Boqonnaa 28 — Balbala Namni Tokkollee Cufuu Hin Dandeenye
GSAM 462.1"An balbala banaa siif nan bane, namni tokkollee cufuu hin danda'u; sababni isaas, humna xiqqoo qabda, jecha koo eegdeetta, maqaa koo hin haalle."1
GSAM 462.2Kun jecha waldaa wangeelaa sadarkaa Filaadelfiyaa irra jiranitti himamudha. Waldaan kun ishee dhufuu Kiristoos dhihaateera jedhuun beeksifamuun guddachaa turte, yookaan warra waa'ee mata duree sanaa dhaga'anitti cichanii turanidha; sababni isaas inni waa'ee waldaa Saardis (ishee Filaadelfiyaatti dursitiin) akkas jedha, "Kanaafuu akkaataa fudhatteefi dhageesse yaadadhu, cichis, gaabbis. Kanaafuu yoo hin eegde, akka hattuutti nan dhufa, sa'aatii ani itti si irratti dhufus hin beektu."2
GSAM 462.3Waldaan Saardis, achiis, barumsa dhufaatii Gooftaa kan dhihaate dhageesse. Warri waan dhaga'anitti cichanii, akkuma "faana ifaa" sun irraa socho'etti dhugaa keessatti tarkaanfachaa, waldaa Filaadelfiyaa ta'an; isaaniifis akkas jedhe, "Sababni isaas, jecha obsa koo eegdeef, anis yeroo qormaataa, kan addunyaa hundarratti jiraattota lafaa qoruuf dhufu irraa si eega. Ilaa, ani dafee nan dhufa; waan qabdu cimsitanii qabadhu, akka namni tokkollee gonfoo kee si irraa hin fudhanneef."3 Kanaafuu, waldaa Filaadelfiyaa kanatti, "Balbala banaa siif nan bane, namni tokkollee isa cufuu hin danda'u," jedha.
GSAM 462.4Kanaafuu, kun ibsa ifa ta'e kan Barruu Qulqulluu ti, kan jedhu warri, kunuunsa Waaqayyoo keessatti, dhufuu Gooftaa ilaalchisee addunyaa akeekkachiisuuf, fi ummanni Waaqayyoo simachuuf akka qophaa'u kadhachuuf ergaman, hojii isaanii keessatti ayyaana addaa Waaqayyoo akka qaban agarsiisa. Namoonni sochii isaanii gufachiisuuf, kufisuuf, "balbala dubbii" cufuuf yaaluu danda'u, garuu sagaleen Waaqayyoo waca hundumaa olitti, "Balbala banaa siif nan kaa'e" jedhee ni dhaga'ama.
GSAM 463Guddina Waggaa Torbaatamii Afur
GSAM 463.1Fuulawwan kitaaba kanaa kan duraanii keessatti, bara 1831 hanga 1905tti, jechuunis waggoota torbaatamii afur keessatti, ol ka'iinsaafi guddina ergaawwan dhufaatii, keessattuu ergaa ergamaa sadaffaa, gabaabinaan hordofnee jirra. Ergaan kun dhokumsaafi hiyyummaa keessaa ka'ee, waggaadhaa gara waggaatti humnaafi aangoo saffisaa argachaa, hanga ergamoota addunyaa maran qabaatutti akkamitti akka guddate agarsiisneerra. Dhugumatti, ergaan kun akkas milkaa'ee kan jiru ergaa garaa foonii gammachiisu waan ta'eef miti; sababni isaas, dursa isaa irratti Sabata Gooftaa kan qabate dha, kabajuun isaas fannoo ulfaataa fiduun, guyyaa hojiin addunyaa itti baay'atu torban keessatti hojii addunyaa irraa adda ba'uu gaafata. Mormiin waan hin jirreefis hin tarkaanfate; sababni isaas jalqabumarraa kaasee mormii cimaa alaa irraa itti dhufe, akkasumas jeequmsa namoota qulqulluu hin taane kanneen yeroof garee keessa seenaniin uumame irra gaafateera. Haala tarsiimoo fi carraaqqii diinota alaa irraa uumame ilaalchisee, jechoota Daawit Weedduu barreesseen akkas jechuu dandeenya, "Yoo Gooftaan garuu nuuf hin taane ta'ee, amma Israa'el haa jettu: yoo Gooftaan garuu nuuf hin taane ta'ee, yeroo namoonni nu irratti ka'an: sana booda aariin isaanii nu irratti qabatee nu liqimsanii turan: sana booda bishaan nu liqimsuu ture, lolaan lubbuu keenya irra darbee ture: sana booda bishaan of tuuluun lubbuu keenya irra darbee ture. Eebbifamee haa ta'u Waaqayyo, kan nu akka adamsitti ilkaan isaaniif hin kennin. Lubbuun keenya akka simbirrootaa kiyyoo adamsitootaa keessaa baatee miliqeera; kiyyichi caccabee, nutis miliqneerra. Gargaarsi keenya maqaa Waaqayyooti, isa samii fi lafa uumee."4
GSAM 464Gargaarsa Gooftaatti
GSAM 464.1Gooftaan akka ummata isaa dura "balbala banaa, kan namni tokkollee cufuu hin dandeenye" kaa'e ibsa. Kanaafuu, ergaan sun suuta suutaan gara fuulduraatti tarkaanfachuun isaa nama hin dinqu. Ergaa Waaqayyoo sabaaf ta'eedha, milkaa'uus qaba. Mul'ata 7:2 keessatti, hojiin saba guyyaa guddaa aarii Waaqayyoo yeroo dhufu dhaabbachuuf qopheessuu, ergamichi "gara bahaatti ol ba'uun" fakkeessameera, yookaan akka namoonni tokko tokko hiikan, "akka biiftuun aduu ba'uu." Ilaa, bariin guyyaa ni bari—jalqaba carallaan ifaa baha irraa mul'ata; isaan kunis ifa caalaatti qajeelchaa deeman, hanga geengoon aduu bal'aan fi adda ta'e mul'atutti. Akkuma "Mootiin Guyyaa" gara samii gubbaatti ol ba'u, ifni, ho'i, fi humni isaa suuta suutaan caalaatti ifa ta'aa deema.
GSAM 464.2Dhugumatti, ergaan malaa'ikaa sadaffaa bara 1848 irraa eegalee akkasumatti tarkaanfateera; yeroo sana dhugaan isaa kanneen ijoo ta'an ifatti mul'atanii, achirraas kaanee guddina addaa fi cimaa dinqisiisaa ta'e agarsiisneerra. Kana kan ibsuuf sababa biraa hin qabnu, kan biraan, Gooftaan yeroo fayyina Isaa dhufuutti warra "Sabaata qulqulleessanii eegan,"5 fi guyyaa qulqulluu Waaqayyoo irratti fedhii ofii isaanii raawwachuuf miila isaanii irraa deebisan, karaa "amantaa Yesuus," akkuma ergaa ergamaa sadaffaa kan Ibsa 14 keessatti ibsametti, "ajajoota Waaqayyoo" hunda eeguuf jecha, jecha Isaa isaaniif mirkaneessaa jira. Warra akkasii ilaalchisee Gooftaan waa'ee Isaayyaas raajichaatiin akkas jedhe, "Yeroo sana ifni kee akka ganamaatti ni ba'a, fayyaan kees saffisaan ni biqila: qajeelummaan kees ["Gooftaan qajeelummaa keenya." Yeremiyaas 23:6] si dursu; ulfinni Gooftaas dugda duubaa kee ta'a."6 Mirkanneeffannaa akkanaa wajjin, hojiin kun milkaa'ina akka argatu malee, waan biraa akkamitti eegna? "Yoo Waaqayyo nuuf ta'e, eenyutu nu morma?"
GSAM 464Isaan Kun Akkamitti Milkaa'uu Danda'u?
GSAM 464.3Haala yeroo bara 1846tti, Paastar Jooseef Beets kitaaba isaa isa jalqabaa, kan Adeventistoota Guyyaa Torbaffaa dhimma Sanbataa irratti maxxansiisan keessaa isa jalqabaa ta'e, yeroo barreessuu jalqabe ilaallu; yeroo sanatti maallaqa addunyaa kanarraa qabu seentii kudha lamaa fi walakkaa qofa ture, innis guyyaan isaa inni jalqabaa kan barreessuu osoo hin xumuramin dura akka baasuuf dirqamnaan; akkasumas deebi'ee yeroo Paastar Jeems Waayit waraqaa isaa isa jalqabaa, 'Dhugaa Ammaa' jedhamu, maallaqa dirree margaatti margaa muruun argateen maxxansiisee, namoota dubbisuuf hundumaaf tolaan raabsuun, akkasumas sana akka ergaa lafa hundarra ga'uutti dubbachuun isaa ilaalamu,—jalqabbiiwwan xixiqqoo kanneen yoo ilaalle, akka afaan namoota bara Aamoos keessa turanii, "Yaakob eenyutu kaasa?" jechuun gaafachuu dandeenya. Sababni isaas inni xiqqoodha."7 Kana haala bara 1905 waliin yoo wal bira qabnu, yeroo sanatti maxxansi dhugaawwan ergaa kanaa manneen maxxansaa digdama addunyaa kutaalee garaagaraa keessatti argaman keessatti raawwatamaa ture; isaanis fedhii dubbisaa guutuuf yeroo baay'ee dandeettii isaanii isa olaanaadhaan hojjetu turan. Kana waliin yoo madaallu, dhugumatti akkas jechuu dandeenya, Ilaa, "balbala banaa" kan hanga ammaatti namni tokkollee cufuu hin dandeenye.
GSAM 465.1Warra yeroo darbe hojiin kun gonkumaa milkaa'uu hin danda'u jedhanii yaadan ilaalchisee, jecha raajjiin Zekariyaas warra hojii Waaqayyoo kan Yerusaalem deebisanii ijaaruu keessatti gufachiisuuf yaadan ittiin ceepha'een jechuu dandeenya, "Eenyutu guyyaa wantoota xixiqqoo tuffate?"8 Wantoota karaa isaanii irratti akka gaarreen rakkinaatti mul'atan ilaalchisee, Gooftaan raajjii dubbateen—
GSAM 465Tulluun Gara Dirree Ta'e
GSAM 465.2"Ati eenyu, yaa gaara guddaa? Zirubabaal dura lafa diriiraa taata; inni immoo dhagaa mataa isaa iyya guddaan, 'Ayyaana, ayyaana isaaf!' jedhuun ni kaa'a."9 Hojii ergaa ergamaa sadaffaa keessattis akkasuma ta'eera, gara fuulduraattis hanga 'dhagaa mataa' sun kaa'amutti, yookaan jecha biraatiin, hanga hojiin sun xumuramutti akkasuma ta'a.
GSAM 465.3Bara 1846tti namoota muraasa, qabeenyaan hiyyeessa, amantii Waaqayyoo fi kuusaa dhugaa irratti qaban irraa kan hafe gama hundaan hiyyeessa turan ilaali, hojiin isaanii hangam akka guddate ammoo ilaali. Meeshaalee amma harka keenya jiran yaadaa; kitaabonni afaanota addunyaa garaagaraatiin qophaa'anii, hiikamanii fi maxxanfamaniiru, akkasumas namoonni wangeela lallaban dhibbootaan lakkaa'aman waggaatti gatii doolaara 400,000tiin kitaabota kana mana namootaatti geessaa jiru. Eebbi Waaqayyoo hojii kanarratti itti fufinsaan yoo jiraate, milkaa'inaaf abdachuu dandeenya. Meeshaalee fi ejensiiwwan ji'a ji'aan dabalaa jiran kanaan, Kiristoositti amanuudhaan, waan Solomoon waa'ee waldaa Waaqayyoo faarfate, haala lafa gammoojjii ishee keessaa baatee, "harka Jaallatamaa ishee irra hirkattee," yeroo inni ishee akka "ji'aatti bareedduu, aduu akka iftuu, fi akka waraana alaabaa qabutti sodaachisaa" taatee mul'isu sana malee waan biraa eeguu hin qabnu.10
GSAM 466Kennaa Raagaan Gargaaramee
GSAM 466.1Kunuunsi Gooftaa dhugaan akka babal'atuuf karaa banuu isaa, fi eebbi isaa addaa carraaqqii karaa kunuunsa isaa irratti deemuuf godhamu hordofuu isaa qofa osoo hin taane, ergaa ergama sadaffaa ol ka'uu fi guddina isaa keessatti, kennaa raagaan ummata isaa wajjin wal qunnameera. Kun bifa mul'ata haaraa Macaafa Qulqulluu bakka bu'uutiin, yookaan bifa barumsa Macaafa Qulqulluu jallisuutiin hin turre, garuu bara kana keessatti salphummaa wangeela Kiristoos irraa fagaachuun balaa qabaachuu isaa, fi bakka namoonni humna malee bifa amantii qofaan gammachuun dhiibbaa bara kanaa jala galuuf saaxilamuu isaanii agarsiisuufidha.
GSAM 466.211Mata duree kana fakkeenya raajota durii kan Gooftaan akka seera ittiin mul'anni akkasii ittiin qoratamu tokkootti nuuf kenne irraa yoo ilaalle, sababoonni walfakkaatan maaliif mul'anni akkasii amma akkuma yeroo sana barbaachisaa akka ta'e ni argamu; isaanis, yeroo hundumaa keessatti barumsaafi gochaalee addaa fi babal'atoo yeroo sanaatiin daandii dhugaa irraa gargar ba'uuf saaxilamuu dha. Apostoliin Phaawulos, mul'achuu kennaawwan Gooftaan waldaa kiristaanaa keessa kaa'e ilaalchisee yeroo dubbatu, isaan "qulqulluuwwan guutuu gochuuf, hojii tajaajilaatiif, qaama Kiristoos ijaaruuf; hamma hundi keenya tokkummaa amantii fi beekumsa Ilma Waaqayyoo keessatti, gara nama guutuu, gara safara dheerina guutuu Kiristoositti guddannuuf; kana booda ijoollee taanee, yaad-rimee hundaan asii fi achi kan rarraafamnuu fi tooftaa namootaa fi kiyyoo qabatamaa isaaniitiin, isaaniis ittiin nu gowwoomsuuf kan dhokatan taanuuf hin turuuf; garuu dhugaa jaalalaan dubbachuun, waan hundaan isa mataa ta'e, isa Kiristoos, keessatti guddachuu danda'u: isa irraa qaamni guutuun, bu'aa hojii kutaa hundumaa irratti hundaa'uun, walitti qabamee cimee, qaamni sun jaalalaan akka ijaaramuuf guddina argata."12
GSAM 467.1Mormiin walfakkaataan amma mul'achuu kennaa raagaatiif ka'u, yeroo durii keessas humna walfakkaatuun dhiyaachuu danda'a ture; jechuunis, barruulee qulqulluu qabna, kanaafuu kennaawwan akkasii nu hin barbaachisan. Haa ta'u malee, Barreeffamoonni Qulqulluun kunuma akka nutti himanitti, Kiristoos kennaawwan kana waldaa Kiristaanaa keessa kan kaa'e, hanga "waan guutuun [haalli guutuun] dhufutti" hojii isaanii akka hojjetaniifidha, akkasumas waldaan Kiristaanaa "dhufuu Gooftaa keenya Yesuus Kiristoos eeggachaa, kennaa tokkoon illee akka duubatti hin hafne" ta'uu qabdi.13
GSAM 467Raajotaaf Maaliif Nu Barbaachisa?
GSAM 467.2Uummanni durii seera naamusaa Waaqayyoo quba isaatiin gabatee dhagaa irratti barreeffame qabaachuu isaanii; seerota, murtiiwwan, fi qajeelfamoota afaan Waaqayyoon Moosesitti dubbatamanii fi of eeggannoodhaan barreeffaman qabaachuu isaanii; kana caalaa maaltu barbaachisa? jedhanii yaaduu danda'u turan. Garuu, dhugaawwan gaggaarii sana hunda qabaatanis, Waaqayyo "yeroo adda addaa fi karaa garaagaraatiin" raajota isaa qulqulluudhaan isaanitti dubbachuu filate.
GSAM 467.3Ragaan raajota adda addaa kanneen akka Isaayyaas, Yeremiyaas, Eekiyel, Daani'eel, Hoose'aas fi kanneen birootiin dhiyaate, hundumtuu isaanii Waaqayyoof ajajamuu ilaalchisee qajeelfama guddaa tokko akka barsiisu argina; haa ta'u malee, raajni hundinuu ummata yeroo isaa, amala yeroo raajichi itti kenname sana keessatti babal'ateen, qajeelfamoota qulqulluu fi kabajamoo sirrii irraa akka fagaatan waan isaan taasisaa tureef, komii addaa mataa isaa qaba ture.
GSAM 468Barbaachisummaa Kennaawwanii
GSAM 468.1Akka inni jedhamuu danda'utti, nuti qajeelfama gaarii Kitaabota Macaafa Qulqulluu Kakuu Moofaa qofa osoo hin taane, dabalataanis jechoota Fayyisaa keenya mataa isaa fi kan ergamootaa qabna, kana booda ifa dabalataa maal nu barbaachisa? Dhugaan jiru garuu, ergamootni qulqulluun kunuma gara guyyoota dhumaatti, yeroo "rakkooleen hamaa dhufan," fi yeroo namoonni "bifa amantii qabaatan, garuu humna isaa ganani" kan agarsiisan ta'uu isaaniiti; akkasumas "gariin amantii irraa ni goran, hafuura gowwoomsitootaafi barumsa seera-balleeyyii hordofu" jechuun nutti himaniiru.
GSAM 468.2Kana hunda ilaalcha keessa galchuun, ummanni Phaawulos kitaaba Tesaloonikiyaaf barreessu keessatti dubbatu, kan guyyaan Kiristoos akka hattuu dukkana keessa isaan hin qabne, garuu ijoollee ifaa ta'an, "waan hundumaa akka qoratan" karaa "raajiiwwanii," fi "waan gaarii ta'e akka cimsanii qabatan" jajjabeeffamu.14 Kun jechuun, namoonni dhufaatii Gooftaa Yesuus Kiristoos eeggatan, fi dhumarratti guyyaa sanaaf qophaa'oo ta'anii argaman, gidduu isaaniitti mul'ata gaarii fi dhugaa kennaa raagaa akka qabaatan itti himuufi.
GSAM 468Mallattoolee Xumuraa
GSAM 468.3Yeroo mallattooleen guyyaan Gooftaa dhihaateera kan jedhan kallattii hundaan baay'inaan mul'atan keessa jirra. Yeroo sirrii kan ummanni ajajoota hunda eegu, akkasumas "ragaa Yesuus"15 kan qabaatu—inniis "hafuura raagaa" ti—keessa jiraanna.16 Maal argina? Waggoota jaatama darban keessatti ummanni akkasii ergaa akkasii baatee, gidduu isaaniitti kennaan raagaa mul'atee jiraachuu isaati. Kennaa kana kan Aadde E. G. Waayitiin mul'ate seera Macaafa Qulqulluutiin qorachuun, qaama hundaanuu qormaata kanatti akka dhaabbatu arganneerra. Barreeffamoota Aadde Waayit hunda keessatti, jalqabaa hanga dhumaatti, sararri tokko illee kan cubbuu hojjechuuf hayyama xiqqoo kennu, yookaan jecha Waaqayyoottiirraa fagaachuu hamma xiqqoo illee obsu hin argamne. Barreeffamoonni kun matumaa ofii isaanii Macaafa Qulqulluu irra hin kaa'an, garuu yeroo hunda jecha Waaqayyoo of eeggannoodhaan akka qo'atamu jajjabeessu, akkasumas akka ulaagaa guddaatti kan ittiin dhimmi keenya murtii isa dhumaa irratti ittiin madaalamu ta'ee agarsiisu. Barreeffamoota ishee keessatti Kiristoos akka fakkeenya tokkicha nuuf hordofamuutti dursinee nuuf ol kaafameera. Inni karaa ifa ta'een abdii injifannoo keenya isa tokkicha, aarii dhufu irraa gaaddisa keenya isa tokkicha, akkasumas maqaa fi tooftaa ittiin qofa oolchamuu dandeenyu ta'uun ibsameera.
GSAM 469Kabaja Dhuunfaa
GSAM 469.1Waa'ee Aadde Waayitii fi amala hojii ishee ilaalchisee, kan bara 1877 nama ishee beekee fi hojii ishee waggoota dheeraaf qo'ateen barreeffame kan armaan gadii kennameera; fi erga waggoota jaatamii sadii, waggoota daawwannaa of eeggannoo qabu booda, yaada isaan keessatti ibsame hundaaf deeggarsa koo guutuu nan kenna:—
GSAM 469.2"Amala Kiristaanummaa Obboleettii Waayitii ilaalchisee, waa'ee isaa waan tokko beekuu koo dubbachuuf hayyama isin gaafadha. Waggoota kudha saddeetiif ishee beekee jira,—kunis seenaa saba keenyaa keessaa walakkaa ol ta'a. Yeroo yeroon maatii isaanii keessa tureera, yeroo tokko tokko ammoo torbanoota hedduuf. Isaanis manaafi maatii keenya keessa yeroo baay'ee turaniiru. Isaan waliin jechuun ni danda'ama bakka hundatti imaleera; dhuunfaanis ta'e uummata duratti, walga'ii keessattis ta'e alatti isaan waliin tureera, kanaafuu waa'ee jireenyaa, amalaa fi hafuura Obboleessaa fi Obboleettiin Waayitii ilaalchisee waan tokko beekuuf carraa gaarii qaba ture. Akka tajaajilaatti, hanga ani nama tokko, yoo xiqqaate waggoota walitti dhufeenya cimaa booda, maal akka ta'e madaaluu danda'utti natti fakkaatutti, namoota gosa hundaa fi amala gosa hundaa wajjin hojjechuun narra ture.
GSAM 470.1"Ani Obboleettii Waayitii akka dubartii gad of qabdu, safuu qabdu, gara laafessaa fi ulfina qabduutti beeka. Amaloonni kun amala ishee keessaa salphaatti kan ittiin of mul'ifamuu fi guddisaman qofa osoo hin taane, garaa ishee uumamaa keessaa haala bareedaa fi salphaadhaan kan maddanidha. Akkuma finxaaleyyii amantii yeroo hundaa, of tuulaa, of qajeelchaa fi of guddisuu hin qabdu. Yeroo baay'ee finxaaleyyii amantii waliin wal argeera, yeroo hundas isaan of-tuulummaadhaan, kibradhaan, yaada isaanii kennuuf qophaa'oo ta'uun, qulqullummaa isaaniitti of dhaaduun, fi kkf guutuu ta'anii argeera, garuu Obboleettii Waayitii yeroo hundumaa faallaa kanaa taatee argeera.
GSAM 470Hiriyaa Hiyyeessotaa
GSAM 470.2"Namni kamiyyuu, kan hiyyummaa fi gad-of-deebisuu keessa jiru illee, mormii tokko malee gorsaafi jajjabinaaf bilisaan gara isheetti deemu danda'a. Yeroo hundumaa warra rakkataniif, warra gargaarsa hin qabneef, fi warra dhiphataa ta'aniif of kennee, isaan kunuunsuun, waan isaan barbaachisu guutuun, akkasumas dhimma isaaniitiif falmuun jirti.
GSAM 470.3"Ani nama yeroo hundaa sodaa Waaqayyoo of duraa qabu kan akka ishee beeku hin beeku. Wanti tokkollee kadhannaa cimaa Waaqayyoof dhiyaatu malee hin raawwatamu. Isheen jecha Waaqayyoo of eeggannoodhaan fi yeroo hundaa qo'atti. Obboleettii Waayitiin yeroo dhibbootaan lakkaa'amu dubbatan dhaga'eera, ragaalee ishee hunda irraa hanga dhumaatti dubbiseera, irra caala isaanii immoo yeroo baay'ee dubbiseera, garuu guutummaa isaanii keessaa hima tokko illee kan amala gadhee qabu, yookaan waan qulqulluu fi Kiristaanummaa sirrii hin taane, waan Kitaaba Qulqulluu fi Kiristoos irraa fageessu tokkollee itti hin arganne; kanaa mannaa, achi keessatti waamicha cimaa Waaqayyoon ajajamuuf, Yesuus jaallachuuf, Kitaaba Qulqulluu amanuuf, fi yeroo hunda isa qorachuuf godhamu nan arga. Ani ragaalee kanarraa faayidaa hafuuraa guddaa, yeroo lakkoofsa hin qabne argadheera. Dhugumatti, ani isaan dubbisuu kootti, amantaa Waaqayyoo irratti hanqina, jaalala dhabuu, fi lubbuu baraaruuf cimina dhabuu kootiif yoon adabamuu malee dubbisee hin beeku. Yoo madaallii yookiin hubannoo hafuuraa kamiyyuu qabaadhe, ragaaleen kun hafuuraa fi yaada walfakkaataa kan Kitaaba Qulqulluu qabaachuu isaanii nan labsa.
GSAM 470.4"Waggoota soddomaaf [amma waggoota jaatama jenna] ragaaleen kun ummata keenya gidduutti amanamanii dubbifamaa turan. Kunis akkamitti isaan irra dhiibbaa geessise? Seera Waaqayyootti irraa isaan fageesseeraa? Kiristoos irratti amantaa akka dhiisan isaan taasiseeraa? Macaafa Qulqulluu akka gataniif isaan kakaaseeraa? Ummata manca'aa fi amala gadhee qabu akka ta'an isaan taasiseeraa? Ani akka beekutti, garee amantii Kiristaanaa kamiyyuu wajjin yoo madaalaman caalmaa qabu.
GSAM 471.1"Wanti ani hubadhe tokko jira, innis, mormitoonni mul'ata Obboleettii Waayitii warra baay'ee jibban illee Kiristaanummaa ishee ni fudhatu. Akkamitti akka kana fudhatan garuu naaf hin galu. Isheen gowwoomfamte jechuun sirreessuuf yaalu. Jireenya ishee guutuu keessatti cubbuu tokko illee, yookaan barreeffamoota ishee hunda keessaa jecha amala gadhee tokko illee agarsiisuu hin dandeenye. Barreeffamoonni ishee hedduun baay'ee gaarii ta'uu isaanii, akkasumas namni waan isheen jettu hunda jireenyaan jiraatu Kiristaana gaarii ta'ee, jannataafis mirkanaa'aa ta'a jechuu dirqama isaan irratti jira. Kun baay'ee nama ajaa'iba, yoo isheen meeshaa Seexanaa, kan Saataan irraa kaka'umsa argatte, yookaan barreeffamoonni ishee amala gadhee qaban yookaan yaada sammuu ishee kan wal-xaxaa ta'e ta'e."
GSAM 471Namoonni Alaa Barreeffamootaaf Ragaa Ba'u
GSAM 471.2Barruuleen keenya kanneen barreeffamoota Aadde Waayitii of keessaa qaban yeroo raabsaman, warra gad of deebisoo, Waaqayyoon sodaatanii fi of kennaniin barbaadamu. Waan dubbisan irratti gabaasa yeroo kennan, akkas jedhu, "Nuti addatti barreeffamoota Aadde Waayitii ni jaallanna. Baay'ee hojiirra ooluu kan danda'an, akkasumas barsiisa ga'aa kan nama Gooftaatti siqsuu, gad of deebisaa, Waaqayyoon sodaataa fi of kennu isa taasisuun guutuu dha. Barreeffamoonni kun sirriitti akka waan Macaafa Qulqulluu fakkaatu, kanaafuu yeroo dubbisnu Aadde Waayitiin akkaataa itti barreessitu kanaan barreessuuf Hafuuraan guutamuu qabdi jennee yaanna." Dhugaan kun ragaa namoota hedduu kan hojjettoota ergamoota keenyaa wajjin wal qunnaman, fi warra yaadonni Aadde Waayitii mul'ata qulqulluudhaan akka argaman tilmaama xiqqoo illee hin qabne irraa dhiyaateedha.
GSAM 471Madda Mormii
GSAM 471.3Dhiibbaa kennaan kun fidde fuula dura keenya qabnee yoo ilaallu, gaaffiin ka'a, Mormiin mul'ata kennaa kanaatiif eessaa fi maaliif ka'e? fi warra mormanii bu'aan isaanii maali ta'e? Dhimma kana bara 1852 irraa eegalee of eeggannoodhaan hordofaa tureen, akka hubadhetti yeroo baay'ee mormiin mul'ata kanaaf ka'e warra amala isaanii keessatti hir'ina, amala badaa, yookaan jireenya isaanii keessatti adeemsa sirrii hin taaneef ceepha'aman irraati. Hedduun warra ceepha'amanii, akka ragaa dhugaa sanaan ibsametti hamaa akka hin taane mormu, akkasumas ceephaa isaaniif kenname sana mormus dhugaa irraa cichuu akka danda'an ni agarsiisu turan. Yeroon akka agarsiisetti, baay'een warra akkasii amantii isaanii dhiisanii hiriira keessaa guutummaatti bahan. Gariin isaanii dogoggora isaanii hubatanii, dhugaa caalaatti cimsanii qabataniiru. Gaaffiin ka'u, Warri kennaa kana morman yoo Gooftaan hogganamu ta'e, maaliif hafuura qabeessummaa isaanii dhabanii, Waaqayyo irraa duubatti deebi'u? Seerri Fayyisaa keenyaa, mukni ija isaatiin beekamuu qaba kan jedhudha. Inni cimsee akkana jechuun mirkaneessa, "mukni harca'e ija gaarii buusuu hin danda'u."
GSAM 472Kufaatii Mormitootaa
GSAM 472.1Fakkeenya mormiin gurmaa'aan ragaalee Aadde Waayitii irratti ka'e ni yaadanna, kunis ragaalee sana irraa erga ofirraa baasanii booda hojii isaanii milkaa'inni guddaan akka hordofu ibsuudhaan ture. Haa ta'u malee, abdii isaanii milkeessuu irratti kufaatii guutuutu mudateera. Waggoota hedduuf erga lolaa turanii booda, dhugaa Sanbataa addunyaatti babal'isuu irratti ragaa dabalataa tokkollee hin laanne, kunis kan namoonni sanyii isaanii waggaa afurtamii sagal dura turan caalaa miti. Yoo hojiin isaanii hojii addaa Gooftaa ta'e, maaliif ergaa isaaniitiin milkaa'inni dabalataa hin argamne?
GSAM 472Milkaa'inni Eessa?
GSAM 472.2Gama biraatiin, ergaa ajajoota Waaqayyoo fi amantii Yesuus addunyaatti ittiin lallabaman, kan mul'anni kennaa raagaa, gorsaa, qajeelfamaa fi komiiwwan isaa wajjin walqabate, yeroo ilaallu, jalqaba isaa irraa kaasee hanga yeroo ammaatti tarkaanfii cimaa fi hin raafamne akka taasise ni argina. Kennaa sanaan gorsa Gooftaa dhaggeeffachuun, humna Gooftaan tarkaanfachuun, ergichi, akkuma nuti agarsiisne, lafa marsee, saffisaan gara "saboota, sanyiiwwan, afaanota, fi ummata hundaatti" imala isaa itti fufaa jira.
GSAM 473.1Guddina isaa isa darbe ilaalchisee, jechi Waaqayyoo kan inni, "Meeshaan waraanaa si irratti hojjetame kamiyyuu hin milkaa'u" jedhe dhugoomuu isaa dubbachuu dandeenya. Dhugumatti, hanga ammaatti milkaa'ina ol ka'iinsaa fi guddina sochii dhufuu guddaa kanaa keessatti harka Waaqayyoo mul'ateera, gara fuulduraatiif immoo guutamuu jecha isaa isa hin shakkisiifne, "Balbala banaa siif kaa'eera, namni cufus hin jiru" jedhu irratti hirkanna. Amantii kana keessatti, guutummaatti mirkanaa'oo taanee faarfachuu dandeenya:—