บทที่ 2 — แผนการช่วยกู้ที่เปิดเผย
GSAM 38.1“ความหวังที่ถูกหน่วงไว้ทำให้ใจเจ็บช้ำ แต่ความปรารถนาที่สำเร็จแล้วเป็นต้นไม้แห่งชีวิต”1 “เพราะพระเยโฮวาห์จอมโยธาตรัสดังนี้ว่า อีกสักหน่อย เราจะเขย่าท้องฟ้าและโลก ทะเลและแผ่นดินแห้ง อีกครั้งหนึ่ง เราจะเขย่าประชาชาติทั้งสิ้น เพื่อความปรารถนาของประชาชาติทั้งสิ้นจะได้เข้ามา เราจะบรรจุนิเวศนี้ให้เต็มด้วยสง่าราศี พระเยโฮวาห์จอมโยธาตรัสดังนี้แหละ”2
GSAM 38.2ตั้งแต่เวลาที่อาดัมถูกขับออกจากสวนเอเดนและต้นชีวิต คำพูดที่กล่าวกับซาตานเกี่ยวกับเชื้อสายของหญิง—“เชื้อสายของนางจะกระทำให้หัวของเจ้าฟกช้ำ”—ได้ให้ความหวังว่ามารร้ายจะถูกปราบปรามอย่างสิ้นเชิง แผนการอันเจ้าเล่ห์ของเขาจะถูกทำลายลง และมนุษย์จะได้กลับคืนสู่ต้นชีวิต ผู้ที่ทุกคนรอคอย—เชื้อสายที่สัญญาไว้—จึงกลายเป็น “ความปรารถนาของประชาชาติทั้งสิ้น”
GSAM 38.3ในคำอ้างอิงจากหนังสือฮักกัยข้างต้น ดูเหมือนว่าการมาของผู้เป็นที่ปรารถนานี้เกี่ยวข้องกับช่วงเวลาที่พระเจ้าจะทรงสั่นสะเทือนทั้งสวรรค์และแผ่นดินโลก เปาโล เมื่อเขียนจดหมายถึงชาวฮีบรู ได้วางเหตุการณ์การสั่นสะเทือนนั้นไว้ในอนาคต โดยกล่าวว่า “‘อีกครั้งหนึ่งเราจะกระทำให้หวาดหวั่นไหว มิใช่แผ่นดินโลกแห่งเดียว แต่ทั้งสวรรค์ด้วย’ และพระดำรัสที่ตรัสไว้ว่า ‘อีกครั้งหนึ่ง’ นั้น แสดงว่าสิ่งที่หวั่นไหวนั้นจะถูกกำจัดเสีย เหมือนกับสิ่งที่ทรงสร้างให้มีขึ้น เพื่อให้สิ่งที่ไม่หวั่นไหวคงเหลืออยู่ เหตุฉะนั้น ครั้นเราได้อาณาจักรที่ไม่หวั่นไหวมาแล้ว ก็ให้เรารับพระคุณ เพื่อเราจะได้ปฏิบัติพระเจ้าตามชอบพระทัยของพระองค์ ด้วยความเคารพและยำเกรง”3 คำพูดนี้เกี่ยวกับการสั่นสะเทือนครั้งเดียวที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ดูเหมือนจะเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับการสถาปนาอาณาจักรของพระเจ้าในขั้นสุดท้าย ภายใต้พระคริสต์ ผู้เป็น เชื้อสายที่ทรงสัญญาไว้ และ “ความปรารถนาของทุกชาติ”
GSAM 39.1การฟื้นฟูที่จะสำเร็จผ่านทางพระคริสต์สามารถมองเห็นได้ชัดเจนในยุคสุดท้ายนี้ โดยทุกคนที่มีพระคัมภีร์ทั้งเล่มเปิดอยู่ตรงหน้า แต่ในสมัยโบราณนั้นไม่เป็นเช่นนั้น พระวจนะของพระเจ้าได้มาถึงพวกเขา “ข้อบังคับซ้อนข้อบังคับ ข้อบังคับซ้อนข้อบังคับ เป็นบรรทัดซ้อนบรรทัด บรรทัดซ้อนบรรทัด ที่นี่นิด ที่นั่นหน่อย”4 ดังนั้น ในการเปิดเผยแผนการความรอดแก่พวกเขา ก็เหมือนกับทางของคนชอบธรรม “เหมือนแสงอรุณ ซึ่งฉายสุกใสยิ่งขึ้นๆจนเต็มวัน”5 ดังนั้น จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจอย่างยิ่งที่จะติดตามอย่างสั้นๆ ถึงการเปิดเผยแผนการนั้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปแก่ประชากรโบราณของพระองค์
GSAM 39การล่าช้าที่ยังไม่ถูกเปิดเผยตั้งแต่แรก
GSAM 39.2พระเจ้าไม่ได้ทำให้ความหวังของพวกเขาต้องรอคอยทันที จนทำให้ใจพวกเขาเจ็บปวด โดยการเปิดเผยให้พวกเขาทราบว่า ต้องรออีกหลายร้อยปี ก่อนที่ความหวังของพวกเขาจะถึงจุดสมบูรณ์ใน เชื้อสายที่ทรงสัญญาไว้ จากข้อเท็จจริงที่บันทึกไว้ เราสามารถสรุปได้ว่า พวกเขาถูกให้คิดว่า ลูกคนแรกที่เกิดมาจะเป็น เชื้อสาย นั้น และว่าในไม่ช้านี้ สวนเอเดนจะถูกฟื้นฟูขึ้นด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง และพวกเขาจะได้เข้าถึงต้นไม้แห่งชีวิตอีกครั้ง เมื่อคาอินเกิด เอวาได้ร้องขึ้นว่า “ข้าพเจ้าได้รับชายคนหนึ่งจากพระเยโฮวาห์”6 นักวิชาการภาษาฮีบรูบางคนยืนยันว่า หากแปลข้อความนี้อย่างตรงตัวและครบถ้วน จะอ่านได้ว่า “ฉันได้ผู้ชาย คือพระเจ้าแล้ว” นั่นคือ นี่คือ เชื้อสาย ที่จะทำภารกิจอันยิ่งใหญ่ในการปราบปรามซาตาน ไม่มีบันทึกว่าเอวาได้กล่าวคำใดเช่นนี้เมื่ออาเบลเกิดมา เธออาจคิดได้ — และโดยธรรมชาติก็ย่อมคิด — ว่าลูกคนแรกคือผู้ที่มาเพื่อทำให้คำสัญญาเป็นจริง ความหวังของเธอต้องพังทลายลง และแม้กระทั่งดับสูญไป เมื่อเห็นนิสัยของคาอินพัฒนาขึ้น และเธอได้เห็นทางเดินชั่วร้ายของเขาที่ในที่สุดนำไปสู่การฆ่าน้องชายของเขา ก่อนที่อาเบลจะถูกฆ่า พวกเขาย่อมได้รับแสงสว่างและความรู้บางอย่างเกี่ยวกับการถวายเครื่องบูชาในอนาคตที่จะกระทำเพื่อพวกเขา; เพราะอาเบล ตามคำสั่งจากพระเจ้า ได้นำลูกแกะมาถวายเป็นเครื่องบูชา ส่วนคาอิน ซึ่งได้รับการสอนเช่นเดียวกับน้องชายของเขา ได้นำผลผลิตจากดินมาถวาย และสิ่งนี้ยังผสมผสานกับจิตวิญญาณแห่งความโกรธและความอิจฉาด้วย เครื่องบูชาของอาเบลได้รับการยอมรับมากกว่าของคาอิน เพราะมันถูกถวาย “ด้วยความเชื่อ” และเกี่ยวกับเรื่องนี้ เปาโลได้เขียนว่า “ตายแล้วท่านก็ยังพูดอยู่”7
GSAM 40เซทคือ เชื้อสาย หรือไม่?
GSAM 40.1หลังการตายของอาเบล เซทได้เกิดมา ซึ่งทำให้ความหวังฟื้นคืนมา “เพราะพระเจ้า” เอวากล่าว “ทรงโปรดให้ข้าพเจ้ามีเชื้อสายอีกคนหนึ่งแทนอาแบล ผู้ซึ่งถูกคาอินฆ่าตาย”8 หลังจากนั้น เซทจึงถูกนับอยู่ในสายเชื้อสายจากอาดัม (ดู ปฐมกาล 5:3) ส่วนคาอิน ผู้เป็นบุตรหัวปีที่แท้จริง กลับไม่ถูกนับอยู่ในสายเชื้อสายนี้ มีความเป็นไปได้สูงว่าเอวาคิดว่าเซทคือ เชื้อสาย ที่ถูกสัญญาไว้แล้ว จากบันทึกปรากฏว่า หลังจากเซทเกิด มนุษย์เริ่มเรียกตัวเองด้วยพระนามของพระเจ้า (ดูหมายเหตุริมหน้าในปฐมกาล 4:26) บางทีพวกเขาทำเช่นนี้เพราะสันนิษฐานว่าเซทคือผู้ที่จะเป็นผู้ปกครองสูงสุด คือพระเจ้า และจะโค่นล้มอำนาจที่ซาตานยึดครองไว้
GSAM 40ความหวังที่มุ่งเน้นไปที่โนอาห์
GSAM 40.2ในบันทึกเหตุการณ์สั้นๆ ตั้งแต่สมัยอาดัมจนถึงการเกิดของโนอาห์ มีข้อมูลเพียงเล็กน้อยนอกเหนือจากลำดับวงศ์ตระกูลของมนุษยชาติ เมื่อโนอาห์ (“ผู้ชอบธรรม” หมายเหตุ) เกิดขึ้น ความหวังก็ผุดขึ้นอีกครั้ง และผู้คนกล่าวว่า “คนนี้จะเป็นที่ปลอบประโลมใจเราเกี่ยวกับการงานของเรา และความเหนื่อยยากของมือเรา เพราะเหตุแผ่นดินที่พระเยโฮวาห์ได้ทรงสาปแช่งนั้น”9 พระวจนะของพระเจ้าไม่ได้กล่าวถึงว่าพวกเขาคาดหวังความปลอบประโลมนั้นด้วยวิธีใด หรือทางใด แต่ความหวังที่พวกเขามีคือคำสาปบนแผ่นดินโลกนั้นจะได้รับการบรรเทาลงด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง ความรู้เกี่ยวกับความชั่วร้ายที่มีอยู่ในสมัยโนอาห์ เมื่อมนุษย์ได้ทำให้โลกเต็มไปด้วยบาปและความรุนแรงจนเผ่าพันธุ์มนุษย์จะถูกกวาดล้างจากโลกด้วยน้ำท่วม และมีเพียงโนอาห์และครอบครัวของเขาเท่านั้นที่รอดพ้นจากความพินาศ; รวมถึงความจริงที่ว่าเขาต้องใช้เวลาหนึ่งร้อยยี่สิบปีเพื่อเตือนโลกถึงความพินาศที่กำลังจะมาถึง ทั้งหมดนี้ล้วนถูกปิดบังจากพวกเขา
GSAM 41การสร้างบาเบล
GSAM 41.1หลังน้ำท่วม ผู้คนได้รับคำสั่งผ่านโนอาห์ให้เพิ่มจำนวนจนเต็มแผ่นดินโลก แต่เมื่อพวกเขาเริ่มเพิ่มจำนวนขึ้น พวกเขาก็ปฏิเสธแผนการของพระเจ้าที่จะปกครองพวกเขา นิมโรดได้ก่อตั้งราชอาณาจักรบาเบล (ซึ่งต่อมาเรียกว่าบาบิโลน เป็นรัฐบาลแรกบนแผ่นดินโลก)10 ไม่นานหลังจากนั้น ผู้คนก็เริ่มสร้างหอคอยบาเบล เพื่อสร้างชื่อเสียงให้ตนเอง และเพื่อป้องกันไม่ให้ถูกกระจายไปทั่วโลก ซึ่งขัดแย้งกับสิ่งที่พระเจ้าได้สอนพวกเขาผ่านทางโนอาห์ แทนที่จะรอคอยอย่างอดทนให้พระเจ้าทรงบรรลุพระประสงค์ของพระองค์ พวกเขากลับดำเนินการด้วยตนเอง จนกระทั่งพระเจ้าทรงทำให้ภาษาของพวกเขาสับสน และด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงถูกกระจายไปทั่วโลก
GSAM 41อับราฮัม ผู้จะได้รับมรดกโลก
GSAM 41.2เมื่อติดตามบันทึกสั้นๆ นี้จนถึงรุ่นที่สิบจากโนอาห์ เราพบการเรียกอับราฮัม ซึ่งพระเจ้าตรัสกับเขาว่า “แผ่นดินทั้งหมดซึ่งเจ้าเห็นนี้เราจะยกให้เจ้าและเชื้อสายของเจ้าตลอดไปเป็นนิตย์ เราจะกระทำให้เชื้อสายของเจ้าเหมือนอย่างผงคลีดิน ดังนั้นถ้าผู้ใดสามารถนับผงคลีดินได้ก็จะนับเชื้อสายของเจ้าได้เช่นกัน จงลุกขึ้นเดินไปทั่วแผ่นดินทางด้านยาวด้านกว้าง เพราะเราจะยกให้เจ้า”11 แม้จะมีคำสัญญาต่ออับราฮัมว่าเขาจะได้ครอบครองแผ่นดินนี้ แต่พระเจ้าก็ทรงรับรองกับเขาว่าเขาจะต้องตาย เปาโลกล่าวว่าเขาได้ออกไปยัง “ที่ซึ่งท่านจะรับเป็นมรดก”12 คำถามเกี่ยวกับการเป็นจริงของคำสัญญานี้ได้ถูกชี้แจงให้อับราฮัมเข้าใจอย่างชัดเจนโดยไม่ต้องสงสัยในนิมิตจากพระเจ้า เพราะเขา “ได้คอยอยู่เพื่อจะได้เมืองที่มีราก ซึ่งพระเจ้าเป็นนายช่างและเป็นผู้ทรงสร้างขึ้น”13 ในโรม 4:13 ระบุว่าคำสัญญานั้นคือ “ที่ว่าจะได้ทั้งพิภพเป็นมรดก” ไม่ใช่ในสภาพปัจจุบัน แต่เร็วหรือช้า หลังจากที่เขาจะฟื้นคืนชีพอีกครั้ง
GSAM 42.1จากมุมมองของมนุษย์ อับราฮัมไม่สามารถเข้าใจได้ว่า เชื้อสาย ที่ถูกสัญญาไว้นั้นจะเป็นลูกหลานของเขาเองได้อย่างไร ดังนั้น เขาจึงเสนอให้เรียกเอลีเอเซอร์ ผู้จัดการของเขา เป็น เชื้อสาย นั้น แต่พระเจ้าตรัสว่า ไม่ใช่เช่นนั้น แต่จะเป็นผู้ที่ “จะออกมาจากบั้นเอวของเจ้า” บัดนี้ พระเจ้าเริ่มเปิดเผยให้เขาทราบว่า งานสุดท้ายของลูกหลานเขาจะไม่สำเร็จในทันที พระเจ้าตรัสกับอับราฮัมว่า “เชื้อสายของเจ้าจะเป็นคนต่างด้าวในแผ่นดินที่ไม่ใช่ของพวกเขาและจะรับใช้พวกนั้น พวกนั้นจะกดขี่ข่มเหงพวกเขาสี่ร้อยปี.... เจ้าจะไปตามบรรพบุรุษของเจ้าโดยผาสุก ในเวลาชรามากเจ้าจะถูกฝังไว้”14
GSAM 42.2ภรรยาของอับราฮัมได้เสนอแผนการที่ขาดความรอบคอบเพื่อเร่งให้คำสัญญาเป็นจริง; แต่หลังจากที่อิสอัคเกิดมา ซึ่งเป็นบุตรแท้ของอับราฮัมและซาราห์ ภรรยาที่ถูกต้องตามกฎหมายของเขา พระเจ้าได้ตรัสเกี่ยวกับอิชมาเอลและแม่ของเขาคือฮาการ์ว่า “ไล่ทาสหญิงคนนี้กับบุตรชายของนางไปเสียเถิด”
GSAM 42.3ในการทดสอบความเชื่อของอับราฮัมผ่านการถวายอิสอัคเป็นเครื่องบูชาบนแท่นบูชา เขาได้เรียนรู้บทเรียนเกี่ยวกับการฟื้นคืนชีพของผู้ตาย มีคำกล่าวถึงเขาว่า “เชื่อว่าพระเจ้าทรงฤทธิ์สามารถให้อิสอัคเป็นขึ้นมาจากความตายได้ และท่านได้รับบุตรนั้นกลับคืนมาอีก ประหนึ่งว่าบุตรนั้นเป็นขึ้นมาจากตาย”15
GSAM 42เชื้อสายที่แท้จริง
GSAM 42.4อับราฮัมเคยได้รับคำสอนว่า เชื้อสาย ที่แท้จริง ซึ่งทุกชาติจะได้รับพรผ่านทางเขา แม้จะเป็นลูกหลานของเขาตามเนื้อหนัง แต่ในความเป็นจริงแล้ว เชื้อสาย นั้นคือพระคริสต์ของพระเจ้า เพราะพระเจ้าไม่ได้ตรัสกับเขาว่า “‘และแก่เชื้อสายทั้งหลาย’ เหมือนอย่างกับว่าแก่คนมากคน แต่เหมือนกับว่าแก่คนผู้เดียว ‘และแก่เชื้อสายของท่าน’ ซึ่งเป็นพระคริสต์”16 อัครทูตเปาโลกล่าวถึงเรื่องนี้ว่า “พระคัมภีร์นั้นรู้ล่วงหน้าว่า พระเจ้าจะทรงให้คนต่างชาติเป็นคนชอบธรรมโดยความเชื่อ จึงได้ประกาศข่าวประเสริฐแก่อับราฮัมล่วงหน้าว่า ‘ชนชาติทั้งหลายจะได้รับพระพรเพราะเจ้า’”17 คำสัญญาที่ให้แก่อับราฮัมได้รับการต่ออายุให้แก่อิสอัคและเชื้อสายของเขา18 และแก่ยาโคบด้วย19
GSAM 42.5เนื่องจากยาโคบมีลูกชายสิบสองคน จึงเกิดคำถามขึ้นโดยธรรมชาติว่า สายเลือดของเชื้อสายที่แท้จริง จะสืบย้อนผ่านใคร? ในคำพยานที่ได้รับแรงบันดาลใจจากพระเจ้า ซึ่งยาโคบได้กล่าวถึงลูกชายของเขา เรื่องนี้ได้ถูกตัดสินไว้แล้วว่า “ธารพระกรจะไม่ขาดไปจากยูดาห์ หรือผู้ทรงตั้งพระราชบัญญัติจะไม่ขาดไปจากหว่างเท้าของเขา จนกว่าชีโลห์จะมา และชนชาติทั้งหลายจะรวบรวมเข้ากับผู้นั้น”20 เพื่อเป็นการเติมเต็มคำพยากรณ์นี้ ควรสังเกตไว้ที่นี่ว่า ชาวอิสราเอล แม้จะต้องอยู่ภายใต้การปกครองของชาติต่าง ๆ ก็ได้รับอนุญาตให้ตั้งสภาซานเฮดรินของตนเอง ดังนั้น ยูดาห์ — เผ่าของชาวยิวที่ได้รับการตั้งชื่อตามยูดาห์ — จึงมีเสียงในการปกครองของพวกเขา จนกระทั่งชิโลห์ (พระคริสต์) มาถึงจริง ๆ
GSAM 43ช่วงเวลาที่ยังไม่เปิดเผย
GSAM 43.1บรรพบุรุษมีความรู้บางส่วนเกี่ยวกับการฟื้นฟูและเชื้อสายที่สัญญาไว้ แต่ว่าเมื่อใดหรืออีกนานเท่าใดก่อนที่พระองค์จะเสด็จมา ยังคงเป็นความลับที่ซ่อนเร้นจากพวกเขา เมื่อลูกหลานของยาโคบเพิ่มจำนวนขึ้นในอียิปต์ และฟาโรห์ชาวอัสซีเรีย (อิสยาห์ 52:4) — ผู้ “มิได้รู้จักกับโยเซฟ” —21 กดขี่พวกเขา จิตใจของพวกเขาก็หันกลับไปคิดถึง 400 (จริง ๆ คือ 430) ปี ที่ได้กล่าวกับอับราฮัมว่าเป็นช่วงเวลาแห่งความทุกข์ยากและการอาศัยอยู่เป็นชาวต่างถิ่น โดยหวังว่าการปลดปล่อยจากสิ่งเหล่านี้จะนำพาไปสู่มรดกที่สัญญาไว้
GSAM 43.2เมื่อโมเสสเกิดมา พ่อแม่ของเขาเห็นว่า “เป็นเด็กรูปงาม”22 คงมีแสงสว่างถูกประทานให้พวกเขาว่า เขาจะกลายเป็นผู้ปลดปล่อยอิสราเอลจากความเป็นทาสที่โหดร้าย ภายใต้การนำของพระเจ้า ไม่สงสัยเลยว่าความรู้นี้ได้ถูกถ่ายทอดให้โมเสส; เพราะเมื่อเขาอายุ 40 ปี เขาตัดสินใจอย่างแน่วแน่ที่จะไปร่วมกับชาวอิสราเอลที่ถูกกดขี่ และทนทุกข์ทรมานร่วมกับพวกเขา แทนที่จะถูกเรียกว่าลูกชายของลูกสาวฟาโรห์และทายาทบัลลังก์อียิปต์23 และเมื่อเขาเริ่มทวงถามเพื่อประชาชนของเขา และเพื่อปกป้องพวกเขา เขาได้ฆ่าชาวอียิปต์คนหนึ่ง เขาจึงประหลาดใจอย่างยิ่งที่พวกเขาไม่รู้จักงานของเขา; “ด้วยคาดว่าญาติพี่น้องคงเข้าใจว่า พระเจ้าจะทรงช่วยเขาให้รอดด้วยมือของตน”24
GSAM 44.1เมื่อถึงเวลาที่พระเจ้าทรงกำหนดให้ชาวอิสราเอลออกจากอียิปต์ พวกเขาก็ออกเดินทาง และในเวลาที่ได้รับการพยากรณ์ไว้จนถึงวันนั้นเอง อพยพ 12:40, 41 พวกเขาไม่อาจถือว่าโมเสสเป็นผู้ปกครองสุดท้ายของพวกเขาและเชื้อสายที่ได้รับการสัญญาไว้ได้ เพราะเขาเป็นชนเผ่าเลวี และยาโคบในคำพยากรณ์ที่ได้รับแรงบันดาลใจไม่ได้ประกาศไว้หรือว่า ยูดาห์จะเป็นผู้ปกครองของพวกเขาจนกว่าชิโลห์จะมา?
GSAM 44“ข้าพเจ้าจะเห็นเขา แต่ไม่ใช่อย่างเดี๋ยวนี้”
GSAM 44.2เมื่อชาวอิสราเอลกำลังเดินทางไปยังคานาอัน บาลาค กษัตริย์แห่งโมอับ (ผู้สืบเชื้อสายจากโลท) ได้เรียกบาลาอัมมาเพื่อสาปแช่งอิสราเอล แต่พระเจ้าได้เปลี่ยนคำสาปนั้นให้เป็นคำอวยพร ซึ่งทำให้พวกเขาได้รับแสงสว่างเพิ่มเติม เพื่อขจัดความคิดที่ว่า การปลดปล่อยครั้งสุดท้ายจากการยึดครองของซาตานจะเกิดขึ้นทันทีเมื่อพวกเขาเข้าสู่คานาอัน คำบรรยายในพระคัมภีร์เกี่ยวกับเรื่องนี้ระบุว่า บาลาอัม ในนิมิตจากพระเจ้า ได้กล่าวว่า “ข้าพเจ้าจะเห็นเขา แต่ไม่ใช่อย่างเดี๋ยวนี้ ข้าพเจ้าจะดูเขา แต่ไม่ใช่อย่างใกล้ๆนี้ ดาวดวงหนึ่งจะเดินออกมาจากยาโคบ และธารพระกรอันหนึ่งจะขึ้นมาจากอิสราเอล จะตีเขตแดนของโมอับและทำลายบรรดาลูกหลานของเชท”25
GSAM 44.3ลูกหลานอันมากมายมหาศาลที่สืบเชื้อสายจากอับราฮัมนี้ เปาโลได้กล่าวถึงไว้ดังนี้: “เหตุฉะนั้น คนเป็นอันมากดุจดาวในท้องฟ้า และดุจเม็ดทรายที่ทะเลซึ่งนับไม่ได้ได้บังเกิดแต่ชายคนเดียว และชายคนนั้นก็เท่ากับคนที่ตายแล้วด้วย บรรดาคนเหล่านี้ได้ตายไปในระหว่างที่เชื่ออยู่ ยังไม่ได้รับผลตามพระสัญญาทั้งหลายนั้น แต่ได้แลเห็นพระสัญญาแต่ไกล ก็เชื่อมั่นและต้อนรับพระสัญญาเหล่านั้นไว้ และได้ยอมรับว่าเขาทั้งหลายเป็นคนต่างด้าวและเป็นผู้สัญจรอยู่ในแผ่นดินโลก”26
GSAM 44.4ใจของอิสราเอลไม่จำเป็นต้องท้อแท้หรือสิ้นหวังจากคำพยากรณ์ของบาลาอัมว่า การบรรลุถึงความหวังของพวกเขา “ไม่ใช่ตอนนี้” และ “ยังไม่ใกล้” เพราะพระเจ้า ก่อนคำพยากรณ์นี้ไม่นาน ได้ทรงสัญญาด้วยชีวิตของพระองค์เองว่า สถานะอันรุ่งโรจน์นั้นจะมาถึงในที่สุด ผ่านทางโมเสส พระองค์ตรัสว่า “แต่แท้จริง เรามีชีวิตอยู่แน่ฉันใด และบรรดาโลกจะเต็มไปด้วยสง่าราศีของพระเยโฮวาห์แน่ฉันใด”27 ในสมัยของผู้เผยพระวจนะฮาบากุก 863 ปีต่อมา ความจริงเดียวกันนี้ถูกกล่าวซ้ำอีกครั้ง แต่ถูกกล่าวถึงในฐานะเหตุการณ์ที่ยังมาไม่ถึง: “เพราะว่าพิภพจะเต็มไปด้วยความรู้ในเรื่องสง่าราศีของพระเยโฮวาห์ดังน้ำที่เต็มทะเล”28
GSAM 45พิธีในสถานบริสุทธิ์เป็นแบบอย่างของสถานบริสุทธิ์ที่แท้จริง
GSAM 45.1เมื่อพระเจ้าทรงนำชนชาติอิสราเอลออกจากอียิปต์ พระองค์ได้ประกาศพระบัญญัติทางศีลธรรมของพระองค์ต่อหน้าทั้งค่าย และประทานสำเนาของบัญญัติเหล่านั้นบนหิน ซึ่งพระองค์ทรงสลักด้วยนิ้วมือของพระองค์เอง เพื่อให้พวกเขาได้รับการชี้แนะอย่างต่อเนื่องไปยังพระผู้ช่วยให้รอดผู้ซึ่งในที่สุดจะถวายพระองค์เองเป็นเครื่องบูชาเพื่อพวกเขา และเพื่อให้บาปของพวกเขาได้รับการชำระล้างด้วยพระโลหิตอันล้ำค่าของพระองค์ พระองค์จึงทรงให้สร้างสถานบริสุทธิ์ขึ้นในถิ่นทุรกันดาร พลับพลานี้ หรือที่เรียกว่าสถานบริสุทธิ์ ในทุกส่วนของการก่อสร้าง โมเสสได้รับคำสั่งให้สร้างให้เหมือนกับแบบที่พระเจ้าทรงแสดงให้เขาเห็นบนภูเขาทุกประการ29 การปรนนิบัติในสถานบริสุทธิ์นี้เป็นเงาของพระราชกิจที่แท้จริงของพระคริสต์ในสถานบริสุทธิ์บนสวรรค์30 ในขณะที่วัตถุประสงค์ของพระเจ้าในการถวายเครื่องบูชาและเครื่องสังเวยในสถานบริสุทธิ์นี้ คือเพื่อรักษาให้มนุษย์เห็นเงาของ “สิ่งดีที่จะมาภายหน้า”31 ความพยายามของซาตานคือการนำประชาชนให้มองไปที่เครื่องบูชาเอง แทนที่จะมองไปที่พระคริสต์และพระราชกิจที่แท้จริงของพระองค์ ซึ่งสิ่งนี้เป็นเพียงตัวอย่างเท่านั้น ดังนั้น เขาจึงพยายามนำพวกเขาให้วางใจในผลงานของตนเองเพื่อความรอด
GSAM 45.2พระประสงค์ของพระเจ้าคือที่จะเป็นผู้ปกครองของประชากรของพระองค์ — ชาวอิสราเอล — เพื่อต่อสู้ในสงครามของพวกเขาและพิชิตชนชาติต่าง ๆ พระองค์มีวิธีการปกครองของพระองค์เอง ดังที่แสดงไว้ในข้อความต่อไปนี้: “เมื่อพระองค์ได้ทรงล้างผลาญชนเจ็ดชาติออกเสียจากแผ่นดินคานาอันแล้ว พระองค์ก็ทรงแบ่งแผ่นดินของชนชาติเหล่านั้นให้เขาโดยการจับสลาก ภายหลังพระองค์ทรงประทานพวกผู้วินิจฉัยแก่เขา เป็นเวลาประมาณสี่ร้อยห้าสิบปี จนถึงซามูเอลศาสดาพยากรณ์”32
GSAM 45อิสราเอลเรียกร้องให้มีกษัตริย์
GSAM 45.3เห็นได้ชัดว่าชาวอิสราเอลไม่ชอบวิธีการปกครองของพวกเขาโดยพระเจ้า อย่างไรก็ตาม นั่นคือจุดมุ่งหมายและพระประสงค์ของพระองค์ที่พวกเขาจะเป็นชนชาติพิเศษ ซึ่งแตกต่างจากชนชาติอื่น ๆ รอบข้าง หากพวกเขาปฏิบัติตามคำสั่งของพระองค์อย่างเคร่งครัด แม้แต่ชนชาติอื่น ๆ ก็จะกล่าวถึงพวกเขาว่า “‘แน่ทีเดียวประชาชาติใหญ่นี้เป็นชนชาติที่มีปัญญาและความเข้าใจ’ เพราะมีประชาชาติใหญ่ชาติใดเล่าซึ่งมีพระเจ้าอยู่ใกล้ตน อย่างกับพระเยโฮวาห์พระเจ้าของพวกเราทรงอยู่ใกล้เราในสิ่งสารพัดเมื่อเราร้องทูลต่อพระองค์?”33
GSAM 46.1ด้วยความไม่พอใจของพวกเขา พวกเขาจึงขอให้ซามูเอลตั้งกษัตริย์ขึ้นปกครองพวกเขา และพระเจ้าตรัสกับซามูเอลว่า “เขาทั้งหลายได้ละทิ้งเรา ไม่ให้เราครอบครองเหนือเขา”34 แล้วพวกเขาก็พูดกับซามูเอลอีกครั้ง ด้วยน้ำเสียงที่หนักแน่นขึ้นว่า “บัดนี้ขอท่านได้กำหนดตั้งกษัตริย์ให้วินิจฉัยพวกเราอย่างประชาชาติทั้งหลายเถิด”35 ซามูเอลได้อธิบายให้พวกเขาฟังอย่างละเอียดถึงการกดขี่ที่จะเกิดขึ้นกับพวกเขาหากมีกษัตริย์ “แต่ประชาชนปฏิเสธไม่เชื่อฟังเสียงของซามูเอล เขาทั้งหลายกล่าวว่า ‘เราไม่ยอม แต่เราจะต้องมีกษัตริย์ปกครองเรา เพื่อเราจะเป็นเหมือนประชาชาติทั้งหลายด้วย และเพื่อกษัตริย์ของเราจะวินิจฉัยเรา และนำหน้าเราไปและรบศึกให้เรา’”36
GSAM 46.2ดังนั้น พวกเขาก็มีกษัตริย์ปกครองอยู่ประมาณห้าร้อยปี โดยเริ่มแรกเป็นราชอาณาจักรเดียวภายใต้การปกครองของซาอูล ดาวิด และโซโลมอน จากนั้นจึงแบ่งออกเป็นสองราชอาณาจักร คือ อิสราเอลและยูดาห์ กษัตริย์ของพวกเขาที่มีคุณธรรมและความยุติธรรมมีเพียงไม่กี่องค์ แต่ส่วนใหญ่กลับเป็นคนชั่ว นำประชาชนไปสู่การบูชารูปเคารพและบาปอันร้ายแรง ดังนั้น ประชาชนจึงไม่เพียงแต่เหมือนชนชาติรอบข้างที่มีกษัตริย์ แต่ยังเหมือนพวกเขาในความชั่วร้าย ในเรื่องการละทิ้งพระเจ้าของบรรพบุรุษ และในการบูชาพระรูปเคารพและบริวารแห่งฟ้าสวรรค์
GSAM 46.3พระเจ้าได้ตรัสเกี่ยวกับระบอบการปกครองของกษัตริย์นี้ ผ่านปากของผู้เผยพระวจนะโฮเชยาว่า “โอ อิสราเอลเอ๋ย เจ้าได้ทำลายตัวเอง แต่เราช่วยเจ้าได้ เราประสงค์เป็นกษัตริย์ของเจ้า กษัตริย์อื่นๆที่สามารถช่วยเจ้าในเมืองทั้งหลายของเจ้าอยู่ที่ไหน และผู้ปกครองของเจ้าอยู่ที่ไหน คือพวกเหล่านั้นที่เจ้าได้กล่าวเรื่องเขาว่า ‘ขอตั้งกษัตริย์และเจ้านายไว้ให้แก่ข้าพเจ้า’ เพราะความกริ้วของเรา เราจึงให้เจ้ามีกษัตริย์ และเพราะความโกรธของเรา เราจึงเอากษัตริย์นั้นไปเสีย”37
GSAM 47ราชอาณาจักรถูกโค่นล้ม
GSAM 47.1การปกครองแบบราชาธิปไตยนี้ดำเนินต่อไปจนกระทั่งชาวคาลเดียเผาเมืองเยรูซาเล็ม ยึดเครื่องใช้ในพระวิหาร และนำชาวยูดาห์ไปเป็นเชลยที่บาบิโลน ซึ่งพวกเขาต้องอยู่ที่นั่นเป็นเวลาเจ็ดสิบปี ตามคำพยากรณ์ที่กล่าวไว้ต่อพวกเขา เมื่อการปกครองแบบราชาธิปไตยนี้สิ้นสุดลง พระเจ้าได้ตรัสผ่านผู้เผยพระวจนะเอเสเคียล ถึงเศเดคียาห์ กษัตริย์องค์สุดท้ายของพวกเขา ว่า “เจ้า ผู้ชั่วที่ลามกคือเจ้านายอิสราเอลเอ๋ย ผู้ที่วันกำหนดมาถึงแล้ว คือเวลาแห่งการลงโทษความชั่วช้าครั้งสุดท้าย องค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรัสดังนี้ว่า จงปลดผ้าโพก และถอดมงกุฎออกเสีย สิ่งต่างๆจะไม่คงอยู่อย่างที่เคยเป็น ให้ยกย่องคนที่ต่ำขึ้น [ผู้ปกครองบาบิโลน] และให้กดคนที่สูงลง [ผู้ปกครองแห่งเผ่ายูดาห์ผู้ยกตนขึ้นสูง] เราจะกระทำให้เป็นที่พังทลาย พังทลาย พังทลาย และจะไม่มีเลยจนกว่าผู้มีสิทธิ์อันชอบธรรมจะมาถึง และเราจะประทานให้แก่ท่านผู้นั้น”38
GSAM 47.2ผู้ปกครองผู้มีสิทธิ์นี้ คือ เชื้อสายที่แท้จริง คือพระคริสต์ ผู้เผยพระวจนะมีคาห์ได้เขียนถึงพระองค์ว่า “โอ หอคอยที่เฝ้าฝูงสัตว์เอ๋ย เจ้าผู้เป็นป้อมปราการอันแข็งแกร่งสำหรับบุตรสาวแห่งศิโยน อำนาจครอบครองดั้งเดิม [อำนาจเหนือโลก ซึ่งได้รับการฟื้นฟูในพระคริสต์] จะมาสู่เจ้า ราชอาณาจักรจะมาสู่บุตรสาวแห่งเยรูซาเล็ม”39
GSAM 47.3เมื่ออิสราเอลสูญเสียคทาอำนาจ มันก็ตกอยู่ในมือของกษัตริย์บาบิโลน เมื่อพวกเขาอยู่ภายใต้การปกครองของเมโด้-เปอร์เซีย กรีซ และโรมตามลำดับ อาณาจักรนั้นถูกโค่นล้มลงสามครั้ง ในรัชสมัยของซีซาร์ ออกัสตัส จักรพรรดิแห่งโรม พระคริสต์ ผู้สืบทอดบัลลังก์ของดาวิดโดยชอบธรรม — เชื้อสายที่แท้จริงของหญิงนั้น ของอับราฮัม และของดาวิด — ได้ประสูติขึ้น ตามที่ได้รับการพยากรณ์ไว้
GSAM 47.4เพื่อให้ประชาชนรู้ว่า ผู้ปกครองที่ชอบธรรม เชื้อสายที่แท้จริง นั้น ไม่ใช่เพียงมนุษย์ธรรมดาที่มีราชอาณาจักรอยู่ได้ไม่นาน พระเจ้าจึงทรงดลใจให้ผู้ประพันธ์สดุดีเขียนไว้ดังนี้: “เราจะให้เขาเป็นบุตรหัวปีของเราด้วย สูงกว่าบรรดากษัตริย์แห่งแผ่นดินโลก เราจะเก็บความเมตตาของเราไว้ให้เขาเป็นนิตย์ และพันธสัญญาของเราจะตั้งมั่นคงอยู่เพื่อเขา เราจะสถาปนาเชื้อสายของเขาไว้เป็นนิตย์ ทั้งบัลลังก์ของเขาให้ดำรงตราบเท่ากาลของฟ้าสวรรค์” “เชื้อสายของเขาจะดำรงอยู่เป็นนิตย์ บัลลังก์ของเขาจะยืนนานอย่างดวงอาทิตย์ต่อหน้าเรา จะสถาปนาไว้อย่างดวงจันทร์เป็นนิตย์ และเหมือนสักขีพยานอันสัตย์ซื่อในท้องฟ้า”40
GSAM 48.1ในคำพยากรณ์ของอิสยาห์ เราได้อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับผู้ปกครองนี้ดังต่อไปนี้: “มีเด็กคนหนึ่งเกิดมาเพื่อเรา มีบุตรชายคนหนึ่งประทานมาให้เรา และการปกครองจะอยู่ที่บ่าของท่าน และท่านจะเรียกนามของท่านว่า ‘ผู้ที่มหัศจรรย์ ที่ปรึกษา พระเจ้าผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์ พระบิดานิรันดร์ องค์สันติราช’ เพื่อการปกครองของท่านจะเพิ่มพูนยิ่งขึ้น และสันติภาพจะไม่มีที่สิ้นสุดเหนือพระที่นั่งของดาวิด และเหนือราชอาณาจักรของพระองค์ ที่จะสถาปนาไว้ และเชิดชูไว้ด้วยความยุติธรรมและด้วยความเที่ยงธรรม ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปจนนิรันดร์กาล ความกระตือรือร้นของพระเยโฮวาห์จอมโยธาจะกระทำการนี้”41
GSAM 48การรับเอโนคและเอลียาห์ขึ้นสู่สวรรค์
GSAM 48.2มีบันทึกไว้ว่าในสมัยโบราณ มีบุคคลบางคนที่ถูกนำขึ้นสู่สวรรค์โดยไม่ผ่านความตาย เกี่ยวกับเอโนค ผู้เป็นลูกหลานคนที่เจ็ดจากอาดัม มีคำกล่าวว่า เขา “ได้ดำเนินกับพระเจ้า และหายไป เพราะพระเจ้าทรงรับเขาไป”42 “โดยความเชื่อ เอโนคจึงถูกรับขึ้นไป เพื่อไม่ให้ท่านประสบกับความตาย ไม่มีผู้ใดพบท่าน เพราะพระเจ้าทรงรับท่านไปแล้ว ก่อนที่ทรงรับท่านขึ้นไปนั้นมีพยานว่า ท่านเป็นที่พอพระทัยของพระเจ้า”43
GSAM 48.3อีกทั้ง เมื่อเอลียาห์และเอลีชาเดินไปด้วยกัน “อยู่มาเมื่อท่านทั้งสองยังเดินพูดกันต่อไป ดูเถิด รถเพลิงคันหนึ่งและม้าเพลิงได้แยกท่านทั้งสองออกจากกัน และเอลียาห์ได้ขึ้นไปโดยลมหมุนเข้าสวรรค์ เอลีชาก็เห็น และท่านได้ร้องว่า ‘คุณพ่อของข้าพเจ้า คุณพ่อของข้าพเจ้า รถรบของอิสราเอลและพลม้าประจำ’ และท่านก็ไม่ได้เห็นเอลียาห์อีกเลย.”44
GSAM 48.4เอโนคได้พยากรณ์ถึงการเสด็จมาของพระคริสต์ในฐานะผู้พิพากษาทั้งโลก ด้วยคำเหล่านี้: “ดูเถิด องค์พระผู้เป็นเจ้าได้เสด็จมาพร้อมกับพวกวิสุทธิชนของพระองค์หลายหมื่น เพื่อทรงพิพากษาปรับโทษคนทั้งปวง และทรงกระทำให้ทุรชนทั้งปวงรู้สึกตัวถึงการอธรรมที่เขาได้กระทำด้วยใจชั่ว และรู้สึกตัวถึงการหยาบช้าทั้งหมดที่ทุรชนคนบาปเหล่านั้นได้กล่าวร้ายต่อพระองค์”45
GSAM 49โยบสอนเกี่ยวกับการเสด็จมาของพระเจ้า
GSAM 49.1โยบ ซึ่งเชื่อกันว่าได้ใช้ชีวิตในยุคของโมเสส มีความรู้บางประการเกี่ยวกับการเสด็จมาของพระคริสต์และการฟื้นคืนชีพ เพราะท่านกล่าวว่า “โอ ข้าอยากให้ถ้อยคำของข้าได้ถูกบันทึกไว้ โอ ข้าอยากให้จารึกไว้ในหนังสือ ข้าอยากให้สลักไว้ในศิลาเป็นนิตย์ ด้วยปากกาเหล็กและตะกั่ว แต่ส่วนข้า ข้าทราบว่า พระผู้ไถ่ของข้าทรงพระชนม์อยู่ และในที่สุดพระองค์จะทรงประทับยืนบนแผ่นดินโลก และหลังจากตัวหนอนแห่งผิวหนังทำลายร่างกายนี้แล้ว ในเนื้อหนังของข้า ข้าจะเห็นพระเจ้า ผู้ซึ่งข้าจะได้เห็นเอง และนัยน์ตาของข้าจะได้เห็น ไม่ใช่คนอื่น”46
GSAM 49บัลลังก์ของดาวิด คือ บัลลังก์ของพระเจ้า
GSAM 49.2บัลลังก์ของดาวิดถูกเรียกว่าบัลลังก์ของพระเจ้า “ซาโลมอนทรงประทับบนพระที่นั่งของพระเยโฮวาห์เป็นกษัตริย์แทนดาวิดราชบิดาของพระองค์”47 พระเจ้าได้ “ตรัสสัญญาไว้แก่ท่าน [ดาวิด] ด้วยพระปฏิญาณว่า พระองค์จะทรงประทานผู้หนึ่งจากบั้นเอวของท่าน และตามเนื้อหนังนั้น พระองค์จะทรงยกพระคริสต์ให้ประทับบนพระที่นั่งของท่าน ดาวิดก็ทรงล่วงรู้เหตุการณ์นี้ก่อน จึงทรงกล่าวถึงการคืนพระชนม์ของพระคริสต์ว่า จิตวิญญาณของพระองค์ไม่ต้องละไว้ในนรก ทั้งพระมังสะของพระองค์ก็ไม่เปื่อยเน่าไป”48 และยังมีคำกล่าวเพิ่มเติมเกี่ยวกับการครองราชย์ในอนาคตของพระคริสต์ว่า พระองค์จะประทับบนบัลลังก์ของดาวิด (ดู อิสยาห์ 9:7) อีกครั้งว่า “บรรดากษัตริย์แห่งแผ่นดินโลกตั้งตนเองขึ้น และนักปกครองปรึกษากันต่อสู้พระเยโฮวาห์และผู้รับการเจิมของพระองค์.... ‘เราได้ตั้งกษัตริย์ของเราไว้แล้วบนศิโยน ภูเขาอันบริสุทธิ์ของเรา’ ข้าพเจ้าจะประกาศพระดำรัสของพระองค์ พระเยโฮวาห์รับสั่งกับข้าพเจ้าว่า ‘เจ้าเป็นบุตรของเรา วันนี้เราได้ให้กำเนิดแก่เจ้าแล้ว’”49 อีกครั้งหนึ่ง “พระเยโฮวาห์ตรัสกับองค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพเจ้าว่า ‘จงนั่งที่ขวามือของเรา จนกว่าเราจะกระทำให้ศัตรูของเจ้าเป็นแท่นรองเท้าของเจ้า’”50
GSAM 49ชาวยิวสับสน
GSAM 49.3ข้อความเหล่านี้ทำให้ชาวยิวสับสน นี่คือปัญหาที่พวกเขาไม่สามารถแก้ไขได้: หากดาวิดเรียกพระองค์ว่า พระเจ้า แล้วพระองค์จะเป็นลูกของดาวิดได้อย่างไร? พระองค์จะเป็นลูกที่เกิดจากเชื้อสายของดาวิดได้อย่างไร แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นอิมมานูเอล—พระเจ้าอยู่กับเรา? แต่อิสยาห์ ผู้เผยพระวจนะของพวกเขาเอง ได้ประกาศว่า “หญิงพรหมจารีคนหนึ่งจะตั้งครรภ์ และคลอดบุตรชายคนหนึ่ง และเขาจะเรียกนามของท่านว่า อิมมานูเอล”51
GSAM 50.1พระคริสต์ทรงทราบดีถึงคำถามที่จะทำให้พวกฟาริสีผู้ชอบจับผิดต้องเงียบลง ดังนั้นพระองค์จึงถามพวกเขาว่า “‘พวกท่านคิดอย่างไรด้วยเรื่องพระคริสต์ พระองค์ทรงเป็นบุตรของผู้ใด” เขาตอบพระองค์ว่า “เป็นบุตรของดาวิด” พระองค์ตรัสถามเขาว่า “ถ้าอย่างนั้นเป็นไฉนดาวิดโดยเดชพระวิญญาณจึงได้เรียกพระองค์ว่า องค์พระผู้เป็นเจ้า และรับสั่งว่า ‘องค์พระผู้เป็นเจ้าตรัสกับองค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพเจ้าว่า จงนั่งที่ขวามือของเรา จนกว่าเราจะกระทำให้ศัตรูของท่านเป็นแท่นรองเท้าของท่าน’ ถ้าดาวิดเรียกพระองค์ว่าองค์พระผู้เป็นเจ้า พระองค์จะเป็นบุตรของดาวิดอย่างไรได้’”52
GSAM 50.2เรื่องนี้ถูกกล่าวถึงอีกครั้งในเพลงสดุดี 45:6, 7: “โอ พระเจ้าข้า พระที่นั่งของพระองค์ดำรงเป็นนิตย์และเป็นนิตย์ ธารพระกรแห่งอาณาจักรของพระองค์ก็เป็นธารพระกรเที่ยงธรรม พระองค์ทรงรักความชอบธรรมและทรงเกลียดชังความชั่วช้า ฉะนั้นพระเจ้าคือพระเจ้าของพระองค์ท่านได้ทรงเจิมพระองค์ท่านไว้ ด้วยน้ำมันแห่งความยินดียิ่งกว่าพระสหายทั้งปวงของพระองค์ท่าน”53 ด้วยพระคัมภีร์เหล่านี้ที่อยู่ในใจ ชาวยิวต้องมีความคิดอันสูงส่งเกี่ยวกับลักษณะนิสัยของผู้ปกครองและผู้ฟื้นฟูในอนาคต มันไม่อาจเป็นอย่างอื่นได้
GSAM 50เชื้อสายที่มีต้นกำเนิดจากพระเจ้า
GSAM 50.3มีคำสอนที่ละเอียดถี่ถ้วนเกี่ยวกับพระคริสต์และการประสูติของพระองค์ เพราะพระเจ้าได้ทรงกำหนดผ่านผู้เผยพระวจนะมีคาห์ถึงต้นกำเนิดอันศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์ และแม้กระทั่งหมู่บ้านเล็กๆ ที่พระองค์จะประสูติ: “เบธเลเฮม เอฟราธาห์เอ๋ย แต่เจ้าผู้เป็นหน่วยเล็กในบรรดาคนยูดาห์ที่นับเป็นพันๆ จากเจ้าจะมีผู้หนึ่งออกมาเพื่อเรา เป็นผู้ที่จะปกครองในอิสราเอล ดั้งเดิมของท่านมาจากสมัยเก่า จากสมัยโบราณกาล” (หมายเหตุริมหน้า, ภาษาฮีบรู: จาก “วันแห่งนิรันดร์”)54
GSAM 50การปรากฏตัวของพระเจ้าในเชคินาห์และเมฆ
GSAM 50.4ต่อมาในประวัติศาสตร์ของชนอิสราเอล เมื่อกษัตริย์โซโลมอนสร้างพระวิหารเสร็จสิ้น ซึ่งพระองค์ตรัสว่าต้อง “ยิ่งใหญ่” อย่างยิ่ง สง่าราศีของพระเจ้า (เชคินาห์) ได้สถิตอยู่ระหว่างเครูบิมเหนือที่นั่งแห่งพระเมตตา บันทึกกล่าวว่า ในพิธีอุทิศพระวิหาร เมื่อปุโรหิตออกมาจากสถานศักดิ์สิทธิ์ “เมฆมาเต็มพระนิเวศของพระเยโฮวาห์ ปุโรหิตจึงยืนปรนนิบัติอยู่ไม่ได้เพราะเมฆนั้น เพราะสง่าราศีของพระเยโฮวาห์เต็มพระนิเวศของพระเยโฮวาห์”55 การปรากฏตัวของพระเจ้าในพระวิหารนี้เป็นที่ประจักษ์แก่สายตาของประชาชนผ่านเมฆแห่งพระสิริ พระเจ้าทรงตอบคำอธิษฐานของโซโลมอนในโอกาสนี้ และตรัสกับเขาว่า “เราได้ยินคำอธิษฐานของเจ้า และได้เลือกสถานที่นี้สำหรับเราให้เป็นนิเวศแห่งเครื่องสัตวบูชา”56
GSAM 51.1ประชาชนได้ทำบาป — หันไปบูชารูปเคารพ — และผลที่ตามมาคือเมืองและสถานบริสุทธิ์ของพวกเขาถูกทิ้งร้างเป็นเวลาเจ็ดสิบปี หลังสิ้นสุดการเป็นเชลย วิหารได้ถูกสร้างขึ้นใหม่ภายใต้การนำของเซอร์ูบบาเบล แม้ความรุ่งโรจน์ของมันจะด้อยกว่าวิหารที่สร้างโดยโซโลมอน แต่พระเจ้าได้ตรัสผ่านผู้เผยพระวจนะของพระองค์ว่า “สง่าราศีของพระนิเวศครั้งหลังนี้จะยิ่งกว่าครั้งเดิมนั้น”57 วิหารนี้ได้รับการตกแต่งให้สวยงามโดยเฮโรด และพระผู้ช่วยให้รอดได้ทรงสอนในลานวิหารนั้น วิหารเดิมมีเมฆแห่งพระสิริที่แทนพระองค์ แต่ในวิหารที่สอง พระผู้ช่วยให้รอดเอง ผู้สร้างทุกสิ่ง ได้เสด็จมาเอง
GSAM 51การครองราชย์อันรุ่งโรจน์ของเชื้อสายเจสซี
GSAM 51.2สำหรับผู้ที่รอคอยและเต็มไปด้วยความหวังในสมัยของอิสยาห์ การบรรยายผ่านคำพยากรณ์ของเขาเกี่ยวกับสิ่งอันรุ่งโรจน์ที่เกี่ยวข้องกับการไถ่บาปครั้งสุดท้าย ย่อมเป็นแหล่งพลังและกำลังใจอย่างแน่นอน คำพยากรณ์เหล่านี้ได้ชี้แจงอย่างชัดเจนที่สุดถึงสายเชื้อสายที่ผู้ช่วยให้รอดที่ทุกคนรอคอยจะมาจาก ดังต่อไปนี้: “จะมีหน่อแตกออกมาจากตอแห่งเจสซี จะมีกิ่งงอกออกมาจากรากทั้งหลายของเขา และพระวิญญาณของพระเยโฮวาห์จะอยู่บนท่านนั้น คือวิญญาณแห่งปัญญาและความเข้าใจ วิญญาณแห่งการวินิจฉัยและอานุภาพ วิญญาณแห่งความรู้และความยำเกรงพระเยโฮวาห์ ความพึงใจของท่านก็ในความยำเกรงพระเยโฮวาห์ ท่านจะไม่พิพากษาตามซึ่งตาท่านเห็น หรือตัดสินตามซึ่งหูท่านได้ยิน แต่ท่านจะพิพากษาคนจนด้วยความชอบธรรม และตัดสินเผื่อผู้มีใจถ่อมแห่งแผ่นดินโลกด้วยความเที่ยงตรง ท่านจะตีโลกด้วยตะบองแห่งปากของท่าน และท่านจะประหารคนชั่วด้วยลมแห่งริมฝีปากของท่าน”58
GSAM 52การฟื้นคืนชีพที่ผู้เผยพระวจนะสอน
GSAM 52.1ผู้เผยพระวจนะอิสยาห์ยังได้สอนหลักคำสอนเรื่องการฟื้นคืนชีพของผู้ตาย ด้วยถ้อยคำที่ให้ความสบายใจดังนี้: “บนภูเขานี้พระเยโฮวาห์จอมโยธาจะทรงจัดการเลี้ยงสำหรับบรรดาชนชาติทั้งหลาย เป็นการเลี้ยงด้วยของอ้วนพี เป็นการเลี้ยงด้วยน้ำองุ่นที่ตกตะกอนแล้ว ด้วยของอ้วนพีมีไขมันในกระดูกเต็ม ด้วยน้ำองุ่นตกตะกอนที่กรองแล้ว และบนภูเขานี้พระองค์จะทรงทำลายผ้าคลุมหน้าซึ่งคลุมหน้าบรรดาชนชาติทั้งหลาย และม่านซึ่งกางอยู่เหนือบรรดาประชาชาติ พระองค์จะทรงกลืนความตายด้วยการมีชัย และองค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าจะทรงเช็ดน้ำตาจากหน้าทั้งปวง และพระองค์จะทรงเอาการลบหลู่ชนชาติของพระองค์ไปเสียจากทั่วแผ่นดินโลก เพราะพระเยโฮวาห์ได้ตรัสแล้ว ในวันนั้นเขาจะกล่าวกันว่า ‘ดูเถิด นี่คือพระเจ้าของเราทั้งหลาย เราได้รอคอยพระองค์ เพื่อว่าพระองค์จะทรงช่วยเราให้รอด นี่คือพระเยโฮวาห์ เราได้รอคอยพระองค์ ให้เรายินดีและเปรมปรีดิ์ในความรอดของพระองค์’”59
GSAM 52ราชอาณาจักรบนโลกที่ได้รับการฟื้นฟู
GSAM 52.2ผู้เผยพระวจนะเดียวกันนี้กล่าวว่า นี่จะเป็นโลกที่ได้รับการฟื้นฟู ซึ่งการปกครองครั้งสุดท้ายจะได้รับการสถาปนาขึ้น: “เพราะ ดูเถิด เราจะสร้างฟ้าสวรรค์ใหม่ [ฟ้าชั้นบรรยากาศ] และแผ่นดินโลกใหม่ เพราะสิ่งเก่าก่อนนั้นจะไม่จำกันหรือนึกได้อีก [หมายเหตุ: ในภาษาฮีบรู “ปรากฏในใจ” คือ ไม่ถูกปรารถนาอีก] แต่จงชื่นบานและเปรมปรีดิ์เป็นนิตย์ในสิ่งซึ่งเราสร้างขึ้น เพราะ ดูเถิด เราสร้างเยรูซาเล็มให้เป็นที่เปรมปรีดิ์ และชนชาติของเมืองนั้นให้เป็นความชื่นบาน เราจะเปรมปรีดิ์ด้วยเยรูซาเล็มและชื่นบานด้วยชนชาติของเรา จะไม่ได้ยินเสียงร้องไห้ในเมืองนั้นอีก และเสียงครวญคราง ในนั้น [นับตั้งแต่เวลาที่โลกใหม่ถูกสร้างขึ้น] จะไม่มีทารกที่มีชีวิตเพียงสองสามวัน [เด็กที่มีชีวิตสั้น] หรือคนแก่ที่มีอายุไม่ครบกำหนด [ความแก่ก่อนวัย] เพราะเด็กจะมีอายุหนึ่งร้อยปีจึงตาย [ในยุคที่มนุษย์มีอายุถึงเก้าร้อยปี เด็กอาจมีอายุหนึ่งร้อยปี] และคนบาปที่มีอายุเพียงหนึ่งร้อยปี [ในช่วงปลายชีวิตหนึ่งร้อยปี] จะเป็นที่แช่ง [ผู้ที่ตายในเวลาที่โลกใหม่ถูกสร้างขึ้น คือผู้ที่พินาศใน “พินาศแห่งบรรดาคนอธรรม” 2 เปโตร 3:7.] เขาจะสร้างบ้านและเข้าอาศัยอยู่ในนั้น เขาจะปลูกสวนองุ่นและกินผลของมัน เขาจะไม่สร้างและคนอื่นเข้าอาศัยอยู่ เขาจะไม่ปลูกและคนอื่นกิน เพราะอายุชนชาติของเราจะเป็นเหมือนอายุของต้นไม้ [ต้นไม้แห่งชีวิต, Septuagint] และผู้เลือกสรรของเราจะใช้ผลงานน้ำมือของเขานาน”60
GSAM 53.1เอเสเคียลมองลงผ่านทัศนียภาพอันยาวไกลของเวลาไปยังการฟื้นคืนชีพของผู้ตาย ผ่านเขา พระเจ้าตรัสว่า “ดูเถิด โอ ประชาชนของเราเอ๋ย เราจะเปิดหลุมฝังศพของเจ้า และยกเจ้าออกมาจากหลุมฝังศพของเจ้า และจะนำเจ้ากลับมายังแผ่นดินอิสราเอล”61
GSAM 53“ท่านได้แบกความระทมทุกข์ของเราทั้งหลาย”
GSAM 53.2แก่อิสยาห์ ผู้เผยพระวจนะแห่งข่าวประเสริฐ ได้รับการเปิดเผยอย่างครบถ้วนยิ่งขึ้นเกี่ยวกับความทุกข์ยาก ความทรมาน และความตายของพระผู้ช่วยให้รอดเพื่อมนุษยชาติ “ใครเล่า” ผู้เผยพระวจนะกล่าว “ได้เชื่อสิ่งที่เขาได้ยินจากเราทั้งหลาย พระกรของพระเยโฮวาห์ได้ทรงสำแดงแก่ผู้ใด เพราะท่านจะเจริญขึ้นต่อพระพักตร์พระองค์อย่างต้นไม้อ่อน และเหมือนรากแตกหน่อมาจากพื้นดินแห้ง ท่านไม่มีรูปร่างหรือความสวยงาม และเมื่อเราทั้งหลายจะมองท่าน ไม่มีความงามที่เราจะพึงปรารถนาท่าน ท่านได้ถูกมนุษย์ดูหมิ่นและทอดทิ้ง เป็นคนที่รับความเศร้าโศกและคุ้นเคยกับความระทมทุกข์ และดังผู้หนึ่งซึ่งคนทนมองดูไม่ได้ ท่านถูกดูหมิ่น และเราทั้งหลายไม่ได้นับถือท่าน แน่ทีเดียวท่านได้แบกความระทมทุกข์ของเราทั้งหลาย และหอบความเศร้าโศกของเราไป กระนั้นเราทั้งหลายก็ยังถือว่าท่านถูกตี คือพระเจ้าทรงโบยตีและข่มใจ แต่ท่านถูกบาดเจ็บเพราะความละเมิดของเราทั้งหลาย ท่านฟกช้ำเพราะความชั่วช้าของเรา การตีสอนอันทำให้เราทั้งหลายปลอดภัยนั้นตกแก่ท่าน ที่ต้องฟกช้ำนั้นก็ให้เราหายดี”62
GSAM 53.3เหตุการณ์เหล่านี้จะเกิดขึ้นอย่างมหัศจรรย์ในยุคของเราได้หรือ? ทั้งประชาชนและผู้เผยพระวจนะอาจถามเช่นนั้น คำตอบคงจะเป็นว่า ยังไม่ใช่ตอนนี้; เวลายังไม่ถึงสำหรับการเสด็จมาของผู้ช่วยให้รอดผู้ยิ่งใหญ่นี้ แต่ผู้เผยพระวจนะกล่าวว่า “ตาของเจ้าจะเห็นกษัตริย์ทรงสง่าราศี จะเห็นแผ่นดินที่ยืดออกไกล”63
GSAM 54คำพยากรณ์ของดาเนียลเปิดเผยอนาคต
GSAM 54.1อย่างไรก็ตาม เป็นผ่านทางผู้เผยพระวจนะดาเนียล ที่พระเจ้าเริ่มสอนประชาชนของพระองค์เกี่ยวกับราชอาณาจักรต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นและปกครองต่อเนื่องกัน จนถึงการสถาปนาอาณาจักรนิรันดร์ของพระองค์; และเพื่อเปิดเผยช่วงเวลาพิเศษ ตั้งแต่เหตุการณ์ที่ยังไม่ได้เกิดขึ้น จนถึงการปรากฏตัวจริงและการถูกตัดขาดของพระเมสสิยาห์ การตีความฝันของเนบูคัดเนสซาร์ได้เปิดเผยว่า อาณาจักรทั้งสี่ที่จะปกครองโลกจะลดทอนอำนาจและความยิ่งใหญ่ลงตามสัดส่วนของการลดค่าของทอง เงิน ทองเหลือง และเหล็ก; และในที่สุด สภาพที่แตกสลายและไม่รวมตัวของอาณาจักรเหล่านั้นจะเทียบได้กับความเปราะบางของเหล็กที่ผสมกับดินโคลน จากนั้นจะมาถึงอาณาจักรแห่งสวรรค์ ซึ่งจะตามมาหลังจากการเสื่อมถอยของอาณาจักรเหล่านั้น ที่จะกลายเป็นเหมือนแกลบในลานนวดข้าวฤดูร้อน จนไม่มีที่ใดให้พวกมันอยู่ ในขณะที่อาณาจักรของพระเจ้าจะเติมเต็มทั้งโลก
GSAM 54.2จากนั้น ในนิมิตของบทที่เจ็ด ภายใต้สัญลักษณ์ของสัตว์ใหญ่สี่ตัว ประเด็นเดียวกันนี้ถูกกล่าวถึงอีกครั้ง และลักษณะอื่น ๆ ของราชอาณาจักรเหล่านี้ถูกนำเสนอ ในบทนี้ ได้ติดตามเส้นทางและกิจการของอำนาจ “เขาเล็ก” ที่จะเกิดขึ้น หลังจากที่ราชอาณาจักรที่สี่ถูกแบ่งออกเป็นสิบส่วน โดยจะโค่นล้มหรือปราบปรามสามส่วนในจำนวนนั้น เพื่อสถาปนาตนเองเป็นผู้ปกครองทางจิตวิญญาณเหนือทั้งหมด อำนาจของพระสันตะปาปาจะคงอยู่ในสภาพที่แตกแยกและเปราะบางของราชอาณาจักรที่สี่นี้ เป็นเวลาถึง 1,260 ปี ด้วยเหตุนี้ เหตุการณ์ต่าง ๆ จึงถูกเปิดเผยจนถึงเวลาที่พระคริสต์จะรับราชอาณาจักรจากพระบิดาของพระองค์ และมอบให้แก่ผู้บริสุทธิ์ของผู้สูงสุด; ราชอาณาจักรนี้ในที่สุดจะปกครองทั้งโลก และจะคงอยู่ตลอดไป
GSAM 55สองพันสามร้อยวัน
GSAM 55.1ในบทที่ 8 ของหนังสือดาเนียล ภายใต้นิมิตของแกะผู้ แพะ และ “เขาเล็กที่เติบโตขึ้นจนใหญ่โตอย่างยิ่ง” ผู้เผยพระวจนะถูกนำลงสู่ปลายยุคสมัยอีกครั้ง ในข้อ 13 และ 14 ความสนใจของเขาถูกดึงไปยังช่วงเวลาหนึ่ง—2,300 วัน—ที่ขยายไปจนถึงวันพิพากษา นี่เป็นช่วงเวลาที่ยาวนาน และผู้เผยพระวจนะก็เข้าใจเช่นนั้น เพราะทูตสวรรค์ได้แจ้งให้เขาทราบว่านิมิตนี้ยังอีกหลายวันกว่าจะเกิดขึ้น จนถึงขณะนั้น ยังไม่มีการกำหนดวันที่เริ่มต้นของวันเหล่านั้น ดังนั้น เขาจึงปิดบทนี้ด้วยคำกล่าวว่า “ข้าพเจ้าก็งงงันโดยนิมิตนั้น และไม่เข้าใจเรื่องราวเลย”
GSAM 55เจ็ดสิบสัปดาห์จนถึงพระเมสสิยาห์
GSAM 55.2บทที่เก้าเล่าถึงการที่ทูตสวรรค์มาหาดาเนียล ตามคำวิงวอนของเขา เพื่อมอบทักษะและความเข้าใจให้เขา ทูตสวรรค์ได้แจ้งให้เขาทราบถึงช่วงเวลาเจ็ดสิบสัปดาห์ หกสิบเก้าสัปดาห์ของปีเหล่านี้ [ซึ่งเราได้รับการบอกเล่าว่านั่นคือความหมายของคำ shevooim ที่แปลว่า “สัปดาห์”] จะยืดยาวไปจนถึงพระเมสสิยาห์ จุดเริ่มต้นของช่วงเวลาดังกล่าว คือ พระบัญชา “ให้สร้างกรุงเยรูซาเล็มขึ้นใหม่” ยังไม่ได้ออกไปในขณะนั้น คำถามที่เกิดขึ้นคือ ดาเนียลจะรู้ได้อย่างไรว่า 69 สัปดาห์นั้นจะสิ้นสุดลงที่ไหน? ในบทที่ 12 เรื่องเวลาถูกพิจารณาอีกครั้ง และเมื่อเขาถามว่า “สิ่งเหล่านี้จะลงเอยอย่างไร” เขาได้รับคำสั่งให้ไปทางของเขา เพราะคำเหล่านั้น “ถูกปิดไว้แล้วและถูกประทับตราไว้จนถึงวาระสุดท้าย” เมื่อ “บรรดาคนที่ฉลาดจะเข้าใจ”
GSAM 55.3ไม่มีข้อสงสัยว่าคำถามเกี่ยวกับเวลานี้คือหนึ่งในตัวอย่างที่อัครทูตเปโตรกล่าวถึงเมื่อท่านกล่าวว่า “พวกศาสดาพยากรณ์ก็ได้อุตส่าห์สืบค้นหาในความรอดนั้น และได้พยากรณ์ถึงพระคุณซึ่งจะบังเกิดแก่ท่านทั้งหลาย เขาได้สืบค้นหาสิ่งใดหรือลักษณะแห่งเวลาซึ่งพระวิญญาณของพระคริสต์ ผู้ทรงสถิตอยู่ในตัวเขา ได้ทรงบ่งไว้ เมื่อพระวิญญาณนั้นได้พยากรณ์ล่วงหน้าถึงความทุกข์ทรมานของพระคริสต์ และถึงสง่าราศีที่จะมาภายหลัง”64
GSAM 56ชะตากรรมของคนอธรรม
GSAM 56.1มาลาคี ผู้เผยพระวจนะคนสุดท้ายในพันธสัญญาเดิม ได้ทิ้งคำบรรยายที่น่าตื่นเต้นเกี่ยวกับการทำลายล้างครั้งสุดท้ายของผู้ชั่วร้ายไว้ว่า “พระเยโฮวาห์จอมโยธาตรัสว่า ‘ดูเถิด วันนั้นจะมาถึง คือวันที่จะเผาไหม้เหมือนเตาอบ เมื่อคนที่อวดดีทั้งสิ้น เออ และคนที่ประกอบความชั่วทั้งหมดจะเป็นเหมือนตอข้าว วันที่จะมานั้นจะไหม้เขาหมด จนไม่มีรากหรือกิ่งเหลืออยู่เลย แต่ดวงอาทิตย์แห่งความชอบธรรมซึ่งมีปีกรักษาโรคภัยได้จะขึ้นมาสำหรับคนเหล่านั้นที่ยำเกรงนามของเรา เจ้าจะกระโดดโลดเต้นออกไปเหมือนลูกวัวออกไปจากคอก และเจ้าจะเหยียบย่ำคนชั่ว เพราะว่าเขาจะเป็นเหมือนขี้เถ้าที่ใต้ฝ่าเท้าของเจ้าในวันนั้นเมื่อเราประกอบกิจ พระเยโฮวาห์จอมโยธาตรัสดังนี้แหละ’”65
GSAM 56.2ด้วยข้อเท็จจริงทั้งหมดที่บันทึกไว้ในพันธสัญญาเดิม ซึ่งอยู่ในความครอบครองของชนอิสราเอล และเปิดเผยให้พวกเขาเห็นลักษณะต่าง ๆ ของแผนการความรอดมากมายเพียงใด ความสนใจของนักศึกษาพระวจนะที่ขยันหมั่นเพียรย่อมยิ่งใหญ่เพียงใด เมื่อพวกเขาเห็นและตระหนักว่ากำลังใกล้ถึงเวลาที่ เชื้อสายที่ทรงสัญญาไว้นั้นจะมาถึง ในขณะที่ประชาชนทั่วไป และแม้กระทั่งผู้ที่อ่านพระคัมภีร์ในธรรมศาลาทุกวันสะบาโต ก็ไม่สามารถเข้าใจพระวจนะได้ (กิจการ 13:27) แต่ผู้เคร่งครัดและขยันหมั่นเพียร ซึ่งค้นคว้าพระคัมภีร์อย่างซื่อสัตย์ภายใต้การนำของพระวิญญาณ ย่อมอธิษฐานอย่างจริงใจ เช่นเดียวกับที่อัครทูตยอห์นได้อธิษฐานในยุคนี้ว่า “มาเถิด พระเยซูเจ้า และมาโดยเร็ว”
เชิงอรรถ
- สุภาษิต 13:12. ↩
- ฮักกัย 2:6, 7. ↩
- ฮีบรู 12:26-28. ↩
- อิสยาห์ 28:13. ↩
- สุภาษิต 4:18. ↩
- ปฐมกาล 4:1. ↩
- ฮีบรู 11:4. ↩
- ปฐมกาล 4:25. ↩
- ปฐมกาล 5:29. ↩
- ปฐมกาล 9:1; 10:9, 10. ↩
- ปฐมกาล 13:15-17. ↩
- ฮีบรู 11:8. ↩
- ฮีบรู 11:10. ↩
- ปฐมกาล 15:13-15. ↩
- ฮีบรู 11:19. ↩
- กาลาเทีย 3:16. ↩
- กาลาเทีย 3:8. ↩
- ปฐมกาล 26:3-5. ↩
- ปฐมกาล 28:13. ↩
- ปฐมกาล 49:10. ↩
- อพยพ 1:8; กิจการ 7:18. ↩
- ฮีบรู 11:23. ↩
- ดูหนังสือ Antiquities of the Jews ของโยเซฟัส, เล่ม 2, บท 9, ย่อหน้า 7; The Spirit of Prophecy, เล่ม 1, หน้า 165, 166. ↩
- กิจการ 7:25. ↩
- กันดารวิถี 24:17. ↩
- ฮีบรู 11:12, 13. ↩
- กันดารวิถี 14:21. ↩
- ฮาบากุก 2:14. ↩
- อพยพ 25:40; 26:30; 27:8; กิจการ 7:44. ↩
- ฮีบรู 8:3-5; 9:8-12. ↩
- ฮีบรู 10:1. ↩
- กิจการ 13:19, 20. ↩
- พระราชบัญญัติ 4:6, 7. ↩
- 1 ซามูเอล 8:7. ↩
- 1 ซามูเอล 8:5. ↩
- 1 ซามูเอล 8:19, 20. ↩
- โฮเชยา 13:9-11. ↩
- เอเสเคียล 21:25-27. ↩
- มีคาห์ 4:8. ↩
- เพลงสดุดี 89:27-29, 36, 37. ↩
- อิสยาห์ 9:6, 7. ↩
- ปฐมกาล 5:24. ↩
- ฮีบรู 11:5. ↩
- 2 พงศ์กษัตริย์ 2:11, 12. ↩
- ยูดาส 14, 15. ↩
- โยบ 19:23-27. ↩
- 1 พงศาวดาร 29:23. ↩
- กิจการ 2:30, 31. ↩
- เพลงสดุดี 2:2-7. ↩
- เพลงสดุดี 110:1. ↩
- อิสยาห์ 7:14. ↩
- มัทธิว 22:42-45; เพลงสดุดี 110:1. ↩
- ฮีบรู 1:8, 9. ↩
- มีคาห์ 5:2. ↩
- 1 พงศ์กษัตริย์ 8:10, 11. ↩
- 2 พงศาวดาร 7:12. ↩
- ฮักกัย 2:9. ↩
- อิสยาห์ 11:1-4. ↩
- อิสยาห์ 25:6-9. ↩
- อิสยาห์ 65:17-22. ↩
- เอเสเคียล 37:12. ↩
- อิสยาห์ 53:1-5. ↩
- อิสยาห์ 33:17. ↩
- 1 เปโตร 1:10, 11. ↩
- มาลาคี 4:1-3. ↩