Capitulu 7 — Lu Rapidu Avanzamentu dû Missaggiu
GSAM 126.1“E VITTI n'autru angilu putenti ca scinnìa dû celu, vèstutu cu na nìvula; e supra a so testa c'era n'arcubalenu, e la so facci era comu lu suli, e li so pedi comu pilastri di focu; Avìa 'n manu un libbru nicareddu apertu; appujau u pedi drittu supra u mari e u pedi mancinu supra a terra, e gridau cu na vuci forti comu quannu un liuni ruggi; e quannu avìa gridatu, setti tuoni feceru sentiri i so vuci.... E l'angilu ca vitti stari supra lu mari e supra la terra alzò la manu a lu celu, e giurò pi chiddu ca campa pi sempri e pi sempri, ca criò lu celu, e li cosi ca ci sunnu nta iddu, e la terra, e li cosi ca ci sunnu nta idda, e lu mari, e li cosi ca ci sunnu nta iddu, ca nun ci sarà cchiù tempu: ma nti li jorna dâ vuci dû settimu angilu, quannu accumincierà a sunari, u misteru di Diu sarà finutu, comu iddu l'ha dichjaratu ê so' servi, li prufeti.”1
GSAM 126Un Angilu Simbulu di Missaggeri Umani
GSAM 126.2Comu già dimustratu, l'opira di prichari lu Vangelu è stata affidata all'omu, e lu Signuri ha prumisu la so benidizzioni supra chistu strumentu finu a la “fini dû munnu.”2 Accussì l'angilu ca porta stu missaggiu avi a essiri nu simbulu di nu missaggiu ca riguarda lu tempu ca sarà prichatu a l'abbitanti dâ terra. Lu missaggiu è pruclamatu di un libbru ca è “apertu,” chiaramenti implicannu ca na vota era chiusu. Sti missaggeri sunnu stimati di Diu; picchì l'“arcu”, segnu di l'alleanza di Diu, è supra iddi, e iddi stannu vestuti cu la luci dâ gloria di Diu, e dichiàranu lu missaggiu cu l'auturità dû Criaturi di tutti li cosi. Chiddu ca si dichiara ccà è un missaggiu di tempu, na vota “sigillatu”, ma ora pruclamatu di un libbru “apertu”.
GSAM 127.1Ntê capituli precedenti si dimustrau ca lu Signuri marcau lu mumentu unni la luci avissi a èssiri data rispettu â fini dû granni periudu prufeticu—dui mila trecento jorna—ca purtava ô ghjudiziu investigativu; ca la pridizzioni ca la cunniscenza avissi a crìsciri fu accuratamenti adempita facennu surghiri tanti a cui iddu rivilau dda luci; e ca iddu puru marcau lu tempu quannu la “parabola dû ficu” avissi a essiri amparata, facennu surghiri i soi maestri allura e ddà pi jiri e annunziari chidda parabola ô munnu. Propriu cu la stissa precisioni iddu marcau lu puntu unni lu missaggiu dû tempu avissi a gonfiàrisi finu ô so gritu forti, e propriu accussì fu chiddu adempitu.
GSAM 127U Granni Gridu dû Primu Missaggiu
GSAM 127.2U puntu di tempu unni u gridu forti di sta pruclamazioni avia a essiri fattu è na quistioni d'interessi. È ccà misu tra u sonu di la sesta e di la settima trumbetta, ca si pò vidiri non sulu pi la sò pusizioni ntô registru scritturali, ma puru dû missaggiu stissu, ca dici: “Ntê jorna dâ vuci dû settimu angilu, quannu iddu accumincierà a sunari, u misteru di Diu avissi a essiri finutu, comu iddu hà dichjaratu ê so sirvienti, i prufeti.” Chista è prova cunclusiva ca u tempu pruclamatu nta stu missaggiu si stenni finu ô sonu dâ settima trumbetta.
GSAM 127U Tempu dû Granni Gridu
GSAM 127.3Quannu lu settimu angilu sona, leggimu ca “lu tempiu di Diu fu apertu 'n celu, e si vidìu 'nto so tempiu l'arca di lu so testamentu.”3 Nto sirviziu dû santuariu terrìstiri, la parti ca cuntenìa l'arca—lu locu cchiù santu—era aperta sulu na vota all'annu; chistu era lu jornu di l'espiazioni, e pi cancellari li piccati—la purificazioni dû santuariu. Lu tempu di cui parranu li prufeti, quannu stu travagghiu di pulizzìa, comu cumpiutu di Cristu, avissi a succediri, è a la fini di li dui mila trecento jorna.4 Si dici puru ca quannu lu settimu angilu sona, vuci 'n celu dicinu ca è ghjuntu lu tempu pi ghjudicari li morti.5
GSAM 128.1Stu simbolu prufeticu di l'Apucalìpsi 10 prisenta lu tempu quannu stu missaggiu avissi a jiri avanti “cu na vuci forti,” e finalmenti “comu quannu un liuni ruggi.” U tempu quannu, secunnu sta prufezia, u missaggiu avia a crisceri finu a lu so “granni gridu” è di la fini di la sesta trùmmita finu a la fini di chiddu periodu prufeticu ca porta a la purificazioni dû santuariu, n'autri palori, finu a la fini di li dui mila trecento jorna. Li primi quattru trùmmiti truvàrunu lu so adempimentu nti li guerri di Goti, Vandali, Unni, ecc., ca spartìru la Roma Occidentali in deci parti o regni.
GSAM 128La Quinta Trumbetta
GSAM 128.2La quinta trumbetta prisenta l'ascesa dû Muhammadianisimu cu la so nùvula di errori, ma soprattuttu lu periodu di “cincu misi”, o centu e cincuanta anni litirali di dappoi ca “avìanu un rè supra iddi”. 27 di lugliu 1299, Othman, lu fundaturi di l'Imperu Ottumanu, invasi lu territoriu di Nicomedia. Di dda vota, li Turchi molestaru e “torturaru” l'Imperu d'Oriente di Roma finu a lu 27 di lugliu 1449, centu e cincuanta anni di sonu di la quinta tromba. A chiddu tempu i Turchi vinieru cu li so forzi contru a cità di Costantinopoli stissa, usannu la polvera di fucile nta la guerra; e di un cannuni pisanti, ca, comu dici l'isturicu Gibbon, ci vulìanu sessanta buoi pi tirallu, spararu granni petri contru li mura di Costantinopoli.
GSAM 128La fini di la Sesta Trumbetta
GSAM 128.3Versu chistu tempu Giovanni Palleologus, ca li stòrichi cunsidiranu l'ùrtimu mpiraturi grècu, murìu. Custantinu Decozes era l'eredi legittimu dû tronu, ma si dici ca la sò paura di Amurath, lu sultanu turcu ca stava facennu sta guerra contru a iddu, lu purtau a dumannari lu permessu a Amurath pi saliri ô tronu. Un attu accussì parrissi quasi na rinunzia dû tronu ê Turchi. Nfatti, prestu assai l'Ottomani pigghiàrinu pussessu dâ cità di Costantinopoli e di l'Imperu d'Oriente di Roma. Accussì iddi (puliticamente) “ammazzaru” chiddu imperu ca prima avìanu “turturatu”. L'avìanu a “ammazzari” pi “un'ura, e un jornu, e un misi, e un annu”.
GSAM 129.1Pigghiannu chistu comu tempu prufeticu, un jornu pi un annu, quantu tempu saria? U prubblema è semprici: un annu, 360 jorna, o anni; un misi, 30 jorna, o anni; e un jornu, un annu,—n tutali, 391 jorna, o, letteralmenti, 391 anni. Na ura, essennu la vintiquattresima parti di na jurnata, comu simbulu, saria menzu misi, o quindici jorna. Lu tempu tutali di lu guvernu indipinnenti musulmanu di lu territoriu di l'Imperu Romanu d'Orienti saria allura di 391 anni e 15 jorna. Chistu, aggiuntu a lu 27 di lugliu 1449, ni porta a l'11 di austu 1840, pi la fini di lu periodu di l'indipinnenza turca, comu stabilitu sutta la sesta trumbetta.
GSAM 129U Dutturi Josiah Litch Pridici la Caduta di l'Imperu Ottumanu
GSAM 129.2Ntô 1838, lu Dutturi Josiah Litch, di Filadelfia, Pennsylvania, avendu abbracciatu la virità prisintata di William Miller, s'unì ô travagghiu pi dari cchiù pubblicità ô missaggiu. Iddu priparau articuli pi la stampa pubblica supra lu sugettu di li setti trumetti di l'Apucalìpsi. Pigghiò la pusizioni categorica ca la sesta trumbetta avissi firmatu di sunari e lu putiri ottumanu cascassi lu 11 di Austu 1840, e ca chistu avissi dimustratu ô munnu ca un jornu ntâ prufìzia simbòlica rapprisenta un annu di tempu litirali.
GSAM 129.3Certi frati, puru chiddi ca cridevanu cu iddu supra stu puntu, tremavanu di paura pi lu risultatu “si nun succedissi” comu iddu avia dittu. Chistu, però, nun lu scantò, ma iddu jìu avanti pi fari tuttu chiddu ca putìa pi dari pubblicità a li sò punti di vista supra la quistioni turca. Li giurnali pubblichi spartiunu 'n giru la so affirmazioni supra lu sugettu. Li club di l'infedeli discusseru la quistioni nti li so riunioni e disseru: “Eccu un omu ca si risica, e si chista cosa succedi comu iddu dici, stabilirà la so affirmazioni senza dubbiu ca un jornu nta prufezia simbulizza un annu, e ca dui mila trecento jorna sunnu tanti anni, e ca finiscinu ntô 1844.”
GSAM 130.1La pubblicazzioni dâ lezzioni dû Dutturi Litch suscitau un gran trambustu ginirali, e assai migghiara di pirsuni foru accussì chiamati a stari attenti pi la fini dî difficultati ca eranu nàsciuti tra Mehemet Ali, u pascià d'Eggittu, e u sultanu turcu. Centinara disseru: “Si sta facenna si cuncludi comu u dutturi ha asseritu, stabilirà u principiu dû ‘annu-giurnu’ pi nterpretari u tempu simbòlicu, e nuatri divintiremu Adventisti.”
GSAM 130U Sultanu Turcu 'n Guerra cu lu Pascià di l'Eggittu
GSAM 130.2Pi diversi anni prima dû 1840, u sultanu era 'mpastatu 'n guerra cu Mehemet Ali, pascià d'Eggittu. Ntô 1838, u prubblema tra u sultanu e u sò vasallu egizzianu fu pi lu mumentu cuntrullatu di l'influenza dî ambasciaturi straneri. Ntô 1839, però, l'ostilità ricuminciaru e cuntinuaru finu a quannu, ntâ battaglia ginirali tra l'armati dû sultanu e di Mehemet, l'armata dû sultanu fu tutta sbaragliata e distrutta, e la sò flotta fu pigghiata di Mehemet e purtata n'Eggittu. Accussì cumplitamenti era statu ridottu lu sultanu ca, quannu la guerra ricuminciò n'austu, avìa sulu dui navi di primu rangiu e tri frigati comu tristi resti di la na vota putenti flotta turca. Sta flotta Mehemet rifiutau categoricamente di lassarila e turnarila ô sultanu, e dichiarau ca, si li putenzi avissiru pruvatu a pigghiarilla, l'avissi brusgiata. Nta sta situazioni si truvavanu li cosi quannu, ntô 1840, l'Inghilterra, la Russia, l'Austria e la Prussia s'interposeru e dicidiru di risòlviri la difficurtà; pirchì era evidenti ca, si lassavanu stari, Mehemet prestu addivintassi padruni dû tronu dû sultanu.
GSAM 131Ntervenzioni dî Putenzi Aliati
GSAM 131.1“U sultanu accittau sta ntervenzioni di li putenzi alleati e accussì facìu na resa vuluntaria dâ quistioni nta li so mani. Na cunferenza di sti putenzi si tinni a Londra, cu lu sceiccu Effendi Bey Likgis prisenti comu plenipotenziariu ottumanu. Si stinnìu n'ultimatum, ca avìa a èssiri prisintatu ô pascià di l'Eggittu, cu cui lu sultanu ci avìa a offriri lu guvernu ereditariu di l'Eggittu e, pi tutta la vita, lu guvernu di tutta chidda parti di Siria ca si stenni dû Golfu di Suez ô Lacu di Tiberiadi, nzèmula â pruvincia di Acri; iddu, di sò parti, avìa a evacuari tutti l'àutri parti dî dominî dû sultanu ca allura avìa occupatu, e a turnari la flotta ottumana. Ntô casu ca iddu rifiutassi sta pruposta dû sultanu, li quattru putenzi avìanu a pigghiari la cosa nta li so mani e aduprari àutri mèzzi pi custringirlu a cundizioni comu iddi avissiru ritenutu cchiù adattu.
GSAM 131.2“Era evidenti ca appena stu ultimatum fussi misu nta li mani di Mehemet Ali, la facenna avissi pi sempri a essiri fora di lu cuntrollu di lu primu [lu sultanu], e lu cuntrollu di li sò affari avissi, di chiddu mumentu, a essiri nta li mani di li putenzi straneri.
GSAM 131La Prufezia si Cumplìu—Fini di l'Indipinnenza Turca
GSAM 131.3“U sultanu mannò Rifat Bey supra un vapuri di guvernu a Alessandria, pi cumunicari l'ultimatum ô pasha. Fu misu nta so mani, e iddu lu pigghiò 'n caricu l'undici di Austu 1840! Dda stissa jurnata u sultanu mannò na nota a l'ambasciaturi di li quattru putenzi, pi sapiri chi pianu avissiru aduttatu si u pascià si rifiutava di cunfurmàrisi ê termini di l'ultimatum; a chiddu iddi rispunneru ca già avianu previstu tuttu, e nun c'era bisognu ca iddu si scantassi pi nissuna evenienza ca putissi succediri. Dda jurnata finìu u periudu di trecento novantunu anni e quindici jorna allucatu pi la cuntinuità dû putiri ottumanu; e unni era l'indipinnenza dû sultanu?—Spariuta!”6
GSAM 132.1Di dda jurnata a oggi u sultanu ha avutu a muvirisi sutta a li dittati di li putenzi, e a taliari u smembramentu dû sò regnu, comu a tozzi a tozzi fu apprupriatu pi lu so usu.
GSAM 132L'Interessi Pubbricu pi la Prufìzia Scatinatu
GSAM 132.2Stu straurdinariu adempimentu dâ prufezia avìa avutu un effettu tremendo supra la menti dû pòpulu. Intensificò l'interessi dâ genti a sentiri parrari di prufezia adempita e ca si stava adempiennu. U Dutturi Litch dissi ca, ntra pochi misi doppu l'11 di Austu 1840, avia ricivutu littri di cchiù di milla infedeli mpurtanti, certi di iddi capi di club di infedeli, unni dicianu ca avianu abbandunatu la battagghia contru a la Bibbia e l'avianu accittata comu rivelazioni di Diu a l'omu. Certi di chisti si cunvirtiru cumplitamenti a Diu, e un certu numaru di iddi addivintaru oraturi capaci ntô granni muvimentu dû secunnu avventu. Certi si esprimeru cu lu Dutturi Litch accussì: “Avemu dittu ca l'espositori di prufìzia citanu di li pagini ammuffuti di la storia pi sustiniri li so affirmazzioni di adempimenti prufètichi; ma in stu casu avemu li fatti viventi propriu davanti a l'occhi.”
GSAM 132.3Pi mustrari comu, giustu a la fini di la sesta trumbetta, u missaggiu di l'avventu accuminciau a jiri “cu na vuci forti”, vi cuntarò un casu comu mi fu narratu di unu di chiddi ca participaru a stu missaggiu.
GSAM 132.4Ntô 1840, E. C. Williams, un granni fabbricaturi di tindi e veli di Rochester, N.Y., accittau lu missaggiu e invitau li Pasturi Miller e Himes a viniri a Rochester pi parrari a migghiara di genti di dda cità. Iddi rispunneru ca nun avianu li sordi nicissarii pi affittari na sala abbastanza granni pi cunteniri la genti. Iddu rispunnìu: “Haiu na tenda circulare di 120 pedi di diamitru. L'appizzu, ci mettu li seggi e ci pensu iu, gratis. Veniti e pruclamati u missaggiu.” “Arrivaru,” mi dissi iddu, “e a tenda nun bastava mancu pi la mità di chiddi ca vinìanu pi sentiri, accussì ci aggiunsi un innesto di quaranta pedi, facennu na tenda di 160 x 120 pedi. Sta tenda era china di genti ogni jornu, e centinaia si ammucchiavanu fora, tutti ansiosi di sentiri a parola.”
GSAM 133Centinarî ca pruclamanu lu missaggiu
GSAM 133.1Pi soddisfari l'interessi criscenti, si adupraru granni tendi e si tinìanu riunioni nta lu boscu duranti l'estati. Certi di li cchiù granni palazzi di cresia e sali pubblici si adupraru n'invernu, e tutti eranu chini finu a l'urtimu postu di ascultaturi interessati. Inveci dû Pasturi Miller, ca prima dû 1840 stava “quasi sulu” a pruclamari u missaggiu, circa trecento si junceru a iddu pi pruclamari pubblicamenti la fini dû periodu di dui mila trecento jorna e pi gridari: “Nun ci sarà cchiù tempu” e “L'ura dû sò ghjudiziu è arrivata.” Accussì videmu comu, quannu vinni u tempu dû Signuri pi fari avanzari u missaggiu ntô munnu sanu, a so parola si adempìu, e milioni di pirsuni foru mossi di disìu di sentiri u chiamu.
GSAM 133.2Chiddu ca era veru dû muvimentu n'America era veru puru n'àutri paisi. Di l'annu 1840, inveci di pochi individui ca spargìanu i so pubblicazzioni, a vinti e vinti si prisintaru, pi accussì diri, pi pruclamari lu gritu. Ntâ Ingliterra c'eranu settecentu ministri sulu dâ Cresia d'Ingliterra ca pruclamavanu stu missaggiu, senza mancu cuntari li tanti àutri occupati ntô stissu travagghiu. Nta cchiù di vinti dî principali nazioni dâ terra, un missaggiu si spanniava cu chiddu zelu ca purtau chiddu ca taliava a diri: “Stu pòpulu è terribilmenti seriu.”