บทที่ 12 — ความผิดหวัง — หนังสือที่ขมขื่น
GSAM 185.1“ข้าพเจ้ารับหนังสือม้วนเล็กนั้นจากมือทูตสวรรค์แล้วก็กินเข้าไป ขณะที่มันอยู่ในปากของข้าพเจ้านั้นมันก็หวานเหมือนน้ำผึ้ง แต่เมื่อข้าพเจ้ากินมันเข้าไปแล้วท้องข้าพเจ้าก็ขม และท่านบอกข้าพเจ้าว่า ‘เจ้าต้องพยากรณ์อีก ต่อชนชาติทั้งหลาย บรรดาประชาชาติ ภาษา และกษัตริย์’ ท่านผู้หนึ่งจึงเอาไม้อ้อท่อนหนึ่งให้ข้าพเจ้ารูปร่างเหมือนไม้เรียว และทูตสวรรค์องค์นั้นยืนอยู่กล่าวว่า ‘จงลุกขึ้นไปวัดพระวิหารของพระเจ้า และแท่นบูชา และคำนวณคนทั้งหลายซึ่งนมัสการในนั้น’”1
GSAM 185.2ในภาษาพระคัมภีร์ การ “กิน” หนังสือนั้น หมายถึงการรับความจริงเพื่อนำไปบอกต่อผู้อื่น ดังที่เห็นในหนังสือเอเสเคียล ซึ่งผู้เผยพระวจนะได้เห็น “หนังสืออยู่ม้วนหนึ่ง” และได้รับคำสั่งว่า “จงรับประทานหนังสือม้วนนี้ และจงไปพูดกับวงศ์วานอิสราเอล” หลังจากกินม้วนหนังสือนั้นแล้ว เขากล่าวว่า “แล้วข้าพเจ้าก็ได้รับประทาน และเมื่อหนังสือม้วนนั้นอยู่ในปากของข้าพเจ้าก็หวานเหมือนน้ำผึ้ง”2
GSAM 185.3ผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์ใช้ภาพพจน์เดียวกันนี้: “เมื่อพบพระวจนะของพระองค์แล้ว ข้าพระองค์ก็กินเสีย พระวจนะของพระองค์เป็นความชื่นบานแก่ข้าพระองค์ และเป็นความปีติยินดีแห่งจิตใจของข้าพระองค์”3 จากถ้อยคำนี้ เราได้เรียนรู้ว่า “ความหวาน” ของหนังสือขณะกินมันนั้น เป็นสัญลักษณ์ของความชื่นชมยินดีและความพึงพอใจที่ผู้ซึ่งกินคำของพระเจ้าด้วยวิธีนี้ได้รับ
GSAM 185หนังสือที่หวาน แล้วกลายเป็นขม
GSAM 185.4หนังสือที่กล่าวถึงในหนังสือวิวรณ์ 10 ซึ่งระบุว่าสำหรับผู้ที่กินมันนั้นมันหวานเหมือนน้ำผึ้ง แต่ทันทีที่กินแล้วมันก็ “ขม” (หรือตามที่บางคนแปลว่า “ทันทีที่ฉันย่อยมันแล้ว ในท้องฉันมันก็เป็นพิครา”4) คือหนังสือที่ทูตสวรรค์ได้ประกาศขึ้น โดยอาศัยอำนาจจากผู้สร้างฟ้า ดิน และทะเล ว่า “เวลาจะไม่เหลืออยู่อีกต่อไป” ดังนั้น การกินหนังสือเล่มนี้จึงต้องเป็นการยอมรับอย่างยินดีต่อคำประกาศเกี่ยวกับเวลา ความขมขื่นที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันของคำนั้นต่อผู้ที่กินมัน ต้องเป็นการแสดงถึงความขัดแย้งอันน่าเศร้าในประสบการณ์ของพวกเขา หลังจากช่วงเวลาที่ระบุในหนังสือได้สิ้นสุดลง และพวกเขาพบว่าความคาดหวังของตนเองถูกทำลายอย่างรุนแรง
GSAM 186การประกาศเวลาคือคำประกาศที่หวานชื่น
GSAM 186.1การประกาศเวลาในปี ค.ศ. 1844 เป็นข่าวดีที่เต็มไปด้วยความสุขสำหรับผู้ที่เชื่อ และผู้ที่โดยไม่สงสัยเลย คาดหวังว่าจะได้รับการปลดปล่อยนิรันดร์จากความชั่วร้าย ความทุกข์ทรมาน และความเศร้าโศกทั้งปวงของโลกที่เต็มไปด้วยบาปนี้ในไม่ช้า ความคิดที่ว่าภายในไม่กี่สัปดาห์สั้นๆ พวกเขาจะได้รับสง่าราศี กลายเป็นอมตะ และอยู่ในเมืองทองคำของพระเจ้า พร้อมกับกษัตริย์ของพวกเขา เป็นสิ่งที่สร้างแรงบันดาลใจให้จิตวิญญาณอย่างแท้จริง ดังที่ผู้หนึ่งที่มีประสบการณ์นั้นได้กล่าวไว้ว่า “ผู้ที่รักพระเยซูอย่างจริงใจสามารถเข้าใจความรู้สึกของผู้ที่เฝ้ารอการเสด็จมาของพระผู้ช่วยให้รอดด้วยความสนใจอย่างลึกซึ้งที่สุด.... เราได้ก้าวเข้าสู่ชั่วโมงนี้ด้วยความสงบและเคร่งขรึม ผู้เชื่อที่แท้จริงได้พักผ่อนในความสัมพันธ์อันหวานชื่นกับพระเจ้า ซึ่งเป็นเครื่องหมายแห่งสันติภาพที่จะเป็นของพวกเขาในอนาคตอันสดใส ผู้ที่ได้สัมผัสความหวังและความเชื่อมั่นนี้ จะไม่มีวันลืมชั่วโมงอันล้ำค่าแห่งการรอคอยนั้นได้”
GSAM 186.2สถานการณ์ที่ยากลำบากเป็นพิเศษของผู้ที่ ในวันที่สิบเอ็ดของเดือนที่เจ็ด ยังต้องอยู่ในโลกมืดมิดแห่งการทดลองและการล่อลวงนี้ ซึ่งพวกเขาต้องเผชิญกับความดูหมิ่น การเยาะเย้ย และการล้อเลียนจากผู้ที่เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนหน้านั้น พวกเขายังได้เตือนให้เตรียมตัวเพื่อพบพระเจ้าของตน ได้ถูกสะท้อนอย่างเหมาะสมผ่านกรณีของมารีย์ เมื่อเธอ “ยืนร้องไห้อยู่นอกอุโมงค์” และเมื่อถูกทูตสวรรค์ถามว่า “หญิงเอ๋ย ร้องไห้ทำไม” เธอก็ตอบว่า “เพราะเขาเอาองค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพเจ้าไปเสียแล้ว และข้าพเจ้าไม่ทราบว่าเขาเอาพระองค์ไปไว้ที่ไหน”5
GSAM 187ผิดหวัง แต่ไม่ท้อแท้
GSAM 187.1ผู้ที่ผ่านเหตุการณ์ที่ท้าทายนี้มาได้กล่าวถึงมันว่า:
GSAM 187.1“เรารู้สึกสับสนและผิดหวัง แต่ไม่ได้ละทิ้งความเชื่อของเรา เรารู้สึกว่าได้ทำหน้าที่ของเราแล้ว; เราได้ดำเนินชีวิตตามความเชื่ออันล้ำค่าของเรา; เราผิดหวัง แต่ไม่ท้อแท้ เราต้องการความอดทนอย่างไม่มีขอบเขต เพราะผู้เยาะเย้ยมีอยู่มากมาย เรามักถูกทักทายด้วยคำพูดที่ดูถูกเกี่ยวกับความผิดหวังในอดีตของเรา ‘พวกคุณยังไม่ได้ขึ้นไปเลย; เมื่อไหร่ถึงจะขึ้นไป?’ และคำพูดเสียดสีในทำนองเดียวกันมักถูกระบายออกมาต่อเราโดยเพื่อนฝูงในโลกนี้ และแม้กระทั่งโดยบางคนที่อ้างตัวเป็นคริสเตียน ซึ่งยอมรับพระคัมภีร์ แต่กลับไม่เข้าใจความจริงอันยิ่งใหญ่และสำคัญในนั้น สภาพที่มีวันตายยังคงเกาะติดเราอยู่; ผลของคำสาปอยู่รอบตัวเราทุกหนทุกแห่ง มันยากที่จะรับภาระความกังวลที่รบกวนใจในชีวิต ซึ่งเราคิดว่าได้วางลงไปแล้วตลอดกาล”
GSAM 187เมื่อเปรียบเทียบกับเหล่าสาวกที่ผิดหวัง
GSAM 187.2ความรู้สึกของพวกเขา เมื่อเทียบกับความสุขและความยินดีเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน ย่อมเป็นเหมือนความขมขื่นที่รุนแรงของพิครา โลกโดยรอบสันนิษฐาน — เช่นเดียวกับที่ประชาชนส่วนใหญ่คิดหลังการตรึงกางเขนของพระคริสต์ — ว่าผู้เชื่อจะละทิ้งความเชื่อของตน และร่วมเยาะเย้ยความโง่เขลาที่พวกเขาถูกกล่าวหา แต่พวกเขาก็ได้เรียนรู้อย่างรวดเร็วด้วยความประหลาดใจว่า ความรักต่อการเสด็จมาขององค์พระผู้เป็นเจ้านั้น ไม่สามารถถูกกำจัดออกไปได้ง่าย ๆ จากจิตใจของผู้ที่ได้อุทิศตนอย่างแท้จริงแด่พระเจ้า
GSAM 187“ไม่นั่งร่วมกับผู้เยาะเย้ย”
GSAM 187.3ทางที่ผู้เชื่อที่จริงใจเหล่านี้ได้เดินตาม และความรู้สึกของพวกเขา ถูกอธิบายไว้อย่างชัดเจนในคำพูดของผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์ ซึ่งท่านกล่าวว่า
GSAM 187.3“เมื่อพบพระวจนะของพระองค์แล้ว ข้าพระองค์ก็กินเสีย พระวจนะของพระองค์เป็นความชื่นบานแก่ข้าพระองค์ และเป็นความปีติยินดีแห่งจิตใจของข้าพระองค์ โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ พระเจ้าจอมโยธา เพราะว่าเขาเรียกข้าพระองค์ตามพระนามของพระองค์ ข้าพระองค์มิได้นั่งอยู่ในหมู่คนที่เยาะเย้ยกัน ทั้งข้าพระองค์ก็มิได้เปรมปรีดิ์ ข้าพระองค์นั่งอยู่คนเดียว เพราะเหตุพระหัตถ์ของพระองค์ เพราะพระองค์ทรงให้ข้าพระองค์เต็มด้วยความกริ้ว ไฉนความเจ็บของข้าพระองค์มิได้หยุดยั้ง บาดแผลของข้าพระองค์ก็รักษาไม่หาย มันไม่ยอมหาย พระองค์ทรงเป็นเหมือนผู้มุสาแก่ข้าพระองค์หรือ หรืออย่างน้ำที่เหือดแห้ง?”6
GSAM 188เจมส์ ไวท์ เกี่ยวกับความผิดหวัง
GSAM 188.1คำอ้างอิงสั้นๆ จากผู้ผิดหวังแต่ยังเต็มไปด้วยความหวังเหล่านี้ จะช่วยให้เข้าใจสถานการณ์ได้ดีขึ้น คำแรกมาจากศาสนาจารย์เจมส์ ไวท์ ผู้ทำงานอย่างประสบความสำเร็จอย่างยิ่งในปี ค.ศ. 1843 และ 1844 เขากล่าวว่า:—
GSAM 188.2“ความผิดหวังเมื่อเวลาผ่านไปนั้นเป็นความผิดหวังที่ขมขื่น ผู้เชื่อที่ร้อนรนและจริงใจยอมสละทุกสิ่งเพื่อพระคริสต์ และมีส่วนร่วมในการสถิตอยู่ด้วยของพระองค์อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน พวกเขาเชื่อว่าพวกเขาประกาศคำเตือนสุดท้ายให้โลกแล้ว และพวกเขาถอนตัวออกไป—มากหรือน้อย—จากกลุ่มคนที่ไม่เชื่อและเยาะเย้ย และด้วยพระพรอันศักดิ์สิทธิ์ที่ประทานแก่พวกเขา พวกเขารู้สึกอยากอยู่ร่วมกับองค์พระผู้เป็นเจ้าที่พวกเขาคาดว่าจะเสด็จมาในไม่ช้าและเหล่าทูตสวรรค์ผู้บริสุทธิ์ มากกว่าที่จะอยู่กับผู้ที่พวกเขาได้แยกตัวออกมา ความรักของพระเยซูเต็มเปี่ยมในจิตวิญญาณ และส่องประกายจากใบหน้าทุกคน และด้วยความปรารถนาที่ไม่อาจบรรยายได้ พวกเขาอธิษฐานว่า ‘มาเถิด พระเยซูเจ้า และมาโดยเร็ว’ แต่พระองค์ไม่ได้เสด็จมา
GSAM 188.3“แต่พระเจ้าไม่ได้ทิ้งประชาชนของพระองค์.... และด้วยพลังและความปลอบประโลมเป็นพิเศษ ข้อความเช่นต่อไปนี้ในจดหมายถึงชาวฮีบรู ได้เข้าถึงจิตใจและหัวใจของผู้ที่ผ่านการทดสอบและกำลังรอคอย: ‘เหตุฉะนั้นขออย่าได้ละทิ้งความไว้วางใจของท่าน ซึ่งมีบำเหน็จอันยิ่งใหญ่ ด้วยว่าท่านทั้งหลายต้องการความเพียร เพื่อว่าครั้นท่านกระทำให้น้ำพระทัยของพระเจ้าสำเร็จได้ ท่านจะได้รับตามคำทรงสัญญา ‘เพราะอีกไม่นานพระองค์ผู้จะเสด็จมาก็จะเสด็จมาและจะไม่ทรงชักช้า แต่คนชอบธรรมจะมีชีวิตดำรงอยู่โดยความเชื่อ แต่ถ้าผู้ใดเสื่อมถอย ใจของเราจะไม่มีความพอใจในคนนั้นเลย’ แต่เราทั้งหลายไม่อยู่ฝ่ายคนเหล่านั้นที่กลับถอยหลังถึงความพินาศ แต่อยู่ฝ่ายคนเหล่านั้นที่เชื่อจนให้จิตวิญญาณถึงที่รอด’7 จุดที่น่าสนใจในส่วนพระคัมภีร์นี้คือดังต่อไปนี้:—
GSAM 188.4“1. ผู้ที่พระคัมภีร์กล่าวถึงกำลังอยู่ในอันตรายที่จะทิ้งความมั่นใจในสิ่งที่พวกเขาได้กระทำอย่างถูกต้อง
GSAM 189.1“2. พวกเขาได้ทำตามน้ำพระทัยของพระเจ้า และถูกนำเข้าสู่สถานการณ์การทดลองที่จำเป็นต้องมีความอดทน
GSAM 189.2“3. ผู้ชอบธรรมในช่วงเวลานี้ต้องดำเนินชีวิตด้วยความเชื่อ ไม่ใช่ด้วยการสงสัยว่าตนเองได้ทำตามน้ำพระทัยของพระเจ้าหรือไม่ แต่ด้วยความเชื่อในสิ่งที่พวกเขาได้ทำตามน้ำพระทัยของพระเจ้าแล้ว
GSAM 189.3“4. ผู้ที่ไม่สามารถทนต่อการทดลองแห่งความเชื่อได้ แต่กลับละทิ้งความมั่นใจในสิ่งที่พวกเขาได้ปฏิบัติตามพระประสงค์ของพระเจ้า และถอยหลังไป จะเดินเข้าสู่ทางตรงสู่ความพินาศ”8
GSAM 189จาก เอ็น. เซาท์ทาร์ด, ผู้บรรณาธิการของ Midnight Cry
GSAM 189.4ในนิตยสาร Midnight Cry วันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1844 ประมาณสิบวันหลังจากสิ้นสุดช่วง 2,300 วัน ข้อความต่อไปนี้ได้ถูกตีพิมพ์จากปากกาของผู้บรรณาธิการ:—
GSAM 189.5“เมื่อพิจารณาถึงทุกสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวนี้ ผลอันเป็นพรที่มันก่อให้เกิดในจิตใจของลูกๆ ของพระเจ้า และความเกลียดชังและความมุ่งร้ายที่ศัตรูของพระองค์ได้แสดงออกมา เราต้องถือว่านี่คือ ‘เสียงร้องยามเที่ยงคืน’ ที่แท้จริง และหากเรายังมีเวลาอีกไม่กี่วันเพื่อทดสอบความเชื่อของเรา ก็ยังสอดคล้องกับคำอุปมาของสาวพรหมจารีสิบคน; เพราะเมื่อพวกเธอทั้งหมดลุกขึ้นและจัดเตรียมตะเกียงแล้ว ก็ยังจะมีช่วงเวลาที่ตะเกียงของสาวพรหมจารีที่โง่เขลาจะดับลงได้ สิ่งนี้ไม่อาจเกิดขึ้นได้จนกว่าจะผ่านวันที่สิบไปแล้ว; เพราะจนกว่าเวลานั้น ตะเกียงของพวกเธอยังจะลุกอยู่ ดังนั้น จึงต้องมีการผ่านพ้นวันนั้นไป เพื่อให้สาวพรหมจารีที่โง่เขลาได้ละทิ้งความเชื่อของตน เช่นเดียวกับที่ปี 1843 ต้องผ่านพ้นไปก่อน จึงจะเข้าสู่ช่วงเวลาแห่งการรอคอย ดังนั้น ความล่าช้าเล็กน้อยจึงไม่ใช่เหตุผลให้เกิดความผิดหวัง แต่แสดงให้เห็นว่าพระเจ้าทรงแม่นยำเพียงใดในการทำให้พระวจนะของพระองค์สำเร็จลุล่วง ดังนั้น ให้เรายึดมั่นในความเชื่อที่เราทั้งหลายรับไว้นั้น โดยไม่หวั่นไหว เพราะว่าพระองค์ผู้ทรงประทานพระสัญญานั้นทรงสัตย์ซื่อ”
GSAM 189จาก โจเซฟ มาร์ช ผู้บรรณาธิการของ Voice of Truth
GSAM 189.6ในนิตยสาร Voice of Truth ฉบับวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1844 เราได้อ่านว่า:—
GSAM 189.7“เรายอมรับด้วยความยินดีว่าเราได้เข้าใจผิดเกี่ยวกับธรรมชาติของเหตุการณ์ที่เราคาดว่าจะเกิดขึ้นในวันที่สิบของเดือนที่เจ็ด; แต่เรายังไม่สามารถยอมรับได้ว่ามหาปุโรหิตของเราไม่ได้ทรงทำให้สำเร็จในวันนั้นทุกสิ่งที่แบบอย่างนั้นทำให้เรามีเหตุผลที่จะคาดหวัง เราเชื่อแล้วว่าพระองค์ได้ทรงทำให้สำเร็จแล้ว”
GSAM 190.1ผู้เชื่อในนิกายแอ๊ดเวนตีสคาดการณ์ว่าในวันที่ 10 ของเดือนที่ 7 ปี ค.ศ. 1844 ช่วงเวลา 2,300 วันจะสิ้นสุดลง และในวันนั้น พระคริสต์จะเสร็จสิ้นงานในฐานะปุโรหิตและเสด็จลงมายังโลกเพื่อประทานพรแก่ประชากรของพระองค์ การศึกษาวิจัยในเวลาต่อมาได้แสดงให้เห็นว่า วันที่ดังกล่าวเป็นจุดเริ่มต้นของงานชำระล้างสถานบริสุทธิ์สวรรค์ของพระองค์ ไม่ใช่การเสร็จสิ้นงานในฐานะปุโรหิต9 แทนที่จะมองงานชำระล้างสถานบริสุทธิ์เป็นส่วนหนึ่งของงานพระคริสต์ในฐานะปุโรหิต กลับมีการอ้างว่า การชำระล้างสถานบริสุทธิ์นั้นคือการชำระล้างโลกด้วยไฟเมื่อพระคริสต์เสด็จมา หากไม่ใช่ทั้งหมด อย่างน้อยดินแดนคานาอันก็จะได้รับการชำระล้างในเวลานั้น
GSAM 190สถานบริสุทธิ์ที่เชื่อว่าเป็นโลก
GSAM 190.2แนวคิดนี้ถูกนำเสนอในบทความของ จอร์จ สตอร์ส ในนิตยสาร Midnight Cry ฉบับวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1844 เขาถามว่า “สถานบริสุทธิ์ที่จะได้รับการชำระคืออะไร? มุมมองของผมก่อนหน้านี้คือว่ามันคือโลกทั้งใบ ผมยังคงเชื่อว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของโลก แต่ส่วนใด? นี่คือคำถามที่ผมจะพยายามตอบ”
GSAM 190.3เขาอ้างถึงคำสัญญาที่ให้แก่อับราฮัม การยืนยันคำสัญญานั้นแก่อิสอัค และการต่ออายุคำสัญญานั้นแก่ยาโคบ จากนั้นเขาอ้างถึงบทเพลงของโมเสส ซึ่งมิเรียมแต่งขึ้นหลังการข้ามทะเลแดง โดยในบทเพลงนั้นพวกเขาร้องว่า: “พระองค์จะทรงนำเขาเข้ามา และทรงตั้งเขาไว้บนภูเขาซึ่งเป็นมรดกของพระองค์ โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ เป็นสถานที่ซึ่งพระองค์ทรงสร้างไว้ เพื่อเป็นที่สถิตของพระองค์ โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ สถานบริสุทธิ์ซึ่งพระหัตถ์ของพระองค์สถาปนาไว้”10
GSAM 190.4หากผู้อ่านจะเปรียบเทียบอย่างละเอียดระหว่างข้อความข้างต้นกับบันทึกการสำเร็จของคำสัญญาที่ผู้ประพันธ์เพลงสดุดีได้บันทึกไว้ เขาจะเห็นว่าข้อความนั้นไม่ได้ระบุว่าแม้แต่ดินแดนปาเลสไตน์เองก็เป็นสถานบริสุทธิ์ ดาวิดกล่าวเมื่อพูดถึงการที่พระเจ้าทรงนำชนชาติอิสราเอลว่า: “พระองค์ทรงพาเขามายังเขตแดนแห่งสถานบริสุทธิ์ของพระองค์ ยังภูเขานี้ ซึ่งพระหัตถ์ขวาของพระองค์ได้ทรงไถ่ไว้”11 ในบทเพลงที่ทะเลแดง กล่าวถึงดินแดนคานาอันว่า นั่นคือสถานที่ที่พระองค์ได้จัดเตรียมไว้ “เพื่อเป็นที่สถิตของพระองค์ … สถานบริสุทธิ์” ดังนั้น ในคำอ้างอิงจากบทสดุดีนี้ ภูเขามอริยาห์ ซึ่งสถานบริสุทธิ์ถูกสร้างขึ้น ถูกเรียกว่าเพียง “เขตแดนแห่งสถานบริสุทธิ์ของพระองค์” แต่ในบทสดุดีเดียวกันนี้ ยังกล่าวอีกว่า “พระองค์ทรงเลือกตระกูลยูดาห์ ภูเขาศิโยนซึ่งพระองค์ทรงรัก พระองค์ทรงสร้างสถานบริสุทธิ์ของพระองค์อย่างกับพระราชวังสูง อย่างแผ่นดินโลกซึ่งพระองค์ตั้งไว้เป็นนิตย์”12
GSAM 191การชำระล้างสถานบริสุทธิ์ที่คิดว่าเป็นกระบวนการชำระล้างโลก
GSAM 191.1ในบทความที่กล่าวถึงข้างต้น หลังจากอ้างอิงหลักฐานที่สันนิษฐานว่าโลก หรืออย่างน้อยคือดินแดนปาเลสไตน์ คือสถานบริสุทธิ์ ศาสนาจารย์จึงถามต่อว่า “สถานบริสุทธิ์จะถูกชำระให้บริสุทธิ์ได้อย่างไร?” โดยอ้างคำพูดของผู้เผยพระวจนะมีคาห์ เขาตอบว่า “เพราะ ดูเถิด พระเยโฮวาห์เสด็จออกจากสถานของพระองค์ และจะเสด็จลงมา ทรงเหยียบย่ำที่สูงของพิภพ ภูเขาจะละลายไปภายใต้พระองค์ และหุบเขาจะถูกผ่าเหมือนขี้ผึ้งหน้าไฟ เหมือนน้ำที่เทลงมาตามที่ชัน”13
GSAM 191.2ด้วยแนวคิดที่ได้รับการยอมรับทั่วไปในสมัยนั้นว่าโลกคือสถานบริสุทธิ์ ผู้อ่านจะเข้าใจได้ทันทีว่าทำไมพวกเขาจึงเชื่ออย่างไม่สงสัยว่า เมื่อสิ้น 2,300 วัน พระเจ้าจะเสด็จมาและชำระโลกให้บริสุทธิ์ตามวิธีที่มิคาห์ได้บรรยายไว้ ในทุกการคัดค้านที่เกิดขึ้นต่อกลุ่มแอ๊ดเวนตีส ไม่มีผู้คัดค้านคนใดแม้แต่คนเดียวที่บ่งชี้ว่าการชำระล้างโลกด้วยไฟนั้นไม่ใช่เหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในฐานะการชำระล้างสถานบริสุทธิ์ ณ ปลายช่วงสองพันสามร้อยวัน
GSAM 191อัครทูตที่ผิดหวัง แต่ได้ทำให้พระคัมภีร์สำเร็จ
GSAM 191.3นี่ไม่ใช่กรณีเดียวที่ผู้คนได้ทำตามพระประสงค์ของพระเจ้า ทำให้พระคัมภีร์สำเร็จ แต่กลับต้องผิดหวังในความคาดหวังของตน เพียงเพราะพวกเขาไม่เข้าใจธรรมชาติของเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น ดังนั้นจึงเป็นเช่นนี้กับอัครทูตของพระคริสต์ เมื่อพระองค์นั่งบนลูกลาและขี่เข้าสู่กรุงเยรูซาเล็ม พวกเขาก็ร้องขึ้นเมื่อระลึกถึงคำของผู้เผยพระวจนะ:14 “โอ บุตรสาวแห่งเยรูซาเล็มเอ๋ย จงโห่ร้อง ดูเถิด กษัตริย์ของเธอเสด็จมาหาเธอ ทรงความชอบธรรมและความรอด พระองค์ทรงอ่อนสุภาพและทรงลา ทรงลูกลา”15 การร้องตะโกนในโอกาสนั้นเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง จนถึงขั้นที่ว่า หากพวกเขาเงียบไป หินทุกก้อนก็คงจะร้องขึ้นเอง16 เหล่าสาวกคิดว่าพระคริสต์จะขึ้นครองบัลลังก์ของดาวิดในฐานะกษัตริย์ทางโลก ณ ขณะนั้น (“เราทั้งหลายได้หวังใจว่าจะเป็นพระองค์ผู้นั้นที่จะไถ่ชนชาติอิสราเอล”17) ดังนั้นพวกเขาจึงร้องว่า “ความสุขสวัสดิ์มงคลจงมีแก่อาณาจักรของดาวิด บรรพบุรุษของเรา ที่มาตั้งอยู่ในพระนามขององค์พระผู้เป็นเจ้า”18 หากพวกเขาเข้าใจว่าภายในหนึ่งสัปดาห์ พระคริสต์จะสิ้นพระชนม์แล้วและอยู่ในหลุมศพของโยเซฟ ท่ามกลางการเฝ้าระวังของทหารโรมัน จะมีการร้องตะโกนกันมากเพียงใดในโอกาสนั้น? หากผู้เชื่อในนิกายแอ๊ดเวนตีสในปี ค.ศ. 1844 เข้าใจว่าการชำระล้างสถานบริสุทธิ์ ณ จุดสิ้นสุดของเวลาพยากรณ์ทั้งหมด จะต้องใช้เวลาหลายปีก่อนที่พระเจ้าจะเสด็จมา จะมีการถวาย “พระเกียรติ” แก่พระเจ้าและการอุทิศตนมากเพียงใด?
GSAM 192ไม่มีข้อผิดพลาดในการคำนวณ 2,300 วัน
GSAM 192.1เมื่อกลุ่มผู้นี้ตรวจสอบการคำนวณช่วงเวลาของพวกเขาอย่างละเอียด พวกเขาก็ไม่พบข้อผิดพลาดใด ๆ แต่พระเจ้าก็ยังไม่เสด็จมา และโลกก็ยังไม่ถูกชำระด้วยไฟ สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไร? พวกเขาแน่ใจว่าพระเจ้าได้อยู่กับพวกเขาในขบวนการอันยิ่งใหญ่นั้น แต่ตอนนี้พวกเขากลับอยู่ในภาวะไม่แน่ใจ ความเชื่อมั่นในพระเจ้าของพวกเขายังคงมั่นคง พวกเขาทราบดีว่าพระองค์จะไม่ทอดทิ้งพวกเขา แสงสว่างจะมาจากแหล่งใดแหล่งหนึ่ง คำถามที่ท้าทายซึ่งอยู่เบื้องหน้าพวกเขาถูกกล่าวไว้ในคำพูดของเยเรมีย์ที่ได้กล่าวถึงแล้วว่า “พระองค์ทรงเป็นเหมือนผู้มุสาแก่ข้าพระองค์หรือ หรืออย่างน้ำที่เหือดแห้ง?” ความเชื่อไม่ได้เลี้ยงดูความสงสัยนี้ เพราะคำพูดของพระเจ้าผ่านผู้เผยพระวจนะฮาบากุกเกี่ยวกับนิมิตนั้นผุดขึ้นในใจพวกเขาว่า “ในที่สุด มันก็จะกล่าวออกมา มันไม่มุสา”19 คำกล่าวที่อ้างอิงมาแล้วจากผู้บรรณาธิการของ Voice of Truth ได้ชี้แจงจุดยืนของพวกเขาได้อย่างชัดเจน: “เรายังไม่สามารถยอมรับได้ว่ามหาปุโรหิตของเราไม่ได้บรรลุทุกสิ่งที่แบบอย่างนั้นให้สิทธิ์เราคาดหวังไว้ในวันนั้นเอง”
GSAM 193การค้นพบแสงสว่างเกี่ยวกับสถานบริสุทธิ์
GSAM 193.1ฮิราม เอดสัน จากเมืองพอร์ต กิบสัน รัฐนิวยอร์ก ได้เล่าให้ผมฟังว่า ในวันถัดไปหลังจากที่เวลาที่กำหนดไว้ในปี ค.ศ. 1844 ผ่านพ้นไป ขณะที่เขากำลังอธิษฐานอยู่หลังกองข้าวโพดในทุ่งนา พระวิญญาณของพระเจ้าได้ลงมาเหนือเขาอย่างทรงพลังจนเขาเกือบถูกผลักลงพื้นดิน และพร้อมกับนั้น เขาก็ได้รับความรู้สึกว่า “สถานบริสุทธิ์ที่จะได้รับการชำระให้บริสุทธิ์นั้นอยู่ในสวรรค์” เขาได้ถ่ายทอดความคิดนี้ให้ โอ. อาร์. แอล. โครเซียร์ และทั้งสองได้ร่วมกันศึกษาเรื่องนี้อย่างละเอียด ในช่วงต้นปี 1846 บทความอธิบายอย่างละเอียดเกี่ยวกับประเด็นเรื่องสถานบริสุทธิ์จากมุมมองพระคัมภีร์ ซึ่งเขียนโดยนาย โครเซียร์ ได้ถูกพิมพ์ในนิตยสาร Day Star ซึ่งขณะนั้นออกพิมพ์ที่เมืองซินซินแนติ รัฐโอไฮโอ ในบทความยาวนั้น ได้ชี้ให้เห็นว่า งานชำระล้างสถานบริสุทธิ์คืองานสุดท้ายของพระคริสต์ในฐานะมหาปุโรหิตของเรา ซึ่งเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1844 และจะสิ้นสุดลงก่อนที่พระองค์จะเสด็จกลับมาจริง ๆ ในเมฆแห่งสวรรค์ในฐานะกษัตริย์แห่งกษัตริย์และองค์พระผู้เป็นเจ้าแห่งองค์พระผู้เป็นเจ้า
GSAM 193คริสตจักรที่พยายามหาสมาชิกที่หายไป
GSAM 193.2วันที่สิบของเดือนที่เจ็ดได้ผ่านไปแล้ว และคริสตจักรต่าง ๆ คิดว่าพวกเขาจะผ่านช่วงเวลาที่ง่าย ๆ ในการนำสมาชิกที่สูญหายกลับคืนมา ซึ่งได้แยกตัวไปจากพวกเขาภายใต้ “เสียงร้องยามเที่ยงคืน” และข้อความของทูตสวรรค์องค์ที่สอง; แต่ในเรื่องนี้พวกเขากลับผิดหวังอย่างมาก ดังที่จะเห็นได้จากคำตอบต่อไปนี้ต่อคำวิงวอนให้กลับคืนสู่องค์กรเดิมของพวกเขา ซึ่งปรากฏในนิตยสาร Midnight Cry วันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 1844:—
GSAM 193.3“แต่ความจริงเป็นอย่างไร? พวกเขารู้ดีว่าในส่วนใหญ่ของคริสตจักรเหล่านี้ หัวข้อหลักคือ ‘การกลับใจของโลก’, ‘พันปีแห่งมิลเลนเนียม’, และ ‘การกลับคืนของชาวยิวสู่ปาเลสไตน์’ ก่อนการเสด็จมาด้วยพระองค์เองของพระผู้ช่วยให้รอด ผู้ที่กลับไปนั่งฟังเพลงกล่อมเด็กของหลักคำสอนที่ไม่สอดคล้องกับพระคัมภีร์และไม่สมเหตุสมผลเช่นนั้น ทำเช่นนั้นด้วยตาที่เปิดกว้าง; และทางเดินเช่นนี้จากฝ่ายพวกเขาจะถือเป็นการ ‘กลับไป’ อย่างแท้จริง
GSAM 194.1“เมื่อได้ ‘เป็นอิสระ’ ตามความหมายในพระคัมภีร์แล้ว การ ‘ก้าวไปข้างหน้า’ นั้นปลอดภัยกว่าการ ‘กลับไป’ หรือ ‘ถอยหลัง’ เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลานี้ เมื่อมงกุฎแห่งความรุ่งโรจน์จะได้รับการมอบให้แก่ผู้ซื่อสัตย์ในพระเยซูคริสต์ในไม่ช้า”
GSAM 194.2แนวทางของคริสตจักรต่าง ๆ ที่เลื่อนการเสด็จมาของพระเจ้าออกไป โดยการสนับสนุนหลักคำสอนที่ขัดกับพระคัมภีร์ข้างต้น ทำให้ชาวแอ๊ดเวนตีส นึกถึงคำพูดของผู้เผยพระวจนะเอเสเคียลดังนี้: “ดูเถิด บุตรแห่งมนุษย์เอ๋ย วงศ์วานของอิสราเอลกล่าวว่า ‘นิมิตที่เขาเห็นเป็นเรื่องของอีกหลายวันข้างหน้า และเขาพยากรณ์ถึงเวลาที่ห่างไกลโน้น’” ในบริบทเดียวกันนี้ ยังพบคำตอบที่ชาวแอ๊ดเวนตีสได้ใช้ว่า “เพราะฉะนั้นจงกล่าวแก่เขาว่า องค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรัสดังนี้ว่า บรรดาถ้อยคำของเราจะไม่ล่าช้าอีกต่อไปเลย แต่วาจาที่เราลั่นออกมานั้นจะต้องเป็นไปจริง องค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรัสดังนี้แหละ”20
GSAM 194“เจ้าต้องพยากรณ์อีก”
GSAM 194.3ผู้ที่ “กิน” หนังสือนั้น และประกาศเรื่อง “เวลา” ถือว่างานของพวกเขาสำหรับโลกนี้ได้เสร็จสิ้นแล้ว; ดังนั้นจึงมีคำประกาศว่าพวกเขาต้องไปสอนชนชาติ ภาษา และกษัตริย์อีกครั้ง ส่วนหนึ่งของงานที่ยังไม่เคยปรากฏมาก่อนนี้ ต้องถูกดำเนินการให้สำเร็จในขณะนี้ — นั่นคือการนำเสนอให้ประชาชนได้ทราบถึงลักษณะที่แท้จริงของพระวิหารของพระเจ้าในสวรรค์และพิธีบูชาบนแท่นบูชาของพระองค์ คำสั่งให้วัดพระวิหาร21 เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อเข้าใจธรรมชาติของเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นเมื่อสิ้นสุดยุคการพยากรณ์ และด้วยเหตุนี้จึงสามารถอธิบายคำพูดที่ว่า “แล้วสถานบริสุทธิ์นั้นจะได้รับการชำระ” ได้
GSAM 194.4โปรดสังเกตว่าทูตสวรรค์ผู้ประกาศช่วงเวลาครั้งนี้มาจากสวรรค์ และก่อนที่งานของเขาจะเสร็จสิ้น เขาได้มอบหมายให้สอนประชาชนอีกครั้ง ดังนั้น ข้อความที่จะอธิบายเรื่องสถานบริสุทธิ์ ให้ความมั่นใจแก่ผู้ที่ผิดหวัง และในขณะเดียวกันให้พวกเขา “ก้านอ้อ” หรือ “ไม้เรียว” หรือหลักเกณฑ์ ซึ่งประชากรของพระเจ้าสามารถใช้ตรวจสอบสถานะทางศีลธรรมของตนเองต่อหน้าพระองค์ได้ ต้องมีเครื่องหมายที่ชัดเจนว่าข้อความนั้นเกิดจากสวรรค์ ไม่ใช่จากมนุษย์
GSAM 195อคติขวางกั้นการเข้าถึงประชาชน
GSAM 195.1อคติที่มีอยู่ต่อคำสอนเรื่องการเสด็จมาขององค์พระผู้เป็นเจ้า เป็นอุปสรรคที่แทบจะข้ามผ่านไม่ได้สำหรับประชาชน; และการพยายามสอนพวกเขาอีกครั้งโดยไม่มีแสงสว่างที่ชัดเจนและแน่ชัดเกี่ยวกับสาเหตุของความผิดหวังนั้น ย่อมไร้ประโยชน์ ผู้เชื่อแอ๊ดเวนตีสเองจำเป็นต้องได้รับการบันดาลใจใหม่ในจิตวิญญาณด้วยพันธกิจจากสวรรค์ ก่อนที่ประชาชนจะได้รับการสอนอย่างถูกต้อง; แล้วสิ่งนี้จะสำเร็จได้อย่างไร? จะทำได้ด้วยปัญญาของมนุษย์เพียงอย่างเดียวหรือไม่? หรือผู้ที่เคยสัมผัสกับงานอันลึกซึ้งของพระวิญญาณของพระเจ้าในขบวนการครั้งก่อน จะพอใจกับเหตุผลของมนุษย์เพียงอย่างเดียวได้หรือไม่? ไม่มีสิ่งใดนอกจากงานที่คล้ายกับ “ข้อความของทูตสวรรค์องค์ที่สาม”22 ที่สามารถนำพวกเขาออกจากความสับสนได้; และงานนี้ ได้เริ่มขึ้นอย่างถูกต้องทีละขั้น ตามที่พวกเขาสามารถรับได้ พร้อมด้วยหลักฐานที่น่าเชื่อถือที่สุดว่ามันมีต้นกำเนิดจากสวรรค์
GSAM 195เหมือนแกะที่ไม่มีผู้เลี้ยง
GSAM 195.2นี่คือกลุ่มผู้รอคอยการเสด็จมาขนาดใหญ่ ซึ่งในความหมายหนึ่ง ก็เหมือนแกะที่ไม่มีผู้เลี้ยง โดยเมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อนนั้น มีคนนับพันที่ได้แยกตัวออกจากทุกคริสตจักรและหลักความเชื่อทั้งหมด ไม่มีองค์กรมนุษย์ใดที่รับผิดชอบต่อความเป็นอยู่ทางจิตวิญญาณของพวกเขา พวกเขาไม่มีที่ปรึกษาทางโลกที่พวกเขาสามารถไว้วางใจได้; ความไว้วางใจของพวกเขาอยู่ที่พระเจ้าเพียงผู้เดียว
GSAM 195.3อย่างไรก็ตาม พวกเขามั่นใจในสิ่งหนึ่ง และสิ่งนี้สำหรับพวกเขาก็เหมือนสมอเรือ — การประกาศเวลาเป็นสิ่งที่ถูกต้อง23 แต่ในฐานะกลุ่มคน พวกเขาอยู่ในสถานการณ์ที่ หากพระเจ้าไม่ทรงนำทางและรักษาพวกเขา พวกเขาก็อาจรับฟังคำอธิบายที่ผิดพลาด หรือสูญเสีย “ความอดทน” และละทิ้งความเชื่อในประสบการณ์ที่ผ่านมา บางคนก็ทำเช่นนั้น; ส่วนคนอื่นๆ ด้วยสายตาแห่งความเชื่อที่จดจ่ออยู่กับผู้ที่จิตวิญญาณของพวกเขาได้รัก ได้ถามอย่างจริงจังว่า “‘คนยามเอ๋ย ดึกเท่าไรแล้ว คนยามเอ๋ย ดึกเท่าไรแล้ว’ คนยามตอบว่า ‘เช้ามาถึง กลางคืนมาด้วย ถ้าจะถาม ก็ถามเถิด จงกลับมาอีก’”24
GSAM 196เจ. เอ็น. แอนดรูว์ส เกี่ยวกับความผิดหวัง
GSAM 196.1ศาสนาจารย์ เจ. เอ็น. แอนดรูว์ส ผู้ที่ผ่านประสบการณ์นี้ในปี ค.ศ. 1844 ได้กล่าวถึงความผิดหวังนี้ว่า:—
GSAM 196.2“ผู้ที่คาดหวังว่าพระเจ้าจะเสด็จมาในปี ค.ศ. 1843 และ ค.ศ. 1844 ต่างรู้สึกผิดหวัง ข้อเท็จจริงนี้เป็นเหตุผลเพียงพอสำหรับหลายคนที่จะปฏิเสธคำพยานทั้งหมดในเรื่องนี้ เราตระหนักถึงความผิดหวังนี้ แต่ไม่อาจยอมรับว่าสิ่งนี้เป็นเหตุผลอันชอบธรรมที่จะปฏิเสธพระหัตถ์ของพระเจ้าในงานนี้ คริสตจักรชาวยิวก็เคยผิดหวังเมื่อสิ้นสุดงานของยอห์นผู้ให้บัพติศมา พระเยซูทรงแสดงพระองค์เองว่าเป็นพระเมสสิยาห์ที่สัญญาไว้ และเหล่าสาวกผู้ไว้วางใจก็รู้สึกผิดหวังอย่างสุดซึ้ง เมื่อผู้ที่พวกเขาคาดหวังว่าจะมาปลดปล่อยอิสราเอล ถูกมือคนชั่วจับกุมและสังหาร และหลังจากการฟื้นคืนพระชนม์ เมื่อพวกเขาคาดหวังว่าพระองค์จะฟื้นฟูราชอาณาจักรให้อิสราเอลอีกครั้ง พวกเขาก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงความผิดหวังได้ เมื่อเข้าใจว่าพระองค์จะเสด็จกลับไปยังพระบิดา และว่าพวกเขาจะต้องถูกทิ้งไว้เป็นเวลานานท่ามกลางความทุกข์ยากและความเจ็บปวด แต่ความผิดหวังไม่ได้พิสูจน์ว่าพระเจ้าไม่มีส่วนร่วมในการนำทางประชากรของพระองค์ ความผิดหวังนั้นควรนำพวกเขาให้แก้ไขความผิดพลาด แต่ไม่ควรทำให้พวกเขาทิ้งความเชื่อมั่นในพระเจ้าไป เพราะลูกหลานอิสราเอลผิดหวังในถิ่นทุรกันดาร จึงมักปฏิเสธการนำทางจากพระเจ้าอยู่เสมอ พวกเขาถูกยกมาเป็นคำเตือนสำหรับเรา เพื่อไม่ให้เราตกตามแบบอย่างแห่งความไม่เชื่อนั้น”25
GSAM 196ความจริงมีการบัพติศมาแห่งความไม่เป็นที่นิยม
GSAM 196.3ดูเหมือนว่าแผนการของพระเจ้าคือการวางความจริงสำคัญไว้ในช่องทางที่ไม่เป็นที่นิยม ซึ่งการยอมรับและเชื่อฟังความจริงเหล่านั้นจะกลายเป็นไม้กางเขน26 สิ่งนี้เป็นจริงโดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสุดท้ายนี้ เปโตร เมื่อกล่าวถึงช่วงเวลาที่สิ่งทั้งปวง “ใกล้จะถึงวาระที่สุดแล้ว” และเมื่อ “การพิพากษา” จะ “เริ่มตั้งต้นที่พระนิเวศของพระเจ้า” (แปลตามตัวอักษรจาก KJV) ได้กล่าวว่า “ท่านที่รัก อย่าประหลาดใจที่ท่านต้องได้รับความทุกข์ยากอย่างแสนสาหัสเป็นการลองใจ เหมือนหนึ่งว่าเหตุการณ์อันประหลาดได้เกิดขึ้นกับท่าน แต่ว่าท่านทั้งหลายจงชื่นชมยินดีในการที่ท่านได้มีส่วนร่วมในความทุกข์ยากของพระคริสต์ เพื่อว่าเมื่อสง่าราศีของพระองค์ปรากฏขึ้น ท่านทั้งหลายก็จะได้ชื่นชมยินดีเป็นอันมากด้วย ถ้าท่านถูกด่าว่าเพราะพระนามของพระคริสต์ ท่านก็เป็นสุข ด้วยว่าพระวิญญาณแห่งสง่าราศีและของพระเจ้าทรงสถิตอยู่กับท่าน ฝ่ายเขาก็กล่าวร้ายพระองค์ แต่ฝ่ายท่านก็ถวายเกียรติยศแด่พระองค์”27
GSAM 197.1เมื่อความจริงได้รับการบัพติศมาแห่งความไม่เป็นที่นิยม การยอมรับความจริงนั้นต้องการพระคุณมากกว่าการเพียงแต่ติดตามความเชื่อของมวลชน ผู้แสร้งทำเป็นเคร่งศาสนาไม่เห็นแรงจูงใจอันยิ่งใหญ่ที่จะยอมรับความจริงที่เรียกร้องการลงมือทำ เช่น การพายเรือทวนน้ำ “ต้านลมและกระแสน้ำ” ดังนั้น ความจริงจึงกลายเป็นการทดสอบสำหรับผู้จงรักภักดี ผู้มีใจซื่อสัตย์ ผู้จริงใจ และผู้มีจิตสำนึก
GSAM 197.2เราได้แสดงไว้ก่อนหน้านี้แล้วว่า คำพยากรณ์เกี่ยวกับขบวนการการเสด็จมาของพระเยซูคริสต์นั้น คาดการณ์ไว้ว่าจะนำมาซึ่งความผิดหวัง มันได้เกิดขึ้นแล้ว; และด้วยเหตุนี้ ในพระประสงค์ของพระเจ้า การยอมรับข้อความนั้นจึงมีไม้กางเขนของมันเอง
เชิงอรรถ
- วิวรณ์ 10:10, 11; 11:1. ↩
- เอเสเคียล 3:1-3. ↩
- เยเรมีย์ 15:16. ↩
- พิครา — ยาปรุงที่มีรสขมและน่ารังเกียจที่สุด ทำจากแอลกอฮอล์ อโลเอส และยางมดยอบ ↩
- ยอห์น 20:13. ↩
- เยเรมีย์ 15:16-18. ↩
- ฮีบรู 10:35-39. ↩
- Life Sketches of Ellen G. White, หน้า 107-109. ↩
- ไม่มีใครในสมัยนั้นที่รู้ถึงการมีสถานบริสุทธิ์ในสวรรค์ ↩
- อพยพ 15:17. ↩
- เพลงสดุดี 78:54. ↩
- เพลงสดุดี 78:68, 69. ↩
- มีคาห์ 1:3, 4. ↩
- ยอห์น 12:16. ↩
- เศคาริยา 9:9. ↩
- ลูกา 19:40. ↩
- ลูกา 24:21. ↩
- มาระโก 11:10. ↩
- ฮาบากุก 2:3. ↩
- เอเสเคียล 12:27, 28. ↩
- ในการวัดที่ไม่มีตัวเลขเป็นผลลัพธ์ สิ่งที่เกี่ยวข้องคือลักษณะ ไม่ใช่ขนาด ↩
- วิวรณ์ 14:9-12. ↩
- แม้จะตรวจสอบการคำนวณ 2300 วันของพวกเขาอย่างละเอียดที่สุด ก็ไม่พบข้อผิดพลาดใด และจนถึงปัจจุบันก็ยังไม่พบข้อผิดพลาดใดเลย ↩
- อิสยาห์ 21:11, 12. ↩
- The Three Messages of Revelation 14:6-12, หน้า 33. ↩
- มัทธิว 16:24. ↩
- 1 เปโตร 4:7, 17, 12-14. ↩