Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
31 / 31
31 / 31

Esuura ya 28 — Orwigi Omuntu Wena Atasobora Kukinga

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“Ntaire omu maiso gaawe orwigi orukingwirweho, kandi busaho muntu asobora kurukingaho; baitu oine amaani make, kandi okakwata ekigambo kyange, tiwayehakana ibara lyange.”1

GSAM 462.2Ebyo nibyo bigambo ebigambirwa abo abali omu nyikara ya Firaderifiya omu kanisa y’enjiri. Ekanisa enu niyo eyabaireho habw’okurangirra ngu okwija kwa Kristo kuli haihi, rundi abo abaakwasize ebibakaba bahulire ha nsonga egi; baitu agamba ha kanisa ya Sadi (eyabanza Firaderifiya ahonaaho) ati, “Nukwo oijuke omulingo okuwaahairwe n’okuwahulire; obikwate, oyegarukemu. Baitu obwotalirora, ndiija hali iwe nk’omusuma, kandi tolimanya esaaha ei ndikwizira.”2

GSAM 462.3Nukwo ekanisa ya Sadi ekahurra enyegesa ey’okwija kwa Mukama haihi. Abo abaakwasize ebibakaba bahulire bakagenda omu maiso omu mazima, “ekikondo ky’etabaza” obukyihirweho, baafooka ekanisa ya Firaderifiya, ei yagambiire ati, “Habw’okwata ekigambo ky’okugumiisiriza kwange, na nyowe ndikulinda otahikwaho esaaha y’okwohebwa erikwija ha nsi yoona, okulenga abo abatuura omu nsi. Dora, ninyija bwangu: okwate ekyo eki oine, omuntu wena aleke okutwara ekondo yawe.”3 Nukwo ekanisa enu eya Firaderifiya niyo arukugambira ati, “Ntaire omu maiso gaawe orwigi orukingwirweho, kandi busaho muntu asobora kurukingaho.”

GSAM 462.4Hanu, nukwo, haroho ekigambo eky’amaani eky’Ebyahandiikirwe Ebirukwera: abo, omu ntekaniza ya Ruhanga, abaimukibwa kugenda kulabura ensi ha kwija kwa Mukama, kandi kwesengereza abantu kwetekaniza kutangatanga Ruhanga, batunga okugonzebwa kwa Ruhanga okw’embaganiza omu mulimo gwabo. Abantu nibasobora kulengaho kubatangira, kulemesa entambura zaabo, kukingaho “orwigi rw’okugamba,” baitu iraka lya Ruhanga likyahulirwa haiguru y’okutoka kwona nirigamba liti, “Ntaire omu maiso gaawe orwigi orukingwirweho.”

GSAM 463Okugenda omu Maiso okw’Emyaka Ensanju n’Ena

GSAM 463.1Omu mpapura ezaabandize omu kitabu kinu turabire omu bigufu omu myaka ensanju n’ena, kuruga 1831 kuhika 1905, nituhondera okuimuka n’okugenda omu maiso kw’obutumwa bw’okwija kwa kabiri, okukira muno obutumwa bwa maraika wa kashatu. Twolese omulingo obutumwa bunu bwagenzere omu maiso, kuruga omu kutamanywa n’obunaku, n’amaani n’obusobozi oburukweyongera buli mwaka, okuhika obubwine ebifo by’okuheereza ebirukwehunguliriza ensi. Mali, tibwengerere omu mulingo gunu habw’okuba nibusemeza emitima y’omubiri; baitu ha mbere yabwo nibworeka Sabiti ya Mukama, okugikwata kuleeta omusalaba oguzito, nikyetaagisa kuleka emirimo y’eby’obuguuda ey’ensi ha kiro ky’esande ekirukukorerwamu muno emirimo y’ensi. Kandi tibwagenzere omu maiso habw’okutabangirwamu; baitu bukatangirwa kuruga ha kubanza, okutangwa okw’amaani muno okuruga aheru, hamu n’ebizibu ebireetwa abantu abatayehaiireyo hali Ruhanga, abakaba bataahire omu bantu baabwo kumara akasumi. Ha nyikara eyaleeserwe enteekaniza n’okwekamba kw’abanyanzigwa ab’aheeru, nitusobora kurungi kugamba ebigambo bya Daudi omuhandiiki wa Zabuli tuti, “Kudakuba Mukama ayabaire ha rubaju rwaitu, hati Isareri agambe ati: kudakuba Mukama ayabaire ha rubaju rwaitu, abantu obubaatwimukiireho, bakutumiire tukyali bomeezi, ekiniga kyabo obukyatwakireho; amaizi gakututwikiriire, omugera gukurabire haiguru y’obwomeezi bwaitu; amaizi ag’omuhimbo gakurabire haiguru y’obwomeezi bwaitu. Mukama ahimbisibwe, atatuhaireyo kuba muhigo gw’amaino gaabo. Obwomeezi bwaitu buhonokere nk’ekinyonyi omu mutego gw’abategi b’ebinyonyi: omutego gucwekere, kandi tuhonokere. Obukonyezi bwaitu buli omu ibara lya Mukama, ayakozere iguru n’ensi.”4

GSAM 464Obukonyezi omu Mukama

GSAM 464.1Mukama arangirra ngu ataire omu maiso g’abantu be “orwigi orukingwirweho, kandi busaho muntu asobora kurukingaho.” Nukwo tikirukuhuniriza ngu obutumwa bugenzere omu maiso butalekeire. Nubwo butumwa bwa Ruhanga hali abantu, kandi nibwija kusingura. Omu Okusuku’rwa 7:2 omulimo gw’okutekaniza abantu okwemerra ha kiro ekikuru eky’ekiniga kya Ruhanga ogerekeranizibwa na maraika “arukutemba kuruga eburasirazuba,” rundi, nk’abamu okubakihindura, “nk’okutooka kw’eizooba.” Rora ekiro nikitandika kuseesera—ha kubanza emyambi y’omusana eboneka eburasirazuba; egi eteranira hamu okwongera okutangaara, okuhikya oruziga rw’eizooba orugazi kandi orurukwetegerezebwa oburuboneka. “Omukama w’Omusana” obw’atemba kuhika haiguru hagati, omusana gw’eizooba, obutagasi bwalyo, n’amaani gaalyo byeyongera muno kweyoleka.

GSAM 464.2Nukwo okugenda omu maiso kw’obutumwa bwa maraika wa kashatu kubaire kuruga 1848, amazima agabugizire obugateirwe omu mulingo ogurukwetegerezebwa, kandi kuruga ha kasumi ako twolese okukura okw’embaganiza, okutalekerra, kandi okurukuhuniriza. Titwine omulingo ogundi ogw’okukisoborra, kuleka ngu Mukama nahikiiriza ekigambo kye hali abo, omu kasumi kanu obujunwa bwe obubuli haihi kwija, “balinda Sabiti okutagisiisa,”5 kandi bakahindura ekigere kyabo okuleka kukora eby’okwesemeza bo bonka ha kiro kya Ruhanga ekirukwera, nukwo, kurabira omu “kwikiriza kwa Yesu,” nk’okukirangirwe omu butumwa bwa maraika wa kashatu obw’omu Okusuku’rwa 14, bakwata “ebiragiro bya Ruhanga” byoona. Ha bantu banu Mukama akagamba kurabira omu nabi Isaya ati, “Nubwo omusana gwawe gulitooka nk’obuseesera, n’obwomeezi bwawe bulirahuka kumera; n’okuhikiirra kwawe [“Mukama, okuhikiirra kwaitu.” Yeremiya 23:6] kulikwebembera; n’ekitiinisa kya Mukama kirikulinda enyuma.”6 Obutwine emirago nk’egi, nitusobora tuta kunihira ekindi kuleka omulimo kuhikiirra? “Ruhanga obw’araba ali ha rubaju rwaitu, nooha asobora kuturwanisa?”

GSAM 464Banu Nibasobora Bata Kweyongera?

GSAM 464.3Obuturora enyikara eyabaireho omu 1846, Omukuru Joseph Bates obuyatandikire kuhandiika ekitabu kye eky’okubanza, ekitabu eky’okubanza kyonyini ekyaateirwe Abadventista b’ekiro kya mushanju ha nsonga ya Sabiti, aine sente ikumi n’ibiri n’ekicweka zonka omu nsi yoona, kandi kikamwetaagisa kuzikozesa ekiro kye eky’okubanza eky’okuhandiika kitakahweire; kandi obutugaruka kurora Omukuru James White n’ateera akapapura ke ak’okubanza, Amazima g’omu Biro Binu, n’esente eziyatungiire omu kutema obunyansi omu musiri, n’asindikira busa akapapura ako boona abakaba nibagonza kukasoma, kandi n’akagambaho nk’obutumwa obwali bw’okugenda ha mpero z’ensi,—obuturora entandikwa zinu entaito, omuntu nasobora kukaguza omu bigambo eby’abantu ab’omu biro bya Amosi ati, “Nooha aliimukya Yakobo? Baitu ali muto.”7 Obutulengesaniza eki n’enyikara y’omu 1905, amazima g’obutumwa obugateerwa omu maju amakumi abiri ag’okuteera ebitabu, agali omu bicweka eby’embaganiza eby’ensi, kandi emirundi nyingi agakora n’amaani gaago goona kuhikiiriza okwetaga kw’ebintu eby’okusoma, mali nitusobora kugamba tuti, Dora “orwigi orukingwirweho,” omuntu wena orwatakakingahoga.

GSAM 465.1Ha bantu ab’omu biro ebyabandize abaatekerezaga ngu omulimo tigulisobora kuhikiirra, nitusobora kugamba ebigambo nabi Zakaliya ebi yakomeremu abo abaatekerezaga kulemesa omulimo gwa Ruhanga omu kwombeka Yerusalemu obuhyaka ati, “Nooha agayire ekiro eky’ebintu ebitaito?”8 Ha bintu ebyabonekaga nk’ensozi z’ebizibu omu muhanda gwabo, Mukama akagamba kurabira omu nabi ati,—

GSAM 465Orusozi Rufookere Ekyeya

GSAM 465.2“Oli oha, iwe orusozi orukuru? Omu maiso ga Zerubaberi olifooka ekyeya; kandi alireeta ibale erya ha ruguru, n’okutoka nibagamba bati, Embabazi, embabazi zibe haliryo.”9 Nukwo kibaire kiti omu mulimo gw’obutumwa bwa maraika wa kashatu, kandi nukwo kiriba, okuhikya “ibale erya ha ruguru” obulirireetwa, rundi, omu bigambo ebindi, okuhikya omulimo obugulihwa.

GSAM 465.3Rora abantu bake ab’omu 1846, abanaku omu bintu, abanaku omu byona kuleka okwikiriza Ruhanga n’obuguuda bw’amazima, kandi orole omulingo omulimo gwabo gukuzire. Tekereza ha bintu eby’okukozesa ebiriho hati, ebitabu byona bitekaniziibwe, bihindwirwe omu ndimi, kandi biteirwe omu ndimi ez’embaganiza ez’ensi, n’abatambuze b’ebitabu abali amagana n’amagana nibataahya ebitabu binu omu maka g’abantu, eby’omuhendo gwa $400,000 buli mwaka. Ruhanga obw’aligumizaamu kuha omulimo omugisa, nitusobora kunihira kusingura. Habw’ebintu binu eby’okukozesa n’abakozi abarukweyongera buli mwezi, nitwesiga Kristo, titwetaaga kunihira ekindi kuleka ekyo Sulemani eki yazinire ha kanisa ya Ruhanga obuyarugaga omu nyikara yayo ey’irungu, “n’eigamira ha mukono gw’Enganzi yayo,” n’agyoleka n’eroora eti, “nungi nk’okwezi, netangaara nk’eizooba, kandi n’etiinisa nk’ihe eriine ebendera.”10

GSAM 466Okukonyeebwa Ekiconco ky’Obunabi

GSAM 466.1Turozere ngu oburagirizi bwa Mukama bukingwireho omuhanda amazima gasobole kusaasaana, kandi omugisa gwe ogurukwetegerezebwa gubeere n’okwekamba kw’abantu kugendera omu mihanda y’oburagirizi bwe; ekindi, omu kuimuka n’okugenda omu maiso kw’obutumwa bwa maraika wa kashatu, agambire n’abantu be kurabira omu kiconco ky’obunabi. Kinu tikibaire kusuku’rwa okuhyaka okw’okutwara ekiikaro kya Baibuli, nobukwakuba omu mulingo ogw’okuhinduramu enyegesa z’Ebyahandiikirwe, baitu kworeka nambere, omu businge bunu, hali akabi ak’okuruga omu bwangu bw’enjiri ya Kristo, nambere abantu bali omu kabi ak’okuhondera engeso z’obusinge, nibaikiriza ekisisani ky’okutiina Ruhanga ekitaine amaani.

GSAM 466.2Obutulengaho kwetegereza ensonga enu kurabira omu ky’okurorraho11 eky’abanabi aba ira, Mukama eki yatuhaire nk’emu ha ndengo ez’okulengeraho okwolekwa nk’oku, tusanga ensonga ez’okwetaga okwolekwa nk’oku hati nizisisana n’eza ira; nikwo kugamba ngu, omu buli businge abantu bali omu kabi akuhugurwa kuruga ha muhanda gw’amazima habw’enyegesa n’engeso ez’embaganiza ezirukukanya omu businge obwo. Omukwenda Paulo, obw’arukugamba ha kwolekwa kw’ebiconco Mukama ebyataire omu kanisa, agamba ngu biri “habw’okuhikiriza abarukwera, habw’omulimo gw’obuheereza, habw’okwombeka omubiri gwa Kristo; okuhikya itwena obutulihika omu bumu bw’okwikiriza n’obw’okumanya Omwana wa Ruhanga, okuba omuntu ahikiriire, okuhika ha rulengo rw’obukuru bw’okuhikirra kwa Kristo; nukwo tuleke kwikara tuli baana, nituzunguzibwa huku na huli, nitutwarwa buli muyaga gw’enyegesa, habw’obugobya bw’abantu, n’obudupe bw’amagezi mabi agabategesamu kubiihabiiha; baitu, nitugamba amazima omu kugonza, tukure omu bintu byoona hali ogu ali mutwe, Kristo: omu we omubiri gwona, oguteraniiziibwe kurungi kandi gukwataniiziibwe hamu habw’obukonyezi bwa buli rugingo, nk’okukora okw’amaani agalengereirwe buli kicweka, nigweyongera okukura, nigweyombeka omu kugonza.”12

GSAM 467.1Ensonga ezirukuhakaniza okwolekwa kw’ekiconco ky’obunabi omu kasumi kanu, zakusoboire kugambwa n’amaani nago gamu omu biro bya ira; nikwo kugamba ngu, twine Ebyahandiikirwe, nukwo titurukwetaaga ebiconco nk’ebyo. Baitu Ebyahandiikirwe ebi byonyini bitugambira ngu Kristo ataire ebiconco binu omu kanisa kukora omulimo gwabyo okuhikya “ekihikiriire [enyikara ehikiriire] obukiriija,” kandi ngu ekanisa esemeriire “kutasigara enyuma omu kiconco kyona, n’erindiriira okwija kwa Mukama waitu Yesu Kristo.”13

GSAM 467Abanabi Nitubetaagira Ki?

GSAM 467.2Abantu aba ira bakusoboire kutekereza ngu bakaba baine ekiragiro kya Ruhanga eky’engeso enungi, ekyahandiikirwe n’orukumu rwe wenka ha bipande by’amabaale; ngu bakaba baine ebiragiro, emisango, n’enyegesa ebyagambirwe Musa kuruga omu kanwa ka Ruhanga, kandi ebyahandiikirwe n’obwegendereza; kandi kiki ekindi ekyali nikyetaagwa? Baitu n’obukiraaba ngu bakaba baine amazima ago goona amarungi, Ruhanga akasemererwa kugamba nabo “omu biro eby’embaganiza n’omu miringo nyingi, kurabira omu banabi be abarukwera.”

GSAM 467.3Tusanga ngu obuhamya obwaahairwe abanabi ab’embaganiza, nka Isaya, Yeremiya, Ezekyeri, Danieri, Hoseya, n’abandi, buli murundi bukegesa omusingi gumu omukuru ogw’okworobera Ruhanga; baitu buli nabi akaba aine okuhana kwe okw’embaganiza hali abantu ab’omu kasumi ke, habw’engeso yabo ey’okuhugurwa kuruga ha misingi erukwera ey’ebihikire, nibatwarwa emigenzo eyakanyire omu businge obwo obunabi obubwaahairwe.

GSAM 468Okwetaga Ebiconco

GSAM 468.1N’obukiraaba ngu omuntu nasobora kuhakana ati, titwine enyegesa enungi ey’Ebyahandiikirwe eby’Endagaano Enkuru yonka, baitu twine n’ebigambo by’Omujuni waitu wenka n’eby’abakwenda, nukwo omusana ogundi nitugwetaagira ki? Kikyali ky’amazima ngu abakwenda abo abarukwera bakoleka ebiro eby’okumalirra, “obwire obw’akabi buliriija,” kandi abantu obu “baliba n’ekisisani ky’okutiina Ruhanga, baitu nibehakana amaani gaakwo,” batugambira kandi ngu “abamu baliruga omu kwikiriza, nibahuliriza emyoyo erukuhabisa n’enyegesa za badaimoni.”

GSAM 468.2Habw’ebyo byona, abantu Paulo abagambaho obw’arukuhandiikira Abasesalonika, abataliba omu mwirima, ekiro kya Kristo kitabatungira nk’omusuma, baitu abaliba baana b’omusana, batebeezibwa “kulenga ebintu byoona” ebirukukwata ha “bunabi,” kandi “kukwatira kimu ekirungi.”14 Kinu nikisisana n’okubagambira ngu abantu abaliba nibarindiriira okwija kwa Mukama Yesu Kristo, kandi ha mpero abasangwa betekaniriize ekiro ekyo, baliba n’okwolekwa kw’ekiconco ky’obunabi “okurungi,” okw’amazima, hagati yaabo.

GSAM 468Obumanyiso bw’Enkomerero

GSAM 468.3Tuli omu kasumi obumanyiso obubwingi buli hoona nibwoleka ngu ekiro kya Mukama kiri haihi. Tuli omu kasumi ako konyini abantu obubali b’okwimuka, abakwata ebiragiro byoona, kandi “babe n’obuhamya bwa Yesu”15—nugwo “Omwoyo gw’obunabi.”16 Kiki ekitusanga? Ngu omu myaka nkaaga ehingwireho abantu nk’abo baimukire, baine obutumwa nk’obwo bwonyini, kandi ekiconco ky’obunabi kyeyolekere hagati yaabo. Obutulenga ekiconco ekyeyolekere kurabira omu Muka E. G. White nitukozesa endengo za Baibuli, turozere ngu nikihikya buli kimu ekirukwetagwa. Kuruga ha kubanza kuhika ha mpero, omu bihandiiko byoona ebya Muka White, tihasanguirwemu n’omusitaara gumu ogurukuha orusa orutaito rw’okukora ekibi, rundi ogurukugumiisiriza okuruga n’akataito omu kigambo kya Ruhanga. Ebihandiiko binu tibiketeekere haiguru ya Baibuli, baitu biguma nibihabura abantu kwega ekigambo kya Ruhanga n’obwegendereza oburukukirayo, nibikyoleka nk’orulengo orukuru emisango yaitu erilengwaho omu kucwa omusango okw’okumalirra. Omu bihandiiko bye Kristo ahimbisibwa omu maiso gaitu nk’eky’okurorraho kyonka ekitusemeriire kuhondera. Arangirirwa n’amaani nk’okunihira kwaitu kwonka okw’obusinguzi hanu, ekiirukiro kyaitu kyonka kuruga omu kiniga ekirikwija, ibara lyonka kandi omuhanda gwonka ogutusobora kujunirwamu.

GSAM 469Obuhamya bw’Omuntu Wenka

GSAM 469.1Ha nsonga ya Muka White n’enyikara y’omulimo gwe, ebirukuhonderaho nihaheebwa; bikahandiikwa omu 1877 omuntu ayabaire amumanyire kandi ayayegere omulimo gwe kumara emyaka nyingi. Kandi hanyuma y’okulenga okw’emyaka erukuhika amakumi ataano n’esatu, emyaka ey’okurora n’obwegendereza, ninyikiriza ntaina kutankana buli kiteekerezo ekirukugambwa omu bigambo ebi:—

GSAM 469.2“Ha ngeso za munyanya itwe White nk’Omukristaayo, ninsaba kugamba ngu ninteekereza nimmanyaho ekintu. Mumanyire kumara emyaka ikumi n’emunaana,—okukira ekicweka ky’ebyafaayo by’abantu baitu. Mbaire omu ka yaabo emirundi mingi, obumwe kumara esande nyingi. Nabo baizire omu nju yaitu n’omu ka yaitu emirundi mingi. Ngendere nabo haihi hoona; mbaire nabo omu kyama n’omu bantu, omu nterane n’aheeru yazo, kandi ntungire emigisa emirungi muno ey’okumanya ebirukukwata ha bwomeezi, engeso, n’omwoyo gwa mwene itwe White na munyanya itwe White. Nk’omuheereza nfunire okukorra hamu n’abantu ab’emiringo yoona, n’engeso ez’emiringo yoona, okuhikya obunteekereza ngu ninsobora kumanyaho omuntu nk’oku ali, okukira muno hanyuma y’emyaka y’okumumanya haihi.

GSAM 470.1“Mmanyi ngu munyanya itwe White ali mukazi ow’obuculeezi, ow’ensoni, ow’embabazi, kandi ow’ekitiinisa. Engeso zinu tibazitaaho buzita kandi bakazikurakuraniza, baitu zimurugamu kurungi kandi hataroho kutalibana, kuruga omu nyikara ye ey’obuzaarwa. Tayehimbisa, tayetwara nk’ahikiriire wenka, kandi tayetwara nk’omuntu w’amaani, nk’abekambi abataine kwetegereza okubaguma bakora. Nsisinkaine emirundi mingi abantu abaine obwekambi obutaine kwetegereza, kandi mbasangire buli murundi baijwire okwetwara, baijwire amalala, bahangiire kugamba ebiteekerezo byabo, nibehimbisa habw’okwera kwabo, n’ebindi; baitu munyanya itwe White buli murundi mmusangire aine engeso ezirukwahukana n’ebyo byoona.

GSAM 470Munywani w’Abanaku

GSAM 470.2“Omuntu wena, n’anyakukira obunaku n’obuculeezi, nasobora kumugendaho atatiina, kuserra amagezi n’okuhuumuza, atabingirwe. Buli kaire afayo hali abo abaine okwetaga, abataina kantu, n’abarukubonabona, n’abaha ebibetaaga kandi n’abesengerezaho.

GSAM 470.3“Tinkamanyaga omuntu ondi aguma n’atiina Ruhanga nk’oku. Busaho kintu ekitandikwa hatabandize kusaba Ruhanga n’omutima gwona. Ayega ekigambo kya Ruhanga n’obwegendereza kandi obutosa. Mhurire munyanya itwe White n’agamba emirundi amagana n’amagana, nsomere obuhamya bwe bwona kuruga ha kubanza kuhika ha mpero, oburukukira obwingi emirundi mingi, kandi tinkasoboraga kusangamu ekigambo kimu ekibi, rundi ekintu kyona ekitali kyecumi kandi eky’Ekikristaayo kimu; busaho ekirukuhabya kuruga hali Baibuli na Kristo; baitu omu byo nsangamu okwesengereza okw’amaani muno kworobera Ruhanga, kugonza Yesu, kwikiriza Ebyahandiikirwe, kandi kubiseruliiriza obutosa. Ntungire obukonyezi bwingi omu mwoyo, emirundi etarukubarwa, kuruga omu buhamya. Mali, tinkabusomaga ntahulire ngu ninhanwa habw’obutagira kwikiriza Ruhanga okurukumara, habw’obutagira okwehayo, n’obutagira obwekambi omu kujuna abantu. Obundaaba nyine okwetegereza, rundi okusoroora okw’omwoyo, ningamba ngu obuhamya buli bw’omwoyo gumu kandi buli bw’enyikara emu n’Ebyahandiikirwe.

GSAM 470.4“Kumara emyaka amakumi asatu [hati nitusobora kugamba emyaka nkaaga] obuhamya bunu bwikiriziibwe kandi busomerwe omu bantu baitu. Bubakwasizeho buta? Bubaleetiire kuruga omu kiragiro kya Ruhanga? Bubaleetiire kuleka okwikiriza Kristo? Bubaleetiire kunaga Baibuli? Bubaleetiire kufooka abantu abasisi, ab’engeso embi? Mmanyi ngu nibasobora kulengesanizibwa n’ekitebe kyona ekindi eky’Abakristaayo, basangwe bali kurungi.

GSAM 471.1“Ekintu kimu ekimaze kwetegereza nikyo ngu abo abarukuhakaniza n’ekiniga ekirukukirayo okworekwa kwa munyanya itwe White, baikiriza ngu ali Mukristaayo. Omulingo okusobora kwikiriza kinu tindukugwetegereza. Balengaho kukisoborra nibagamba ngu abiihibwiibwe. Tibasobora kwoleka ibara limu eribi omu bwomeezi bwe bwona, nobukwakuba ekigambo kimu eky’engeso embi omu bihandiiko bye byoona. Bakahambirizibwa kwikiriza ngu ebihandiiko bye bingi birungi muno, kandi ngu omuntu wena ayakugendeye ha byona eby’arukugamba yakuba Mukristaayo omurungi, arukwesiga kuhika omu iguru. Kinu nikihuniriza muno, obwaraba ali kikwato kya Setani, n’ahaburwa Setani, rundi obukiraaba ngu ebihandiiko bye by’engeso embi rundi ebiteekerezo ebibungabunga eby’omutima gwe wenka.”

GSAM 471Abagenyi Baha Obuhamya ha Bihandiiko

GSAM 471.2Obupapura bwaitu oburumu ebihandiiko bya Muka White obubusindikwa, buserwa abo abarukukirayo obuculeezi, okutiina Ruhanga, n’okwehayo. Obubarukugamba ha bibasomere, bagamba bati, “Tugonza muno ebihandiiko bya Muka White. By’omugaso muno omu bwomeezi bwa buli kiro, biijwire enyegesa ey’okuleeta omuntu haihi na Mukama, kandi kumufora arukweyongera obuculeezi, okutiina Ruhanga, n’okwehayo. Ebihandiiko binu nibisisana muno n’Ebyahandiikirwe, nukwo obutukisoma kitubonekera ngu Muka White ateekwa kuba ahabwirwe Ruhanga kuhandiika omu mulingo ogu.” Nukwo obuhamya buli buti omu nsonga nyingi ez’abo abarukuhandiikirangana n’abakozi baitu abakwenda, abo nabo abatarukumanyira kimu ngu ebiteekerezo bya Muka White abihabwa omu kworekwa okurukwera.

GSAM 471Entandikwa y’Okutangwa

GSAM 471.3Obututekereza ha bintu ebikozerwe ekiconco kinu, ekikaguzo kiimuka kiti, Okutangwa kw’okwolekwa kw’ekiconco kinu kurugire nkaha kandi habwaki? Kandi abarukukitanga bahikire hali ki? Kuruga 1852 ntegereize ensonga enu n’obwegendereza, kandi nsangire ngu okutangwa kw’okwolekwa kunu okurukukira obwingi kurugire omu bantu abahanirwe habw’obuceke omu ngeso, habw’emize emibi, rundi habw’omuhanda mubi omu bwomeezi bwabo. Baingi abahanirwe bakahakana ngu bakaba batali babi nk’obuhamya okubwolekaga, kandi ngu bakwija kwoleka okusobora kugumira ha mazima n’obukiraaba ngu nibagenda obutahondera okuhana okubabaire bahairwe. Obwire bwolese ngu abarukukirayo obwingi omu bantu nk’abo behakaine okwikiriza kwabo, barugiire kimu omu bantu baitu. Abamu barozere ensobi yabo, bakwata amazima n’amaani agarukukiraho. Ekikaguzo kiimuka kiti, Abarukuhakaniza ekiconco kinu obubaraaba nibebemberwa Mukama, habwaki omwoyo gwabo guceka kandi bakagaruka enyuma kuruga hali Ruhanga? Ekiragiro ky’Omujuni waitu kiri ngu omuti gumanyirwa ha byana byagwo. Agamba n’amaani muno ati, “omuti omubi tigusobora kwana ebyana ebirungi.”

GSAM 472Okulemererwa kw’Abarukutanga

GSAM 472.1Nitwijuka emirundi abantu obubateekanize okutangira obuhamya bwa Muka White, nibagamba ngu omulimo gwabo gukwija kweyongera muno ahonaaho obubalihwaho obuhamya. Baitu bananirwe kimu kurora okunihira kwabo nikuhikiirra. Hanyuma y’emyaka y’okurwana, tibaine buhamya bw’okusaasaanya amazima ga Sabiti omu nsi oburukukira abo ab’omu mulingo gwabo obubayolesere emyaka amakumi ana n’omwenda enyuma. Omulimo gwabo obugwakuba gw’embaganiza ogwa Mukama, habwaki obutumwa bwabo buteyongere okukira aho?

GSAM 472Obusinguzi Buli Nkaha?

GSAM 472.2Baitu obuturoora obutumwa oburukurangirra ebiragiro bya Ruhanga n’okwikiriza kwa Yesu omu nsi,—obutumwa obukwataniize n’okwolekwa kunu okw’ekiconco ky’obunabi, n’amagezi gaakyo, enyegesa, n’okuhana,—turoora ngu bugenzere omu maiso n’obugumu kandi butalekeire kuruga ha ntandikwa yabwo kuhika hati. Obubuhondera amagezi ga Mukama kurabira omu kiconco ekyo, nibugenda omu maiso omu maani ga Mukama, obutumwa, nk’okutwolese, buehunguliriize ensi, kandi nibwanguha kuhika hali “buli ihanga, n’oruganda, n’orulimi, n’abantu.”

GSAM 473.1Ha kugenda kwabwo omu maiso omu biro ebihingwireho, nitusobora kugamba ngu ekigambo kya Ruhanga kihikiiriziibwe omu eki yagambire ati, “Busaho eky’okurwanisa ekikozerwe kukurwanisa ekirisingura.” Mali, omukono gwa Ruhanga gweyolekere omu businguzi obubaire n’okuimuka n’okugenda omu maiso kw’entambuza enu enkuru y’okwija kwa kabiri okuhika hati; kandi ha biro ebirikwija, nitwesiga okuhikiirra okw’amazima okw’ekigambo kye ati, “Ntaire omu maiso gaawe orwigi orukingwirweho, kandi busaho muntu asobora kurukingaho.” Omu kwesiga kunu nitusobora kuzina n’obugumu bwona tuti:—

GSAM 473.2“Baitu abaire ali naitwe, Kandi akyali naitwe, Kandi araganiize kuba naitwe Okuhika ha mpero.”

Notes

  1. Okusuku’rwa 3:8. ↩
  2. Okusuku’rwa 3:3. ↩
  3. Okusuku’rwa 3:10, 11. ↩
  4. Zabuli 124:1-8. ↩
  5. Isaya 56:1, 2. ↩
  6. Isaya 58:8, 13. ↩
  7. Amosi 7:2. ↩
  8. Zakaliya 4:10. ↩
  9. Zakaliya 4:7. ↩
  10. Ekizina Ekirukukira Ebizina 6:10. ↩
  11. Yakobo 5:10. ↩
  12. Abefeso 4:12-16. ↩
  13. 1 Abakolinso 1:6, 7. ↩
  14. 1 Abasesalonika 5:5, 20, 21. ↩
  15. Okusuku’rwa 12:17. ↩
  16. Okusuku’rwa 19:10. ↩

Note

Back