Hoofstuk 7 — Die Vinnige Bevordering van die Boodskap

GSAM 126.1“EN ek het ’n ander magtige engel uit die hemel sien neerkom, met ’n wolk bekleed: en ’n reënboog was oor sy hoof, en sy aangesig was soos die son, en sy voete soos pilare van vuur; en hy het ’n oop boekie in sy hand gehad: en hy het sy regtervoet op die see en sy linkervoet op die aarde gesit en het met ’n groot stem geskreeu, soos wanneer ’n leeu brul: en toe hy uitgeroep het, het sewe donderslae hulle stemme laat hoor.... En die engel wat ek sien staan het op die see en op die aarde, het sy hand na die hemel opgehef en gesweer by Hom wat vir ewig en altyd leef, wat die hemel geskape het, en die dinge wat daarin is, en die aarde, en die dinge wat daarin is, en die see, en die dinge wat daarin is, dat daar geen tyd meer sou wees nie: maar in die dae van die stem van die sewende engel, wanneer hy sal begin basuin, sal die geheimenis van God volbring word, soos Hy aan sy dienaars, die profete, verkondig het.”¹

GSAM 126’n Engel ’n Simbool van Menslike Boodskappers

GSAM 126.2Soos reeds aangetoon, is die werk van die prediking van die evangelie aan die mens toevertrou, en die Here het sy seën op daardie bediening belowe tot die “einde van die wêreld.”² Die engel wat hierdie boodskap dra, moet dus ’n simbool wees van ’n boodskap oor tyd wat aan die inwoners van die aarde gepredik moet word. Die boodskap word uit ’n boek verkondig wat “oop” is, wat duidelik impliseer dat dit eens gesluit was. Hierdie boodskappers word deur God geëer; want die “boog,” ’n teken van God se verbond, is oor hulle, en hulle staan geklee in die lig van God se heerlikheid, en verkondig die boodskap op die gesag van die Skepper van alle dinge. Dit wat hier verkondig word, is ’n tydsboodskap, eens “verseël,” maar nou verkondig uit ’n “oop” boek.

GSAM 127.1In vorige hoofstukke is dit bewys dat die Here die tyd aangedui het wanneer die lig gegee sou word met betrekking tot die sluiting van die groot profetiese tydperk—tweeduisend driehonderd dae—wat lei tot die ondersoekende oordeel; dat die voorspelling dat kennis vermeerder sou word, akkuraat vervul is deur die opwekking van baie aan wie Hy daardie lig geopenbaar het; en dat Hy ook die tyd aangewys het wanneer die “gelykenis van die vyeboom” geleer moes word, deur toe en daar Sy onderwysers op te wek om uit te gaan en daardie gelykenis aan die wêreld te verkondig. Net so akkuraat het Hy die punt aangewys wanneer die tydsboodskap tot sy luide kreet moes swel, en net so akkuraat is dit vervul.

GSAM 127Die Luidkreet van die Eerste Boodskap

GSAM 127.2Die tydstip waarop die luide kreet van hierdie verkondiging gemaak moes word, is ’n interessante vraag. Dit word hier tussen die klank van die sesde en sewende trompette geplaas, wat nie net uit sy posisie in die Skrifverslag blyk nie, maar ook uit die boodskap self, wat sê: “In die dae van die stem van die sewende engel, wanneer hy sal begin blaas, sal die geheimenis van God volbring wees, soos Hy dit aan sy dienaars, die profete, verkondig het.” Dit is beslissende bewys dat die tyd wat in hierdie boodskap verkondig word, strek tot by die geklank van die sewende trompet.

GSAM 127Die Tyd van die Luide Roep

GSAM 127.3Wanneer die sewende engel blaas, lees ons dat “die tempel van God in die hemel geopen is, en daar is in sy tempel die ark van sy verbond gesien.”³ In die bediening van die aardse heiligdom is die vertrek wat die ark bevat—die allerheiligste—slegs een keer per jaar geopen; dit was op die dag van versoening, en met die doel om sondes uit te wis—die reiniging van die heiligdom. Die tyd waarvan die profete gepraat het, wanneer hierdie reinigingswerk, soos deur Christus volbring, sou plaasvind, is by die afloop van die tweeduisenddriehonderd dae.⁴ Daar word ook verklaar dat wanneer die sewende engel klink, stemme in die hemel sê dat die tyd gekom het om die dooies te oordeel.⁵

GSAM 128.1Hierdie profetiese simbool van Openbaring 10 stel die tyd voor wanneer hierdie boodskap “met ’n luide stem” uitgaan, en uiteindelik “soos wanneer ’n leeu brul.” Die tyd wanneer, volgens hierdie profesie, die boodskap tot sy “luide roep” moes aangroei, is vanaf die einde van die sesde trompet tot die einde van daardie profetiese tydperk wat lei tot die reiniging van die heiligdom, met ander woorde, tot die einde van die tweeduisenddriehonderd dae. Die eerste vier trompette het hulle vervulling gevind in die oorloë van die Gote, Vandale, Hunne, ensovoorts, wat Wes-Rome in tien dele of koninkryke verdeel het.

GSAM 128Die Vyfde Basuin

GSAM 128.2Die vyfde basuin stel die opkoms van die Mohammedanisme met sy wolk van foute voor, maar veral die tydperk van “vyf maande”, of honderd en vyftig letterlike jare vanaf die tyd dat hulle “’n koning oor hulle gehad het”. 27 Julie 1299 het Othman, die stigter van die Ottomaanse Ryk, die gebied van Nikomedië binnegeval. Vanaf daardie tyd het die Ottomane die Oostelike Ryk van Rome geteister en “gefolter” tot 27 Julie 1449, die honderd en vyftig jaar van die klank van die vyfde basuin. Op daardie tydstip het die Turke met hul magte teen die stad Konstantinopel self opgetrek en buskruit in hul oorlogvoering gebruik; en vanaf ’n swaar kanon, wat volgens die geskiedkundige Gibbon sestig osse benodig het om te trek, het hulle groot rotse teen die mure van Konstantinopel afgevuur.

GSAM 128Die Sluiting van die Sesde Basuin

GSAM 128.3Ongeveer hierdie tyd is Johannes Palaiologos, wat deur historici as die laaste Griekse keiser aangeteken is, oorlede. Konstantyn Decozes was die regmatige erfgenaam van die troon, maar daar word gesê dat sy vrees vir Amurath, die Turkse sultan wat hierdie oorlog teen hom gevoer het, hom daartoe gelei het om Amurath se toestemming te vra om die troon te bestyg. So ’n daad sou byna soos ’n afstanddoening van die troon aan die Turke gelyk het. In werklikheid het die Ottomane kort daarna die stad Konstantinopel en die Oos-Romeinse Ryk in besit gekry. Sodoende het hulle daardie ryk (politiek) “gedood”, wat hulle voorheen “gefolter” het. Hulle moes dit “doodmaak” vir “’n uur, en ’n dag, en ’n maand, en ’n jaar.”

GSAM 129.1As dit as profetiese tyd geneem word, ’n dag vir ’n jaar, hoe lank sou dit wees? Die probleem is eenvoudig: ’n jaar, 360 dae, of jare; ’n maand, 30 dae, of jare; en een dag, een jaar—in totaal 391 dae, of, letterlik, 391 jare. ’n Uur, wat die vier-en-twintigste deel van ’n dag is, sou as ’n simbool ’n halwe maand, of vyftien dae, wees. Die hele tyd van Mohammedaanse onafhanklike bewind oor Oos-Romeinse gebied sou dus 391 jaar en 15 dae wees. As ons dit by 27 Julie 1449 tel, kom ons by 11 Augustus 1840 uit vir die beëindiging van die tydperk van Turkse onafhanklikheid, soos uiteengesit onder die sesde trompet.

GSAM 129Dr. Josiah Litch voorspel die val van die Ottomaanse Ryk

GSAM 129.2In 1838 het Dr. Josiah Litch, van Philadelphia, Pa., nadat hy die waarheid wat deur William Miller uiteengesit is, aangeneem het, saamgewerk om die boodskap groter bekendheid te gee. Hy het artikels voorberei vir publikasie oor die onderwerp van die sewe basuine van die Openbaring. Hy het die onvoorwaardelike standpunt ingeneem dat die sesde basuin op die 11de dag van Augustus 1840 sou ophou klink en dat die Ottomaanse mag op daardie dag sou val, en dat dit aan die wêreld sou demonstreer dat ’n dag in simboliese profesie ’n jaar van letterlike tyd verteenwoordig.

GSAM 129.3Sommige van die broeders, selfs dié wat op hierdie punt saam met hom geglo het, het met vrees gesidder vir die uitkoms “as dit nie sou plaasvind nie”, soos hy gesê het. Dit het hom egter nie ontmoedig nie, maar hy het voortgegaan om alles in sy vermoë te doen om sy sienings oor die Turkse kwessie bekend te maak. Openbare tydskrifte het die bewering wat hy oor die onderwerp gemaak het, wydverspreid bekendgemaak. Ongelowige klubs het die kwessie in hul byeenkomste bespreek en gesê: “Hier is ’n man wat iets waag, en as hierdie saak uitkom soos hy sê, sal dit sy bewering sonder twyfel bevestig dat ’n dag in profesie ’n jaar simboliseer, en dat tweeduisenddriehonderd dae soveel jare is, en dat hulle in 1844 sal eindig.”

GSAM 130.1Die publikasie van Dr. Litch se lesing het ’n algemene opskudding veroorsaak, en sodoende is baie duisende opgeroep om uit te kyk na die beëindiging van die moeilikhede wat ontstaan het tussen Mehemet Ali, die pasja van Egipte, en die Turkse sultan. Honderde het gesê: “As hierdie saak eindig soos die dokter beweer het, sal dit die ‘jaar-dag’-beginsel van die uitlegging van simboliese tyd bevestig, en ons sal Adventiste word.”

GSAM 130Die Turkse Sultan in oorlog met die Pasja van Egipte

GSAM 130.2Vir verskeie jare voor 1840 was die sultan in ’n oorlog verstrengel met Mehemet Ali, pasja van Egipte. In 1838 is die onenigheid tussen die sultan en sy Egiptiese vasal tydelik deur die invloed van die buitelandse ambassadeurs ingedam. In 1839 is die vyandighede egter weer hervat en voortgesit totdat die sultan se leër in ’n algemene veldslag tussen die leërs van die sultan en Mehemet heeltemal vernietig is en sy vloot deur Mehemet verower en na Egipte gebring is. So heeltemal was die sultan verminder, dat toe die oorlog in Augustus weer begin het, hy slegs twee eersteklas-skepe en drie fregatte as die treurige oorblyfsels van die eens magtige Turkse vloot gehad het. Hierdie vloot het Mehemet beslis geweier om oor te gee en aan die sultan terug te gee, en verklaar dat as die moondhede probeer het om dit van hom af te neem, hy dit sou verbrand. In hierdie toestand was sake toe Engeland, Rusland, Oostenryk en Pruise in 1840 ingegryp en besluit het om die geskil te besleg; want dit was duidelik dat Mehemet, as hy sy gang kon gaan, binnekort meester van die sultan se troon sou word.

GSAM 131Ingryping van die Geallieerde Magte

GSAM 131.1“Die sultan het hierdie ingryping van die geallieerde magte aanvaar en sodoende die saak vrywillig in hul hande oorgegee. ’n Konferensie van hierdie magte is in Londen gehou, met die sjeik Effendi Bey Likgis as Ottomaanse volmaghebber teenwoordig. ’n Ultimatum is opgestel om aan die pasja van Egipte voorgelê te word, waardeur die sultan hom die erfopvolgende bewind oor Egipte en daardie deel van Sirië wat van die Golf van Suez tot by die Meer van Tiberias strek, tesame met die provinsie Akre, vir die lewe sou aanbied; hy, aan sy kant, sou alle ander dele van die sultan se domeine wat hy toe beset het, ontruim en die Ottomaanse vloot teruggee. Indien hy hierdie aanbod van die sultan sou weier, sou die vier moondhede die saak in hul eie hande neem en ander middele gebruik om hom tot bedwang te bring soos hulle dit nodig ag.

GSAM 131.2“Dit was duidelik dat sodra hierdie ultimatum in die hande van Mehemet Ali geplaas sou word, die saak vir altyd buite die beheer van die eerste [die sultan] sou wees, en die hantering van sy sake vanaf daardie oomblik in die hande van die buitelandse moondhede sou wees.

GSAM 131Die Profesie Vervul—Einde van Turkse Onafhanklikheid

GSAM 131.3“Die sultan het Rifat Bey op ’n staatsdampskip na Alexandrië gestuur om die ultimatum aan die pasja mee te deel. Dit is op 11 Augustus 1840 in sy hande geplaas en deur hom in ontvangs geneem! Op dieselfde dag het die sultan ’n nota aan die ambassadeurs van die vier moondhede gerig waarin hy navraag doen oor watter plan gevolg moes word ingeval die pasja weier om aan die ultimatumvoorwaardes te voldoen; waarop hulle geantwoord het dat voorsiening gemaak is en dat hy hom nie hoef te bekommer oor enige voorval wat kon ontstaan nie. Op hierdie dag het die tydperk van driehonderd een-en-negentig jaar en vyftien dae wat aan die voortbestaan van die Ottomaanse mag toegewys was, geëindig; en waar was die sultan se onafhanklikheid?—Weg!”⁶

GSAM 132.1Van daardie dag af tot vandag toe moes die sultan optree volgens die voorskrifte van die magte, en moes hy toekyk hoe sy koninkryk in stukke verdeel is, terwyl dit stukkie vir stukkie vir hul eie gebruik toegeëien is.

GSAM 132Publieke belangstelling in profesie opgewek

GSAM 132.2Hierdie opvallende vervulling van die profesie het ’n geweldige uitwerking op die openbare gemoed gehad. Dit het die belangstelling van die mense om oor vervulde en vervullende profesie te hoor versterk. Dr. Litch het gesê dat hy binne ’n paar maande ná 11 Augustus 1840 briewe ontvang het van meer as duisend vooraanstaande ongelowiges, van wie sommige leiers van ongelowige klubs was, waarin hulle verklaar het dat hulle die stryd teen die Bybel opgegee het en dit as God se openbaring aan die mens aanvaar het. Sommige van hulle is ten volle tot God bekeer, en ’n aantal van hulle het bekwame sprekers in die groot tweede-kom-beweging geword. Sommiges het hulle soos volg teenoor Dr. Litch uitgedruk: “Ons het gesê dat uitleggers van profesie uit die muwwe bladsye van die geskiedenis aanhaal om hul bewerings van vervulde profesieë te staaf; maar in hierdie geval het ons die lewende feite reg voor ons oë.”

GSAM 132.3Om te illustreer hoe die adventboodskap, net by die sluiting van die sesde basuin, begin het om “met ’n luide stem” uit te gaan, wil ek ’n geval noem soos dit aan my vertel is deur een van die akteurs in hierdie boodskap.

GSAM 132.4In die jaar 1840 het E. C. Williams, ’n omvangryke tent- en seilmaker van Rochester, N.Y., die boodskap aanvaar en Predikante Miller en Himes uitgenooi om na Rochester te kom en vir die duisende van daardie stad te praat. Hulle het geantwoord dat hulle nie die nodige geld gehad het om ’n saal van voldoende grootte te huur om die mense te akkommodeer nie. Hy het geantwoord: “Ek het ’n sirkeltent met ’n deursnee van 120 voet. Ek sal dit opslaan, van sitplekke voorsien en daarvoor sorg, gratis. Kom en verkondig die boodskap.” “Hulle het gekom,” het hy vir my gesê, “en die tent het nie eens die helfte van diegene wat gekom het om te hoor, gehou nie, so het ek ’n veertig-voet-verbinding ingesit en ’n tent van 160 x 120 voet gemaak. Hierdie tent was daagliks vol mense, en honderde het buite saamgedrom, almal gretig om die woord te hoor.”

GSAM 133Honderde verkondig die boodskap

GSAM 133.1Om aan die groeiende belangstelling te voldoen, is groot tente gebruik en is daar in die somerseisoen byeenkomste in boomgroepe gehou. Sommige van die grootste kerkgeboue en openbare sale is in die winter gebruik, en almal was tot hul uiterste kapasiteit vol belangstellende toehoorders. In plaas daarvan dat Predikant Miller nou, soos hy voor 1840 gedoen het, “byna alleen” die boodskap verkondig het, het ongeveer driehonderd by hom aangesluit om openlik die beëindiging van die tweeduisend-driehonderddagperiode uit te roep en die kreet te laat hoor: “Daar sal geen tyd meer wees nie,” en “Die uur van sy oordeel het gekom.” Sodoende sien ons hoe, toe die Here se tyd gekom het vir die boodskap om sy wêreldwye vordering te maak, sy woord vervul is, en die miljoene deur ’n begeerte aangegryp is om die roep te hoor.

GSAM 133.2Wat waar was van die beweging in Amerika, was ook waar in ander lande. Vanaf die jaar 1840, in plaas daarvan dat ’n paar individue hul publikasies versprei het, het dosyne, as ’t ware, na vore gespring om die uitroep te verkondig. In Engeland was daar, van die Kerk van Engeland alleen, sewehonderd predikante wat die boodskap verkondig het, om nie eens te praat van die dosyne ander wat met dieselfde werk besig was nie. In meer as twintig van die verskillende vooraanstaande nasies van die aarde het ’n boodskap met daardie ywer versprei dat ’n toeskouer sou sê: “Hierdie mense is verskriklik ernstig.”