Capitulu 2 — U Pianu di Salvezza Svelatu
GSAM 38.1“La spiranza rinviata ammala lu cori: ma quannu lu disìu arriva, è un àrvulu di vita.”1 “Pirchì accussì dici lu Signuri di l'armati: Ancora na vota, è picca tempu, e iu scotirò li cieli, la terra, lu mari e la terra asciutta; e scotirò tutti li nazioni, e lu Disìu di tutti li nazioni veni; e jinchirò chista casa di gloria, dici lu Signuri di l'armati.”2
GSAM 38.2Dâ vota ca Adamu fu scacciatu dû giardinu di Eden e dû àrvulu dâ vita, li palori addirizzati a Satana rispettu â semenza dâ fimmina—“Ti schianterà la testa”—hannu datu spiranza pi la scunfitta finali dû diàvulu, pi lu rovesciamentu di li soi schemi astuti e pi na risturazzioni a l'àrvulu dâ vita. Chiddu ca si spittava—la semenza prumissa—addivintau accussì lu “Disìu di tutti li nazioni.”
GSAM 38.3Ntâ citazioni supra di Aggeu pari ca la venuta di stu Disideratu è cunnessa cu lu tempu quannu lu Signuri scutirà sia li cieli sia la terra. Paulu, scrivennu ê Ebrei, pusau chistu scutimentu ntô futuru, dicennu: “Ancora na vota non scutirò sulu la terra, ma puru lu celu. E sta parola, Ancora na vota, significa lu livari di chiddi cosi ca sunnu scututi, comu di cosi fatti, accussì ca ristanu chiddi ca nun ponnu essiri scututi. Dunca, avendu nu regnu ca nun si pò moviri, avemu grazia, cu la quali putemu sirviri a Diu accittabbirmenti cu riverenza e timuri di Diu.”3 Stu linguaggiu riguardu a st'unicu scutimentu, ancora a veniri, pari ca lu metti in stretta cunnissioni cu l'istabbilimentu finali dû regnu di Diu, sutta Cristu, lu Seme prumisu, “lu Disìu di tutti li nazioni.”
GSAM 39.1La risturazzioni ca s'ha a cumpiiri pi Cristu si pò vidiri chiaramenti 'n sti ùrtimi jorna di tutti chiddi ca hannu tutta la Bibbia aperta davanti a iddi. Nun era accussì pi l'antichi. La parola dû Signuri vinìa a iddi, “precettu supra precettu, precettu supra precettu: linia supra linia, linia supra linia; ccà n'pocu, e ddà n'pocu.”4 Accussì, ntâ rivelazzioni a iddi dû pianu di salvezza, era comu la strata dû giustu, “comu na luci ca risplinni sempri cchiù finu ô jornu perfettu.”5 Diventa allura di granni nteressi tracciari, in modu succintu, lu svelamentu graduali di stu pianu ô so pòpulu anticu.
GSAM 39Lu ritardu nun fu rivelatu a prima
GSAM 39.2U Signuri nun rinviò subitu la so spiranza, facennu ammalari lu so cori rivilànnucci ca ci vulissiru centinaia di anni prima di ghjunghiri â cunzummazzioni di li so spiranzi ntâ Semenza prumissa. Di fatti arrigistrati nni inferemu ca ci fu permissu di pinsari ca lu primu picciriddu natu fussi chidda Semenza: e ca prestu, in qualchi modu, l'Eden fussi risturatu, e iddi avissiru di novu accessu all'arvulu di la vita. Quannu nascì Cainu, Eva esclamau: “Haiu ottenutu un omu dû Signuri.”6 Certi studiosi ebrei testimùgnanu ca, traduttu littiralmenti e cumplitamenti, lu testu dici: “Haiu ottenutu un omu, lu Signuri.” Chistu voli diri: Eccu la Semenza ca avi a fari stu travagghiu signurili di vinciri Satana. Nun c'è traccia di tali esprissioni di Eva quannu nasciu Abele. Idda putìa, e naturalmenti pinsava, ca lu primogenitu era chiddu ca avissi a adempiri la prumissa. Comu i so spiranzi calaru e mureru quannu lu caràttiri di Cainu si sviluppau e idda vidìa la so via malvagia ca finalmenti purtau a l'omicidiu di so frati. Prima ca Abele fussi ammazzatu, avissiru avutu a riciviri quarchi luci e canuscenza supra lu sacrificiu futuru ca avissi a essiri fattu pi iddi; picchì Abele, istruitu divinamenti, purtau lu so agneddu comu offerta, mentri Cainu, ca avia amparatu comu so frati, purtau n'offerta di frutti di la terra, e chistu macari mischiatu cu lu spiritu di raggia e gelusia. L'offerta di Abele era cchiù accittabbili di chidda di Cainu, picchì fu fatta “pi fidi”, e di chista Paulu scrivi: “Iddu, essennu mortu, ancora parla”.7
GSAM 40È Seth lu Seme?
GSAM 40.1Doppu la morti di Abele, nascì Seth, quannu la spiranza rinacìu; “pirchì Diu,” dissi Eva, “m'ha datu n'autra semenza 'nveci di Abele, ca Cainu ammazzò.”8 Doppu, Seth fu cunsidiratu nta la linia di discinnuta di Adamu. (Vidi Genesi 5:3.) Cainu, lu veru primogenitu, nun è cunsidiratu nta lu pedìggiu. Prubabbirmenti Eva pinsava ca Seth era ora la Semenza prumissa. Si vidi di lu registru ca doppu la nascita di Seth, l'omini accuminciaru a chiamàrisi cu lu nomu di lu Signuri. (Vidi la margini di Genesi 4:26.) Forse facìanu chistu cridennu ca Seth era chiddu ca avissi a essiri lu guvernanti finali, lu Signuri, e a strazzari lu dominu usurpatu di Satana.
GSAM 40Speranza Centrata supra Noè
GSAM 40.2Ntô brevi resocuntu di l'avvenimenti dû tempu di Adamu finu â nascita di Noè, si duna picca cchiù di la genealogìa dâ razza. Cu la nascita di Noè (“u giustu”, ntâ margini) la spiranza risuscitò n'autra vota, e la genti dissi: “Chistu stissu ni cunzulirà pi lu nostru travagghiu e la fadiga dî nostri mani, pi via dâ terra ca lu Signuri ha malidittu.”9 La parola divina è muta supra comu, o in quali modu, aspittavanu cunsolu; ma c'era la spiranza ca la malidizzioni supra la terra fussi in qualchi modu mitigata. Na cunniscenza dû malu ca esistìa ntê jorna di Noè, quannu l'omini avìanu a chjìniri u munnu di peccatu e viulenza finu a quannu la razza sarìa stata spazzata via dâ terra cu nu diluviu, e sulu Noè e la sò famigghia scampàrinu dâ distruzzioni; e lu fattu ca iddu avìa a avvisari u munnu pi centu vinti anni dâ distruzzioni imminenti, foru tutti cosi ca ci foru tenuti nascosti.
GSAM 41Babel Custruita
GSAM 41.1Doppu lu diluviu, li genti foru istruiti, pi menzu di Noè, a ripopulari la terra; ma quannu accuminciaru a multiplicàrisi, ricusaru lu pianu dû Signuri pi guvernàrili. Nimrod stabilìu lu règnu di Babel (chi poi fu chiamatu Babilonia, lu primu di li guverni terrìstiri).10 Pocu dopu, la genti accuminciau a custruiri la turri di Babel, pi fari pi iddi stissi un nomu e pi nun èssiri sparpagghiati, propriu lu cuntrariu di chiddu ca lu Signuri, pi menzu di Noè, avia insignatu. Inveci di aspittari pacenziosamente ca lu Signuri cumpiesse li so scopi, si pigghiaru la cosa n manu propria; allura Diu cunfundìu la so lingua e accussì si spàrghieru.
GSAM 41Abramu eredi dû munnu
GSAM 41.2Seguennu stu brievu registru finu a lu decimu discennenti di Noè, avemu la chiamata di Abramu, a cui lu Signuri dissi: “Tutta la terra ca viri, ti la darò, e a la tò semenza pi sempri. E farò la tò semenza comu la polvera di la terra: accussì ca, si un omu pò nummirari la polvera di la terra, allura puru la tò semenza sarà nummirata. Àlzati, camina pi la terra di longu e di largu; picchì a tia la darò”.11 Malgradu sta prumissa a Abramu di pussidiri la terra, lu Signuri ci assicurò ca iddu murissi. Paulu dici ca iddu nni jiu nta “un locu ca poi avissi a riciviri comu eredità”.12 Sta quistioni dû cumpimentu dâ prumissa fu senza dubbi chiaruta a Abramu 'n na visioni di Diu, picchì iddu “aspittava na cità ca avissi fundazioni, di cui lu custrutturi e facituri è Diu.”13 Ntô Rumani 4:13 si dici ca la prumissa era “ca iddu avissi a èssiri eredi dû munnu;” nun ntô statu prisenti, ma prestu o tardu, doppu ca avissi a viviri n'autra vota.
GSAM 42.1Di puntu di vista umanu, Abramu nun capìu comu la semenza prumissa putìa èssiri lu so stissu discinnenti. Accussì prupunìu di chiamari Eliezer, lu so amministraturi, comu semenza. Lu Signuri rispunnìu: “No, ma sarà unu ca nasci di li toi stissi viscira.” Ora lu Signuri accumencia a rivelari a iddu ca l'opira finali di la so semenza nun avissi a aviri un compimentu immediatu. Disse a Abramu: “La to semenza sarà straniera nta na terra ca nun è soia, e ci servirannu; e iddi li afflitterannu pi quattru centu anni... E tu nni irai a li toi patri n paci; sarai tumulatu nna bona vecchiezza.”14
GSAM 42.2La mugghieri di Abramu prupunìu un pianu sconsigliatu pi affrettari l'adempimentu dâ prumissa; ma doppu ca Isàac fu natu, un veru figghiu di Abramu e Sara, la sò mugghieri liggitima, lu Signuri dissi di Ishmàeli e di la sò matri Agar: “Scaccia sta schiava e lu sò figghiu.”
GSAM 42.3Ntâ prova dâ fidi di Abramu nta l'offerta di Isàac supra l'altaru, iddu amparau na lezioni supra la risurrezzioni di li morti. Si dici di iddu: “Cunzidirannu ca Diu putìa risuscitari iddu [Isàac] macari di tra li morti; di unni puru lu ricivìu comu n'immàggini.”15
GSAM 42Lu Veru Seme
GSAM 42.4Abramu fu n'un certu mumentu nsignatu ca lu veru Seme, attraversu cui tutti li nazioni avissiru a èssiri biniditti, puru essennu di la so posterità secunnu la carni, in rialtà avissi a èssiri lu Cristu di Diu; picchì lu Signuri nun ci dissi “semi, comu di tanti; ma comu di unu, e a lu tò Seme, ca è Cristu.”16 L'apostulu Paulu dissi di chistu: “La Scrittura, prevvidennu ca Diu giustificassi li pagani pi la fidi, annunziò di nanzu lu Vangelu a Abramu, dicennu: Nta tia tutti li nazioni sarannu biniditti.”17 La prumissa a Abramu fu rinnuvata a Isàac e â sò semenza,18 e puru a Giacobu.19
GSAM 42.5Comu Giacobu avia dodici figghi, ora nasci naturalmenti la quistioni: Attraversu cui si pò tracciari la linia dâ vera Semenza? Ntô testimunianzu ispiratu di Giacobu supra i soi figghi, la facenna fu risolta: “U scettro nun si nni va di Giuda, né un legislaturi tra i soi pedi, finu a quannu veni Shiloh; e a iddu sarà la cunvocazioni dû pòpulu.”20 Pi lu compimentu di chistu, è bonu nutari ca l'Israeliti, puru suttumessi a diversi nazioni, avianu lu permessu di aviri lu so Sanhedrin. Accussì Giuda — la tribù dî Giudei chiamata accussì di Giuda — avia quarchi vuci ntô so guvernu finu a quannu Shiloh (Cristu) nun vinni veramenti.
GSAM 43U Tempu Nascostu
GSAM 43.1I patriarchi avìanu quarchi cunniscenza supra la risturazzioni e la Semenza prumissa; ma quannu o pi quantu tempu prima avissi a viniri ristava ancora ammucciatu pi iddi. Mentri a posterità di Giacobu si multiplicava n'Eggittu, e l'Assirìu—Farauni (Isaia 52:4)—ca “nun canuscìa Giuseppe,”21 li opprìmia, i so menti turnaru naturalmente a li 400 (in fatti 430) anni mintuvati a Abramu comu lu periodu ca cuprìa li so afflizioni e lu so soggiornu comu straneri, sperannu ca la libbirazzioni di chisti avissi purtatu a l'eredità prumissa.
GSAM 43.2Quannu Mosè nascìu, i so' genituri vireru ca “era un beddu picciriddu.”22 Ci havi a èssiri statu datu un lustru pi capiri ca iddu avissi a èssiri, sutta Diu, lu libbiraturi di Israele dâ so' crudeli schiavitù. Senza dubbiu, sta cunniscenza fu trasmessa a Mosè; pirchì quannu, a l'età di quaranta anni, iddu dicidìu di jiri cu l'Israeliti oppressi e suffriri afflizioni cu iddi inveci di èssiri chiamatu figghiu di la figghia di Farauni e eredi dû tronu egizzianu,23 e quannu accuminciau a difènniri la causa dû so pòpulu e, pi difènniri iddi, ammazzò un Egizzianu, si maravigghiò assai ca nun ricunùscianu lu so travagghiu; “picchì pinsava ca i so frati avissiru caputu comu Diu, cu la so manu, li avissi libbirati.”24
GSAM 44.1Quannu vinni lu tempu dû Signuri pi l'Israeliti di nesciri di l'Eggittu, iddi partiru, e a lu jornu precisu ca era statu pridittu. Esodo 12:40, 41. Nun putìanu cunsidirari Mosè comu lu so capu finali e la semenza a cui era stata fatta la prumissa, picchì iddu era dâ tribù di Levi, e Giacobu, nta la so pridizzioni ispirata, nun avia dichiaratu ca Giuda avissi a essiri lu so capu finu a quannu vinissi lu Shiloh?
GSAM 44“Lu Vidirò, Ma Ora No.”
GSAM 44.2Quannu l'Israeliti eranu 'n caminu pi Canaan, Balac, rè di Moab (discinnenti di Lot), chiamau Balaam pi malidiciri Israele. U Signuri trasfurmau la so malidizzioni 'n benidizzioni, attraversu la quali iddi ricivetteru luci agghiunta, studiata pi scacciari l'idea ca la libbirazzioni finali di l'usurpazzioni di Satana saria stata immediata appena traseru 'n Canaan. Lu cuntu di la Scrittura dici: Balaam, nta na visioni di Diu, dissi: “Lu vidirò, ma nun ora; lu taliarò, ma nun di vicinu: niscirà na Stella di Giacobu, e un scettru s'alzarà di Israele, e sbattirà li cantuna di Moab, e distruggirà tutti li figghi di Set”.25
GSAM 44.3Sta semenza numerusa ca nàsciu di Abramu è parrata di Paulu accussì: “Accussì di unu sulu, e chiddu quasi mortu, nàsceru tanti quantu li stiddi dû celu pi multitùdini, e comu la rena dâ riva di mari, innumirèvuli. Tutti chisti mureru 'nta fidi, senza aviri ricivutu li prumissi, ma avennu vistu li prumissi di luntanu, e nni foru cunvinti, e li abbrazzaru, e cunfissaru ca eranu straneri e pellegrini supra la terra.”26
GSAM 44.4U cori di Israele nun avia bisognu di sfiniri o di scoraggiàrisi pi la prufìzia di Balaam ca la cunsumazzioni di la so spiranza nun era “ora”, né “vicina”; picchì lu Signuri, nun assai prima di sta prufìzia, avia giurutu la so vita ca lu statu gluriosu avissi finalmenti a ghjunghiri. Attraversu Mosè dissi: “Ma comu veru ca ju vivu, tutta la terra sarà china dâ glòria dû Signuri.”27 Ntê jorna dû prufeta Abacuc, 863 anni dopu, la stissa virità fu ripituta, ma parrata comu n'avvenimentu ancora futuru: “pirchì la terra sarà china dâ canuscenza dâ gloria dû Signuri, comu l'acqua cupri lu mari.”28
GSAM 45U sirviziu dû Santuariu, tipu dû veru
GSAM 45.1Quannu lu Signuri purtau Israele fora di l'Eggittu, pruclamau davanti a tuttu lu campu la so liggi di precetti morali, e ci detti na copia di chidda stissa liggi supra petra, incisa cu lu so stissu ditu, accussì ca fussiru sempri indirizzati versu chiddu Salvaturi ca finalmenti facissi un sacrificiu di iddu stissu pi iddi; e pi virtù di lu so sangu preziosu li so piccati fussiru cancellati, fici erigiri un santuariu ntô disertu. Stu tabernàculu, o santuariu, nta tutta a so custruzzioni, Mosè fu ammonitu di fari esattamenti comu u mudellu ca u Signuri ci mustrò supra u munti.29 U sirviziu 'n stu santuariu era 'na ombra dû sirviziu veru di Cristu ntô santuariu celestiali.30 Mentri lu scopu di Diu ntê offrendi e sacrifici dû santuariu era di tiniri davanti ê genti 'na ombra di “cosi boni ca avìanu a viniri,”31 l'impegnu di Satana era di purtari la genti a taliari l'offerta stissa, 'nveci di Cristu e dû so sirviziu veru, di cui chistu era sulu n'esempiu. Accussì circava di faricci crìdiri ê so stessi òpiri pi la salvezza.
GSAM 45.2Era lu scopu dû Signuri di essiri lu rè di lu so pòpulu — l'Israele — di cummattiri li so battagghi e suttamittiri li nazioni. Avìa lu so modu di guvernu, comu si vidi ntô testu ca veni: “Quannu avìa distruttu setti nazioni ntâ terra di Canaan, spartìu la so terra a iddi a sorte. E doppu chissu ci detti ghjudici pi circa quattrucentu cincuanta anni, finu a Samuele lu prufeta.”32
GSAM 45Israele Chiama un Rè
GSAM 45.3Li Israeliti chiaramenti nun ci piacia comu lu Signuri li guvernava. Era, però, lu so scopu e la so vuluntà ca iddi fussiru un populu particulari, distintu di tutti l'àutri attornu a iddi. Si avissiru seguitatu strittamenti li so istruzzioni, puru li nazioni avissiru dittu di iddi: “Di sicuru sta granni nazioni è un populu saviu e capiscienti. Pirchì c'è quarchi nazzioni accussì granni ca havi Diu accussì vicinu a iddi, comu lu Signuri nostru Diu è in tutti li cosi pi cui nni rivolgemu a iddu?”33
GSAM 46.1Nta la so insodisfazzioni dumannaru a Samuele di nummari un rè pi iddi, e lu Signuri dissi a Samuele: “M'hannu ricusatu, accussì nun regnu cchiù supra iddi.”34 Di novu disseru a Samuele, e cu cchiù imperatività: “Ora facci un rè pi ghjudicari a nuatri comu tutti li nazioni.”35 Cu cura Samuele ci spiegò l'oppressioni ca ci sarìa vinuta supra a iddi si avissiru un rè, ma “tuttavìa u pòpulu rifiutau di obbidiri a la vuci di Samuele; e disseru: No; ma vulemu aviri un rè supra a nuatri; accussì putemu essiri comu tutti li nazioni; e ca u nostru rè ni giudichi, ni preceda e cumbatta li nostri battagghi.”36
GSAM 46.2Accussì avìanu rè pi guvernàrili pi circa cinquecentu anni, prima comu un regnu sutta Saulu, David e Salomone; poi divisu in dui regni, Israele e Giuda. Pochi di li so rè foru boni e giusti, ma la maiuranza eranu malvagi, purtannu lu pòpulu all'idolatria e a granni iniquità. Accussì u pòpulu nun era sulu comu i nazioni attornu a iddi pi aviri un rè, ma puru comu iddi nta la malvagità, abbandunannu u Diu di li sò patri, e adorannu idoli e l'esèrciti dû celu.
GSAM 46.3U Signuri dissi di stu regnu, pi vucca dû prufeta Osea: “O Israele, t'hai distruttu a tia stissu; ma in mia c'è lu tò aiutu. Iu sarò lu tò rè; unni è n'autru ca ti pò sarvari in tutti li tò citati? E li tò giudici, di cui dicisti: Dammillu un rè e di prìncipi? Iu ti detti un rè nta la mè rabbia, e lu pigghiai via nta lu mè furori.”37
GSAM 47U Regnu Ribaltatu
GSAM 47.1Stu regnu riali cuntinuau finu a quannu i Caldei brusgiaru Gerusalemme, pigghiaru i vasi dû tempiu e purtaru Giuda in cattività a Babilonia, unni ristaru pi settanta anni, comu era statu prividutu contru a iddi. Quannu finìu stu guvernu monarchicu, lu Signuri dissi pi miezzu dû prufeta Ezechiele a Sedecìa, lu so ultimu rè, “Tu prìncipi profanatu e malvagiu di Israele, ca è ghjunutu lu tò jornu, quannu l'iniquità avrà fini, accussì dici lu Signuri Diu: Tira via lu diadema e leva la curuna: chistu nun sarà cchiù lu stissu: esalta cu è vasciu [lu signuri di Babilonia], e abbassa cu è autu [stu signuri assai autu-esaltatu dâ tribù di Giuda]. Ribalterò, ribalterò, ribalterò: e nun ci sarà cchiù finu a quannu veni chiddu a cui spetta; e ci lu darò.”38
GSAM 47.2Stu giustu guvernanti, lu veru Seme, è Cristu. Di iddu lu prufeta Micà scrissi: “Tu, o turri di lu gregghiu, fortezza di la figghia di Sion, a tia vinirà lu primu dominu [dominu supra la terra, risturatu in Cristu]: lu regnu veni a la figghia di Gerusalemme.”39
GSAM 47.3Quannu Israele pirdìu lu scettro, chistu passau nta li mani dû rè di Babilonia. Comu fôru successivamenti sutta lu dominîu di la Medo-Pirsia, di la Grecia e di Roma, lu regnu fu ribaltatu tri voti. Ntô regnu di Cèsari Augustu, imperaturi di Roma, Cristu, l'eredi giustu dû tronu di David,—lu veru Seme di la fimmina, di Abramu e di David,—nasciu, e ntô modu previstu.
GSAM 47.4Accussì ca u pòpulu capissi ca u Giustu Guvernanti, u veru Seme, era cchiù di un omu mortali cumuni cu un regnu di curta durata, u Signuri mosse u salmista a scrìviri accussì: “Lu fazzu me primogenitu, cchiù àutu di li rè di la terra. A mia misericordia ci la tignirò pi sempri, e lu me' pattu sarà firmu cu iddu. Anchi la so' semenza la farò durari pi sempri, e lu so' tronu comu li jorna dû celu.” “La so' semenza durerà pi sempri, e lu so' tronu comu lu suli davanti a mia. Sarà stabbilutu pi sempri comu la luna, e comu testimoniu fideli 'n celu.”40
GSAM 48.1Nta la prufìzia di Isaia leggimu cchiù avanti di stu Guvernanti accussì: “Un picciriddu ni nascìu, un figghiu ni fu datu: e lu guvernu sarà supra la sò spadda; e lu sò nomu sarà chiamatu Miravigghiusu, Cunsiggheri, Diu putenti, Patri di l'eternità, Principi di la Paci. Dâ crescita dû sò guvernu e dâ paci nun ci sarà fini, supra lu tronu di David e supra lu sò regnu, pi urdinàrilu e pi stabbilìrilu cu ghjudiziu e cu giustìzzia di ora 'n poi pi sempri. Lu zelu dû Signuri dî eserciti lu farà.”41
GSAM 48Traslazzioni di Enoc e Elia
GSAM 48.2Ci sunnu casi registrati di pirsuni nti l'antichi tempi ca foru traslati 'n celu senza gustari la morti. Di Enoc, lu settimu di Adamu, si dici ca iddu “camminau cu Diu: e nun c'era cchiù; picchì Diu lu pigghiò.”42 “Ppi la fidi Enoc fu traslatu pi nun vidiri la morti; e nun fu truvatu, picchì Diu l'avìa traslatu: picchì prima dâ so traslazioni avìa stu testimunianzu, ca piacìa a Diu.”43
GSAM 48.3Ancora, mentri Elia e Eliseu caminavanu nzemi, succidìu ca, mentri cuntinuavanu a caminari e a parrari, eccu ca apparìu un carru di focu e cavaddi di focu, e li separaru; e Elia salìu 'n celu 'n vortiggiuni. E Eliseu lu vidìu e gridau: “Pàdri miu, pàdri miu, carru di Israele e li sò cavaleri!” E nun lu vidìu cchiù.44
GSAM 48.4Enoc prufetizzau di la venuta di Cristu comu ghjudici di tutta la terra, cu sti palori: “Eccu, lu Signuri veni cu dicini di migghiara di li soi santi, pi fari ghjustizzia a tutti, e pi cunvinciri tutti li senza Diu tra iddi di tutti li so' fatti senza Diu ca hannu cumminatu, e di tutti li so' paroli duri ca li piccaturi senza Diu hannu dittu contra iddu.”45
GSAM 49Giobbe insignau la venuta dû Signuri
GSAM 49.1Giobbe, ca si cridi ca campau ntô tempu di Mosè, avia quarchi canuscenza dâ venuta di Cristu e dâ risurrezzioni; pirchì iddu dissi: “Oh, si i mei paroli fussiru ora scritti! O si fussiru stampati 'n libbru! O si fussiru incisi cu penna di ferru e piombu 'nta petra pi sempri! Pirchì sacciu ca lu me Redenturi campa, e ca iddu si stabbilirà all'ùrtimu jornu supra la terra; e puru si doppu la me peddi li vermi distrùgginu stu corpu, ancora 'nta la me carni vidirò Diu, ca vidirò pi mia stissu: cu l'occhi mei lu vidirò, e nun n'autru.”46
GSAM 49U Tronu di David, u Tronu dû Signuri
GSAM 49.2U tronu di David era chiamatu u tronu dû Signuri. “Salomone si assittau supra lu tronu dû Signuri comu rè 'nveci di David, so patri.”47 Lu Signuri avia “giuratu cu n'giuramentu a iddu [David], ca dû fruttu di li soi lombi, secunnu la carni, avissi suscitatu Cristu pi assittàrisi supra lu so tronu: iddu, vidennu chistu prima, parrò dâ risurrezzioni di Cristu, ca la so anima nun fu lassata 'n infernu, e mancu la so carni vidìu curruzzioni.”48 E si dici ancora dû regnu futuru di Cristu: Iddu s'assittarà supra lu tronu di David. (Vidi Isaia 9:7.) Ancora, “I rè di la terra si mettunu, e li prìncipi si cunsultanu nzemi, contra lu Signuri e contra lu so Untu.... Eppuru haiu missu u me rè supra u me santu munti di Sion. Annuncerò u decretu: U Signuri m'ha dittu: Tu sì u me Figghiu; oggi t'haiu generatu.”49 Ancora, “U Signuri dissi a me Signuri: Assittati a la me dritta manu, finu a quannu fazzu di li toi nimici lu to sgabeddu.”50
GSAM 49Li Giudei Perplessati
GSAM 49.3Sti testi cunfundieru li Giudei. C'era un prubblema ca nun putìanu risòlviri: si David lu chiamava Signuri, comu putìa allura èssiri sò figghiu? Comu putìa èssiri un picciriddu natu dâ semenza di David, e puru èssiri Emmanuele—Diu cu nuàutri? Eppuru Isaia, lu sò prufeta, avìa dichiaratu: “Na virgini cuncepirà, e parturirà un figghiu, e chiamarà lu sò nomu Emmanuele.”51
GSAM 50.1Cristu canuscìa bonu la quistioni ca avissi a fari tàciri i Farisei ca cercàvanu cavilli, e pi chissu ci dissi: “Chi pinsati di Cristu? Di cu è figghiu? Ci rispunniru: Di David. Iddu ci dissi: Comu allura David, nto spiritu, lu chiama Signuri, dicennu: U Signuri dissi a me Signuri: Assittati a me dritta, finu a quannu fazzu di toi nimici u sgabeddu di toi pedi? Si David allura lu chiama Signuri, comu è ca iddu è so figghiu?”52
GSAM 50.2Stu sugettu veni arrifirutu n'autra vota ntô Salmu 45:6, 7: “U tò tronu, o Diu, è pi sempri e pi sempri: u scettro dû tò rignu è nu scettro giustu. Ami la ghjustìzzia e odii la malvagità: pi chissu Diu, u tò Diu, t'ha ungiutu cu l'ogghiu di gioia supra li tò cumpagni.”53 Cu sti Scritturi nta la menti, lu pòpulu giudeu havi a aviri avutu cuncetti esaltati dû caràttiri dû futuru Guvernanti e Restauraturi. Nun putìa essiri autru.
GSAM 50Lu Seme d'Urìggini Divina
GSAM 50.3Furunu dati istruzzioni particulari riguardu a Cristu e a so nascita, picchì lu Signuri, pi miezzu dû prufeta Micà, designau la so urìggini divina e puru lu picculu paìsi unni avìa a nasciri: “Ma tu, Betlemme di Efrata, puru si si nicaredda tra li mila di Giuda, di tia mi veni chiddu ca avissi a essiri rè di Israele; i so passi sunnu di tempu anticu, di sempri” (nâ margini, ebraicu, di “li jorna di l'eternità”).54
GSAM 50La Prisènza di Diu Manifìsta ntâ Shekinah e ntâ Nìvula
GSAM 50.4Cchiù tardu nta la storia di l'Israele, quannu Salomone avia finutu la custruzzioni dû tempiu, ca iddu dissì ca avia a èssiri estremamenti “magnìficu”, la shekinah dâ gloria di Diu pigghiò lu sò postu tra li cherubini supra lu seggiu di misericordia. Lu registru dici ca a la dedicazioni dû tempiu, quannu li sacerdoti niscieru dû locu santu, “la nìvula empiìu la casa dû Signuri, accussì li sacerdoti nun putìanu stari a ministrari pi via dâ nìvula: pirchì la gloria dû Signuri avìa empiutu la casa dû Signuri.”55 La prisènza dû Signuri 'n stu tempiu era manifesta a l'occhi dû pòpulu ntâ nìvula di glòria. U Signuri rispunnìu â prighera di Salomone 'n chista occasione e ci dissi: “Haiu sintutu la tò prighera e haiu scigghiutu stu locu pi mia comu casa di sacrificiu.”56
GSAM 51.1U pòpulu peccau, si nni jìu all'idolatria, e pi cunsiguenza a sò cità e u sò santuariu ristaru 'n rovini pi settanta anni. Doppu la cattività, u tempiu fu ricustruitu sutta la manu di Zerubbabel. Anchi si era inferiuri 'n splenduri a chiddu custruitu di Salomone, u Signuri dissi di iddu pi mmenzu a so prufeta: “La gloria di stu secunnu tempiu sarà cchiù granni di chidda dû primu.”57 Sta casa fu abbelluta di Erodi, e nti li so corti lu Salvaturi insignau. La prima casa avia na nùvula di gloria ca rapprisintava lu Signuri, ma nta la sicunna trasìu lu stissu Salvaturi, lu Criaturi di tutti li cosi.
GSAM 51Regnu Gluriosu dû Germogliu di Iesse
GSAM 51.2Pi chiddi ca aspittavanu ntê jorna di Isaia, li rapprisintazzioni attraversu la sò prufìzia di li cosi gluriosi cunnessi â redenzioni finali avissiru statu na surgenti di forza e incuraggiamentu. Sti prufìzi discrìvunu di novu chiaramenti la linia di unni stu Liberaturi aspittatu avissi a veniri, accussì: “E niscirà un ramu di lu truncu di Iesse, e na frasca crisciarà di li sò radichi: e lu spiritu dû Signuri si ripusarà supra iddu, lu spiritu di sapienza e di capiri, lu spiritu di cunsigghiu e di putenza, lu spiritu di canuscenza e di timuri dû Signuri; e ci farà aviri capiscenza svelta ntô timuri dû Signuri; e nun ghjudicarà secunnu chiddu ca vidunu i so occhi, né ripruvarà secunnu chiddu ca sentunu i so recchi: ma cu ghjustìzzia ghjudicarà i poviri, e ripruvarà cu equità pi li miti dâ terra: e curpirà la terra cu la verga dâ so vucca, e cu lu fiatu dî so labbra ammazzarà li malvagi.”58
GSAM 52La Resurrezzioni nzignata di li Prufeti
GSAM 52.1U prufeta Isaia nsegna puru la duttina dâ risurrezzioni dî morti, cu sti palori cunzulanti: “Nta sta muntagna u Signuri dî eserciti farà pi tutti li populi na festa di cosi grassi, na festa di vini cu li fecce, di cosi grassi chini di midula, di vini cu li fecce ben raffinati. E distruggerà nta sta muntagna la facci dû velu ca cuprìa tutti li populi, e lu velu ca era stinnutu supra tutti li nazioni. Iddu nni farà svaniri la morti cu la vittoria; e lu Signuri Diu asciucarà li lacrimi di tutti li facci; e l'obbrobrio dû so pòpulu lu livarà di tutta la terra; picchì lu Signuri l'ha dittu. E si dirà 'n chiddu jornu: Eccu, chistu è u nostru Diu; avemu aspettatu a iddu, e iddu ni sarvarrà: chistu è u Signuri; avemu aspettatu a iddu, ni 'ngioiamu e ni rallegramu pi la so salvezza.”59
GSAM 52U Regnu dâ Terra Rinnovata
GSAM 52.2U stissu prufeta dici ca sarà na terra rinnuvata unni s'istabbilirà u regnu finali: “Pirchì, eccu, criju cieli novi [cieli atmosferici] e na terra nova; e chidda di prima nun sarà cchiù arricurdata, né veni 'n menti [a margini, Ebr., “veni supra u cori,” cioè, a essiri disidirata n'autra vota]. Ma vui siati cuntenti e gioite pi sempri di chiddu ca iu criju: picchì, eccu, iu fazzu di Gerusalemme na gioia, e di so genti na letizia. E mi gioirò di Gerusalemme, e mi letificarò di so genti: e la vuci di chiantu nun si sentirà cchiù intra idda, né la vuci di lamento. Un ci sarà cchiù di ddà [di lu tempu ca veni criata la terra nova] un picciriddu di pochi jorna [un picciriddu ca campa picca], né un vecchiu ca nun hà chinu i so jorna [vecchiaia prematura]: picchì lu picciriddu murirà a centu anni [nti li tempi unni l'omini arrivavanu a campare novecentu anni, li picciriddi putissiru aviri centu anni]; ma lu piccaturi, quannu avrà cent'anni [nti l'ultimi anni di na vita di cent'anni], sarà malidittu. [Chiddi ca murunu quannu veni stabbiluta la nova terra sunnu chiddi ca periscinu ntâ “perdizioni di l'omini senza Diu.” 2 Petru 3:7.] E custruirannu casi e ci abitarannu; e piantarannu vigneti e nni manciarrannu lu fruttu. Nun custruirannu e n'autru abitarà; nun piantarannu e n'autru manciarà: picchì comu li jorna di n'arvulu [l'arvulu di vita, Settanta] sunnu li jorna di lu me pòpulu, e li me eletti godirannu pi assai tempu di l'opira di li so mani.”60
GSAM 53.1Ezechiele talià ntra la longa vista dû tempu finu â risurrezzioni dî morti. Attraversu iddu lu Signuri dici: “Talìa, ô me pòpulu, aprirò li vostri tumuli, vi farò risuscitari di li vostri tumuli e vi purtarò nta la terra d'Israele.”61
GSAM 53“Iddu Purtò i Nostri Duluri”
GSAM 53.2A Isaia, u prufeta dû Vangelu, foru rivilati cchiù cumplitamenti la prova, li suffrimienti e la morti dû Salvaturi pi cuntu di l'omu. “Cu,” dici u prufeta, “ha cridutu a nostra nutizia? E a cu è statu rivilatu u bracciu dû Signuri? Pirchì iddu crisciarà davanti a iddu comu na pianta tenera, e comu na radichi di terra sicca: nun avi forma né parura; e quannu lu videmu, nun c'è nudda bellezza ca ni fa disiderari iddu. È disprezzatu e ricusatu di l'omini; un omu di duluri, e ca canusci lu suffrimentu: e nni scundemu comu si nni scundissimu la facci di iddu; iddu fu disprezzatu, e nun ci ddemu valuri. Certu iddu ha purtatu li nostri duluri e ha suppurtatu li nostri affanni; eppuri nni pinsavamu ca iddu era percuttu, castigatu di Diu e afflittu. Ma iddu fu ferutu pi li nostri trasgressioni, strazzatu pi li nostri iniquitati; lu castigamentu di la nostra paci era supra iddu; e cu li so' flagelli semu guaruti.”62
GSAM 53.3Sti cosi accussì miravigghiusi hannu a succediri nta li mè jorna? lu pòpulu, comu puru lu prufeta, putissiru aviri dumannatu. La risposta avissi statu: Ora nun succederannu; nun è ancora ghjunutu lu tempu pi la venuta di stu granni Liberaturi; ma lu prufeta dici: “Li toi occhi vidrannu lu Re nta la so bedda apparenza; vidrannu la terra ca è assai luntana.”63
GSAM 54Li Prufìzi di Daniele Rivilanu lu Futuru
GSAM 54.1Fu, però, attraversu u prufeta Daniele ca u Signuri accuminciau a nsignari u so pòpulu riguardu ê regni cunzecutivi ca avissiru a surgiri e a dominari finu a l'istabbilimentu dû so regnu eternu; e pi rivilari un periodu di tempu spiciali, di un avvenimentu ancora a succediri, finu a l'apparizioni effettiva e a l'uccisioni dû Messia. L'interpretazzioni dû sonnu di Nabucodonosor rivelau ca li quattru regni ca avissiru a cumannari lu munnu avissiru a calari di putenza e maestà secunnu lu rapportu dû calu di valuri di l'oru, l'argentu, lu ramu e lu ferru; e ca, finalmenti, lu statu rumputu e disunitu di sti regni avissi a essiri comu la fragilità dû ferru mischiatu cu fangu. Allura avissi a veniri u regnu dî celi ca avissi a succediri a la riduzzioni di chiddi regni ca avissiru a addivintari comu a pula di la aia d'estati, accussì ca nun si truvassi cchiù nuddu postu pi iddi, mentri u regnu di Diu avissi a fari china tutta a terra.
GSAM 54.2Poi, ntâ visioni dû settimu capitulu, sutta li simbuli dî quattru bestii granni, si ripigghia lu stissu argumentu e si prisèntanu àutri carattirìstichi di sti regni. Nta stu capitulu si traccia la carriera e l'opira dû putiri dû “corniceddu nicu” ca avissi a surgiri, doppu la divisioni dû quartu regnu 'n deci parti, scassannu o suttumittènnu tri di iddi pi stabbilìrisi comu guvernanti spirituàli supra tutti quanti. Stu putiri papali cuntinua ntô statu divisu e fragili dû quartu regnu, pi 1260 anni. Accussì foru rivilati l'avvenimenti ca arrivanu finu ô mumentu unni Cristu ricevi u regnu dû Patri so' e lu duna ê santi dû Cchiù Àutu; un regnu ca finalmenti avissi a dominari tutta la terra e ca ristassi pi sempri.
GSAM 55Li Dui Mila Trecento Jorna
GSAM 55.1Ntô ottavu capitulu di Daniele, sutta la visioni dû muntuni, dâ capra e dû “picculu cornu ca crisciu assai”, u prufeta veni purtatu n'àutra vota finu â fini dî tempi. Nti li versetti 13 e 14 la sò attenzioni veni attirata a un periudu di tempu—2300 jorna—ca si stenni finu ô ghjudiziu. Era un longu periudu di tempu, e accussì lu prufeta lu capìu; picchì l'angilu ci dissi ca la visioni era ancora pi assai jorna. Ancora nun era statu datatu lu principiu di sti jorna, e accussì iddu chiudi lu capitulu dicennu: “Mi stupii di la visioni; ma nuddu la capìu.”
GSAM 55Li Settanta Simani pi lu Messia
GSAM 55.2U nònu capitulu cunta di l'angilu ca vinni a Daniele, in risposta â sò petizzioni, pi dari a iddu capacità e capiscenza. Iddu nfurmau iddu di un periudu di settanta simani. Sessantanovi di sti simani di anni [ca, comu ni dicinu, è lu significatu dâ parola shevooim, tradutta “simani”] si stinnìanu finu ô Messia. Lu puntu di unni lu periodu avìa a principiari, “lu cumannu di risturari e custruiri Gerusalemme,” ancora nun era statu datu. Nasci la quistioni: comu putìa Daniele sapiri unni finìssiru li sessantanovi simani? Ntô dodicesimu capitulu la quistioni dû tempu veni cunsidirata n'autra vota, e â sò dumanna, “Chi sarà la fini di sti cosi?”, ci fu dittu di nni jiri pâ sò strata, picchì li palori su “chiusi e sigillati finu ô tempu dâ fini”, quannu li “saggi capirannu”.
GSAM 55.3Senza dubbiu, sta quistioni di tempu è unu di l'esempi a cui l'apostulu Petru alluda quannu dici: “Di sta salvezza li prufeti circaru e circavanu cu diligenza, chiddi ca prufetizzaru di la grazia ca avissi a viniri a vui: circannu chi, o di chi tempu, lu Spiritu di Cristu ca era in iddi significava, quannu testimoniava anticipatamenti li suffirenzi di Cristu e la gloria ca avissi a veniri doppu.”64
GSAM 56Distinu di l'Impii
GSAM 56.1Malachìa, l'ùrtimu di li prufeti dû Vecchiu Testamentu, lassa na discrizzioni avvintanti dâ distruzzioni finali di li malvagi: “Eccu, veni lu jornu ca bruscia comu n'fornu; e tutti li superbi, e puru tutti chiddi ca fannu lu mali, sarannu ristuccia; e lu jornu ca veni li bruscia, dici lu Signuri di l'armati, accussì ca nun ci lassarà né radica né ramu. Ma pi vui ca timiti lu me nomu, spuntarà lu Suli di giustizzia cu la guarigioni nta li so ali: e vui niscireti e criscireti comu vitelli di stalla. E calpesteriti li malvagi; picchì iddi sarannu cenna sutta li suoli di li vostri pedi lu jornu ca fazzu chistu, dici lu Signuri di l'armati.”65
GSAM 56.2Cu tutti sti fatti arrigistrati ntô Vecchiu Testamentu ca eranu 'n pussessu dî Israeliti, ca spiegavanu a iddi tanti aspetti dû pianu di salvezza, quantu granni avissi a essiri l'interessi dî studiosi diliggenti dâ Parola quannu vidianu e capianu ca s'avvicinavanu ô tempu unni sta Semenza prumissa avissi a viniri. Mentri li masse, e puru chiddi ca leggevanu li Scritturi nta li sinagoghi ogni Sabbatu, nun capevanu la parola (Atti 13:27), li devoti e studiosi, ca circavanu cu fedeltà li Scritturi sutta la guida dû Spiritu, senza dubbiu priavanu cu fervuri, comu fici l'apostulu Giovanni nta sta dispensazioni, “Vieni, Signuri Gesù, e vieni prestu.”
Notes
- Proverbi 13:12. ↩
- Aggeu 2:6, 7. ↩
- Ebrei 12:26-28. ↩
- Isaia 28:13. ↩
- Proverbi 4:18. ↩
- Ginisi 4:1. ↩
- Ebrei 11:4. ↩
- Ginisi 4:25. ↩
- Ginisi 5:29. ↩
- Ginisi 9:1; 10:9, 10. ↩
- Ginisi 13:15-17. ↩
- Ebrei 11:8. ↩
- Ebrei 11:10. ↩
- Ginisi 15:13-15. ↩
- Ebrei 11:19. ↩
- Galati 3:16. ↩
- Galati 3:8. ↩
- Ginisi 26:3-5. ↩
- Ginisi 28:13. ↩
- Ginisi 49:10. ↩
- Esodo 1:8; Atti 7:18. ↩
- Ebrei 11:23. ↩
- Vidi Antiquities of the Jews di Giuseppe Flàviu, Libbru 2, cap. 9, par. 7; The Spirit of Prophecy, vol. 1, pp. 165, 166. ↩
- Atti 7:25. ↩
- Numeri 24:17. ↩
- Ebrei 11:12, 13. ↩
- Numeri 14:21. ↩
- Abacuc 2:14. ↩
- Esodo 25:40; 26:30; 27:8; Atti 7:44. ↩
- Ebrei 8:3-5; 9:8-12. ↩
- Ebrei 10:1. ↩
- Atti 13:19, 20. ↩
- Deuteronomiu 4:6, 7. ↩
- 1 Samuele 8:7. ↩
- 1 Samuele 8:5. ↩
- 1 Samuele 8:19, 20. ↩
- Osea 13:9-11. ↩
- Ezechiele 21:25-27. ↩
- Micà 4:8. ↩
- Salmu 89:27-29, 36, 37. ↩
- Isaia 9:6, 7. ↩
- Ginisi 5:24. ↩
- Ebrei 11:5. ↩
- 2 Rè 2:11, 12. ↩
- Giuda 14, 15. ↩
- Giobbe 19:23-27. ↩
- 1 Cronichi 29:23. ↩
- Atti 2:30, 31. ↩
- Salmu 2:2-7. ↩
- Salmu 110:1. ↩
- Isaia 7:14. ↩
- Matteu 22:42-45; Salmu 110:1. ↩
- Ebrei 1:8, 9. ↩
- Micà 5:2. ↩
- 1 Rè 8:10, 11. ↩
- 2 Cronichi 7:12. ↩
- Aggeu 2:9. ↩
- Isaia 11:1-4. ↩
- Isaia 25:6-9. ↩
- Isaia 65:17-22. ↩
- Ezechiele 37:12. ↩
- Isaia 53:1-5. ↩
- Isaia 33:17. ↩
- 1 Petru 1:10, 11. ↩
- Malachìa 4:1-3. ↩