Boqonnaa 27 — Ragaalee Biraa Mirkanaa'an

GSAM 442.1"YEHOOSHAFAAT dhaabbatee akkana jedhe, Iyyuu dhaggeeffadhaa, yaa Yihuuday, isin jiraattota Yerusaalem; Gooftaa Waaqayyo keessanitti amanaa, akkasumatti ni jabeessifattu; raajjoota isaatti amanaa, akkasumatti ni milkaa'u."¹

GSAM 442.2Waggoota dura kennaa raagaan ragaatuun, dhuma dura fuulawwan maxxanfaman dhugaa kanaa "akka baala birraatti faca'u" jedhamee ture. Ummanni dhugaa amanan hojii kana raawwachuuf karaa tokkoon yoo gurmaa'anii yookaan qindaa'anii hin jiraanne ta'e, kun akkamitti akka raawwatamu gaaffii sammuu namoota baay'ee keessatti ka'e ture. Kununsa Waaqayyootiin, bu'aan guddaan yeroo baay'ee jalqaba gad-aanaa irraa argama; akkasumas guddina sirna hojii gidduu keenya ka'e keessatti ta'eera.

GSAM 442Waldaa Maxxansaa fi Ergamummaa

GSAM 442.3Naannoo bara 1870tti, yaadni waldaa waraqaalee tamsaasaa fi ergamootaa hundeeffamuuf jalqaba kan yaada dhiyeesse hojmaata obboleettota amantiidhaaf of kennanii muraasa kan Saawuz Laankaaster, Maasaachuuseets keessatti argamaniiti. Obboleettotni kun yeroo muraasaaf, waraqaalee fi barreeffamoota garee amantaa keenyaa namoota amantaa keenyaan ala jiran garaagaraaf poostaadhaan erguun, sana booda xalayaa dabalataa isaaniif barreessuun yaalaniiru. Kun namoonni muraasni dhugaa akka fudhatan taasise, kunis gaaffii, "Maaliif namoonni keenya hundi waan obboleettota muraasni hojjetan hojjechuu hin danda'an?" jedhu gara sammuu Paastara S. N. Haskellitti fide. Keessattuu bara 1871 keessa, mata dureen kun barruu 'Review' jedhamu keessatti hamma tokko ka'ee mari'atamaa ture. Walga'ii Addaa Konfiransii Waliigalaa kan Mudde 29, 1871 gaggeeffame irratti, Paastarri Haskell yeroo argamanii faayidaa hojiirra oolmaa sochii kanaa ibsanitti, murtii waldaalee barreeffama tamsaasuu hundeessuu gorsu dabarfame. Paastaroonni S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, fi I. D. Van Horn, waldaalee akkasii hundeessuuf karoora guutuu gochuuf koree ta'anii muudaman.

GSAM 443.1Sochiin kun hojii ergaa raawwachuu keessatti bara haaraa seensise. Hanga yeroo sanaatti, barnoonni dhugaa irra caalaatti carraaqqii lallabaa lubbuun jiruun raawwatamu qofatti daangeffamee ture. Waggoota hedduudhaaf, Paastarri Haskell waldaan waraqaa wacii fi ergamootaa akka milkaa'u gochuuf karoora qopheessuu fi hojiirra oolchuu irratti cimaatti hojjetaniiru. Dhugaa isaaf kennuun, inni dhugumaan damee kanarratti qajeelchaa duraa akka ture ibsuu dha. Kun dhimma waldaalee raabsaa fi misiyoonii naannoo (State) qofa irratti kan dhugaa ta'e osoo hin taane, bara 1878tti, Batal Kiriikitti walga'ee kan ture Konfiransii Waliigalaatiif, karoora Waldaa Raabsaa Waliigalaa (booda Idil-addunyaa jedhamee kan moggaafame) kan dirreen hojii isaa naannoo konfiransiiwwan keenyaa ala, Ameerikaa keessatti qofa osoo hin taane, biyyoota alaa keessattis ta'e, isa dhiyeesse isa ture.

GSAM 443Barreessitoota Gahumsa Qaban—Maariyaa Haantilii

GSAM 443.2Gooftaan, to'annoo isaa keessatti, barreessitoota dandeettii qaban kanneen sochii kana keessatti Paastara Haskell'iif gargaarsa guddaa ta'an kaaseera. Obboleettiin Maariyaa Haantliin ishee kan keessaa tokko turte, isheenis (waggoota booda dhufan keessa) dhukkuba qaamaa cimaa keessattillee osoo hin laafin hojjette, gara waggaa kudha afur dura hojii isheerratti boqotte. Carraaqqii isheetiin, carraawwan hojii biyya alaa ammaa jiran hedduun jalqaba irratti argaman. Barreessitoonni biroos hojii wal fakkaataa kanatti makaman, akkuma dirreen hojii babal'atetti immoo barreessitoonni afaanota adda addaa beekan barbaachisoo ta'aniiru.

GSAM 444Dhiibbaa Waldaalee Naannoo Irratti Qabu

GSAM 444.1Garuu bu'aan hundarra guddaan hojiin waldaa raabsa barreeffamaa gidduu keenya hundeeffamuun argame, dhiibbaa inni gurmaa'ina waldaalee kiristaanaa naannoo gidduutti hafuura ergamummaa uumuu fi guddisuuf geessiseedha. Kunis nama hundumaaf karaa xalayaa barreessuu fi barreeffamoota dubbifaman raabsuun waan tokko hojjechuuf, akkasumas fayyina lubbuuwwaniif kallattiidhaan hojjechuun kaka'umsa argachuuf carraa kenneera.

GSAM 444Ragaa Hojii Maxxansa Waraqaa Waaqtii

GSAM 444.2Akkaataa qajeelfama waa'ee hojii waraqaa raabsuu fi misiyonaa mata duree irratti Hafuura raagaatiin kenname agarsiisuuf, Ragaalee Lakk. 29 fi 30 irraa waraabna:—

GSAM 444.3"Hojiin tokko kan biraa caalaa barbaachisaa ta'e yoo jiraate, innis maxxansaalee keenya ummata biraan beeksisuun, karaa kanaan isaan Kitaaba Qulqulluu akka qoratan gochuu dha. Hojiin misiyoonii—maxxansaalee keenya maatiiwwan biraan beeksisuun, isaan waliin haasa'uun, isaan waliin fi isaaniif kadhuun—hojii gaarii dha, akkasumas kan dhiirotaafi dubartoota hojii paastarummaa akka hojjetaniif barsiisudha.

GSAM 444.4"Namni hundi hojii kanaaf mijaa'aa miti. Warri dandeettii fi ogummaa olaanaa qaban, kanneen hojii kana hubannaa fi sirnaan qabatanii, humna itti fufiinsa qabuun gara fuulduraatti tarkaanfachiisan, isaan filatamuu qabu. Karoorri sirriitti qindaa'e jiraachuu qaba; kunis amanamummaadhaan hojiirra ooluu qaba. Waldaaleen kiristaanaa iddoo hundatti hojii waraqaa xixiqqaa fi misiyoonii irratti fedhii guddaa qabaachuu qabu."

GSAM 444.5"Hojiin waraqaa raabsuu fi ergamummaa hojii gaariidha. Hojii Waaqayyooti. Karaa kamiinuu tuffatamuu hin qabu; garuu yeroo hunda kaayyoo isaa isa dhugaa irraa jallisuun balaan jira. Dirree ergamummaa keessatti hojjechuuf namoonni gurgurtaaf nama qoran barbaadamu. Namoonni amala gadhee qaban hojii kanaaf mijaa'oo miti. Dhiironniifi dubartoonni dandeettii, haasawa gaarii, dursanii hubachuu cimaa, fi sammuu adda baasuu qabaniifi gatii lubbuu namaatiif hubatan, isaan warra milkaa'uu danda'aniidha."

GSAM 445.1Waggoota kudha lama keessatti, waldaalee fi raabsitoota keenyaan kitaabota, barruulee xixiqqoo, fi waraqaalee lallabaa gatii Doolaara miliyoona 8 ol ta'an raabsuun, hojiin Waldaa Lallabaa fi Ergamummaa bu'aa qabatamaa akka qabuuf ragaan guddaadha.

GSAM 445Raajii fi Ogummaa Addunyaa

GSAM 445.2Hojii dirree Awurooppaa wajjin walqabatee raajjiin tokko kennamee ture, kan akka qulqullumatti guutamaa jiruun hamma ammaatti hubannoo argachuu qabu. Hojjettootaafi ummanni hojiin sun achitti, keessattuu Iskaandineeviyaa keessatti, akka Ameerikaatti itti fufuu akka hin dandeenye mirkaneessanii turan. Aadde Waayit, akka isaan dinqisiifatanitti, hojiin kun milkaa'inaan itti fufuu qofa osoo hin taane, akkuma Ameerikaa keessatti turetti karaa walfakkaatuun itti fufuu akka danda'u, akkasumas Gooftaan yoo isaan kaffaltii kudhanffaa isaanii, galii xixiqqoo argatan irraa illee, kaffaluuf murteessan, Waaqayyo akka isaan yaadan irra caalaa akka isaan milkeessu isheetti agarsiisuu isaa dubbatte. Isheenis akkasumas, namoonni kitaaba gurguran Iskaandineeviyaa keessatti ajaja duraa fudhachuun kitaabota gurguruu akka danda'anii fi kunis milkaa'ina akka ta'u itti himteetti. Hoogganoonni manneen maxxansaa biyyoota sanaa, "Kun hojjetuu hin danda'u;" isaan "karaa kanaan kitaaba gurguranii hin beekan," jedhan. Seenaan itti aanu akka agarsiisutti, wanti ergamaan Gooftaa dhimma kana irratti isheef mul'ise ogummaa gurgurtoota kitaabaa fi maxxansitoota addunyaa irra baay'ee caala ture. Hojiin gurgurtaa achitti raawwatamu jalqaba isaa irraa kaasee milkaa'ina argateera. Namoonni galii isaanii xiqqaa keessaa kudhanffaa kaasaaf kaffaluuf deemanii keessaa muraasni gurgurtoota kitaabaa ta'aniiru; of jiraachisuu qofa osoo hin taane, yeroo kamiyyuu caalaa galii argachaa jiru, kanaafuu kudhanffaa baay'ee guddaa kaffaluu danda'aniiru.

GSAM 445.3Bara 1895tti, kitaabonni mana maxxansaa keenya kan Noorweey, Kiristiyanaa keessatti maxxanfaman, namoota gurgurtaaf oolan (canvassers) tiin gurguramanii gatiin isaanii doolaara 40,000 ol ture. Kana akka raaga biraa dhugoomeetti ilaalaa; kunis yeroo waldaa keessattis ta'e alatti, gochuun hin danda'amu jechuun mormiin kallattii hundaan ka'ee turetti raawwatame.

GSAM 445.4Hojii waldaalee waraqaalee xixiqqoo kanneen bara 1871 fi sana booda hundeeffaman ilaalchisee, carraaqqii hojjettoota akkasii kanaan namoonni baay'een gara dhugaa akkuma carraaqqii dhuunfaa tajaajilaatiin dhufan jechuun ni danda'ama. Karaa dhaabbata kanaatiin ergaan sabaafi afaan lafa hundumaaf maxxanfamaa jira.

GSAM 446Faayaafi Hojii Maxxansa Barruulee

GSAM 446.1Wanti nama hawwatu tokko Waldaa Maxxansaafi Ergamootaa Kaalifoorniyaatiin Ebla, 1873 keessa gabaafame. Innis, faayawwan namoota dhugaa fudhataniin naannoo sanaatti hanga guyyaa sanaatti waldaadhaaf arjoomaman, baqaa'anii, qulqullina isaanii qoratamee, gatii warqeefi meetii isa dhugaa ta'een doolaara 200tti gurguramanii turan; kunis jechuun galiin kun hundi waraqaalee xixiqqoo, kitaabota xixiqqoo, fi barruulee yeroo yeroon ba'an kan raabsaman keessatti kan invastii ta'e, akkasumas waldaan sun durayyuu namoota digdama kanneen waraqaalee barreeffamaa galii faaya sana irraa argameen bitaman fayyadamuun dhugaa fudhataniif beekumsa qabatamaa akka qabdu ture. Warra barreeffama dubbisuun dhugaa beekaniidha keessaa tokko Joon I. Teey, kan Ooklaand, Kaalifoorniyaa irraa dhufe ture.

GSAM 446Saan Firaansiskoo Buufata Ergamummaa

GSAM 446.2Bara 1875tti, waldaa Kiristaanaa Saan Firaansiskootiif ragaa guddaan kennamee ture, kan amma sababa haala dinqisiisaa ta'een guutameef xiyyeeffannoon itti kennamu. Waldaan kun jalqabumarraa tajaajilaaf galma kireeffachuu dirqama irra turte, kunis baasii guddaa fi rakkoo muraasa waliin ture, sababni isaas yeroo baay'ee kaayyoo biraatiif waan oolaniif walga'iiwwan itti walitti fufan geggeessuun hin danda'amne.

GSAM 446.3Galgala Ebla 14 fi 20, 1875, miseensonni dursaa waldaa Kiristaanaa Saan Firaansiskoo mana Aadde J. L. James, Daandii Shanaffaa, kan Daandii Gabaa (Market Street) biratti argamuutti walitti qabamanii, Aadde White achitti haala sana ilaalchisee mul'ata isheef mul'ate nutti himte: inniis, San Francisco'n yoomiyyuu iddoo tajaajila lallabaa kan hojiin itti itti fufuu danda'u ta'uu ishee; akkasumas, yoo dhimmi kun ogummaadhaan gaggeeffame, lubbuuwwan dhugaa fudhachuu isaanii itti fufanii akka turan ture. Yoo mana waaqeffannaa kan namoonni itti affeeramuu fi itti hojjetamu ijaarame, lubbuuwwan lakkoofsa isaaniitti ni dabalama; isaanis gama isaaniitiin baasii walga'ii qopheessuuf ba'uufi liqii uumamu kaffaluuf ni gargaaru.

GSAM 447.1Aadde Waayitiin itti fufuun akkas jette, isheen akka argitetti, yeroo isheen waldaa San Firaansiskootiif barbaachisummaa mana waaqeffannaa ijaaruu irratti cimsitee dubbattu, waldaa hiyyeessa sanaaf tarkaanfiin dukkana keessa ba'uu fakkaata; garuu akka isheen himtuuf ajajamteetti, akkuma isaan tarkaanfii fudhatan, tumaa Waaqayyoo tarkaanfii tarkaanfiidhaan karaa isaanii banaa deemu, akkasumas hanga dhumaatti liqichi guutummaatti kaffalamutti karaa guutuu michoonni ni ka'u.

GSAM 447.2Ani, namoota muraasa walga'iiwwan duraan eeraman keessatti walga'an keessaa tokko waanan ta'eef, yaadni gareen sun, kanneen keessaa harki caalaan isaanii hiyyeeyyii addunyaa kanaa turan, mana walga'ii bal'ina miila 35 fi dheerina miila 80 ijaaruuf ka'uun isaanii, keessattuu magaalaa lafa tokkoof baasii xiqqaan yoo ta'e illee yoo xiqqaate doolaara 6,000 gaafatu keessatti, dhugumatti "sochii dukkana keessaa" fakkaata jechuu nan danda'a." Tarkaanfii kana kan isaan fudhachiise amantaa guutuu isaan qaban qofa ture; ragaa Aadde Waayitiin isaaniif baafte Gooftaa irraa kan dhufe fi dhugumatti kan raawwatamu ta'uu isaati.

GSAM 447.3Jalqaba isaa irraa kaasee hanga ammaatti hojii kana keessatti hirmaannaa xiqqoo waanan qabuuf, ragaaleen armaan olii kun guutummaatti akka raawwataman asirratti ibsuun barbaada. Yeroo nuti lafa barbaacha jalqabnutti, lafa doolaara 6,000 baasu tokko doolaara 4,000tti argachuu dandeenyeerra. Obboleettiin tokko yoo iddoo ishee gurgurtee, doolaara 1,000 akka kennitu dubbatte. Battalumatti qabeenyicha harka daldalaa qabeenyaa tokkoo keessa galchite, innis gatiin isaa baay'ee gadi akka ta'e itti hime. Torban lama keessatti iddoon ishee gatii isheen jalqaba itti kaa'teen doolaara 1,000 caalaatti gurgurame, waadinis raawwatame. Kan biraa, obboleessa hiyyeessa tokko kan waldaan akkamitti ijaaramuu akka danda'u hin hubanne, garuu akkas jedhe, "Yoo Gooftaan akka raawwatamu jedhe, karaa tokkoon ni bana," jedhe. Inni, dinqisiifannaan, qabeenyi fira isaa tokkoo kan walitti qabamee, kanaanis $20,000 akka qabaate argate. Inni ijaarsaaf $1,000 kenne, akkasumas lafa waldaa sanaa keessaa harka sadaffaa mana jireenyaa isaaf itti ijaaruuf bite, kanaanis karaa lamaan waldaadhaaf gargaarsa ta'e.

GSAM 448Gargaarsa Guddaa San Firaansiiskoof

GSAM 448.1Kanaafuu, yeroo koreen ijaarsa gamoo sanaa itti fufetti gargaarsaafi deeggarsa hedduu akka argate eeruu dandeenya. Gamaaggamni gamoon waldaa lafa waliin doolaara 14,000tti dhiyaatuun akka ijaarame, kana keessaa walakkaa ol ta'e gamoon osoo hin xumuramin dura gargaarsa namootaatiin akka uwwifame ibsuun gahaadha. Daandiin Laguna, bakka gamoon itti ijaarame, kutaa magaalaa gamoon barnootaaf oolan itti baay'ee hir'atu waan ta'eef, boordiin mana barumsaa bantiin mana sanaa osoo hin kaa'amin dura kutaalee gamoo gadii kiraan fudhatee barnoota itti geggeessuuf ture. Kiraan ji'aa doolaara torbaatamii shan, waggaa lamaaf dhiyaatutti kan argame, dhala maallaqaa fi baasiiwwan hojii idilee uwwisee, waldaan maallaqa walitti qabdu kamiyyuu liqii hafeef akka oolchu taasise.

GSAM 448Dhaabbata Yaala Bishaan

GSAM 448.2Yeroo ammaa kana, idaan yeroo sana jiru harki xiqqaan isaa hafeera, lafa jalaa mana kiristaanaa keessatti ammoo mana qoricha bishaanii guutummaatti qophaa'e ni argama; kun hundi rakkoo maallaqaa irraa bilisa ta'ee, idaa hafe irra baay'ee kan caalu yoo ta'u, innis dhiyootti waan darbe ta'a.

GSAM 448.3Kutaan ragaa waa'ee lubbuuwwan dhugaa fudhatanii dinqisiisaadhaan guutameera. Magaalaa sana keessatti namoonni digdamaan lakkaa'aman qofa osoo hin taane, dhibbootaan lakkaa'aman ifa dhugaa fudhataniiru, ammas kutaalee addunyaa garaagaraa keessatti bittinnaa'anii jiru. Yeroo yeroon gara Saan Firaansiskoo yeroon deemu, namoota yeroo dhumaatiif isaan argee kaasee dhugaa fudhatan lamaa hanga kudhaniitti arga; xumurri isaas amma hin dhufne.

GSAM 449Du'a Paastara Waayitii

GSAM 449.1Naannoo bara 1880tti Aadde Waayitiin hafuura raagaatiin abbaa manaa ishee, Paastara Jeems Waayitiif, akka inni yaaddoo fi itti gaafatamummaa hedduu ba'aa ture ofirraa buusee, kanneen harka namoota biroo fi dargaggootaatti dabarsu, yeroo inni "jijjiirama isaa isa dhumaatiif" of qopheessu, akka itti himtu qajeelfama argatte—kunis dorgommiin isaa kan lafaa dhiyootti akka xumuramu agarsiisa. Qajeelfama kana dhaggeeffachuu jalqabe, kunis yeroo isaa kan eeggate ture, sababni isaas bara 1881tti hojiin isaa dhaabbate, fi Yesuus keessatti rafate. Adoolessa 31tti ho'a qaamaa maleeriyaatiin qabame. Hagayya 3tti mana isaa irraa gara Sanitariumii Baatli Kiriikitti geeffame, achittis kunuunsaafi xiyyeeffannaa kennamu danda'u hunda argate, garuu bu'aa hin qabne. Haalli isaa itti fufiinsaan hammaachaa deeme. Jalqaba dhukkuba isaa irraa eegalee, "jijjiiramni isaa inni dhumaa" akka dhufe tilmaama qaba ture.

GSAM 449Ibsa Paastara Smith

GSAM 449.2Waa'ee taatee kanaa yeroo dubbatu, Paastarri Uraayyaa Ismiiz akkas jedha: "Haalli du'a isaa kana caalaa mijaa'aa ta'uun hin danda'amu ture. Guyyoota dhukkuba isaa sadan dhumaa keessatti hanga of beekutti, dhukkubbii tokkollee akka isa hin qabne ni ragaa ba'e. Gareen hiriyootaa dhugaa fi imimmaan guutaman guddaan, waaree Sanbataa miidhagaa sana yeroo lubbuun isaa suuta suutaan jalaa deebi'utti, gamoo keessaafi naannoo isaa dhaabbatanii turan. Akkuma hirriba tasgabbaa'aa keessa lixuu, akkasumatti du'aan boqote; yeroo hundi xumuramu, nagaa mi'aawaan fuula isaa hundarratti akka dibamee mul'ate. Akka kadhannaan kun deebifameef ture:

GSAM 449.4Yeroo du'a isaa umuriin isaa waggaa jaatamii fi guyyaa lama ture. Kabajni isaan Baatil Kiriik keessatti argatan, yeroo awwaalcha isaanii Hagayya 13tti namoonni yoo xiqqaate kuma lamaa fi dhibba shan ni argaman, akkasumas gara iddoo awwaalcha isaanii isa dhumaa Bakka Awwaalchaa Ook Hiilitti hiriirri konkolaattota sagaltamii shanii fi tuuta namoota miilaan deeman isaan hordofuun mul'ateera.

GSAM 450.1Ragaalee hedduu du'a isaa booda dhiyaatanii fi 'Review' keessatti maxxanfaman keessaa, kanneen armaan gadii qalama Paastara S. N. Haskell irraa fudhanne:—

GSAM 450.2"Yeroon murtii isaa sirrii haala rakkisaa hunda keessatti qabu, gara laafina garaa fi ulfina lubbuu isaa kan warra dogoggoranitti, akkasumas warra isa miidhanitti yeroo mallattoo qalbii diddiirrachuu isaanii argu agarsiise, fi jaalala inni waan sirrii dha jedhee amanuuf qabu yaadu, dhugumatti, 'Abbaan Israa'el keessaa kufaadha' jechuu nan danda'a. Inni yeroo boqotu, kaayyoon, akkasumas namoonni hedduun, hanqina dursanii tilmaamuu fi kunuunsa abbummaa isaa ni hubatu."

GSAM 450.3Yeroo inni du'u, diinonni keenya ergaan kun amma dhaabbachuu qaba jedhaniiru. Akkas miti; dhaabbileen isaan harka Waaqayyootiin, harkaa isaatiin hundeeffaman, guddachuun hanga caalaatti babal'achuuf, akka "muka Gooftaan dhaabe" ta'uuf, kan dameewwan baay'ee ija qaban irraa babal'atan ta'uuf murtaa'anii turan.

GSAM 450Seer-tumni Amantii Tilmaamame

GSAM 450.4Erga warri ergaa ergama sadaffaa lallaban, akka raajii Mul'ata 13tti, yeroon namoonni ajajoota Waaqayyoo eeguusaaniitiif Ameerikaa fi bakka biraatti ari'aman dhufu jedhan, waggootni shantama saddeet darbaniiru. Kitaaba Aadde Waayitiin barreeffame, kan mata dureen isaa 'Barreeffamoota Jalqabaa' jedhu keessatti, barumsa kana ilaalchisee kan armaan gadii dubbifna:—

GSAM 450.5"Malaa'ikichi, 'Ilaalaa!' jedhe. Xiyyeeffannoon koo gara warra hamoo, yookaan warra hin amanneetti na garagalche. Isaan hundi isaanii jeequmsa keessa turan. Kaka'umsiifi humna ummata Waaqayyoo isaan kakaasee aarsee ture. Jeequmsi, jeequmsi gama hundaan ture. Garee ifaafi humna Waaqayyoo qaban irratti tarkaanfiin fudhatamaa jiraachuu argeen. Dukkana isaan marsuun guddate; haa ta'u malee, isaan jabaatanii dhaabbatanii, Waaqayyoon fudhatama argatanii, isa amanuun turan. Isaan jeeqamanii argeen; itti aansuun gara Waaqayyootti ciminaan iyyaa dhaga'e. Iyyisni isaanii guyyaa guyyaan, halkan halkan hin dhaabbanne: 'Fedhiin Kee, Waaqayyo, haa raawwatamu! Yoo maqaa Keetii kabajsiisuu danda'e, ummata Keef karaa ittiin ba'an uumi! Saboota naannoo keenya jiran irraa nu baraari. Isaan du'aaf nu murteessaniiru; garuu harki Kee baraaruu ni danda'a.'"²

GSAM 451.1Sana booda geggeessitoota lafaa waliin mari'achaa, Saataaniifi ergamoota isaas naannoo isaaniitti hojiin qabamanii arge. Barreeffama tokko arge, kan koppiiwwan isaa kutaalee biyyattii adda addaatti faca'an, kan ajaja kennu, qulqulluunni amantii isaanii addaa yoo dhiisanii, Sanbata dhiisanii, guyyaa jalqabaa torbanii yoo kabajanii malee, ummanni yeroo murtaa'e booda isaan ajjeesuu akka danda'u ibsu.³

GSAM 451Amerikaa keessatti Dararaa

GSAM 451.2Mormitoonni keenya, Heera Gamtaa Yunaayitid Isteetis akka jedhutti, "Koongiresiin ijaarsa amantii ilaalchisee yookaan raawwii isaa bilisa ta'e dhorkuu irratti seera hin baasu," jedhuufi, kana irratti dabalataanis, "Mirgi Bilisaa" kan naannolee hedduu seera amantii baasuu dhorka, jedhanii sababa dhimma kanaatiin ari'umsi biyya kana keessatti gonkumaa hin dhufu jedhaniiru. Mormiiwwan kana hunda keessattillee, ummanni keenya ergaa akeekkachiisaa lallabuu fi walitti bu'iinsa kanaaf qophii barbaachisu gochuu itti fufaniiru.

GSAM 451.3Bara 1863tti, yaad-rimee Heera Yunaayitid Isteetisii fi seera biyyattii jijjiiruun, akka isaan hojiirra oolmaa amantaatiif tajaajilan gochuuf kaayyoo godhatee, jaarmiyaan tokko hundeeffame. Yaadoonni kun saffisa guddaan deeggartoota argataniiru, akkasumas yaadni namoota dirqisiisanii waan sirrii hojjechiisuu, keessattuu ilaalcha Dilbata kabajuu irratti, babal'achaa dhufeera; kanaafuu, ari'atamni cimaan duruu naannolee hedduu keessatti jalqabameera, hanga naannolee seera Dilbataa isaanii warra yaada sammuu isaaniitiin guyyaa biraa kabajaniif iddoo kennu qabanittillee, namoonnis Dilbata waan hin kabajneef hidhamaniiru.

GSAM 452Qabamni Dhibbaa fi Kudha Jaha

GSAM 452.1Fuuldura kootti tarreen Adventistoota Guyyaa Torbaffaa Ameerikaa keessatti bara 1878 irraa hanga Bitootessa 1896tti hidhamanii dhibbaa fi kudha ja'aatu jira. Isaan keessaa, dhibbaa fi sagalitu yakkaan itti murtaa'e. Isaan keessaa baay'een isaanii guyyoota digdamaa hanga jaatamaatti hidhamaniiru, akkasumas gara kudha lamaan isaanii garee hidhamtoota silsilataan wal qabsiifaman (chain gang) keessatti ajjeestota, hatoota, fi yakka raawwattoota hunda caalaa hamoo ta'an waliin hojjechuuf dirqamsiifamaniiru. Haala hundumaa keessatti, warra adabbii irratti murteessaniin, lammiilee filatamoo ta'uu isaanii fudhatama argataniiru.

GSAM 452Waldaa Bilisummaa Amantii

GSAM 452.2Adoolessa 21, 1889, magaalaa Battle Creek, Mich. keessatti, Waldaan Bilisummaa Amantii Biyyaalessaa jedhamu kan hundeeffame; kaayyoon isaas seera amantii mormuu, hariiroo dhugaa amantii fi mootummaa siivilii gidduu jiru ilaalchisee uummataaf odeeffannoo raabsuu, akkasumas warra sababa yaada sammuutiif ari'atamaniif gargaarsa gochuu ture. Waldaan kun barreeffamoota raabsuu fi ummata biyya keenyaa keessatti dirqamootaa fi balaawwan yeroo sanaa ilaalchisee hubannoo uumuu keessatti hojii guddaa hojjeteera. Dhugumatti, ergaa Mul'ata 14:9-12 keessatti argaman akeekkachiisa babal'isuu keessatti hojii guddaa hojjeteera.

GSAM 452Gargaarsa Barruulee Addunyaawaa

GSAM 452.3Miidhaan yeroo sana Amantaa Warra Guyyaa Torbaffaa Adventist irratti raawwatamaa ture, gaazexoota akka New York Sun, New York World, Chicago Inter Ocean, fi kkf keessatti barreeffama yaada gabaabaa keessatti kaafame. Barreeffamoonni bilisummaadhaan waa'ee adeemsa seeraan alaa lammii Yunaayitid Isteetis tokko irratti, yaada ofii isaa hordofuu isaatiif, akkasumas guyyaa ajaja keessatti ramadame eeguu isaatiif fudhatame ibsu ni maxxanfaman. Barreeffamoota gaazexaa amala akkasii qaban kanaan, dhimmi kun dubbistoota miliyoonaan lakkaa'aman fuulduratti dhiyaate. Ji'a tokko keessatti, dhugaan ijoo ergaa ergamicha sadaffaa namoota baay'ee bira ga'e; namoota kana ga'uun kan nuuf hin dandeenye waggoota digdamaa oliif ture caala.

GSAM 453Aarii Namaa Gooftaa Galateeffachuuf Gargaare

GSAM 453.1Kanaafuu, carraaqqiin namoonni hojii Waaqayyoo ittisuuf, akkasumas seera Sabata ajaja afraffaatti ajajame mormuuf Sabata biraa deeggaruuf baasan, dhugaan saffisaan akka tarkaanfatuuf karaa baneera.

GSAM 453.2Waan ji'oota muraasa keessatti karaa kanaan raawwatame yeroon xiinxalu, barreeffamoonni lama sammuu kootti cimsanii dhufu. Inni tokko akkas jedha, "Dhugaa irratti waan tokkollee hojjechuu hin dandeenyu, dhugaa bira jiraachuuf garuu ni hojjenna;"⁴ inni kaan immoo, "Dhugumatti, aariin namootaa siif faaruu qaba; aarii hafe immoo ni to'atta."⁵

GSAM 453Raaga Seera Dilbataa

GSAM 453.3Ragaa Lakk. 32, kan bara 1885 maxxanfame keessatti, seerotni Dilbataa Yunaayitid Isteetis keessatti akkamitti akka ragga'an ibsi jira. Akkas jedha: "Jaallatamummaa fi deeggarsa argachuuf, seera baastonni gaaffii seera Dilbataatiif ni hunkuru."⁶ Amma yeroo gabaabaaf, kun duraanuu akkamitti akka raawwatame ilaalla.

GSAM 453Seera Agarsiisa Addunyaa

GSAM 453.4Bara 1892tti, Kongireesiin, Agarsiisni Addunyaa kan bara sana Caamsaa hanga Onkoloolessaatti magaalaa Chicago, Illinois keessatti gaggeeffamu, Dilbata akka hin banamne dhorkeef gaaffiin dhiyaateef. Seerri akkasii Adoolessa 19, 1892tti, dhiibbaa akkuma armaan olitti raagame sana jalatti dabarfame. Akkasumas, kun yeroo jalqabaatiif Kongireesiin Yunaayitid Isteetis kan Ameerikaa Kaabaa dhimma Sanbataa irratti seera baase ta'uun isaa yaadatamuu qaba.

GSAM 453.5Waltajjiileen amantaa tarree maqaa fi iyyatawwan hedduu ergan, fi teelegiraamota, Kongireesiif iyyachuu qofa osoo hin taane, miseensota Kongireesichaatiifis gaarummaadhaan (?) akkas jechuun beeksisaa turan, "akka nuti kana booda, miseensa Kongireesii kamiyyuu, seenaataras ta'e bakka bu'aa, kanneen murteewwan kana keessatti ibsaman ala Agarsiisa Addunyaatiif gargaarsa dabalataa gosa kamiiyyuu sagalee kennan yookiin deeggaran, aangoo yookiin sadarkaa amanamummaa kamiyyuuf sagalee kennuu yookiin deeggaruu irraa of qusannuuf waadaa ofiifii fi walii keenyaaf galle." Ulaagaaleen isaa Agarsiisichi Dilbata cufamuu qaba kan jedhu ture.

GSAM 454Haasaa Kongireesii keessatti, 1892

GSAM 454.1Fakkeenyummaa haasaa Galma Kongireesii keessatti taasifameef, yeroo seerichi ragga'etti, kan armaan gadii dubbisaa:

GSAM 454.1"Ibsa mormii ifatti, qulqullinaan, fi Kongireesii Yunaayitid Isteetis irraa dhiyaate arguun barbaada. Barreessaa. Akkamitti barreessitu? ... Yoo ija jabdu, jechaan ibsaa; yoo ija jabdu, falmaa; warra sagalee itti kennan keessaa meeqatu deebi'ee as dhufa? Homaa, akkas ta'a jedheen abdadha. Isa mormuudhaan of balaadhaaf saaxiluu jirtu."

GSAM 454Of-tuulummaa Waldaa Kiristaanaatiin Mul'ate

GSAM 454.2Warri seerri kun akka dabarsamu Kongireesii gaafatanii fi mirkaneeffatan, karoora seera amantii isaanii keessatti injifannoo guddaa akka ta'e itti dhaga'ameera, kunis dhugaa kana irraa ifa: lallabdoota beekamoo kana keessaa tokko, itti aansuun magaalaa Pittsburg, Penn. keessatti lallaba isaa irratti akkas jedhe:—

GSAM 454.3"Waldaan kiristaanaa qaamolee siyaasaa yookaan bulchiinsaa gurguddoo biratti ulfaatina akka qabdu kan agarsiifame haala bu'a qabeessa ta'een dhimma Agarsiisa Addunyaa dhiheenya kanaatiin, yeroo Mana Maree Senetii Yunaayitid Isteetis, qaamni biyyattii keessatti ol'aanaa ta'e, sagalee amantii dhaggeeffatee, seera ramaddii maallaqaa Agarsiisa Addunyaatiif doolaara miliyoona 5 kan waldaan kiristaanaatiin hundeeffame, kan balballi agarsiisa guddaa sanaa Dilbata banamuu akka hin qabne jedhuun, dabarse. Dhugaan gaariin guddaan kun sammuu Kiristaanaatti kan agarsiisu, kun yoo hojjetamuu danda'e, tarkaanfiileen biroo walqixa barbaachisoo ta'anis akkasuma hojiirra ooluu akka danda'anidha. Waldaan Kiristaanaa yeroo hundaa aangoo argachaa jira, sagaleen isaas gara fuulduraatti kan darbe caalaa yeroo baay'ee ni dhaga'ama."

GSAM 454.3Kanaafuu, ragaaleen bara 1885 kenname sun akkamitti akka raawwatamee fi raawwatamaa jiru ni argina.

GSAM 455Tokkummaa Kaatolikii fi Pirootestaantii

GSAM 455.1Kana waliin walqabatee, raaga biraa kan bara 1885 godhame, kan Ragaa Lakk. 32 keessattis argamus ni eerina:—

GSAM 455.2"Yeroo amantiin Pirootestaantii garaagarummaa jiru ceetee harka humna Roomaa qabattu; yeroo isheen gara boollaatti harka ishee diriistee amantii hafuurotaa wajjin wal qunnamtu; yeroo, dhiibbaa gamtaa sadan kanaa jalatti, biyyi keenya seera heera ishee kan mootummaa Pirootestaantii fi rippablikaanii ta'e hundumaa ni haalli, akkasumas sobaafi gowwoomsaa paappasii babal'isuuf ni mijeessiti, sana booda yeroon hojii dinqisiisaa Seexanaa ga'uu isaa, fi xumurri dhiyaachuu isaa ni beekna."⁷

GSAM 455.3Ragaan raaga kanaa inni jalqabaa akkamitti akka guutamaa jiru agarsiisuuf, wanta naannoo keenyaatti ta'aa jiru qofa ilaaluun ga'aadha. Ilaa, Warri Pirootestaantii, tajaajiltoonnis ta'e ummanni, jaalala Kaatolikootaa argachuuf yaalaa, gara waldaalee isaaniitti akka dhufan affeeraa jiru. Kun haa yaadatamu, bara 1885, yeroo ragaaleen armaan olii kenname sanatti, wanti amma kallattii kanaan mul'atu homaa hin turre.

GSAM 455.4Akkaataa Warri Pirootestaantii gargaarsa fi harka Paappistootaa itti yaadan ibsuuf, gaazexaa 'Kansas City (Mo.) Star' kan Bitootessa 18, 1896 irraa waraabee kaasa.

GSAM 455Metiidistootaa fi Guyyaa Qulqulluu Paatirikii

GSAM 455.5Guyyaa Ayyaana St. Patrick, Bitootessa 17, 1896, Mana Oopperaa Coates, Kansas City, Mo. keessatti, Dr. Mitchell, paasterii waldaa Methodistii guddaa Kansas City, haasaa dhiheessaniiru. Gaazexaan Star kutaa haasichaa tokko "agarsiisa xiqqoo nama hawwatu" jechuun ibsa. Dr. Mitchell yeroo akkana jedhan harka rukuttaa guddaan isaan simatame:—

GSAM 455.6"Jibbiinsi amantii ijoollee wallaalummaati. Nuti kan jibbiinsa amantii qabnu ollaa keenya sirriitti waan hin beekneefi. Nuti Warri Pirootestaantii, Kaatolikoota ilaalchisee wantoota jechaan ibsamuu hin dandeenye akka amannu barsiifamneerra. Kaatolikoonnis Pirootestaantota ilaalchisee wantoota jechaan ibsamuu hin dandeenye akka amanan barsiifamaniiru. Amma yeroo walitti siqnee ija walitti ilaallee harka wal qabannu, yaada dogoggoraa walii keenya ilaalchisee qabnu arganna; utuu wal caalaa wal beeknee, caalaatti wal jaallachuu dandeenya turre. Walirraa fagaannee wal ceepha'aa turre. Warra Kiristoos eebbifamaa hordofanitti qaani! Kiristaanonni hundi dhiiga qaalii tokkoon furamaniiru; ayyaana Waaqayyoo tokkotti jiraanna, samii tokkottis gahuuf ni eegna. Obboloota koo, as lafarra osoo jirru wal baruun keenya wayya.

GSAM 456.1Gaazexaan 'The Star' itti fufuun akkas jedha:—

GSAM 456.2"Dr. Mitchell sana booda Faadar Daaltan [lubicha Kaatoolikii] isa duubaan taa'u garaatti garagalee, harka isaa diriirsee, 'Kunoo, Obboleessa Daaltan, harka kooti,' jedhe. Faadar Daaltan ka'ee harka diriifame sana qabate, Dr. Mitchell yeroo isaan wal harkisu, akkana jedhe, 'Erga yeroo dheeraaf magaalaa tokko keessa lafarra jiraannee booda, samii irratti ergamaan walitti nu beeksisuun dirqama keenya ta'uun isaa qaanii guddaadha. Lafarra asitti wal baruu haa jalqabnu.' Dhaggeeffattoonni harka rukutanii gammachuun isaanii ibsan, Faadar Daaltan erga taa'ee booda, Dr. Miicheel haasaa isaa itti fufe."

GSAM 456Waan Guddaa fi Murteessaa

GSAM 456.3Ergaa biraa kan guyyaa Feebruwari 18, 1892, Meelboorn, Awustiraaliyaa irraa ergame irraa waraabna:

GSAM 456.3"Jannatni guutuun akka waan taateewwan diriiranii deeman ilaalaa jiru natti mul'ate. Wal-dhabdee guddaa fi yeroo dheeraa mootummaa Waaqayyoo lafa irratti godhamu keessatti rakkoon murteessaan tokko ni mul'ata. Wanti guddaa fi murteessaan tokko ni ta'a, innis dafee ta'a."

GSAM 456"Biyya Kiristaanaa" kan Abbaa Seeraa Brewarii

GSAM 456.4Sanadni kun erga barreeffamee guyyaa kudha tokko booda, gara Yunaayitid Isteetis osoo hin gahin dura, taateen tokko uumame, kan Pirootestaantii fi Kaatolikii lamaanuu egeree biyya kanaa keessatti murteessaa jedhanii ibsan. Ani kanin eeru murtii Mana Murtii Olaanaa Yunaayitid Isteetis, kan Gurraandhala 29, Daanyicha Gargaaraa Biruweriin kenname, kan "Kun biyya Kiristaanaati" jedhuudha. Akkuma duraan agarsiifametti, bara sanuma Adoolessa 19, Seerri Dilbata Cufuu Agarsiisa Addunyaatiif bahe ragga'e. Ministeeronni ragga'ina isaatiif cimanii falman, sababni isaas akkuma Manni Murtii Olaanaan biyyi kun biyya Kiristaanaa ta'uu ishee labsetti, akka waan ofumaan beekamuutti Sanbanni Kiristaanaa xurii irraa eegamuu qaba jechuun kadhannaa cimaa dhiyeessan. Kanaafuu paartii Haaromsa Biyyaalessaa akkas jedhee yaade. Kun biyya Kiristaanaa waan ta'eef, Waaqayyoof fi seera isaatiif akka bu'uura mootummaa isaatti beekamtii kennuu qaba, kkf. Dhugumatti, falmii xumuraa kana keessatti wanti guddaan fi murteessaan tokko ta'eera, "inniis dafee ta'e."

GSAM 457Raajota Durii

GSAM 457.1Mul'atoota tajaajiltoota Waaqayyoo, warra raajotaaf kenname keessaa, gosa lama akka turan fakkaata—tokko "mul'ata ifaa," yookaan kanneen namni dhuunfaa mul'ata keessa osoo jiruu mul'atan jedhamu; kan biraan immoo "mul'ata halkanii" jedhama. Mul'anni isa duraa kun 1 Samu'eel 3:1 keessatti eerameera, achittis muuxannoon mucaa Samu'eel jechoota kanaan argama: "Guyyoota sana keessa dubbiin Waaqayyoo qaalii ture; mul'anni ifaan hin turre."

GSAM 457Mul'atawwan Ifaa

GSAM 457.2Mul'anni amala kanaa (mul'ata ifaa) ture, kan keessatti harki Gooftaa raajicha Eekiyel irratti ture. Abbootiin Yihuudii fuuldura isaa yeroo taa'an, mul'ata ifaatiin isa argan.⁸ Yeroo biraa, raajicha Daani'eel bulchitoota Kaaldayii gidduutti mul'ata keessatti fudhatame. Isaan achi turanii utuu hafe, mul'ata keessatti isa arguu danda'u turan, garuu kanaa mannaa, "sodaan guddaan isaan irra bu'e, kanaafuu of dhoksisuuf baqatan."⁹

GSAM 457Mul'ata Halkanii Aadde Waayitii

GSAM 457.3Mul'anniwwan Aadde White warri durii hundi mul'ata ifaa turan. Bara 1884 irraa eegalee, amalli mul'atawwanii kallattii kanaan jijjiirameera; ammaan tana Macaafa Qulqulluu keessatti "mul'ata halkanii" jedhamu ta'aniiru, abjuu qofa osoo hin taane, ergamichi ifaa sun akkuma waggoota durii mul'ata ifaa keessatti gochaa turetti mul'atee isheedhaaf qajeelfama kenna. Meeqa "mul'ata halkanii" kan Macaafa Qulqulluu keessatti galmaa'an jiru, kunis akka salphaatti Seera Uumamaa 46:2; Daani'eel 2:19; 7:13; Hojii Ergamootaa 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25 dubbisuun hubatamutti.

GSAM 458.1Mul'atawwan halkanii Aadde Waayitii keessatti raagawwan barbaachisoo hedduun kennamaniiru, akkuma kanaan dura ibsametti sirriitti guutamaniiru. Amma ilaalchota yeroo booda dhufan muraasa nan eeru.

GSAM 458Gara Waashingitanitti Godaanuu

GSAM 458.2Bara 1893tti, Aadde Waayitiin akkas jette:

GSAM 458.2"Amma Battal Kiriik keessatti hojiiwwan hedduun wal irra tuulamaa jiru. Hojiiwwan sun yoo qoodamanii magaalota biroo keessatti kaa'aman, bakkeewwan biroo ifaafi beekumsi akka eebbisuuf, kun tartiiba Waaqayyoo ta'a ture. Gooftaan Battal Kiriik keessatti Yerusaalem lammaffaa hin barbaadu. Fedhiin Waaqayyoo yoo raawwatamu, haaromsaafi jijjiirama cimaa, akkasumas dhiheessiiwwaniifi dhaabbileen jijjiiramanii bakka biraatti geeffamuu qabu."

GSAM 458.3Walga'ii Waliigalaa kan Oakland, Kaalifoorniyaatti, Bitootessa 1903 keessatti, akkas jette:

GSAM 458.3"Waggootaaf ummata keenyaaf akeekkachiisni kennamaa ture, 'Battle Creek keessaa ba'aa.' Garuu sababa faayidaawwan hedduun achitti hundeeffamaniif, achuma turuun mijaa'aa waan tureef, namoonnis maaliif akka godaanan hubachuu hin dandeenye."

GSAM 458.4"Gaaffii iddoo biraa qubannaa ilaalchisee ka'euf deebii kennuun, Eeyyee jedha. Waajjirriwwan Konfiransii Waliigalaa fi hojiin maxxansaa Baatil Kiriik irraa haa ka'u. Iddoon isaa eessa akka ta'u, Qarqara Galaana Atlaantiik irratti moo iddoo biraa akka ta'u hin beeku. Garuu kana nan jedha, Waajjira Riiviyuu achitti deebisanii ijaaruuf Baatil Kiriik keessatti dhagaa yookaan bulukkeessii tokkollee hin kaa'inaa. Waaqayyo iddoo isaaf wayyu qaba."

GSAM 458.5Ajaja kana erga dhaga'anii booda, walga'iin amantootaa sagalee kennuun "waajjirriwwan Konfaransii Waliigalaa Baatil Kiriik, Miishigaan irraa gara iddoo qarqara galaana Atlaantiikitti argamutti akka jijjiiramu" murteesse.

GSAM 459.1Koree Waldaa Olaanaa kan walgahii Waldaa Olaanaa hordofee magaalaa Battle Creek keessatti geggeeffame irratti, sagaleen kan kenname "waajjirri muummee Waldaa Olaanaa naannoo magaalaa New York keessatti akka hundeessamu ni deeggarra" kan jedhu ture. Kanaafuu, iddoo mijaa'aa ta'e barbaaduuf koreen guddaan tokko filatame. Koreen sun karoora isaa Aadde White'tti ibsuun, ifa dabalataa isaanif qabaachuu ishee gaafate. Isheenis deebii isheetiin akkas jette:—

GSAM 459.2"Gooftaan hubannoodhaan fi kadhannaan akka sochoonu nu haa gargaaru. Akka inni mana maxxansaa keenya eessa akka dhaabnu dafnee beekuu barbaaduutti nan amana. Karaan keenya inni nageenya qabu tokkichi yeroo duumessi socho'u nutis socho'uuf qophaa'anii eeguu akka ta'e nan amana. Akka inni nu qajeelchu haa kadhannu. Inni to'annoo isaa keessatti akka nuti Battle Creek gadhiisnu agarsiiseera....

GSAM 459.3"Niiwu Yoorki keessatti hojiin raawwatamuu qaba, garuu mana maxxansaa keenya achitti hundeessuu qabna moo hin qabnu jechuu hin danda'u. Ifa argadhe kana sochii kanaaf deeggarsa ta'ee gahaa dha jedhee hin fudhadhu."

GSAM 459.4Erga torban lamaaf magaalaa Niiwu Yoorkii fi magaalota naannoo ishee keessa iddoo barbaacha turanii booda, koreen mana maxxansaa sanaaf iddoo mijaawaa argachuu hin dandeenye. Yeroo kanatti, xalayaan Caamsaa 30ffaa barreeffame tokko dhufe, isa keessatti Aadde Waayitiin akkas jette:—

GSAM 459.5"Obboleeyyan keenya mana maxxansaa Review and Herald'iif iddoo yeroo barbaadan, dhugaan Gooftaa barbaaduu qabu. Of eeggannoo guddaa, dammaqina, fi kadhannaadhaan, akkasumas dadhabina ofii isaanii yeroo hunda hubachuun socho'uu qabu. Murtii namaarratti hirkachuu hin qabnu. Ogummaa Waaqayyo kennu barbaaduu qabna....

GSAM 459.6"Waa'ee dhaabbaticha Niiw Yoork keessatti hundeessuu ilaalchisee, of eeggadhaa jechuu qaba. Niiw Yoorkitti dhihoo ta'uu isaa hin deeggaru. Amma sababoota koo hunda isiniif ibsuu hin danda'u, garuu bakki kamiyyuu magaalaa sana irraa maayilii soddoma keessatti argamu baay'ee dhihoo akka ta'u nan amana. Naannoo iddoowwan biroo qoradhaa. Faayidaawwan Waashingitan, D.C. sirriitti qoratamuu akka qaban nan amana.

GSAM 460.1"Dhaabbata kana magaalaa keessatti yookaan naannoo magaalaa keessatti hundeessuu hin qabnu. Naannoo baadiyyaa, kan lafaan marfamuu danda'utti hundeeffamuu qaba."

GSAM 460Tilmaama Dhiyeessii Mijaawaa

GSAM 460.2Odeeffannoo kanaan booda koreen kadhannaan Waashingitan naannoo ilaaluu jalqabe, yeroo sanatti xalayaan sadaffaan qajeelfama kana qabate dhufe:

GSAM 460.2"Nuti iddoo hojii keenya kan Bahaatti argamu ilaalchisee ifaaf kadhachaa turre, iftis karaa ifa ta'een nuuf dhufeera. Ifni mirkanaa'aan kan naaf kenname, namoota maallaqa bilisaan itti fayyadamaniin maallaqni baay'een irratti ba'e iddoowwan gurgurtaaf nuuf dhiyaatan akka jiraatanidha. Abbootiin qabeenyaa masaraawwan kanaa ni du'u, yookaan xiyyeeffannoon isaanii gara wantoota birootti ni harkifama, qabeenyichis gatii baay'ee gad aanaadhaan gurgurtaaf ni dhiyaata....

GSAM 460.3"Ifa naaf kenname irraa kan ka'e, yeroo ammaa kanaaf waajjirri muummee 'Review and Herald' Waashingitanitti dhihoo ta'uu akka qabu beeka."

GSAM 460Iddoon Raagame Argame

GSAM 460.4Ergaa kana harkaatti qabatanii, koreen Diistiriiktii Kolombiyaa keessatti iddoo barbaaduu jalqabe, garuu lafti aakarii tokkoof doolaara kuma tokkoo gadi akka hin argamne ta'e. Dhumarratti xiyyeeffannoon isaanii gara Paarkii Taakomaatti deebi'e. Gabaasni koree kunooti:—

GSAM 460.5"Naannoo aakarii shantamaa ta'u kan Diistiriiktii alatti, garuu daangaa magaalaa Taakomaa Paarkii keessatti argamu, kan doolaara kuma jahaatti yookaan gatii aakarii tokkoof doolaara 120tiin bitachuu dandeenyu arganneerra. Bakka kana qorannoo bal'aa taasifneerra. Waggoota muraasa dura ogeessa fayyaa Boosten tokkoon iddoo mana yaala fayyaa ta'uuf akka filatame arganneerra. Inni gatii bituufi baala, muka ciccitaa fi kosii irraa qulqulleessuuf doolaara kuma jaatama naannoo baase jedhameera. Rakkoon maallaqaa karoora isaa hojiirra oolchuu irraa isa dhoobe, laftichis nama liqii irraa qabu harkaatti doolaara kuma kudhan shaniin darbe.

GSAM 461.1"Lammiileen Takoma Paark, kantiibaa fi namoota beekamoo muraasaan bakka bu'amuun, simannaa ho'aa nuuf taasisan, akkasumas karoora keenya hojiirra oolchuuf tumsa michummaa nuuf mirkaneessaniiru.

GSAM 461.2"Imalaa fi barbaacha keenya hunda keessatti, iddoo biraa kan akka kanaatti ulaagaalee ragaalee guutuu danda'u hin arganne. Tarkaanfiin Waaqayyoo iddoo inni akka nuti qabannu barbaaduutti nu geesseera jennee amanna."

GSAM 461.3Raawwatamuu ragaalee baay'ee boqonnaa kanaafi kanneen duraatiin dhiyaataniif, "Gooftaa Waaqayyo keenyaatti amanuun jabeellu; raajicha isaa amanuun milkoofnu," ta'uunsan, taateewwan gara fuulduraatti dhufaniif qophaa'oo ta'uuf, akkasumas isaanitti hin tasaa'uuf.