikire, yatuma omuheereza we kugambira abo abayeserwe, ngu, Mwije; habwokuba ebintu byona hati biteekaniziibwe.”1

GSAM 134.2“Baine omugisa abo abayetwa ha ky’okulya eky’omwabazyo eky’obukwe bw’Omwana gw’Entama.”2

GSAM 134.3Eky’okulya eky’omwabazyo nikyo ky’okumalirra omu runaku. Omu ruganikyo runu harumu okwetwa ha ky’okulya eky’omwabazyo emirundi esatu. Oruganikyo runu tirusemeriire kutaburwa n’okwetwa ha “ky’okulya eky’ihangwe” okurukubazibwaho omu Matayo 22:1-7. “Eky’okulya eky’ihangwe” kiribwa ihangwe hagati. Omu ruganikyo orurukukwata ha kwetwa ha ky’okulya eky’ihangwe, nitwega ngu abo abagenzere kweta abantu “bakabonabonesibwa” kandi baitwa, kandi ngu n’omwana w’omukama akaitwa. Omukama ayatumire abo abetaga abantu “akahwerekereza abaisi abo, kandi yayokya orubuga rwabo.”

GSAM 134.4Oruganikyo runu orw’okwetwa ha “ky’okulya eky’ihangwe,” orurukwoleka ebyahikire hali abo ababanze kwanga okwetwa okwo, rukasisana kurungi n’ebyahikire hali abo abayangire enjiri ya Kristo, kandi bakamwita hamu n’abakwenda be. Mukama akatuma amahe kurwanisa ihanga eryo, ago “gakahwerekereza abaisi abo, kandi gayokya orubuga rwabo”—Yerusalemu.

GSAM 134Okwetwa ha Ky’okulya eky’Omwabazyo

GSAM 134.5Okwetwa ha ky’okulya eky’omwabazyo omu ruganikyo, hatali kugurukyagurukya, nikukwata ha “ky’okulya eky’omwabazyo eky’obukwe bw’Omwana gw’Entama.” Omugisa gurangirirwa hali abo abayetwa ha “ky’okulya eky’obukwe” ekyo. Eky’okulya eky’omwabazyo eky’obukwe kibaho hanyuma y’obukwe. Obukwe bw’Omwana gw’Entama bubaho atakaizire; habwokuba, nk’oku tumazire kurora, Kristo obwalizira kimu, aliba “nagaruka kuruga ha bugenyi bw’obukwe.”3

GSAM 135.1Nahabweki okwetwa kunu ha ky’okulya eky’omwabazyo eky’obukwe kusemeriire kuba nikwo butumwa bwa maraika wa mbere obw’omu Okusuku’rwa 14, kandi nikwo kurangirirwa kw’obwire okuli omu suura ya ikumi, okutumazire kubazaho. Nk’oku Luka akahandiika, okwetwa kunu okw’okubanza ha ky’okulya eky’omwabazyo kugenda “hali abo abayeserwe.” Nibaha abo abakaba bayeserwe?—Nibo abo abakaba bahuliire kandi baikiriize enjiri ya Kristo. Bagamba ngu nibagonza Kristo, kandi ngu nibagonza okuboneka kwe okwa kabiri nk’okuhikirra kwona okw’okunihira kwabo. Habwaki okwetwa kutabandize hali bo? Nk’oku kikaba kisemeriire enjiri kubanza kubagambirwa Abayudaaya abakaba baine Ebyahandiikirwe, kandi abagambaga ngu balindiriire okwija kwa Masiya,4 nukwo kityo obutumwa obw’okwija kwa Kristo okwa kabiri bukabanza kuheebwa abo abagambaga ngu bahondezi be, kandi ngu nibagonza okuboneka kwe.

GSAM 135Okwetwa kw’Abo Abakaba Bayeserwe

GSAM 135.2Okwetwa okw’okubanza ha ky’okulya eky’omwabazyo, nk’oku kukaba kuli kw’abo abakaba bayeserwe, kukaba kusemeriire kugenda hali amakanisa. Kandi ekintu ekibaireho kiri ngu okurangirira okwija kwa Kristo okuri haihi, kuruga omu mwaka 1833 kuhika omu bwire bw’eby’omumera kumera busya omu 1844, kukakorwa omu makanisa, kandi abatebezi b’amakanisa ago bakakuhagira muno. Ekihandiiko kya William Miller eky’okubanza ekiyateeremu ebyarukwikiriza ha kwija kwa Kristo okuri haihi kikaturuka omu rupapura rw’Ababatisita orwa Brandon, Vt. Emirimo ye n’ey’abo abakoranaga na uwe kuhika omu kwezi kwa 4, 1844, ekakorerwa muno omu byombeko by’amakanisa rundi omu maju g’okuteraniramu agakaba gapangisirwe amakanisa ag’omu biro ebyo.

GSAM 135.3Omukuru Himes abaza ati ha mirimo y’Omukuru Miller kuhika omu bwire bw’eby’omumera kumera busya omu 1844:

GSAM 135.3“Akakorra omu bibiina n’omu madiini goona, atarukutahatahana n’entekaniza zaabo rundi n’ebiragiro byabo eby’okuhanura abantu, naikiriza ngu abantu b’amakanisa ag’embaganiza basobora kwikara omu makanisa gaabo, kandi omu kasumi ako konyini baketeekaniriza okwija kw’Omukama wabo.”

GSAM 135.4Omukuru Himes, obwaba nabaza ha mirimo eyakoraniremu n’Omukuru Miller, ayongera agamba ati: “Abatebezi n’amakanisa abarukukira obwingi abaigwire enyigi zaabo hali itwe na hali bene itwe abarangiriraga enyegesa y’okwija kwa Kristo, bakakoragana naitwe kuhika omu mwaka ogw’okumalirra”—omwaka 1844.

GSAM 136Enyigi Eziigwirwe Obutumwa

GSAM 136.1Ha murimo gwe n’omulingo ogukaba guli, Wm. Miller akagamba ati:

GSAM 136.1“Enyigi zinyigukiire kurangirira enyegesa enu ey’okwija kwa Kristo okwa kabiri omu bitebe by’amadiini haihi goona, bityo nsoboire kuhikiriza ekicweka kitaito kyonka eky’okwetwa okuntungire.... Omu buli kiikaro ekiigenzere, abantu b’amakanisa abarukukira kutiina Ruhanga, abarukwehayo hali uwe, kandi abaine obwomeezi bw’omwoyo, baikiriza n’omutima ogurukwanguha ebyo ebirangirirwa; baitu omuntu ayeyeta omwikiriza kandi akagonza eby’ensi, Omufalisaayo, ayekwatira kimu ha nyegesa ye atarukuhuliriza abandi, ow’emyehembo, ow’amalala, n’ayegondeza wenka, basekereza kandi bajuma enyegesa y’okwija kwa Kristo okwa kabiri.”

GSAM 136.2Ha mulingo obutumwa bw’okwija kwa kabiri bukaba buli, tusobora kubugambaho ekintu nikyo kimu eki D’Aubigné yagambire ha Kuhindura Ekanisa,—ngu “kukahikirizibwa omu ibara ry’omusingi gw’omwoyo. Kukarangirira ekigambo kya Ruhanga kuba omwegesa wako; okwikiriza kuba omulingo gw’okujunwa; Omwoyo Orukwera kuba eby’okurwanisa: kandi omu miringo egi yonyini kukanga ebintu byona eby’ensi.”

GSAM 136Okugarurwa Obuhyaka okw’Amaani Okwayenjanjaire

GSAM 136.3Omulingo abantu bagarurwaga obuhyaka hanyuma y’okurangirirwa kw’obutumwa bw’okwija kwa kabiri gusobororwa guti L. D. Fleming, omuliisa w’ekanisa y’Abakristaayo eya ha ruguudo rwa Casco, omu Portland, Maine:—

GSAM 136.4“Okugonza kw’okuhuliriza okuleetwa okwegesa kwe [Wm. Miller] kwine okutekereza muno n’obuculeezi, kandi n’obukuraaba nukwo kugarurwa obuhyaka okurukukira kwona okundarozire, baitu okuhemukirra kw’enyehurra kuli kutaito muno. Nikizooka ngu nikwata muno ha basaija ab’omu bantu. Ekirukuleeta ebi nikyo kinu: mwene itwe Miller akwata busa rurara rw’Omwoyo, arwihire omu kiru kyago kandi rujwereire, ata obugi bwarwo ha mutima ogutali na kya kugusweka, kandi rurautema! Nikyo kyonka. Ha maisho g’obugi bw’eky’okurwanisa kinu eky’amaani, okutakwikiriza kugwa, kandi enyegesa ngu abantu boona balijunwa eyuma. Emisingi ey’ebisuba eburaaho, kandi abasuubuzi ba Babeli bahuniirra. Hali nyowe nikisisana ngu kinu nikyo kirukukirayo kwirra haihi n’okugarurwa obuhyaka okw’omu biro by’abakwenda omu bintu byona ebi biro ebya hati ebirozire.”

GSAM 137Ekyabaireho omu Richmond, Me.

GSAM 137.1Okweyolekera omulimo gw’okugarura abantu obuhyaka ogwagenderaga hamu n’okutebeza enyegesa y’okwija kwa kabiri, nitwija kujuliza ebyahandiikirwe omuntu omu ayakorraga n’amaani omu ntambuza eyo. Obwaba nabaza ha kuterana okwabaga buli myezi esatu, okukabaire Richmond, Me., okwali kujwekirwe amakanisa makumi asatu ag’Ababatisita ab’Okweyendera, agamba ati:—

GSAM 137.2“Obunataahire omu kiikaro ky’okuramiza, Omukuru Rollins, ayakaba aikaire ha rubaju rw’ekituuti eky’okutebeza ekyali ha mpero endi ey’enju, akaimuka yagamba ati, ‘Mwene itwe White, noija kutunga ekitebe hanu haihi nanyowe.’ Hanyuma y’okutebeza, abantu bakaikirizibwa kugira ebibagamba, kandi naabaza n’obugabe ha bwomeezi bw’Omukristaayo, n’obusinguzi bw’abahikiriire ha kwija kwa Kristo okwa kabiri. Amaraka maingi gagamba, ‘Amiina! amiina!’ kandi abantu abarukukira obwingi omu kitebe ekyo ekikuru bakaba nibalira.... Omu bwire obukaba buli haihi n’okumalirra kw’okuterana okwo, hanyuma y’okutunga okwikiriza kwange, Omukuru Rollins akaimuka yagamba ati: ‘Mwene itwe White, aikaire ha rubaju rwange orw’obulyo, naija kubaza omu nju y’okuteraniramu eya Reed omwabazyo gunu, ha kwija kwa kabiri okwa Mukama waitu Yesu Kristo. Mwije, bene itwe, mwehulirire mwenka. Twine omwanya ogurukumara kubatunga inywena. Mwije, bene itwe, tiharoho n’omu hali inywe arukwija kukorwaho akabi habw’okuhuliriza ha kigambo kinu....’ Akaba amanyire kurungi ngu ab’oruganda be abarukukira obwingi bararuga omu kuterana kwabo omu kyaro, bagende mailo isatu kumpuliriza, kandi ngu orukiiko rwabo orukaba rutairweho kukora emirimo rwali rutakyasobora kubaho. Kandi nukwo kyabaire. Ebicweka bisatu ha bina eby’abatebezi kandi haihi buli omwe ajwekiire abandi bakarugayo, kandi enju y’okuteraniramu eya Reed yaijura hakiri kare. Ekinnabazaaho kyali Matayo 24. Omwoyo gwa Ruhanga akampa obugabe bwingi. Okugonza kw’abantu kuhuliriza kukaba kw’amaani muno.

GSAM 137.3“Obunakaba nindamalirra n’okutererra Abakristaayo kwehayo boona hali Ruhanga kandi baketeekaniza, n’okutererra abasiisi kuserra Kristo kandi baketeekaniriza okwija kw’Omwana w’omuntu, amaani ga Ruhanga gakaija hali nyowe kuhika obunkaba nsemeriire kwekwata ha kituuti n’emikono yange yombi. Kakaba kasumi k’okutiina Ruhanga muno. Obunarozire enyikara y’abasiisi, ababuzire bataina Kristo, nkabeeta nindarira, nindagarukamu emirundi nyingi nti, ‘Ija hali Kristo, iwe omusiisi, kandi ojunwe obwaliboneka omu kitiinisa kye. Ija, iwe omusiisi omunaku, obwire butakahoireho. Ija, iwe omusiisi, iwe omusiisi omunaku, ija.’

GSAM 138.1“Omu kiikaro ekyo mukaba haijwire okutiina Ruhanga okw’amaani muno. Abatebezi n’abantu bakarira, abandi n’iraka erihango. Buli okwetwa kw’omusiisi obukwahweraga, okujura kwahulirwaga omu kitebe kyona. Nkaba nyemeriire ha bigere byange ninsoborra esuura kandi nintererra abantu kumara esaaha ezirukukira ibiri, kandi iraka lyange likaba nirizindaara. Nkaleka kubaza, naaririra abantu abo abagonzebwa n’iraka erihango, n’enyehurra ey’amaani nk’eyomanyirwe wenka omuntu Ruhanga ow’ayetsere kutebeza amazima ge hali abasiisi. Ekaba saaha isatu ez’ekiro, kandi kuha abandi obugabe bw’okubaza kyakuleetiire okuterana kugumizaamu kuhika ekikiro hagati. Kikaba kirungi kumalirra abantu bakyaine enyehurra enu ey’amaani, baitu boona bamazire kutunga omugisa gw’okucwamu kuba ha rubaju rwa Mukama. Nukwo nayeta boona ab’omu kitebe abakaba nibagonza kusaba hamu nanyowe, n’abo abakaba nibagonza kwanjurwa omu kusaba omu maisho g’ekitebe eky’embabazi, nukwo basobole kuba betekaniize kutangirra Omujuni n’okusemererwa ha kwija kwe okwa kabiri, ngu baimuke. Buli muntu wena omu nju eyo enkooto, nk’oku nagambirwe hanyuma abantu abakaba bali omu bicweka byayo eby’embaganiza, akaimuka. Hanyuma y’akasumi kataito ak’okusaba, okuterana kukahwa.

GSAM 138.2“Nyenkya, nkagaruka omu kyaro, ndi n’abantu abatali hansi y’ebicweka mushanju ha munaana eby’okuterana okwo okw’Ababatisita ab’Okweyendera okwabaga buli myezi esatu. Buli omu akagambaga ha kuterana okw’ekitiinisa okubaabiremu omwabazyo oguhwaire.

GSAM 138Okwetwa Kutwara Obutumwa omu Biikaro Ebindi

GSAM 138.3“Omu kasumi k’okuhuumura, abajweki n’abatebezi bakanyeta kukoragana nabo kutekaniza obwire obunasobora kwegesereza ebitebe eby’embaganiza eby’omu kuterana okwo okwabaga buli myezi esatu, ebyali biine amaju g’okuramizamu amanene. Kakaba kasumi k’omu kwezi kwa 2 hagati, kandi bakacwamu ngu hakaba hasigaireyo wiiki ezitarukukira mukaaga ez’okugendera kurungi ha bigali ebirukuserebera ha rubura, ekiha abantu omugisa murungi kwija omu nterane. Biikaro ikumi na bibiri ebirukukira obukuru bikakomwa kukorramu emirimo yange omu wiiki mukaaga. Nkaba ninyija kwegesa amasomo ikumi, ekyakwetagisize kubaza emirundi makumi abiri buli wiiki. Kinu kikansigaza n’ekicweka kimu ha bibiri eky’orunaku kyonka buli wiiki, kandi obwire obwo nakizire kubwetaga kugenda mailo ikumi n’etaano rundi makumi abiri kuhika omu kiikaro ekindi eky’okuteraniramu.”5

GSAM 139Abantu b’Amagana Bakahinduka

GSAM 139.1Okugarurwa obuhyaka n’okuhinduka kw’abantu b’amagana omu buli kiikaro bikarugira ha kutebeza enyegesa y’okwija kwa kabiri, kandi kikaba kityo muno nk’oku baigiraga haihi n’okumalirra kw’omwaka gw’Abayudaaya 1843 (21 omu kwezi kwa 3, 1844). Kikaba omu bwire obwo obw’obutiti, omuhandiiki obuyabandize kuhulirra ha kigambo ekyo omu kyaro kye eky’okuzaarwamu—Victor, N.Y.—kandi n’obwakaba aine emyaka ikumi n’ebiri yonka, akaikiriza okwikiriza kw’okwija kwa kabiri, nk’oku akaba akwetegeriize. Abantu bakakwatwaho okutiina Ruhanga okwingi, omu nterane n’omu buli kiikaro. Omu kasumi ako Victor kyali kyaro kyonka eky’abantu nka magana abiri, baitu omu byaro ebikakyetoroire hakaba haikaire abantu baingi muno. Ekyarugire omu nterane zinu ezabaire omu kyaro ekyo ekitaito kiri ngu, abantu magana ataano bakarangirirwa ngu bahindukire.

GSAM 139Obuhamya bw’Ekitabu ky’Omwaka eky’Abamesodisiti

GSAM 139.2Ha kugarurwa obuhyaka okw’amaani okwayenjanjaire kandi kukahondera okurangirira okwija kwa kabiri, omu Kitabu ky’Omwaka eky’Abamesodisiti nitusangamu ngu “omu myaka ena kuruga 1840 kuhika 1844, abantu 256,000 bakahinduka omu Amerika.” Ekyabaire ky’amazima omu Amerika kikaba ky’amazima kandi omu mahanga agandi nambere okwetwa kwakorerwe. “Amaani mahango gakagendera hamu n’okutebeza, kandi abantu bakahinduka omu buli kiikaro.” Nk’oku okwetwa okw’okubanza ha ky’okulya eky’omwabazyo eky’obukwe kwagenzere hali amakanisa,—“abo abayeserwe,”—kukaraba omuli go kwahika hali boona abakaba nibagonza kwija kubagana ha kujunwa okurukulindirira abantu ba Ruhanga. Obutumwa kabube bwatebezwaga, bwabazibwaga omu kusaba, rundi bwazinanwaga omu “bizina by’okwija kwa kabiri,” okwekamba okw’amaani okw’Omwoyo gwa Ruhanga kukagendera hamu n’omurimo.

GSAM 140Abaana Nibatebeza omu Sweden

GSAM 140.1Ha kigambo kinu nitwija kwetegereza omulingo Mukama yakozire kutandika okurangirira obutumwa omu mahanga nambere ebiragiro byatangaga okutebeza ekintu kyona ekirukuhakaniza “ekanisa eyaikirizibwaga obulemi.” Sweden likaba limu ha mahanga ago. Okwo Mukama akakozesa abaana abato kutandika omurimo. Okwoleka kunu okw’okubanza kukabaho omu bwire bw’omusana obw’omwaka 1843, omu Eksjö, omu masirimuka ga Sweden. Omwisiki omuto, ow’emyaka etaano yonka, ayakaba atakegaga kusoma rundi kuzina, orunaku rumu, omu mulingo ogw’okutiina Ruhanga muno, akazina kurungi ekizina ekiraihire eky’Abaluserani, hanyuma n’amaani maingi yarangirira ati, “esaaha y’omusango gwe ehikire,” yatererra ab’omu ka kweteekaniza kutangirra Mukama; habwokuba akaba nali haihi kwija. Ab’omu ka abakaba batakahindukire bakasaba Ruhanga embabazi, kandi baatunga okuganyirwa. Entambuza enu ekeyongera kuruga omu rubuga rumu kugenda omu rundi, abaana abandi nibatebeza obutumwa. Entambuza niyo emu omu baana ekooleka kandi omu biikaro bimu ebya Norway na Germany.

GSAM 140“Eego! Nkaba nteekwa kutebeza”

GSAM 140.2Omu 1896, obu nabaga ninkora enteranwa omu bicweka ikumi na mushanju eby’enjawulo omu Sweden, nakataba omu bicweka bingi aho abaana batebiize omu 1843, kandi nkabona omugisha gw’okubaza n’abo abahuliire okutebeza okwo, hamwe n’abasaija abatebiize bakiri baana. Nkagambira omu halibo nti, “Watebiize obutumwa bw’okwija kwa kabiri obu wabaire ori omwana?” Yagarukamu ati, “Kutebeza! Eego, nkaba nteekwa kutebeza. Tindatekateekerezeho omu nshonga egi. Amaani gakampara, kandi nabaza ebyo amaani ago ganterekese kubaza.”

GSAM 140Boquist na Walbom omu Örebro, Sweden

GSAM 140.3Omu Örebro Län (ekicweka), murimo ogu gwahambire kuhika abakuru bakatandika kutangaza obutumwa. Hanyuma ab’obuyinza bwa gavumenti, babihirwe abapadiri b’ekanisa “etebeekanisiibwe,” bakwata abaana babiri abakiri bato, Walbom ow’emyaka ikumi na munaana na Ole Boquist ow’emyaka ikumi na itaano, nibagira ngu bakabere eky’okwegesa abantu boona. Bakabakuba n’enkoni z’emiti ya birch ha migongo yabo ey’enshu, babata omu kihome kya Örebro n’ebikomere byabo birikubinga esagama. Obu ebikomere ebyo byakira, babaruga omu kihome bababaza bati, “Murireka kutebeza enyegesa egi?” N’obu babakubire n’enkoni z’emiti ya birch omurundi gwa kabiri, bakongera kwingura ebikomere byabo, eky’okugarukamu ekibaatunga kyaba ngu, “Nitwija kutebeza obutumwa obu Mukama arukuturagira.” Bwanyima y’okweshengereza kw’omukazi ow’ekitiinisa ow’ekanisa omu Örebro, Omukama Oscar I. akaragira ab’obuyinza kureka abaana abo bakaruga omu kihome, kandi bareke abantu abo omu mirembe. Nukwo obusinguzi bw’amazima bwahangire omu Sweden.

GSAM 141Obuhamya bwa Boquist

GSAM 141.1Omu Review and Herald eya Okitoba 7, 1890, harimu ekigani ky’amaani ekirikwetegyereza okutebeza kw’abaana, ekyahandiikirwe O. Boquist wenka. Naagira ati—

GSAM 141.2“Omu mwaka 1843, entambuza y’eby’ediini ekaba eri omu bantu b’omu muruka gw’ekanisa ogwa Karlskoga, omu Örebro Län. Abebemberezi b’entambuza egi bakaba baana n’abasigazi, ababazirweho ‘rapare.’ Aba bakatebeza n’amaani g’obwaruhanga, batangaza omu bantu n’obumanzi bwingi ngu obwire bw’okucwa omusango gwa Ruhanga bwahikire.

GSAM 141.3“Omu mpwera y’omwaka ogwo, nyowe O. Boquist, obu nabaire nyine emyaka ikumi na itaano, hamwe n’omusigazi ondi Erik Walbom, ow’emyaka ikumi na munaana, tukahinduka munonga ahabw’amaani ago agatabonwa, kuhika aho tutasoboraga kugairwanisa omu buryo bwona. Obu amaani ago ag’omu iguru gatukwatire, twatandika kubaza n’abantu, n’okutangaza n’eiraka rirenga ngu obwire bw’okucwa omusango bwahikire, nitubooleka Yoweri 2:28-32 n’Okwolekwa 14:6, 7.”

GSAM 141Abaana omu Kwolekwa

GSAM 141.4Abantu bakangambira ngu abo abaakwatirwe amaani ago ag’omu iguru bakabura okumanya byona ebyabaire bibazengire. Bakaba bari omu kworekwa kuruga hali Ruhanga, kandi bakabaza n’amaani agarugamiza omuntu munonga. Bakagira ngu abaana abo bato, obu babaire bali hansi y’amaani ago, bakabaza n’obumanzi n’ekitiinisa nk’abasaija n’abakazi abakuru. N’ahabw’ekyo abaakabireeba bakahika ah’okwikiriza ngu Mukama akaba naabakoresha nk’abanabi kutangaza amazima ago ag’obukuru. Omuhandiiki naagumizamu ati—

GSAM 142.1“Abantu bakaterana omubwinshi kuhuliiriza itwe, kandi enteranwa zaitu zagumizamu omu nyanga n’ekiro, kandi okwiimuka kw’ediini kw’amaani kwarugamu. Abato n’abakuru bakakwatwaho Omwoyo gwa Ruhanga, bakahungira hali Mukama nibamusaba embabazi, nibajura ebibi byabo omu maisho ga Ruhanga n’abantu.

GSAM 142.2“Baitu obu omupadiri w’ekanisa yakamanyirwe ebyo, abantu bakateeka omu maisho engufu nyingi kutucureza, n’okuhagarika okwesiima kw’ediini okwaabaire kubaho; baitu engufu zoona zikaba zitaine mugaso. Omukuru w’abaserikale yasabirwe kutukwata, kandi okumara wiiki mukaaga bakaserura busa kutubona omu kibira, aho twairukiire kweshereka.

GSAM 142.3“Hanyuma, tukatumwa kwija omu maisho g’omusumba w’ekanisa. Omubaro gwaitu gukaba gwongereire kuhika aho abasigazi n’abakazi amakumi ana bakeyoreka aha nyumba y’omusumba, aho twahairwe orubanja oruraihire. Boona kureka nyowe na Walbom bakairizibwa kugaruka eka; baitu itwe twakwatiirwe, kandi aha kiro kyakuratsireho twateebwa omu kutaahirizibwa omu kihome kya Örebro, aho twabambiirwe n’abashuma omu kisenge kya 14, nk’abakozire orubanja orukuru.”

GSAM 142Obuhamya bwa Munyanya wa Boquist

GSAM 142.4Aha Septemba 22, 1896, munyanya wa Boquist, ow’emyaka makumi musanju na ibiri, akaija omu nteranwa yaitu omu Örebro, yatugambira ebyabaire bimubaireho munyanya we; ahakuba akaba abaire omu kukubibwa kwe, omu kihome n’okurekurwa kwe. Akatwimbiira ekizina eki Boquist na Walbom baririmbe obu baarugire omu kihome bagenda aha kiraro ekyaabaire kiri ah’eiguru y’omukingo ogwazingirire ekigo ekyo eky’ekyasa kya ikumi na mukaaga, ekyakozesibwaga nk’ekihome omu 1843. Amaani g’entambuza ya 1843 gakaba gahamiriire omu buhamya n’okwimba ekizina. Omu Byongereza, ekizina nikyo kiti—

GSAM 143Ekizina ekyarimbirwe Boquist na Walbom

GSAM 143.1“Taine muntu arihika omu kiro ky’okuhuumuramu okw’ebiro byona, Atarugire omu maisho n’amaani maingi; Taine muntu arihika ahariyo ntego y’omwoyo, Atari omu maisho n’omutima n’obwomeezi. Kurwanagana kwe kw’amaani kugume kuhika aha nkomerero; Aho honka okuhunga kwaitu nikutekwa. Orwigi nirwetwa orufunzire, omuhanda gwetwa Mutono, Baitu embabazi n’okutorana biri by’abantu boona; Byona bikwatire aha kugenda omu maisho, omu maisho; Aho honka omwoyo gw’okuhumura gwasobora kuhikwaho.”
GSAM 143.2“Gumya, ego gumya, okurwanisa, ai mwoyo gwange! Ebyona ebirikwija hagati yawe n’entego yawe. Rwanisa ekizibu kyona. Imirira, imirira n’obutagwe! Abo abagenda omu maisho ekirunga kibategereire. Waaba nooyenda kuryoherwa okushemererwa kw’omu iguru, Genda omu maisho ohingure ekizibu kyona. Yanguha; leka, leka, leka amagezi g’ensi yoona, Omwendera gwawe ogw’okurwanisa ogume oguhimbise!”
GSAM 143.3“Obu ensi ekweta eti, ‘Ija tugende hamwe,’ Otakikiriza; omuhanda ogwo nigutwara omu kabi. Eky’ensi erikukusaba, kigaane n’obu kiraba omu nshonga ki, Waakikiriza, mwoyo gwange, noobura. Ah’okukunda Kristo, nkukuha amagezi aga: Rwanisa n’amaani ga Ruhanga; ogu nugwo muhendo gw’ekirunga. Omu kizibu kyona, yoreka okurwanisa okw’amaani; Ekirunga nikihika aha kurwanagana, n’obu kwakumara obwire bwingi.”
GSAM 143.4“Iguru ry’ekitiinisa nirikira obwomeezi bwawe bwona, Nirikira okusaba kwawe, okwetenga kwawe n’okurwanagana kwawe kwona. Omu nsi eyo tihariho kucwerwa amaani; Ekirunga nikikira okwetenga kwona okuwasobora kuha. N’ahabw’ekyo imuka, obone gye omu bicweka byona, Teekateeka ha iraka ly’ikondere ly’okucwa omusango; Ekyambaro ky’obukwe, kisemire, kirukwera kandi kitarukuburaho kantu, Kiryetaagwa hali buli mwoyo ogusaba Ogurondera kwingira omu rubuga orurungi; N’ahabw’ekyo imuka, weetebeekanise.”
GSAM 144.1“Tosobora kuteera erungika ha mwaro ogw’omu iguru, Kandi toyingira omu nsi ‘eyateekateekirwe,’ Obworaaba otaine obwomeezi bw’okwikiriza obwahairwe; Ahakuba Ebyahandiikirwe nibigamba gye munonga. Okwikiriza kwonka nikwo kusobora kujuna omusiisi, Kandi kukakucungura omu kituuro ekikabi.”
GSAM 144.2“Hati hurikiza, mukundwa, oimuke omu kugwa kwawe okw’obusaasi; Embabazi za Ruhanga ni nyingi kandi ziri za busa eri muntu wena. Ikiriza, wegarukemu, kandi ohurire Omujuni naagira ati, omu bigambo birungi, ‘Egi, egi nigo muhanda.’ Ensi yoona eyeserwe, boona baije, Kandi batware n’amaani ekirunga omu maka ago.”
GSAM 144.3“Mukama ayeteekateekire kandi ayenda kuha Ekiconco eki abo boona abagendera omu muhanda gwe. Otayeyambisa omu kurwanagana, baitu genderera omu maisho, Kandi juba, juba munonga, obusinguzi burahikire. Omukono gwa Ruhanga niguserura omwoyo gwawe; naakuha okuhumura; Yesu naakonkona, naakuserura ebirungi byawe. Imuka! N’omwoyo gwa Ruhanga ogurikusindika okuruga omu turo; Abo bonka nibo barijunwa abarikurinda.”

GSAM 144Omwana Omutebezi omu Karlskoga

GSAM 144.4Omusaija omu Örebro akangambira ekyabaireho omu Karlskoga, aho yaabaire atuura omu 1843. Akagira ati—

GSAM 144.5“Omwana muto ow’emyaka munaana, akaba atarigire n’okwega kusoma enyuguta, akatandika kutebeza obutumwa, najura Ebyahandiikirwe bingi. Abantu bakagira bati, ‘Omwana oyo aijwire Baibuli.’ Ekintu eki kyabaireho hanyuma y’Omukama Oscar kugamba arwanirira abahigwa; n’ahabw’ekyo omupadiri w’ekicweka eki akaba atasobora kutwara omwana omu rukiko kumuhagarika omurimo; baitu akagambira abantu kutwara omwana omu maisho ge, kandi akaba naija kubooleka nk’oku omwana atamanyire Baibuli.”

GSAM 144.6“Omu maisho g’abantu bingi, omupadiri akakingura ekitabo ky’ebizina, yasaba omwana kumusomera. Omwana yagarukamu ati, ‘Tinsobora kusoma;’ baitu yahindurira omupadiri omugongo, yarimba ekizina kyona gye kuruga aha kutandika kuhika aha nkomerero, omupadiri arora ekitabo n’okutangaarwa. Omupadiri yagambira omwana ati, ‘Noogaragara nk’orumanya byona.’ Omwana yagarukamu ati, ‘Nangwa. Tituhairwe kubaza byona ebitumanya obwire bwona.’”

GSAM 145.1“Omupadiri yaakingura Endagaano Empyaka yagambira omwana ati, ‘Nsomerera omu eki.’ Omwana yagarukamu ati, ‘Tinsobora kusoma.’ Omupadiri yamubuuza ati, ‘Hati nomanya ki ahari Baibuli?’ Yagarukamu ati, ‘Nimanya ahariho orunyiriri orwine ekigambo “na” emirundi ikumi na ina.’ Omupadiri yagira ati, ‘Nangwa! Tihariho orunyiriri nk’orwo omu Baibuli.’ Omwana yagira ati, ‘Noobaasa kunsomera Okwolekwa 18:13?’ ‘Eego,’ omupadiri yaagamba. Obu yasomaga, abantu babara, kandi mazima ekigambo “na” kyaba kirimu emirundi ikumi na ina, kandi omu mirundi eyo ikumi na ina hakabamu ‘okuboha emyoyo y’abantu.’ Abantu bakatera enduru bati, ‘Eyo! Eyo! Omwana naamanya Baibuli kukira omupadiri!’ Omupadiri akwatwa ensoni munonga, yaleka ekigambo ekyo, kandi kuruga obwo yaleka abantu omu mirembe.”

GSAM 145.2Nukwo, kuruga omu kanwa k’abaana, Mukama yahamize ekigambo kye, kandi omu buryo obu bw’ekyamahano yareeta amazima ge omu matwi g’abantu aba amateeka gaabo gaazibire kutebeza enyegesa yoona kureka ey’ediini “etebeekanisiibwe.”

GSAM 145Ebyaconco by’Omwoyo Ebihairwe hamwe n’Obutumwa

GSAM 145.3Tikari Sweden yonka aho Mukama, omu kukwatana n’entambuza y’okwija kwa kabiri, yaabaziire n’abantu be arikukoresa ebyaconco by’Omwoyo gwe. Omu Scotland, omu England, kandi n’omu America, Mukama yaayegeseze abantu be arikubaha okworekwa okw’enjawulo.

GSAM 145Okworekwa kwa William Foy

GSAM 145.4Omu mwaka 1842, omu Boston, Mass., hakaba harimu omusaija ayegire gye orikwetwa William Foy, akaba ari omubazi w’ebigambo by’amaani. Akaba ari Mubaptisti, baitu akaba naateekateeka kutwara obuheereza oburikwera nk’omugabura w’Abepisikopi. Mukama omu mbabazi akamuha okworekwa kubiri omu mwaka 1842, okukubanza aha izooba rya 18 omu Jana, kandi okwokubiri aha Febwari 4. Okworekwa oku kukaba nikureeta obuhamya bw’amazima ngu kukaba kuli kworekwa kw’Omwoyo gwa Ruhanga. Akayetwa kuruga omu kibanja kimwe kuhika ekindi kubaza aha ntebe z’ababazi, ti Bepisikopi bonka, kureka n’Ababaptisti n’amakanisa agandi. Obu yabazaga, akaba ayambariire ekooti y’omugabura, nk’ey’abagabura b’ekanisa egi baayambara omu buheereza bwabo.

GSAM 146.1Okworekwa kwa Omusaija Foy kukaba kwereetwa aha kwija kwa Kristo okwabaire kuli haihi, okugenda kw’abantu ba Ruhanga omu rubuga rw’omu iguru, ensi ensya, n’ekitiinisa ky’abacungwirwe. Habwokuba akaba naamanya kubaza gye kandi aine obusobozi bw’okushoborora, akaba areeta okukwatwaho omuntu weena aho yaagenda. Ahabw’okwetwa, yagendaga omu bibuga kimwe kimwe kubagambira ebintu eby’ekyamahano ebi yaareebire; kandi kusobora kwakira abantu baingi abaateranaga kumuhuliiriza, bakafuna enju nene aho yaagambiraga enkumi z’abantu ebyo eby’ensi y’omu iguru ebyamwolekirwe, oburungi bwa Yerusalemu Ensya, n’ebibiina by’abamaraika. Obu yateeraga aha rukundo rwa Kristo orw’embabazi kandi orw’okwenda abantu abasiisi, yahanuura abataracungwirwe kuronda Ruhanga, kandi amakumi g’abantu bakagarukamu ahabw’okweshengereza kwe okw’obwenda.

GSAM 146Okworekwa kw’Amadaara Ashatu

GSAM 146.2Omurimo gwe gwagumizamu kuhika omu mwaka 1844, haihi n’enkomerero y’ebiro 2300. Hanyuma yaahairwe okworekwa okundi okw’Omwoyo Orukwera—okworekwa kwa kashatu, oku atarikumanya. Omu kwo, yaayorekwa muhanda gw’abantu ba Ruhanga ogwahika omu rubuga rw’omu iguru. Yaareeba ekituuti ekikooto, rundi idaara, aho abantu bingi baateranire. Obwire bumwe omu halibo yagwanga naaraba omu kituuti ekyo, yaabura kureebwa, kandi bamugambira bati, ‘Alekere okwikiriza.’ Hanyuma yaareeba abantu baimukira ha idaara rya kabiri, rundi ekituuti, kandi bamwe nabo bagwa nibaraba omu kituuti ekyo, babura kureebwa. Hanyuma hakaboneka ekituuti kya kashatu, kikaba nikihika aha miryango y’orubuga orurikwera. Ekibiina kinene kyaterana n’abo abaabaire bahikire ha kituuti eki. Habwokuba akaba naateerereza ngu Mukama Yesu naija omu bwire bukye munonga, akaba atasoboraga kumanya ngu obutumwa bwa kashatu bukaba nibwija kukuratira obutumwa bwa mbere n’obwa kabiri omu Okwolekwa 14. N’ahabw’ekyo okworekwa oku kukaba kutamanyirwe na we, kandi yaleka kubaza omu bantu. Hanyuma y’enkomerero y’obwire bw’obunabi, omu mwaka 1845, yahurira ondi naabaza okworekwa okwo, aine obushoboroki ngu ‘obutumwa bwa mbere n’obwa kabiri bwahairwe, kandi obwa kashatu bukaba nibwija kukuratira.’ Bwanyima y’akanya kake, Omusaija Foy akorwa endwara yaafa.

GSAM 147.1N’ebyokwolekwa nk’oku kw’amaani ga Ruhanga, omu kukwatana n’okutebeza kw’okwija kwe ‘aha miryango,’ hamwe n’okushemererwa kw’enkumi z’abantu abaabaire bahinduka bakaruga omu kibi bakahereza Mukama kandi balindirire okwija kwe, abantu bakagumizibwa muno obuhamya obu obw’emiringo ebiri ngu obu bukaba mazima obutumwa bwa Mukama hali ensi.

GSAM 147.2Baitu Okwakashatu 21, 1844, kwahika kandi kwahingura, kandi Mukama atayije. N’obu byabaire biri bityo, okwikiriza kw’abo abahairire Ruhanga kandi abateekateekire kukaba kuri ngu bakaba bagendire omu kukwatana n’ebi Mukama arikwenda, kandi ngu omu bwire bwabwo byona bikaba biryeyoreka gye.

Notes

  1. Luka 14:16, 17. ↩
  2. Okusuku’rwa 19:9. ↩
  3. Luka 12:36. ↩
  4. Ebikorwa 13:45. ↩
  5. Ebyafaayo by’Obwomeezi bwa James na Ellen G. White, empapura 61-64. ↩

Note

Back