Hoofstuk 2 — Die Plan van Saligheid Ontvou

GSAM 38.1“HOOP wat uitgestel word, maak die hart siek; maar wanneer die begeerte vervul word, is dit ’n boom van die lewe.”¹ “Want so sê die Here van die leërskare: Nog een keer, dit is nog ’n kort rukkie, en Ek sal die hemele en die aarde en die see en die droë land skud; en Ek sal al die nasies skud, en die begeerte van al die nasies sal kom; en Ek sal hierdie huis met heerlikheid vervul, sê die Here van die leërskare.”²

GSAM 38.2Vanaf die tyd dat Adam uit die tuin van Eden en weg van die boom van die lewe verdryf is, het die woorde wat aan Satan gerig is aangaande die saad van die vrou—“Dit sal jou kop vermorsel”—hoop gegee op die finale nederlaag van die duiwel, die omverwerping van sy slinkse skemas en ’n herstel by die boom van die lewe. Die Verwagte Een—die beloofde Saad—het dus die “Verlange van alle nasies” geword.

GSAM 38.3In die bogenoemde aanhaling uit Haggai blyk dit dat die koms van hierdie Verlangde Een gekoppel is aan die tyd wanneer die Here sowel die hemele as die aarde sal skud. Paulus, in sy brief aan die Hebreërs, plaas daardie skudding in die toekoms en sê: “Nog een keer skud Ek nie net die aarde nie, maar ook die hemele. En hierdie woord, ‘nog eenmaal’, dui op die verwydering van dié dinge wat geskud word, soos van dinge wat gemaak is, sodat dié dinge wat nie geskud kan word nie, mag bly voortbestaan. Laat ons daarom, aangesien ons ’n koninkryk ontvang wat nie geskud kan word nie, genade hê, waardeur ons God welbehaaglik kan dien met eerbied en godsvrees.”³ Hierdie taal oor die een skudding wat nog moet kom, blyk dit in noue verband te bring met die finale vestiging van God se koninkryk onder Christus, die beloofde Saad, “die Begeerte van alle nasies.”

GSAM 39.1Die herstel wat deur Christus bewerkstellig sal word, kan in hierdie laaste dae duidelik gesien word deur almal wat die hele Bybel oop voor hulle het. Dit was nie so met die mense van ouds nie. Die woord van die Here het tot hulle gekom: “voorskrif op voorskrif, voorskrif op voorskrif; reël op reël, reël op reël; hier ’n bietjie, en daar ’n bietjie.”⁴ So in die openbaring aan hulle van die plan van saligheid was dit soos die pad van die regverdiges, “soos ’n skynende lig wat meer en meer skyn tot die volmaakte dag.”⁵ Dit word dus ’n saak van groot belang om kortliks die geleidelike ontvouing van daardie plan aan sy antieke volk na te spoor.

GSAM 39Vertraging aanvanklik nie bekendgemaak nie

GSAM 39.2Die Here het nie onmiddellik hul hoop uitgestel en hul hart siek gemaak deur aan hulle te openbaar dat dit honderde jare sou duur voordat hulle die vervulling van hul hoop in die beloofde Saad sou bereik nie. Uit aangetekende feite kan ons aflei dat hulle toegelaat is om te dink dat die eerste gebore kind daardie Saad sou wees: en dat Eden baie gou op een of ander manier herstel sou word, en hulle weer toegang tot die boom van die lewe sou hê. Toe Kain gebore is, het Eva uitgeroep: “Ek het ’n man van die Here gekry.”⁶ Sommige Hebreeuse geleerdes getuig dat die teks, letterlik en ten volle vertaal, lui: “Ek het ’n man, die Here, gekry.” Dit wil sê: hier is die Saad wat hierdie herewerk van die oorwinning oor Satan moet verrig. Daar is geen rekord van so ’n uitdrukking van Eva toe Abel gebore is nie. Sy kon, en sou natuurlik, veronderstel het dat die eerstgeborene die een was om die belofte te vervul. Hoe haar hoop moes verflou het, en selfs gesterf het, namate die karakter van Kain ontwikkel het en sy sy bose weë aanskou het wat uiteindelik tot die doodslag op sy broer gelei het. Voordat Abel geslag is, moes hulle ’n mate van lig en kennis ontvang het oor die toekomstige offer wat namens hulle gebring sou word; want Abel, soos goddelik onderrig, het sy lam as ’n offer gebring, terwyl Kain, wat dieselfde as sy broer geleer is, ’n offer van die vrugte van die aarde gebring het, en dit selfs vermeng met ’n gees van toorn en jaloesie. Abel se offer was meer aanvaarbaar as Kain s’n, want dit is “uit geloof” gebring, en daarvan skryf Paulus: “Hy, al is hy dood, spreek nog.”⁷

GSAM 40Is Set die Saad?

GSAM 40.1Na die dood van Abel is Set gebore, toe die hoop herleef het; “want God,” het Eva gesê, “het vir my ’n ander saad in die plek van Abel aangestel, wat Kain geslag het.”⁸ Daarna is Set in die geslagslyn van Adam getel. (Sien Genesis 5:3.) Kain, die werklike eerstgeborene, word nie in die geslagsregister getel nie. Baie waarskynlik het Eva vermoed dat Set nou die beloofde Saad was. Uit die verslag blyk dat ná die geboorte van Set mense begin het om hulleself by die Naam van die Here te noem. (Sien kanttekening by Genesis 4:26.) Miskien het hulle dit gedoen op die veronderstelling dat Set die een was wat die finale heerser, die Here, sou wees en Satan se onwettige bewind sou omverwerp.

GSAM 40Hoop gesentreer op Noag

GSAM 40.2In die kort verslag van gebeure vanaf die tyd van Adam tot die geboorte van Noag, word daar nie veel meer as die geslagsregister van die mensdom gegee nie. Met die geboorte van Noag (“die regverdige,” kanttekening) het die hoop weer opgestaan, en die mense het gesê: “Hierdie een sal ons vertroos oor ons werk en die moeite van ons hande, weens die grond wat die Here vervloek het.”⁹ Die goddelike woord is stil oor hoe, of op watter wyse, hulle vertroosting verwag het; maar die hoop was dat die vloek op die aarde op een of ander manier versag sou word. Kennis van die goddeloosheid wat in Noag se dae bestaan het, toe mense die wêreld so met sonde en geweld sou vul dat die geslag deur ’n vloed van die aarde weggespoel sou word en slegs Noag en sy gesin die vernietiging sou ontkom; en die feit dat hy vir honderd en twintig jaar die wêreld van die dreigende vernietiging moes waarsku, is vir hulle alles weerhou.

GSAM 41Babel Gebou

GSAM 41.1Na die vloed is die mense deur Noag opdrag gegee om die aarde te vervul; maar toe hulle begin vermeerder het, het hulle die Here se plan om oor hulle te regeer verwerp. Nimrod het die koninkryk van Babel (later Babilon genoem, die eerste van aardse regerings) gestig.¹⁰ ’n Kort rukkie later het die mense begin om die toring van Babel te bou, om vir hulleself ’n naam te maak en om te verhoed dat hulle versprei word, wat heeltemal in stryd was met wat die Here deur Noag aan hulle geleer het. In plaas daarvan om geduldig te wag dat die Here sy doeleindes sou vervul, het hulle die saak in hul eie hande geneem, toe God hul taal verwar het, en so is hulle versprei.

GSAM 41Abraham as erfgenaam van die wêreld

GSAM 41.2As ons die kort rekord tot by die tiende geslag van Noag af opspoor, kom ons by die roeping van Abraham, aan wie die Here gesê het: “Die hele land wat jy sien, sal Ek aan jou gee, en aan jou nageslag vir ewig. En Ek sal jou nageslag maak soos die stof van die aarde, sodat as ’n man die stof van die aarde kan tel, jou nageslag ook getel sal word. Staan op, wandel deur die land in sy lengte en in sy breedte; want Ek sal dit aan jou gee.”¹¹ Ondanks hierdie belofte aan Abraham dat hy die land sou besit, het die Here hom verseker dat hy sou sterf. Paulus sê hy het uitgegaan na “’n plek wat hy later as ’n erfdeel sou ontvang.”¹² Hierdie vraag oor die vervulling van die belofte is ongetwyfeld vir Abraham in ’n visioen van God duidelik gemaak, want hy “het uitgesien na ’n stad wat fondamente het, wie se bouer en maker God is.”¹³ In Romeine 4:13 word verklaar dat die belofte was “dat hy die erfgenaam van die wêreld sou wees;” nie in sy huidige toestand nie, maar vroeg of laat, nadat hy weer sou lewe.

GSAM 42.1Vanaf ’n menslike oogpunt het Abraham nie gesien hoe die beloofde saad sy eie nageslag kon wees nie. Hy het daarom voorgestel om Eliezer, sy bestuurder, as die saad aan te stel. Die Here het gesê: “Nie so nie; maar dit sal een wees wat uit jou eie liggaam sal voortkom.” Nou begin die Here vir hom openbaar maak dat die finale werk van sy nageslag nie onmiddellik vervul sal word nie. Hy het vir Abraham gesê: “Jou nageslag sal ’n vreemdeling wees in ’n land wat nie aan hulle behoort nie, en hulle sal hulle dien; en hulle sal hulle vierhonderd jaar lank verdruk.... En jy sal by jou vaders ingaan in vrede; jy sal in ’n goeie ouderdom begrawe word.”¹⁴

GSAM 42.2Abraham se vrou het ’n onwyse plan voorgestel om die vervulling van die belofte te bespoedig; maar nadat Isak, ’n ware seun van Abraham en Sara, sy wettige vrou, gebore is, het die Here van Ismael en sy moeder Hagar gesê: “Gooi hierdie slavin en haar seun uit.”

GSAM 42.3In die beproewing van Abraham se geloof met die offer van Isak op die altaar, het hy ’n les geleer oor die onderwerp van die opstanding van die dooies. Daar word van hom gesê: “Hy het gereken dat God hom [Isak] uit die dood kon opwek; waaruit hy hom ook figuurlik ontvang het.”¹⁵

GSAM 42Die Ware Saad

GSAM 42.4Abraham is op ’n keer geleer dat die werklike Saad, deur wie al die nasies geseën sou word, alhoewel uit sy nageslag volgens die vlees, in werklikheid die Christus van God sou wees; want die Here het nie tot hom gesê: “Sade, soos van baie; maar soos van een, en tot jou Saad, wat Christus is.”¹⁶ Die apostel Paulus het hieroor gesê: “Die Skrif, voorsienend dat God die heidene deur geloof sou regverdig, het vooraf die evangelie aan Abraham verkondig en gesê: In jou sal al die nasies geseën word.”¹⁷ Die belofte aan Abraham is hernu aan Isak en sy nageslag,¹⁸ en ook aan Jakob.¹⁹

GSAM 42.5Aangesien Jakob twaalf seuns gehad het, sou die vraag nou natuurlik ontstaan: Deur wie kan die geslag van die ware Saad nagespoor word? In die geïnspireerde getuienis wat Jakob oor sy seuns afgelê het, is die saak besleg: “Die septer sal nie van Juda afwyk nie, en ’n wetgewer sal nie van tussen sy voete afwyk nie, totdat Silo kom; en aan hom sal die versameling van die volke wees.”²⁰ In vervulling hiervan is dit goed om hier op te let dat die Israeliete, alhoewel onderhewig aan die verskillende nasies, toegelaat is om hul Sanhedrin te hê. Só het Juda—die stam van die Jode wat so genoem is na Juda—’n mate van invloed in hul regering gehad totdat Silo (Christus) werklik gekom het.

GSAM 43Die Verborge Tyd

GSAM 43.1Die patriarge het oor ’n mate van kennis beskik aangaande die herstel en die beloofde Saad; maar wanneer of hoe lank voor Hy sou kom, was vir hulle nog verborge. Soos die nageslag van Jakob in Egipte vermenigvuldig het, en die Assiriër—Farao (Jesaja 52:4)—wat “Josef nie geken het nie,”²¹ hulle verdruk het, het hulle gedagtes natuurlik teruggekeer na die 400 (in werklikheid 430) jaar wat aan Abraham genoem is as die tydperk wat hul verdrukking en hul verblyf as vreemdelinge sou dek, in die hoop dat verlossing hieruit die beloofde erfdeel sou inlei.

GSAM 43.2Toe Moses gebore is, het sy ouers gesien dat “hy ’n mooi kind was.”²² Lig moes aan hulle gegee gewees het dat hy, onder God, Israel se verlosser uit hul wrede slawerny sou wees. Ongetwyfeld is hierdie kennis aan Moses oorgedra; want toe hy, op die ouderdom van veertig jaar, besluit het om ten volle by die onderdrukte Israeliete te gaan en lyding saam met hulle te verduur, eerder as om as die seun van Farao se dogter en erfgenaam van die Egiptiese troon aangespreek te word,²³ en toe hy begin het om die saak van sy volk te bepleit en in hul verdediging ’n Egiptenaar geslag het, was hy baie verbaas dat hulle versuim het om sy werk te herken; “want hy het veronderstel dat sy broers sou verstaan het hoe God deur sy hand hulle sou verlos.”²⁴

GSAM 44.1Toe die Here se tyd gekom het dat die Israeliete Egipte moes verlaat, het hulle vertrek, en op die voorspelde tyd, tot op die dag. Eksodus 12:40, 41. Hulle kon nie Moses as hul finale heerser en die saad aan wie die belofte gemaak is, beskou het nie, want hy was van die stam van Levi, en het Jakob nie in sy geïnspireerde voorspelling verklaar dat Juda hul heerser sou wees totdat Silo sou kom nie?

GSAM 44“Ek sal Hom sien, maar nie nou nie.”

GSAM 44.2Toe die Israeliete op pad was na Kanaän, het Balak, die koning van Moab (’n nakomeling van Lot), Bileam geroep om Israel te vervloek. Die Here het sy vloek in ’n seën verander, waardeur hulle bykomende lig ontvang het, wat bedoel was om die gedagte te weerlê dat die finale bevryding van Satan se usurpasie onmiddellik sou wees by hulle intrede in Kanaän. Die Skrifverslag daaroor lui: Bileam, in ’n visioen van God, het gesê: “Ek sal hom sien, maar nie nou nie; ek sal hom aanskou, maar nie naby nie: daar sal ’n Ster uit Jakob uitkom, en ’n Septer sal uit Israel opkom, en hy sal die hoeke van Moab slaan, en al die kinders van Set vernietig.”²⁵

GSAM 44.3Hierdie menigte saad wat uit Abraham voortgespruit het, word deur Paulus só beskryf: “Daarom het daar uit een, en hom wat so goed as dood was, soveel ontstaan as die sterre van die hemel in menigte, en soos die sand wat by die see-oewer is, ontelbaar. Hulle het almal in geloof gesterf sonder dat hulle die beloftes ontvang het, maar hulle het dit van verre gesien, was daarvan oortuig, het dit omhels en het bely dat hulle vreemdelinge en pelgrims op die aarde was.”²⁶

GSAM 44.4Die hart van Israel hoef nie te verflou of ontmoedig te raak deur Bileam se voorspelling dat die vervulling van hulle hoop “nie nou nie,” en ook “nie naby nie,” is nie; want kort voor hierdie profesie het die Here sy eie lewe as waarborg gegee dat die glorieryke toestand uiteindelik sou kom. Deur Moses het Hy gesê: “Maar so waar as Ek leef, sal die hele aarde vervul word met die heerlikheid van die Here.”²⁷ In die dae van die profeet Habakuk, 863 jaar later, is dieselfde waarheid herhaal, maar beskryf as ’n nog toekomstige gebeurtenis: “want die aarde sal vervul word met die kennis van die heerlikheid van die Here, soos die waters die see bedek.”²⁸

GSAM 45Die heiligdomsdiens ’n tipe van die ware

GSAM 45.1Toe die Here Israel uit Egipte gebring het, het Hy in die gehoor van die hele laer sy wet van morele voorskrifte uitgeroep en hulle ’n afskrif daarvan op klip gegee, ingesny deur sy eie vinger, sodat hulle voortdurend na daardie Heiland gewys kon word wat uiteindelik ’n offer van Homself vir hulle sou bring; en dat hulle sondes deur die krag van sy kosbare bloed gereinig sou word, het Hy ’n heiligdom in die wildernis opgerig. Hierdie tabernakel, of heiligdom, moes Moses in sy hele konstruksie presies na die voorbeeld maak wat die Here hom op die berg getoon het.²⁹ Die bediening in hierdie heiligdom was ’n skaduwee van die werklike bediening van Christus in die hemelse heiligdom.³⁰ Terwyl die doel van God in die offers en slagoffers van die heiligdom was om ’n skaduwee van “goeie dinge wat sou kom” voor die mense te hou,³¹ was Satan se poging om die mense te lei om die offer self te beskou, in plaas van Christus en sy werklike bediening, waarvan dit net ’n voorbeeld was. Sodoende het hy probeer om hulle te lei om op hul eie werke vir saligheid te vertrou.

GSAM 45.2Dit was die Here se doel om die regeerder van sy volk te wees—die Israeliete—om hul gevegte te voer en die nasies te onderwerp. Hy het sy eie manier gehad om te regeer, soos blyk uit die volgende teks: “Toe hy sewe nasies in die land Kanaän vernietig het, het hy hul land aan hulle deur die lot verdeel. En daarna het hy vir hulle regters gegee vir ongeveer vierhonderdvyftig jaar, tot by Samuel die profeet.”³²

GSAM 45Israel vra om ’n koning

GSAM 45.3Die Israeliete het duidelik nie daarvan gehou hoe die Here hulle regeer het nie. Dit was egter sy doel en sy wil dat hulle ’n besondere volk moes wees, onderskeie van al die ander volke rondom hulle. As hulle sy opdragte streng gevolg het, sou die nasies selfs van hulle gesê het: “Hierdie groot nasie is sekerlik ’n wyse en verstandige volk. Want watter nasie is so groot dat God so naby aan hulle is soos die Here, ons God, in alles waarvoor ons Hom aanroep?”³³

GSAM 46.1In hul ontevredenheid het hulle van Samuel versoek dat hy ’n koning oor hulle aanstel, en die Here het vir Samuel gesê: “Hulle het My verwerp, sodat Ek nie oor hulle moet regeer nie.”³⁴ Weer het hulle vir Samuel gesê, en ’n bietjie meer imperatief: “Maak nou vir ons ’n koning om oor ons te regeer soos al die nasies.”³⁵ Samuel het sorgvuldig die onderdrukking voor hulle uitgelê wat oor hulle sou kom as hulle ’n koning sou hê, maar “nieteenstaande het die volk geweier om na Samuel se stem te luister; en hulle het gesê: Nee; maar ons sal ’n koning oor ons hê; sodat ons ook soos al die nasies kan wees; en dat ons koning ons kan oordeel, en voor ons uit kan trek, en ons oorloë kan voer.”³⁶

GSAM 46.2So het hulle konings gehad om hulle te regeer vir ongeveer vyfhonderd jaar, eers as een koninkryk onder Saul, Dawid en Salomo; toe as verdeeld in die twee koninkryke, Israel en Juda. Baie min van hulle konings was goed en regverdig, maar die meeste was goddeloos en het die volk in afgodsdiens en gruwelike ongeregtighede gelei. Sodoende was die volk nie net soos die nasies rondom hulle in die hê van ’n koning nie, maar ook soos hulle in boosheid, deur die God van hulle vaders te verlaat en afgode en die hemelse magte te aanbid.

GSAM 46.3Die Here het van hierdie koninklike bewind, deur die mond van die profeet Hosea, gesê: “O Israel, jy het jouself verwoes; maar in My is jou hulp. Ek sal jou koning wees; waar is ’n ander wat jou in al jou stede kan red? En jou regters van wie jy gesê het: Gee vir my ’n koning en vorste? Ek het jou ’n koning in my toorn gegee en hom in my grimmigheid weggeneem.”³⁷

GSAM 47Die Koninkryk Omvergewerp

GSAM 47.1Hierdie koninklike bewind het voortgeduur totdat die Chaldeërs Jerusalem verbrand het, die tempelvate geneem het en Juda as gevangenes na Babel weggevoer het, waar hulle sewentig jaar gebly het, soos teen hulle voorspel is. By die beëindiging van hierdie monargiese bewind het die Here deur die profeet Esegiël tot Sedekia, hulle laaste koning, gesê, “Jy, onheilige, goddelose prins van Israel, wie se dag gekom het, wanneer die ongeregtigheid ’n einde sal hê, so sê die Here God: Verwyder die diadeem en neem die kroon af: dit sal nie meer dieselfde wees nie: verhef hom wat laag is [die heerser van Babel], en verneder hom wat hoog is [hierdie uiters selfverhewe heerser van die stam Juda]. Ek sal dit omkeer, omkeer, omkeer; en dit sal nie meer wees nie, totdat hy kom aan wie dit toekom; en ek sal dit aan hom gee.”³⁸

GSAM 47.2Hierdie regmatige heerser, die ware Saad, is Christus. Van hom het die profeet Miga geskryf: “Jy, o toring van die trop, die sterk bolwerk van die dogter van Sion, tot jou sal dit kom, die eerste heerskappy [heerskappy oor die aarde, herstel in Christus]: die koninkryk sal kom tot die dogter van Jerusalem.”³⁹

GSAM 47.3Toe Israel die septer verloor het, het dit in die hande van die koning van Babilon gekom. Aangesien hulle agtereenvolgens onder die bewind van Medië-Persië, Griekeland en Rome was, is die koninkryk drie keer omvergewerp. In die bewind van Keiser Augustus, keiser van Rome, is Christus, die regmatige erfgenaam van die troon van Dawid,—die ware Saad van die vrou, van Abraham en van Dawid,—gebore, en op die wyse soos voorspel.

GSAM 47.4Sodat die mense sou weet dat die regmatige Regent, die ware Saad, meer was as ’n gewone sterflike mens met ’n kortstondige koninkryk, het die Here die psalmis so aangespoor om te skryf: “Ek sal hom my eersgeborene maak, hoër as die konings van die aarde. My barmhartigheid sal Ek vir hom vir ewig bewaar, en my verbond sal met hom vasstaan. Sy nageslag sal Ek ook laat voortbestaan vir ewig, en sy troon soos die dae van die hemel.” “Sy nageslag sal vir ewig voortbestaan, en sy troon soos die son voor My. Dit sal vir ewig gevestig word soos die maan, en soos ’n getroue getuie in die hemel.”⁴⁰

GSAM 48.1In die profesie van Jesaja lees ons verder die volgende oor hierdie Regent: “Aan ons is ’n Kind gebore, aan ons is ’n Seun geskenk: en die heerskappy sal op sy skouer wees; en sy naam sal genoem word Wonderbaarlik, Raadsman, Die kragtige God, Die ewige Vader, die Vredevors. Van die vermeerdering van sy heerskappy en vrede sal daar geen einde wees nie, op die troon van Dawid en oor sy koninkryk, om dit te regeer en dit met oordeel en geregtigheid te vestig van nou af tot in ewigheid. Die ywer van die Here van die leërskare sal dit volbring.”⁴¹

GSAM 48Die wegneming van Henog en Elia

GSAM 48.2Daar is voorbeelde opgeteken van persone in die antieke tyd wat na die hemel oorgedra is sonder om die dood te proe. Van Henog, die sewende van Adam af, word gesê: hy “het met God geloop: en hy was nie meer daar nie; want God het hom weggeneem.”⁴² “Deur geloof is Henog weggeneem, sodat hy die dood nie sou sien nie; en hy is nie gevind nie, omdat God hom weggeneem het: want voor sy wegneming het hy hierdie getuienis gehad, dat hy God behaag het.”⁴³

GSAM 48.3Weer, terwyl Elia en Elísa saam geloop het, “het dit gebeur dat, terwyl hulle nog voortgegaan en gepraat het, kyk, daar ’n wa van vuur en perde van vuur verskyn het en hulle albei van mekaar geskei het; en Elia in ’n wervelwind na die hemel opgevaar het. En Elísa het dit gesien en uitgeroep: My vader, my vader, die strydwa van Israel en sy ruiters! En hy het hom nie meer gesien nie.”⁴⁴

GSAM 48.4Henog het van Christus se koms as die regter van die hele aarde geprofeteer met hierdie woorde: “Kyk, die Here kom met tienduisende van sy heiliges om oordeel oor almal te voltrek en om almal wat goddeloos is onder hulle te oortuig van al hulle goddelose dade wat hulle goddeloos gepleeg het, en van al hulle harde woorde wat goddelose sondaars teen Hom gespreek het.”⁴⁵

GSAM 49Job het die Here se koms geleer

GSAM 49.1Job, wat vermoedelik in Moses se tyd geleef het, het ’n mate van kennis gehad oor die koms van Christus en die opstanding; want hy het gesê: “O, dat my woorde nou geskryf was! O, dat hulle in ’n boek gedruk was! Dat hulle met ’n ysterpen en lood in die rots vir ewig gegraveer was! Want ek weet dat my Verlosser leef, en dat Hy in die laaste dag op die aarde sal staan; en al vernietig wurms hierdie liggaam ná my vel, tog sal ek God in my vlees sien: wat ek vir myself sal sien, en my oë sal Hom aanskou, en nie ’n ander nie.”⁴⁶

GSAM 49Die Troon van Dawid, die Here se Troon

GSAM 49.2Die troon van Dawid is die Here se troon genoem. “Salomo het op die troon van die Here gesit as koning in die plek van Dawid, sy vader.”⁴⁷ Die Here het “met ’n eed aan hom [Dawid] belowe dat Hy uit die vrug van sy lende, volgens die vlees, Christus sou laat opstaan om op sy troon te sit: hy, wat dit vooruit gesien het, het van die opstanding van Christus gespreek dat sy siel nie in die hel gelaat is nie, en dat sy vlees ook nie ontbind het nie.”⁴⁸ En dit word verder gesê van Christus se toekomstige heerskappy: Hy sal op die troon van Dawid sit. (Sien Jesaja 9:7.) Weer: “Die konings van die aarde stel hulle self op, en die heersers beraadslaag saam teen die Here en teen sy Gesalfde.... Tog het Ek my koning op my heilige berg Sion geplaas. Ek sal die besluit bekendmaak: Die Here het tot my gesê: ‘Jy is my Seun; vandag het Ek jou voortgebring.’”⁴⁹ Weer: “Die Here het tot my Here gesê: Sit jy aan my regterhand, totdat Ek jou vyande as ’n voetbank vir jou maak.”⁵⁰

GSAM 49Die Jode verward

GSAM 49.3Hierdie tekste het die Jode verwar. Hier was ’n probleem wat hulle nie kon oplos nie: as Dawid hom Here noem, hoe was hy dan sy seun? Hoe kon hy ’n kind wees wat uit die saad van Dawid gebore is, en tog Immanuel—God met ons—wees? Tog het Jesaja, hul eie profeet, verklaar: “’n Maagd sal swanger word, en ’n seun baar, en sy sal hom Immanuel noem.”⁵¹

GSAM 50.1Christus het goed geweet watter vraag die mopperende Fariseërs stil sou maak, daarom het Hy hulle gevra: “Wat dink julle van die Christus? Wie se seun is Hy? Hulle sê vir Hom: Die seun van Dawid. Hy sê vir hulle: Hoe noem Dawid Hom dan in gees Here, en sê: Die Here het vir my Here gesê: Sit jy aan my regterhand, totdat Ek jou vyande jou voetbank maak? As Dawid hom dan Here noem, hoe is hy dan sy seun?”⁵²

GSAM 50.2Hierdie onderwerp word weer genoem in Psalm 45:6, 7: “U troon, o God, is vir ewig en ewig; die septer van u koninkryk is ’n regverdige septer. U hou van geregtigheid en haat boosheid; daarom het God, u God, U gesalf met die olie van blydskap bo u genote.”⁵³ Met hierdie Skrifte voor die oog moes die Joodse volk verhewe begrippe van die karakter van die toekomstige Regent en Hersteller gehad het. Dit kon nie anders gewees het nie.

GSAM 50Die Saad van Goddelike Oorsprong

GSAM 50.3Noukeurige instruksies is gegee oor Christus en sy geboorte, want die Here het deur die profeet Miga sy goddelike oorsprong aangewys, en selfs die klein dorpie waar hy gebore sou word: “Maar jy, Betlehem-Efrata, al is jy klein onder die duisende van Juda, tog sal uit jou vir My die een voortkom wat oor Israel sal regeer; wie se uitgange van oudsher, van ewigheid af, is” (kanttekening, Heb., uit “die dae van die ewigheid”).⁵⁴

GSAM 50God se teenwoordigheid geopenbaar in die Shekinah en die wolk

GSAM 50.4Later in die geskiedenis van die Israeliete, toe Salomo klaar was met die oprigting van die tempel, wat hy gesê het uiters “pragtig” moes wees, het die shekinah van God se heerlikheid sy plek ingeneem tussen die cherubs bo die versoendeksel. Die verslag sê dat by die inwyding van die tempel, toe die priesters uit die heilige plek uitkom, “die wolk die huis van die Here gevul het, sodat die priesters nie kon staan om diens te doen nie weens die wolk: want die heerlikheid van die Here het die huis van die Here gevul.”⁵⁵ Die teenwoordigheid van die Here in hierdie tempel was vir die oë van die mense sigbaar in die wolk van heerlikheid. Die Here het op hierdie geleentheid op Salomo se gebed geantwoord en vir hom gesê: “Ek het jou gebed gehoor en het hierdie plek vir Myself gekies as ’n huis van offerande.”⁵⁶

GSAM 51.1Die mense het gesondig—in afgodsdiens verval—en gevolglik was hulle stad en heiligdom sewentig jaar lank in puin. Na die ballingskap is die tempel onder die hand van Serubbabel herbou. Alhoewel dit in praal minder was as dié wat deur Salomo gebou is, het die Here tog deur sy profeet daarvan gesê: “Die heerlikheid van hierdie latere huis sal groter wees as dié van die eerste.”⁵⁷ Hierdie huis is deur Herodes verfraai, en in sy voorhowe het die Heiland geleer. Die eerste huis het ’n wolk van heerlikheid gehad wat die Here voorgestel het, maar in die tweede het die Heiland self, die Skepper van alle dinge, gekom.

GSAM 51Glorieryke Heerskappy van die Stam van Isai

GSAM 51.2Vir die verwagtende, wagende mense in Jesaja se tyd moes die voorstellings deur sy profesie van die glorieryke dinge wat met die finale verlossing geassosieer word, ’n bron van krag en bemoediging gewees het. Hierdie profesieë skets weer baie duidelik die lyn waarvandaan hierdie verwagte Verlosser sou kom, soos volg: “En daar sal voortkom ’n loot uit die stam van Isai, en ’n tak sal uit sy wortels opkom: en die Gees van die Here sal op hom rus, die gees van wysheid en verstand, die gees van raad en sterkte, die gees van kennis en van die vrees van die Here; en sal hom vinnig van begrip maak in die vrees van die Here; en hy sal nie oordeel na die sien van sy oë nie, en nie berispe na die hoor van sy ore nie: maar met geregtigheid sal hy die arme oordeel, en met billikheid ten gunste van die sagmoediges van die aarde uitspraak doen: en hy sal die aarde slaan met die roede van sy mond, en met die asem van sy lippe sal hy die goddelose doodslaan.”⁵⁸

GSAM 52Die Opstanding geleer deur die Profete

GSAM 52.1Die profeet Jesaja het ook die leer van die opstanding van die dooies geleer, in hierdie vertroostende woorde: “Op hierdie berg sal die Here van die leërskare vir alle volke ’n fees van vet dinge berei, ’n fees van wyn op die droesem, van vet dinge vol murg, van wyn op die droesem, goed verfynd. En Hy sal op hierdie berg die aangesig van die dekking wat oor alle volke gegooi is, en die sluier wat oor alle nasies gesprei is, vernietig. Hy sal die dood in die oorwinning insluk; en die Here God sal trane van alle aangesigte afvee; en die smaad van sy volk sal Hy van die hele aarde af wegneem; want die Here het dit gespreek. En daar sal daardie dag gesê word: Kyk, dit is ons God; ons het op Hom gewag, en Hy sal ons verlos: dit is die Here; ons het op Hom gewag, ons sal bly wees en ons sal juig in sy saligheid.”⁵⁹

GSAM 52Die Koninkryk van die Vernuwde Aarde

GSAM 52.2Dieselfde profeet sê dat dit ’n vernuwde aarde sal wees waarin die finale heerskappy gevestig sal word: “Want, kyk, Ek skep nuwe hemele [atmosferiese hemele] en ’n nuwe aarde; en die vorige sal nie onthou word of in die gedagte opkom nie [kantlyn, Heb., “op die hart kom,” dit wil sê, weer begeer word]. Maar wees julle bly en juig vir ewig in wat Ek skep: want, kyk, Ek skep Jerusalem tot ’n jubel en haar volk tot ’n blydskap. En Ek sal jubel oor Jerusalem en My in my volk verbly; en die stem van geween sal daar nie meer gehoor word nie, en die stem van geskree nie. Daar sal van toe af [vanaf die tyd dat die nuwe aarde geskep word] geen baba van min dae [’n kortlewende kind] meer wees nie, en ook geen grysaard wat nie sy dae vervul het nie [voortydige ouderdom]: want die kind sal honderd jaar oud sterf [in dae toe mense lewens van negehonderd jaar bereik het, kon kinders honderd jaar oud wees]; maar die sondaar wat honderd jaar oud is [in die latere jare van ’n honderdjarige lewensduur] sal vervloek wees. [Diegene wat sterf wanneer die nuwe aarde ingestel word, is dié wat omkom in die “verderf van goddelose mense.” 2 Petrus 3:7.] En hulle sal huise bou en daarin woon; en hulle sal wingerde plant en die vrug daarvan eet. Hulle sal nie bou dat ’n ander woon nie; hulle sal nie plant dat ’n ander eet nie; want soos die dae van ’n boom [die boom van die lewe, Septuaginta] is die dae van my volk, en my uitverkorenes sal lank die werk van hulle hande geniet.”⁶⁰

GSAM 53.1Esegiël kyk uit oor die lang uitkyk van tyd tot by die opstanding van die dooies. Deur hom sê die Here: “Aanskou, o my volk, Ek sal julle grafte oopmaak en julle uit julle grafte laat opkom en julle in die land van Israel bring.”⁶¹

GSAM 53“Hy het ons smarte gedra”

GSAM 53.2Aan Jesaja, die evangelieprofeet, is die verhoor, lyding en dood van die Heiland namens die mense meer ten volle geopenbaar. “Wie,” sê die profeet, “het ons berig geglo? en aan wie is die arm van die Here geopenbaar? Want hy sal voor hom opgroei soos ’n sagte spruit en soos ’n wortel uit droë grond: hy het geen gestalte of skoonheid nie; en wanneer ons hom sien, is daar geen prag dat ons hom sou begeer nie. Hy is verag en deur die mense verwerp; ’n man van smarte en vertroud met krankheid: en ons het ons aangesigte as ’t ware vir hom verberg; hy is verag, en ons het hom nie geskat nie. Voorwaar, hy het ons krankhede gedra en ons smarte op hom geneem; tog het ons hom geag as een wat gestraf en deur God geslaan en geplaag is. Maar hy is ter wille van ons oortredinge deurboor, hy is verpletter ter wille van ons ongeregtighede; die tug tot ons vrede was op hom, en deur sy wonde is ons genees.”⁶²

GSAM 53.3Sal hierdie so wonderlike gebeure in my dag gebeur? sou die mense, sowel as die profeet, kon gevra het. Die antwoord sou gewees het: Dit sal nie nou gebeur nie; die tyd het nog nie aangebreek vir die koms van hierdie groot Verlosser nie; maar sê die profeet: “Jou oë sal die Koning in sy skoonheid sien; hulle sal die land sien wat baie ver is.”⁶³

GSAM 54Daniël se profesieë openbaar die toekoms

GSAM 54.1Dit was egter deur die profeet Daniël dat die Here begin het om sy volk op te voed oor die opeenvolgende koninkryke wat sou opstaan en regeer tot die vestiging van sy ewige koninkryk; en om ’n spesiale tydperk te openbaar, vanaf ’n gebeurtenis wat toe nog sou plaasvind, tot die werklike verskyning en die afsnyding van die Messias. Die uitlegging van Nebukadnesar se droom het geopenbaar dat die vier koninkryke wat oor die wêreld sou regeer, in mag en praal sou afneem in verhouding tot die afnemende waarde van goud, silwer, koper en yster; en dat uiteindelik die gebroke, verdeelde toestand van die koninkryke vergelykbaar sou wees met die breekbaarheid van yster wat met modderige klei vermeng is. Toe moes die koninkryk van die hemele kom wat die vernietiging van daardie koninkryke sou volg wat soos die kaf van die somer se dorsvloer sou word, sodat daar geen plek vir hulle gevind sou word nie, terwyl God se koninkryk die hele aarde sou vervul.

GSAM 54.2Toe, in die visioen van die sewende hoofstuk, onder simbole van die vier groot diere, word dieselfde grond weer behandel, en ander kenmerke van hierdie koninkryke voorgestel. In hierdie hoofstuk word die loopbaan en werk van die “klein-horing”-mag opgespoor wat moes opstaan ná die verdeling van die vierde koninkryk in tien dele, deur drie daarvan omver te werp of te onderwerp om homself as ’n geestelike heerser oor hulle almal te vestig. Hierdie pauslike mag sal voortbestaan in die verdeelde en brose toestand van die vierde koninkryk, selfs vir 1260 jaar. Sodoende is gebeure geopenbaar wat strek tot by die tyd wanneer Christus die koninkryk van sy Vader ontvang en dit aan die heiliges van die Allerhoogste gee; ’n koninkryk wat uiteindelik oor die hele aarde sal regeer en vir ewig sal bestaan.

GSAM 55Die Tweeduisend driehonderd Dae

GSAM 55.1In die agtste hoofstuk van Daniël, onder die visioen van die ram, die bok en die “klein horing wat uiters groot geword het,” word die profeet weer tot by die einde van die tyd gebring. In verse 13 en 14 word sy aandag gevestig op ’n tydperk—2300 dae—wat tot by die oordeel strek. Dit was ’n lang tydperk, en so het die profeet dit verstaan; want die engel het hom meegedeel dat die visioen nog vir baie dae was. Tot dusver was nog geen datum vir die begin van die dae gegee nie, en so sluit hy die hoofstuk af met die woorde: “Ek was verbaas oor die visioen; maar niemand het dit verstaan nie.”

GSAM 55Die Sewentig Weke tot by die Messias

GSAM 55.2Die negende hoofstuk vertel van die engel wat na Daniël kom, in reaksie op sy versoek, om hom vaardigheid en begrip te gee. Hy het hom ingelig oor ’n tydperk van sewentig weke. Nege-en-sestig van hierdie jare-weke [wat, soos ons vertel word, die betekenis is van die woord shevooim, vertaal as “weke”] sou strek tot by die Messias. Die punt waarvandaan die tydperk sou begin, “die bevel om Jerusalem te herstel en te bou,” was nog nie gegee nie. Die vraag ontstaan: Hoe kon Daniël weet waar die nege-en-sestig weke sou eindig? In die twaalfde hoofstuk word die tydvraagstuk weer bespreek, en op sy navraag, “Wat sal die einde van hierdie dinge wees?”, word vir hom gesê om sy pad te gaan, want die woorde is “toegebind en verseël tot die tyd van die einde,” wanneer die “wyses sal verstaan.”

GSAM 55.3Ongetwyfeld is hierdie tydskwessie een van die voorbeelde waarna die apostel Petrus verwys wanneer hy sê: “Oor hierdie saligheid het die profete deeglik nagevors en gesoek, wat van die genade voorspel het wat aan julle sou kom; en hulle het nagevors watter of watter soort tyd die Gees van Christus wat in hulle was, aangedui het, toe Hy tevoren getuig het van die lydensweg van Christus en die heerlikheid wat daarna sou volg.”⁶⁴

GSAM 56Lot van die Ongoddelikes

GSAM 56.1Maleagi, die laaste van die Ou-Testamentse profete, laat ’n opwindende beskrywing na van die finale vernietiging van die goddeloses: “Kyk, die dag kom wat soos ’n oond sal brand; en al die hoogmoediges, ja, en almal wat goddeloos optree, sal soos stoppels wees; en die dag wat kom, sal hulle verbrand, sê die Here van die leërskare, sodat daar vir hulle geen wortel of tak oorbly nie. Maar vir julle wat my Naam vrees, sal die Son van Geregtigheid opgaan met genesing in sy vlerke; en julle sal uitgaan en opgroei soos kalwers uit die stal. En julle sal die goddeloses vertrap, want hulle sal as wees onder die sole van julle voete op die dag wanneer Ek dit doen, sê die Here van die leërskare.”⁶⁵

GSAM 56.2Met al hierdie feite wat in die Ou Testament opgeteken is en in die besit van die Israeliete was, wat soveel kenmerke van die plan van saligheid aan hulle ontvou, hoe groot moes die belangstelling van die ywerige studente van die woord gewees het toe hulle gesien en besef het dat hulle die tyd nader waarop hierdie beloofde Saad sou kom. Terwyl die massas, en selfs dié wat elke Sabbat in die sinagoges die Skrifte gelees het, nie die woord verstaan het nie (Handelinge 13:27), het die godvresende, studieuse mense, wat getrou onder leiding van die Gees die Skrifte deursoek het, ongetwyfeld ernstig gebid, soos die apostel Johannes in hierdie bedeling gedoen het: “Kom, Here Jesus, kom gou.”