Hoofstuk 1 — Inleiding

GSAM 21.1WANNEER ons van die tweede koms van Christus praat, raak ons ’n tema wat in werklikheid die hoop van God se volk is sedert die uitdrywing van ons eerste ouers uit die tuin van Eden. In die woorde aan die slang, dat die saad van die vrou sy kop sou verpletter, was ’n versekering dat uiteindelik ’n hersteller sou kom wat die oorname deur Satan sou verslaan en God se doel op aarde sou vervul. Die aanname is dat Adam en Eva gedink het dat hierdie werk baie gou uitgevoer sou word, en dat ’n onmiddellike nakomeling van hulle die oorwinnaar sou wees. Tog het die belofte van die Heiland uit die skynbare verderf in God se plan alles ingesluit wat sedertdien ontwikkel is in die uitvoering van sy “eie doel en genade, wat ons in Christus Jesus voor die wêreld begin het, gegee is.”¹

GSAM 21.2As Adam en Eva dadelik ’n blik op die ellende en wee wat die wêreld sou vervul gedurende die lang eeue tussen sy verderf en sy herstel gekry het, sou hulle hartseer ondraaglik gewees het. Die God van die hemel het in sy teer barmhartigheid en deernis hierdie gesig vir hulle verberg en hulle gelaat om die lieflike hoop te koester om binnekort in die glorieryke vryheid van die kinders van God bevry te word. Die gedagte dat die verlossing naby was, sou hulle natuurlik aanspoor tot groter ywer in hul voorbereiding om die gebeurtenis te ontmoet.

GSAM 22.1Op dieselfde wyse was dit met die volk van God in al die geslagte sedert die dae van Adam. Hulle was seker dat ’n groot en belangrike gebeurtenis eendag in die toekoms sou plaasvind—dat Christus uiteindelik sou kom en sy koninkryk sou vestig. Hulle het ook, soos Adam en Eva, geglo dat die gebeurtenis naby was, en, soos hulle, was hulle onbewus van wat tussen hul eie tyd en die gebeurtenis sou plaasvind; anders sou hulle dalk ontmoedig geraak het om na die prys te streef.

GSAM 22.2Hierdie gedagte kan geïllustreer word deur die gebruik van gebeure wat plaasgevind het in die vorm van groot ontdekkings. Die mans wat dit oorspronklik bewerkstellig het, alhoewel hulle dit nie besef het nie, het eintlik God se doel vervul; tog is hulle aangevuur deur idees wat nie in alle opsigte ooreenstem met hul eie teorieë wat hulle tot optrede aangevuur het nie.

GSAM 22Verreikende gevolge van Columbus se ontdekkings

GSAM 22.3Montgomery, in sy American History,² uitgawe van 1902, bladsye 8, 9, wat spreek oor die teorie wat Columbus beweeg het om sy reis aan te vang, en die uitvoering van sy plan om die Oos-Indië deur weswaarts te seil te bereik, sê:—

GSAM 22.4“Columbus het gedink dat hy die projek van die Koning van Portugal kon verbeter. Hy was oortuig dat daar ’n korter en beter manier was om die Indië te bereik as die roete wat Diaz uitgestippel het. Die plan van die Genua-seevaarder [Columbus] was so gewaagd as wat dit oorspronklik was. In plaas daarvan om oos of suid en oos te seil, het hy voorgestel om reguit wes te seil. Hy het, soos hy geglo het, drie goeie en stewige redes gehad vir so ’n onderneming: Eerstens, in ooreenstemming met die beste aardrykskundeboeke van sy tyd, was Columbus oortuig dat die aarde nie plat was nie, soos die meeste mense aangeneem het, maar ’n bol. Tweedens het hy veronderstel dat hierdie aarde baie kleiner was as wat dit is, en dat die grootste deel daarvan land in plaas van water was. Derdens, aangesien hy niks geweet het nie en niks vermoed het van die bestaan van die kontinent Amerika of die Stille Oseaan nie, het hy ingedink dat die kus van Asië of die Indiese Eilande direk oorkant Spanje en die weskus van Europa was. Hy het beraam dat die totale afstand oor na Cipango, of Japan, waarskynlik nie meer as ongeveer vierduisend myl sou wees nie.

GSAM 23.1“Sy plan was soos volg: Hy sou van Europa af vertrek; sy skip weswaarts na Japan stuur en die kromming van die aarde volg totdat dit hom bring na wat hy gesoek het. Vir hom het dit so seker en eenvoudig gelyk soos vir ’n vlieg om ’n appel rond te loop.

GSAM 23.2“As hy met die ekspedisie sukses behaal, sou hy hierdie geweldige voordeel hê: Hy sou die Indiese Eilande direk deur die hoofingang betree, in plaas daarvan om hulle op ’n ompad te bereik en deur ’n soort sy-ingang, soos die Portugese moes doen.

GSAM 23.3“Ons sien dat hierdie man, wat praktiese wiskunde, geografie en navigasie net so goed verstaan het as enigiemand in sy tyd, reg was oor die eerste punt—die vorm van die aarde—maar heeltemal verkeerd oor die ander twee.

GSAM 23’n Gelukkige Fout

GSAM 23.4“Tog, eienaardig genoeg, was sy foute in een opsig ’n hulp vir hom. Die fout wat hy ten opsigte van die afstand gemaak het, was uiters gelukkig. As Columbus die grootte van die aarde en die werklike lengte van so ’n reis korrek bereken het, sou hy waarskynlik nie vertrek het nie, aangesien hy dadelik sou gesien het dat die beoogde Portugese roete sowel baie korter as goedkoper was. Weereens, as hy hom kon voorstel of op enigerlei wyse kon voorsien dat die Amerikaanse kontinent reg in sy pad gelê het, sou dit op sigself dalk nie ’n motief gewees het om op ’n ontdekkingstog te gaan nie, want sy doel was nie om ’n nuwe land te vind nie, maar ’n nuwe roete na ’n ou een.”

GSAM 23Die Groot Hoop van die Eeue

GSAM 23.5So het die volk van God, deur die eeue heen, die hoop op Christus se koms voor hulle gehad “as ’n anker van die siel, beide seker en standvastig.”³ Alhoewel hulle dikwels te midde van hartseer en benoudhede in angs uitroep: “Hoe lank nog, Here, voordat verlossing kom?” het hulle tog vorentoe gestoot en, soos Paulus, gesê en sê nog steeds: “Wat is ons hoop, of blydskap, of roemkroon? Is julle nie ook in die teenwoordigheid van onse Here Jesus Christus by sy koms nie?”⁴

GSAM 24Paulus deur die hoop ondersteun

GSAM 24.1’n Paar voorbeelde van die ondersteunende krag van hierdie hoop in hierdie verband moet volstaan. Toe Paulus voor Felix aangekla is en toegelaat is om vir homself te praat, het hy gesê: “Volgens die weg wat hulle kettery noem, aanbid ek die God van my vaders, en glo alles wat in die wet en in die profete geskryf is, en het hoop op God, wat hulle self ook erken, dat daar ’n opstanding van die dooies sal wees, van die regverdiges sowel as van die onregverdiges.”⁵

GSAM 24.2In sy bekwame pleidooi toe hy voor Agrippa gebring is, het Paulus gesê: “Nou staan ek hier en word beoordeel oor die hoop van die belofte wat God aan ons vaders gegee het; waarna ons twaalf stamme, wat God dag en nag onophoudelik dien, hoop om te kom. Ter wille van hierdie hoop word ek deur die Jode aangekla, koning Agrippa. Waarom sou dit by u ongelooflik geag word dat God die dooies kan opwek?”⁶ Toe hy uiteindelik in Rome was om voor die keiser te verskyn, het hy vir die Jode gesê: “Om die hoop van Israel is ek met hierdie ketting gebind.”⁷

GSAM 24.3Paulus het vrymoedig oor daardie hoop in sy brief aan Titus gepraat: “Want die genade van God wat saligheid bring, het aan alle mense verskyn en ons geleer om die goddeloosheid en wêreldse begeerlikhede te verwerp en ingetogen, regverdig en vroom te lewe in hierdie teenwoordige wêreld, terwyl ons wag op die geseënde hoop en die heerlike verskyning van die groot God en ons Heiland Jesus Christus.”⁸

GSAM 24Petrus se Verblyding in die Hoop

GSAM 24.4Petrus praat van dieselfde hoop soos volg: “Geseënd is die God en Vader van onse Here Jesus Christus, wat ons volgens sy ryk barmhartigheid weer verwek het tot ’n lewende hoop deur die opstanding van Jesus Christus uit die dood, tot ’n onverganklike en onbevlekte en onverwelklike erfdeel, wat in die hemele vir julle bewaar word, julle wat deur die krag van God bewaar word deur geloof tot die saligheid wat gereed is en wat in die laaste tyd geopenbaar sal word. Waarin julle groot blydskap het, alhoewel julle nou vir ’n tyd, as dit nodig is, deur allerlei beproewinge in droefheid verkeer, sodat die beproewing van julle geloof, wat baie kosbaarder is as verganklike goud, al word dit met vuur beproef, tot lof en eer en heerlikheid kan lei by die verskyning van Jesus Christus.”⁹

GSAM 25God se Doel in die Skepping

GSAM 25.1Die Skrifte openbaar die doel van God in die skepping van die wêreld; en uit die woord van profesie leer ons ook sy plan aangaande die toekoms: “So sê die Here wat die hemele geskape het, God self wat die aarde gevorm en dit gemaak het; hy het dit gevestig, hy het dit nie tevergeefs geskape nie, hy het dit gevorm om bewoon te word.”¹⁰ Toe Hy dit gevorm het, het Hy dit aan die mens gegee. Die psalmis sê: “Die hemel, ja, die hemele, is die Here se; maar die aarde het Hy aan die mensekinders gegee.”¹¹ Maar toe Hy dit aan die mens gegee het, was die mens regskape, soos die wyse man uitgedruk het: “Dit alleen het ek gevind, dat God die mens regskape gemaak het; maar hulle het baie uitvindings gesoek.”¹²

GSAM 25.2Ons lees van die Here se omgang met die mensdom dat “toe Hy die seuns van Adam geskei het, Hy die grense van die volke volgens die getal van die kinders van Israel gestel het,”¹³ dit is, volgens die getal van die ware Israel wat uiteindelik op die aarde versamel sal word as onderdane van sy toekomstige koninkryk. Dit word deur Paulus in hierdie woorde uitgedruk: “God ... het uit een bloed alle nasies van mense gemaak om op die hele aarde te woon, en het die tye wat voorheen bestem was, en die grense van hulle woongebied vasgestel; sodat hulle die Here sou soek, of hulle hom dalk tastend sou kon soek en vind, alhoewel hy nie ver van elkeen van ons af is nie; want in hom leef ons, en beweeg ons, en het ons ons wese.”¹⁴ Wanneer hierdie oorspronklike doel met betrekking tot die aarde vervul word, “sal ook jou volk almal regverdig wees.”¹⁵ Weer word van hulle in daardie toestand gesê: “Die inwoner sal nie sê: Ek is siek nie; die volk wat daarin woon, sal hulle ongeregtigheid vergewe word.”¹⁶ Dit sal die tyd wees wanneer “die sagmoediges die aarde sal beërf; en hulle sal hul verlustig in die oorvloed van vrede.”¹⁷

GSAM 26Christus se Tweede Koms is nie ’n fabel nie

GSAM 26.1Daar word in die tweede brief van Petrus verklaar dat “ons nie slim uitgedinkte fabels gevolg het toe ons vir julle die krag en die koms van ons Here Jesus Christus bekendgemaak het nie, maar ooggetuies van sy majesteit was. Want hy het van God die Vader eer en heerlikheid ontvang toe daar so ’n stem tot hom gekom het uit die voortreflike heerlikheid: Dit is my geliefde Seun, in wie Ek ’n welbehae het. En hierdie stem wat uit die hemel gekom het, het ons gehoor toe ons saam met hom op die heilige berg was. Ons het ook ’n meer vaste profetiese woord, waarop julle goed doen om ag te slaan, soos op ’n lig wat in ’n donker plek skyn, totdat die dag aanbreek en die môrester in julle harte opgaan.”¹⁸

GSAM 26.2In hierdie Skrifverwysing verwys die apostel na die verheerliking op die berg as ’n bewys van die tweede koms van Christus. Voor hierdie toneel het ons Heiland vir sy apostels gesê: “Daar is sommige wat hier staan, wat die dood nie sal smaak nie, totdat hulle die Seun van die mens in sy koninkryk sien kom”¹⁹ —soos opgeteken deur Lukas: “Daar is sommige wat hier staan, wat die dood nie sal smaak nie, totdat hulle die koninkryk van God sien.”²⁰

GSAM 26.3Hierdie belofte is letterlik vervul in die verheerliking self. In hierdie “visioen” op die berg het hulle Jesus verheerlik gesien, soos hy sal verskyn wanneer hy in sy koninkryk kom. Hulle het Elia gesien, wat sonder om die dood te proe na die hemel opgeneem is, wat dié verteenwoordig wat getransformeer sal word—van sterflik na onsterflik—“in ’n oomblik, in die oogwink,” wanneer die Here kom.²¹ Daar was ook Moses, een wat gesterf het, wat dié verteenwoordig wat uit die dood opgewek sal word om die Here te ontmoet. So het hulle in hierdie “visioen” ’n voorskou gehad van Christus wat in sy koninkryk kom, soos Hy hulle belowe het.

GSAM 27Profesie ’n Meer Seker Woord

GSAM 27.1Alhoewel die apostels hierdie glorieryke gesig op die berg van verheerliking gesien het en die stem van God se goedkeuring gehoor het, bevestig die apostel Petrus: “Ons het ’n meer seker woord van profesie.” Met hierdie stelling onderskat hy nie wat hulle op daardie gedenkwaardige geleentheid gesien en gehoor het nie. Hulle het toe die stem van God een keer gehoor, maar in die groot lyne van profesie, wat strek tot by Christus se tweede koms, het ons die dikwels herhaalde stem van God. In werklikheid is elke duidelike profetiese voorspelling wat vervul is of in die geskiedenis opgeteken staan, die stem van God vir ons. Dit moet in hierdie sin wees dat die woord van profesie “meer seker” is. Die Revised Version vertaal dit met “bevestig”. Die profesie word bevestig deur elke enkele vervulde spesifikasie. Elke enkele voorspelde gebeurtenis, wanneer dit vervul is, is ’n versekering dat die oorblywende voorspelde gebeure sekerlik sal plaasvind.

GSAM 27Die aard van profesie

GSAM 27.2Die volgende getuienisse van vooraanstaande Bybelstudente oor die aard van profesie is kragtig:—

GSAM 27.3Thomas Newton maak die stelling dat “profesie geskiedenis is wat vooruitgesien en saamgetrek is; geskiedenis is profesie wat vervul en uitgespel is. Leuenorakels was in die wêreld; maar al die slimheid en boosheid van mense en duiwels kan nie sulke profesieë voortbring soos wat in die Skrifte opgeteken is nie.”

GSAM 27.4Sir Isaac Newton getuig dat “om na die profete te luister ’n fundamentele kenmerk van die ware kerk is.”

GSAM 27.5Dr. A. Keith sê dat “profesie gelykstaande is aan enige wonder, en op sigself wonderbaarlik is.... Slegs die stem van die Almagtige kon die dooies uit die graf roep,—slegs die stem van die Alwetende kon alles vertel wat verborge lê in die donker toekoms, wat vir die mens so ondoordringbaar is soos die wonings van die dooies,—en albei is ewe die stem van God.”

GSAM 28.1Matthew Henry het gesê dat “in God se tyd, wat die beste tyd is, en op God se wyse, wat die beste wyse is, profesie beslis vervul sal word. Elke woord van Christus is baie suiwer, en daarom baie seker.”

GSAM 28Die Doel van Profesie

GSAM 28.2Ons kan uit die woorde van Christus aan sy apostels een doel van die Here in die gee van profesie leer ken. Toe hy profeties oor die dinge wat in Judas se loopbaan sou plaasvind, spreek, het hy gesê: “Ek sê dit vir julle voordat dit gebeur, sodat julle, wanneer dit gebeur het, kan glo dat Ek dit is.”²²

GSAM 28.3Die Here sê ook deur die profeet Jesaja: “Ek is God, en daar is niemand soos Ek nie; Ek verkondig die einde van die begin af en van die oudste tye af die dinge wat nog nie gebeur het nie, en sê: My raad sal standhou en Ek sal al my welbehae volbring.”²³

GSAM 28.4Weer: “Ek het die vorige dinge van die begin af verkondig, en hulle het uit my mond voortgekom en ek het hulle aangetoon; ek het hulle skielik laat gebeur en hulle het plaasgevind.... Ek het dit selfs van die begin af aan jou verkondig; voordat dit gebeur het, het ek dit aan jou getoon; sodat jy nie sou sê nie: ‘My afgod het dit gedoen, en my gesnyde beeld en my gegote beeld het dit beveel.’ Jy het gehoor; kyk na dit alles; sal julle dit nie verkondig nie? Ek het jou nuwe dinge gewys van hierdie tyd af, ja, verborge dinge wat jy nie geken het nie. Hulle is nou geskep en nie van die begin af nie; ja, selfs voor die dag waarop jy hulle nie gehoor het nie, sodat jy nie sou sê: ‘Kyk, ek het hulle geken’ nie.”²⁴

GSAM 28.5Uit hierdie taal blyk die krag van profetiese vervullings as ’n bewys van die goddelike oorsprong van profesie, sowel as dat dit ’n demonstrasie is van die Here se mag bo al die gode van die heidene. Daaruit blyk ook dat profesie ’n baie belangrike plek in die Skrifte van waarheid inneem. Aangesien hierdie feite waar is, is dit verbasend vreemd dat soveel mense min of geen aandag gee aan die studie van die profetiese gedeeltes van die Heilige Skrifte nie.

GSAM 29Profesie Nie Verseël Nie

GSAM 29.1Die oningeligtes sê hulle is ongeleerd en kan daarom nie die profesieë verstaan nie. Aan die ander kant sê baie van die opgeleides, en sommige van hulle onder die bediening: “Die profesieë is verseël en kan nie verstaan word nie. Ons weet almal dat die boek van Openbaring ’n verseëlde boek is.”

GSAM 29.2In die Openbaring is aan die geliefde Johannes ’n spesiale bevel gegee om die boek nie te seël nie.²⁵ Ook in hierdie boek word ’n seën uitgespreek oor dié wat “die woorde van hierdie profesie hoor, en dié dinge wat daarin geskrywe is, bewaar.”²⁶ Hoe kon die dinge wat in ’n verseëlde boek vervat is, bewaar word as hulle nie verstaan is nie, en nie verstaan kon word nie? Die Here het deur Moses gesê: “Die verborge dinge behoort aan die Here onse God; maar die geopenbaarde dinge behoort aan ons en aan ons kinders vir ewig, sodat ons al die woorde van hierdie wet kan doen.”²⁷

GSAM 29.3Dat die Here die profesieë van Daniël ontwerp het om verstaan te word, is duidelik uit sy woorde aan sy dissipels aangaande hulle. Ons lees: “Wanneer julle dan die gruwel van verwoesting, waarvan deur Daniël die profeet gespreek is, in die heilige plek sien staan (wie dit lees, laat hom verstaan),”²⁸ wat feitlik sê: Verstaan Daniël die profeet.

GSAM 29.4Die Here ontbloot die dwaling van die bewering dat profesie nie verstaan kan word nie, met hierdie woorde: “Die hele visioen is vir jou geword soos die woorde van ’n boek wat verseël is, wat mense aan ’n geleerde gee en sê: Lees dit tog vir my; en hy sê: Ek kan nie, want dit is verseël; en die boek word aan hom wat nie geleerd is nie, gegee met die woorde: Lees dit tog vir my; en hy sê: Ek is nie geleerd nie. Daarom het die Here gesê: Aangesien hierdie volk My met die mond nader en My met hulle lippe eer, maar hulle hart ver van My af weggedryf het, en hulle vrees vir My deur die voorskrif van mense geleer word: daarom, kyk, Ek sal voortgaan om ’n wonderlike werk onder hierdie volk te doen, ja, ’n wonderlike werk en ’n wonder; want die wysheid van hulle wyse manne sal vergaan, en die verstand van hulle verstandiges sal verborge wees.”²⁹ As die mense na wie die profeet hier verwys, die seker woord van profesie gevolg het, sou hulle nie van Gods wet afgedryf het en sy voorskrifte met die gebooie van mense vervang het nie.

GSAM 30Profesie nie van private interpretasie nie

GSAM 30.1Dit is nie dat profesie ’n diep, verborge, geheimsinnige betekenis het wat soveel mense verhinder om dit te verstaan nie. Die apostel Petrus het daarvan gesê: “En weet dit eers, dat geen profesie in die Skrif van enige private interpretasie is nie. Want die profesie het nie in die ou tyd deur die wil van die mens gekom nie; maar heilige manne van God het gespreek soos hulle deur die Heilige Gees gedryf is.”³⁰ Uit hierdie taal word duidelik geïmpliseer dat wat noodsaaklik is vir ’n begrip van profesie, die ontvangs is van daardie Gees wat deur die profete gespreek het. Van daardie Gees, belowe aan almal wat daarna soek, is geskryf: “Hy sal julle in die hele waarheid lei.”³¹

GSAM 30Profesie vervul

GSAM 30.2In die studie van profesie is daar sekere feite wat altyd in gedagte gehou moet word: God, wat onfeilbaar is, is die outeur van profesie, en wanneer die tyd vir die vervulling van ’n voorspelling aanbreek, sal die presiese gebeurtenis wat voorspel is, plaasvind. Verder, aangesien die Here, wat die mag het om te voorsien wat mense presies sal doen, ’n tyd spesifiseer wanneer iets sal plaasvind, sal daar, wanneer daardie tyd aanbreek, ’n ware vervulling van die profesie wees. Met ander woorde, ’n valse vervulling van profesie in die gespesifiseerde tyd vir die ware, is onmoontlik. In ooreenstemming met hierdie aksioma kan ons sê, wanneer die Here se tyd aanbreek vir sy boodskap van waarheid om aan die wêreld gegee te word, verskyn die boodskap elke keer.

GSAM 30.3Op ’n keer, toe die skrywer ’n toespraak gehou het oor die vervulling van profesie, het ’n ongelowige wat teenwoordig was, vorentoe gekom en gesê: “Ek moet julle, uitleggers van profesie, gelukwens met julle groot geluk. In julle studie van die geskiedenis lyk dit of julle so maklik vind wat presies by die profesie pas.” “Ja,” was ons antwoord, “dit pas omdat dit gemaak is om te pas. As u na ’n handskoenwinkel sou gaan om ’n paar handskoene te koop, sou u dan nie verwag om dié te vind wat by u hand pas nie?” Hy antwoord: “Natuurlik sou ek, want hulle is gemaak om te pas.” “So,” sê die skrywer, “daardie God wat geweet het wat mense presies sou doen, het die voorspellings oor hulle gemaak, en wanneer daardie mense op die verhoog van die handeling verskyn en presies die dinge doen wat Hy voorspel het, maak die ware geskiedkundige ’n rekord van hulle dade, wat, in vergelyking met die voorspelling, presies ooreenstem.”

GSAM 31Profesie ’n Lig in die Duisternis

GSAM 31.1Die apostel Petrus sê ons moet op die profesie let as op ’n lig wat in ’n donker plek skyn. Sonder die lamp van profesie sou die toekoms totale duisternis wees. Die doel van lig is om duisternis te verdryf—wanneer mens in ’n donker plek reis, om die pad te wys, en om die pad duidelik te wys, sodat die reisiger, tree vir tree, in staat gestel kan word om die weg te sien en te kies. “U woord,” sê die psalmis, “is ’n lamp vir my voete en ’n lig vir my pad.”³² Die wyse man sê: “Die pad van die regverdiges is soos ’n skitterende lig wat meer en meer skyn tot die volmaakte dag.”³³ Soos ons deur die stroom van tyd beweeg, word dit duidelik dat die Woord van God, veral in sy profetiese vervullings, meer en meer sal openbaar, wat vir die Bybelstudent duideliker en duideliker maak dat hy beslis op die pad is wat na ewige lig en ’n ewige dag lei.

GSAM 31Drie uitstaande gebeure van Eden tot die einde

GSAM 31.2As ons die pad van die Here se volk van Eden tot by die einde in die lig van die Skrif oorweeg, val drie gebeure in besondere opsigte op. Die eerste is die eerste koms van Christus, die inkarnasie, die koms van Emmanuël, God geopenbaar in die vlees; die tweede, die groot Hervorming ná die Donker Middeleeue—die 1260 jaar van verdrukking, waarin die woord van die Here byna heeltemal van die gewone mense weerhou is—’n koms van die kerk uit haar wildernisstaat, en die plasing van die Skrifte waar almal dit kon lees en sy wil kon ken; die derde, die tweede koms van onse Here om die tye van herstel van alle dinge in te lei, waarvan deur die mond van al sy heilige profete sedert die wêreld begin het, gespreek is; dit, om die “stryd der eeue” af te sluit, die stryd tussen sonde en geregtigheid, om die tydperk van heerlikheid in te lei, waarheen alle eeue toegewerk het.

GSAM 32Profesie gee wegwysers na die einde

GSAM 32.1As ons ag slaan op die betroubare woord van profesie as ’n lig wat ons treë moet lei en vir ons die korrekte pad deur die duisternis ontdek, kan dit nie anders wees as dat ons die pad duidelik uitgeteken sal vind in die profetiese woord reg tot by die tweede koms van Christus. Aangesien dit so is, sal dié wat die lig van profesie nou volg, nie net die tekens en aanduidings herken dat die groot dag naby is nie, maar sal hulle ook die werk van die Here herken soos dit gestaag voortbeweeg in boodskappe van waarheid wat ’n volk moet voorberei om Hom by Sy koms in vrede te ontmoet.

GSAM 32.2Alhoewel die Skrifte verklaar dat die dag van die Here oor die massas sal kom soos “’n dief in die nag,”³⁴ sê dit ook van dié wat in die raad van die Here staan: “Julle, broeders, is nie in die duisternis dat daardie dag julle soos ’n dief sou oorval nie. Julle is almal kinders van die lig en kinders van die dag.”³⁵

GSAM 32Onthou die Here se leiding

GSAM 32.3Terwyl ons die Here se leiding in die adventbeweging in herinnering roep, is dit goed om daarop te let dat dit nog altyd God se voorneme was dat sy volk die openbaringe van sy voorsienigheid en krag ten gunste van hulle sou onthou. Wanneer hy die redes vir Israel se afvalligheid van God gee, sê die psalmis, “Hulle het God, hulle Heiland, vergeet, wat groot dade in Egipte gedoen het; wonderwerke in die land van Ham en vreeslike dade by die Rooi See.”³⁶ As dit goed was vir Israel om die leiding van die Here by hulle te gedenk, is dit nie ook goed vir ons nie? In ekstase sê die psalmis weer: “Loof die Here, o my siel, en vergeet nie al sy weldade nie.”³⁷

GSAM 33.1In alle eeue het die Here belangrike waarhede gehad, deur sy genade bereken om ’n volk uit die slawerny van die sonde te lei en hulle toe te rus vir ’n toegang tot die hemelse Kanaän; en dit is voordelig om die omgang van die Here met dié wat hierdie waarhede verkondig het, te oorweeg.

GSAM 33Groot resultate uit die kleinste middele—D’Aubigné se getuienis

GSAM 33.2D’Aubigné sê in sy History of the Reformation: “God, wat sy werk deur eeue voorberei, voer dit uit met die swakste instrumente wanneer sy tyd gekom het. Om groot resultate met die kleinste middele te bewerkstellig, dit is die wet van God. Hierdie wet, wat oral in die natuur heers, kom ook in die geskiedenis voor.”³⁸

GSAM 33.3Toe God in die ou tyd begin het om ’n besondere volk te kies om hulle as ’n afsonderlike nasie vir Homself te vestig, het dit geskied deur een man—Abraham—te roep wat onder die heidene in Ur van die Chaldeërs gewoon het. Uit hom het ’n talryke nageslag voortgekom; maar van hulle, toe hulle tot die waardigheid van ’n nasie verhef is, het die God van die hemel gesê: “Die Here het nie sy liefde op julle geplaas, nog julle gekies, omdat julle meer in getal was as enige volk nie; want julle was die minste van alle volke.”³⁹

GSAM 33.4Toe weer, toe hy sy volk uit hulle slawerny in Egipte sou verlos, het hy as hulle leier gekies een wat, in sy babajare, drie maande lank in sy moeder se huis verborge was, en daarna in ’n eenvoudige, ruwe ark van riete, met teer bestryk, geplaas en aan die sorg van die Nylrivier oorgelaat is. Dieselfde Moses was egter een wat, toe hy die ouderdom van onderskeiding bereik het, die nederige pad gekies het om met die volk van God te ly, eerder as die genot wat in die “vreugdes van sonde vir ’n tyd” gevind word.⁴⁰

GSAM 34Gideon se oorwinning

GSAM 34.1Daarna, toe die Here Israel sou verlos van die Midianiete en die Amalekiete, wat in hul land gekom het “soos sprinkane in menigte” en die opbrengs van die aarde verwoes het, sodat daar “geen voedsel vir Israel oorgebly het nie, ook geen skape, of beeste, of esels,” het die Here ’n engel na Gideon gestuur. Hierdie seun van Joas was tot die uiterste gedryf om ’n bietjie koring te dors en dit van sy vyande te verberg. Toe die engel hom meedeel dat hy Israel sou verlos, het Gideon verbaas navraag gedoen: “Waarmee sal ek Israel verlos? Kyk, my geslag is gering in Manasse, en ek is die minste in my pa se huis.”⁴¹ Dieselfde nederige, arm man het met sy driehonderd manne uitgegaan, met hul eenvoudige lampe en kruike (’n daad wat na dwaasheid sou lyk vir ’n eindige oordeel), en deur God hul krag te maak, het hulle ’n groot oorwinning behaal. Voor die verlossing kon Gideon ’n klaaglied uitgespreek het soos dié van die profeet Amos toe hy gevra het: “Deur wie sal Jakob opstaan? want hy is gering.”⁴²

GSAM 34Die baba in die krip

GSAM 34.2In die Here se bestemde tyd is die Heiland van die mensdom gebore, en die herders het Hom in ’n krip lê gevind. Sy aardse familielede het die nederige, hoewel eervolle, lewensbestaan gevolg. Aangaande sy aardse armoede het die Heiland gesê: “Die jakkalse het holtes, en die voëls van die lug het neste; maar die Seun van die mens het nie waar Hy sy hoof kan neerlê nie.”⁴³ Hy het sy apostels gekies “uit daardie laer stand, wat, alhoewel nie die laagste nie, nie die vlak van die middelklas bereik nie. Alles was dus bedoel om aan die wêreld te openbaar dat die werk nie van die mens was nie, maar van God.”

GSAM 35Nie Baie Wyses Geroep

GSAM 35.1Paulus het oor die werk in die dae van die primitiewe kerk gesê: “Die dwaasheid van God is wyser as die mense; en die swakheid van God is sterker as die mense. Want julle sien julle roeping, broeders, dat nie baie wyse mense volgens die vlees, nie baie magtiges, nie baie edeles geroep is nie; maar God het die dwase dinge van die wêreld gekies om die wyse te beskaam; en God het die swak dinge van die wêreld gekies om die dinge wat magtig is, te beskaam; en die onedele dinge van die wêreld, en die dinge wat verag word, het God gekies, ja, en die dinge wat nie is nie, om die dinge wat is, tot niet te bring; sodat geen vlees voor Hom sou roem nie.”⁴⁴

GSAM 35Nederige Mans in die Hervorming

GSAM 35.2Ons vind dieselfde beginsel geïllustreer in die lewens van die groot Hervormers van die sestiende eeu. Die geskiedkundige sê: “Die Hervormer Zwingli het uit ’n Alpe-herder se hut tevoorskyn getree; Melanchthon, die teoloog van die Hervorming, uit ’n wapensmid se winkel; en Luther uit die kothuis van ’n arm mynwerker.” Van homself het Luther gesê: “My ouers was baie arm. My vader was ’n arme houtkapper (later het hy myner geword), en my moeder het dikwels hout op haar rug gedra, sodat sy die middele kon bekom om haar kinders groot te maak. Hulle het die swaarste arbeid vir ons verduur.”

GSAM 35.3Die apostel Jakobus, wat spreek oor die roeping van die mense tot die Here se diens, sê: “Luister, my geliefde broeders, het God nie die armes van hierdie wêreld gekies, ryk in geloof en erfgename van die koninkryk wat Hy beloof het aan die wat Hom liefhet nie?”⁴⁵

GSAM 35Vroeë Metodiste

GSAM 35.4As ons die voortgaande reeks hervormers tot by die vroeë dae van die Metodisme volg, toe die leer van die vrye genade ywerig verkondig is, vind ons dat dit vergesel was deur die krag van God. Aangesien dit getrou aan die mense voorgehou is, met die tedere liefde van Christus, en deur lewende geloof aangegryp is, het die gelowiges nie net vergewing van verlede sondes gevind nie, maar ook ’n heiligmakende krag wat hulle in staat gestel het om ’n heilige lewe te lei. Metodisme het ’n nederige begin gehad en is geseën volgens die geloof en eenvoudige vertroue van die bediening en die leke.

GSAM 36.1Wanneer ons die voorvalle en ervarings wat met die adventbeweging verband hou, naspoor, vind ons dat, soos in elke werk van die Here waarin die mens ’n agent is, die oorsprong daarvan onder die armes en onbekendes was; maar laat niemand daarom daarteen besluit voordat hulle die bewyse waarop hierdie groot werk berus, noukeurig ondersoek het nie, sodat hulle nie in die posisie van dié kom oor wie die Here gevra het nie: “Wie het die dag van die geringe dinge verag?”⁴⁶

GSAM 36Eck se repliek aan Luther

GSAM 36.2Ter wille van dié wat geneig mag wees om te besluit of ’n doktrinale punt reg of verkeerd is op grond van die min of baie wat dit aanvaar, haal ons gedeeltelik die kontroversie tussen Luther en Eck aan. Aangesien Luther sy standpunt op die Skrif gegrond het en gedurf het om die reg van mense om hul menings bo die Woord van God te stel, te betwis, het Eck met hierdie ironiese woorde geantwoord: “Ek is verbaas oor die nederigheid en beskeidenheid waarmee die eerw. Doktor alleen so baie illustere vaders teëstaan, en voorgee om meer te weet as die soewereine pouse, die konsilies, die doktore en die universiteite! ... Dit sou verbasend wees, geen twyfel nie, as God die waarheid van soveel heiliges en martelare verborge gehou het totdat die eerw. Vader gekom het.”

GSAM 36.3Hierdie repliek kan goed beantwoord word met dié van Zwingli aan Jan Faber in Zürich, toe laasgenoemde sy “verbasing uitgespreek het oor die punt waartoe sake gekom het, toe die antieke gebruike wat twaalf eeue lank bestaan het, verlaat is, en dit duidelik was dat die Christendom veertienhonderd jaar lank in die fout was.” Zwingli het vinnig geantwoord dat “’n fout nie minder ’n fout was omdat die geloof daarin veertienhonderd jaar geduur het nie, en dat in die aanbidding van God oudheid van gebruik niks werd was tensy daarvoor ’n grondslag of bewys in die heilige Skrifte gevind kon word.”⁴⁷

GSAM 37Die Woord van die Here teenoor Menslike wysheid

GSAM 37.1Die gevaar om op die menings van mense te steun, in plaas daarvan om die vraag, “Wat is waarheid?” deur die woord van die Here te besleg, word skerp uiteengesit deur die profeet Hosea wanneer hy sê: “Julle het boosheid geploeg, julle het ongeregtigheid geoes; julle het die vrug van leuens geëet; want julle het op julle weg, op die menigte van julle kragtiges, vertrou.”⁴⁸ Die neiging van die menslike hart was nog altyd om op die mens te vertrou; maar namate ons die tyd nader wanneer die Here “sal opstaan en die aarde vreeslik laat bewe,” moedig die profeet Jesaja aan: “Vertrou nie op die mens nie, wie se asem in sy neusgate is; want van watter waarde is hy?”⁴⁹

GSAM 37.2Aangesien ons in die Skrifte dus gewaarsku is oor ons gevaar in hierdie opsig, laat niemand haastig veroordeling uitspreek oor die adventbeweging nie, asof dit onwaardig is tot oorweging weens sy nederige begin, of omdat dié wat in die oë van die wêreld groot geag word, nie die saak ondersteun het nie. Liewer laat almal sy aansprake sorgvuldig afweeg. Die waarheid is van onskatbare waarde, vergeleke waarmee blote menings van mense niks anders as waardelose kaf is nie.