Hoofstuk 4 — Die Tyd van die Einde

GSAM 77.1“TOE sê ek: O my Here, wat sal die einde van hierdie dinge wees? En hy sê: Gaan jou weg, Daniël, want die woorde is toegemaak en verseël tot die tyd van die einde. ... Die goddelose sal goddeloos optree, en geen van die goddelose sal verstaan nie; maar die wyse sal verstaan.”¹

GSAM 77.1“Hy het vir my gesê: Verstaan, menseseun, want by die tyd van die einde sal die gesig wees.”²

GSAM 77.1“Maar jy, Daniël, sluit die woorde toe en verseël die boek, selfs tot die tyd van die einde; baie sal heen en weer hardloop, en die kennis sal vermeerder.”³

GSAM 77.1Wat word hier bedoel met die “tyd van die einde”? Dit kan nie die werklike einde self wees nie, want in daardie geval sou die deel van Daniël se profesie wat “toegesluit” is, geen nut vir die mensdom hê nie. Aangesien “die dinge wat geopenbaar is, ons toekom,”⁴ moet hierdie gedeelte op ’n stadium nuttig wees. Die uitdrukking “tyd van die einde” moet dus na ’n tydperk net voor die einde self verwys, waarin die dinge wat aan Daniël meegedeel is, verstaan sal word.

GSAM 77Die Dag van Sy Voorbereiding

GSAM 77.2Dit verwys ongetwyfeld na daardie tyd wat deur die profeet Nahum “die dag van sy voorbereiding” genoem word. Hier het die profeet gepraat van die verwoesting van Nineve met “die geruis van ’n sweep, en die gerammel van die wiele, en van die trappende perde, en van die springende strydwaens.”⁵ Die profeet se aandag word eers gevestig op ’n groter ramp wat oor die hele wêreld sal kom, wanneer “die berge voor hom beef, en die heuwels smelt, en die aarde verbrand in sy teenwoordigheid, ja, die wêreld, en almal wat daarin woon. Wie kan voor sy toorn staan? En wie kan in die geweld van sy woede bly? Sy grimmigheid word uitgestort soos vuur, en deur hom word die rotse neergewerp.... Hy sal ’n volkome einde maak; benoudheid sal nie ’n tweede keer opkom nie.”⁶

GSAM 78Waens met Vlammende Fakkels

GSAM 78.1Nog verder spreek die profeet van hierdie dag van voorbereiding: “Die waens sal met vlammende fakkels wees op die dag van sy voorbereiding, en die sparrebome sal vreeslik geskud word. Die waens sal in die strate woed, hulle sal op die breë weë mekaar stamp; hulle sal soos fakkels lyk, hulle sal soos weerligte hardloop. Hy sal sy helde tel; hulle sal in hul wandel struikel; hulle sal hulle na die muur daarvan haas, en die verdediging sal gereed wees.”⁷

GSAM 78.2Wat ’n akkurate beskrywing van die moderne bliksemsneltrein, met die kondukteur wat voortdurend sy passasiers tel en weer tel, van stasie tot stasie, en hulle struikel terwyl hulle loop wanneer die trein in beweging is. Dan is daar die geweldige verbruik van sparrebome vir dwarslêers, brugwerk, sneeuskuile, ensovoorts. Daar word gesê dat ’n enkele spoorweg oor die Sierra Nevada-berge sewe-en-veertig myl spar-sneeuskuile het. En dit het die profeet gesê sou wees in die “dag van sy voorbereiding.”

GSAM 78.3Hierdie eindtyd word ook deur die profeet Joël beskryf wanneer die bevel aan die dienaars van die Here gegee word: “Blaas die basuin in Sion, en laat ’n sein klink op my heilige berg; laat al die inwoners van die land bevend staan; want die dag van die Here kom, want hy is naby.”⁸

GSAM 78.4En weer sê die profeet Sefanja: “Versamel julle, ja, versamel julle, o nasie wat nie begeer word nie; voordat die besluit voortbring, voordat die dag soos kaf verbygaan, voordat die geweldige toorn van die Here oor julle kom, voordat die dag van die Here se toorn oor julle kom. Soek die Here, julle almal ootmoediges van die aarde, wat sy oordeel volbring het; soek geregtigheid, soek ootmoedigheid: miskien sal julle weggesteek word in die dag van die Here se toorn.”⁹

GSAM 79.1Om meer ten volle vas te stel wat bedoel word met die uitdrukking “tyd van die einde”, en wanneer dit begin, let ons op ’n ander voorbeeld waar dieselfde term gebruik word. In die elfde hoofstuk van Daniël word ’n vervolgende mag bekendgestel wat sy heerskappy tot die tyd van die einde sou behou. Die Here het van daardie vervolgende mag gesê: “Sommiges van die verstandiges sal val, om hulle te beproef, en om hulle te suiwer, en om hulle wit te maak, ja, tot die tyd van die einde; want dit [die tyd van die einde] is nog vir ’n bestemde tyd.”¹⁰

GSAM 79Die Werk van die Klein Horing

GSAM 79.2Protestantse kommentators stem oor die algemeen saam dat hierdie mag en die “klein horing” van Daniël 7 op die Rooms-Katolieke kerk van toepassing is, wat die burgerlike mag in haar hande gehad het vir die “bepaalde” tyd. Daardie bepaalde tyd was die “tyd, tye en ’n halwe tyd.”¹¹ Dit was die 1260 profetiese dae—1260 jaar—van die burgerlike bewind van die klein horing, wat van 538 tot 1798 n.C. geduur het. Op laasgenoemde datum is die burgerlike mag van die klein horing weggeneem, by die “bepaalde tyd.” So het die mense toe opgehou om deur die hand van daardie mag te “val” soos hulle voorheen geval het. Hierdie jaar, dus—1798—merk die begin van daardie tydperk in hierdie profesie wat “die tyd van die einde” genoem word.

GSAM 79.3Die jaar 1798 het die “duisend tweehonderd en sestig dae” — 1260 jaar — gesluit waarin die Here se “Twee Getuies” (die Ou en Nuwe Testamente) moes “profeteer... geklee in sakklere.”¹² Tydens die Donker Middeleeuse vervolgingstydperk is die Skrifte in die Griekse en Latynse tale bewaar, en hierdie tale het die gewone mense nie verstaan nie. Hierdie terughouding van die Skrifte word vergelyk met die aantrek van hulle “in sakklere.”

GSAM 80Die Twee Getuies Geslag

GSAM 80.1“Wanneer hulle hul getuienis [in die sakklere-toestand] voltooi het, sal die dier wat uit die bodemlose put opkom, oorlog teen hulle voer [Satan wat wêreldse mense aanhits en deur hulle werk], en sal hulle oorwin en hulle doodmaak. En hul lyke sal in die straat van die groot stad lê, wat geestelik Sodom en Egipte genoem word, waar ook onse Here gekruisig is [‘gekruisig word,’ Deens en die Revised Version]. En die mense uit die volke en stamme en tale en nasies sal hul lyke drie en ’n half dag lank sien lê, en sal nie toelaat dat hul lyke in grafte neergelê word nie.”¹³

GSAM 80Die Terreur-bewind

GSAM 80.2Die doodslag van hierdie Getuies is volbring tydens die “terreurheerskappy” in Frankryk, van 1792 tot 1795—drie en ’n half jaar. Alhoewel die Franse Rewolusie so ses of sewe jaar voortgeduur het, was dit gedurende die eerste drie en ’n half jaar dat hulle hul groot poging aangewend het om die Bybel, godsdiens, en almal wat gewaag het om in die guns van een of ander te spreek, te vernietig. Alhoewel die Franse Rewolusie voorgegee het dat dit teen monargie en priesterbedryf oorlog voer, het dit eintlik ’n oorlog geword vir die uitwissing van God en die Bybel. Van die tye net voor die Rewolusie lees ons,

GSAM 80.2“Laat dit nooit vergeet word dat die bevorderaars van die ongeloof in Frankryk voor die Rewolusie van 1792 na bewering £900 000 [$4 500 000] onder mekaar ingesamel en in een jaar bestee het, ja, weer en weer, om boeke te koop, te druk en te versprei om die mense se gedagtes te bederf en hulle voor te berei vir wanhopige maatreëls.”¹⁴

GSAM 80Ongelowige Skrywers

GSAM 80.3“Die weg vir so ’n revolusie is voorberei deur die geskrifte van Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D’Alembert, Condorcet, Rousseau en ander van dieselfde strekking, waarin hulle probeer het om beginsels te versprei wat beide die natuurlike en die geopenbaarde godsdiens ondermyn. Openbaring is nie net betwis nie, maar heeltemal ter syde geskuif; die Godheid is uit die heelal verban, en ’n denkbeeldige spook onder die naam van die Godin van die Rede is in sy plek gestel.”¹⁵

GSAM 81.1In die jaar 1793 was die sienings van die mense so dat teaterkunstenaars luid toegejuig is vir hul godslasterlike spotery teen God en die Bybel. As voorbeeld haal ons aan:

GSAM 81.1“Die komediant Monert het in die Kerk van St. Roche [Parys] die goddeloosheid tot die uiterste gedryf. ‘God, as U bestaan,’ het hy gesê, ‘wreek U gewonde Naam! Ek daag U uit. U bly stil. U durf nie U donder laat klink nie. Wie sal ná dit in U bestaan glo?’”¹⁶

GSAM 81Blasfemiese werk in Lyon, Frankryk

GSAM 81.2Hoe dié wat die Getuies gedood het, “die Seun van God weer gekruisig en hom tot openbare skande gemaak het” (Hebreërs 6:6), sal blyk uit die verrigtinge van ’n fees wat deur Fouché in Lyon gehou is ter ere van Chalier, die goewerneur van Lyon, wat tereggestel is. Voor sy aankoms in Lyon het Fouché beveel dat

GSAM 81.2“alle godsdienstige simbole vernietig moet word; en dat bo die poorte van die kerkhowe geskryf moet word, Die dood is ’n ewige slaap.... Die buste van Chalier is deur die strate gedra, gevolg deur ’n ontelbare skare moordenaars en prostitute. Daarna het ’n donkie gevolg wat die evangelie, die kruis en die nagmaalsvate gedra het, wat gou in die vlamme gegee is, terwyl die donkie gedwing is om uit die nagmaalbeker die gewyde wyn te drink.”¹⁷

GSAM 81.3’n Fees van die Rede wat in Parys gehou is, word soos volg beskryf:

GSAM 81.3“Hulle het in ’n prosesie na die konvensie gegaan, en die skare ... het die seremonies van die godsdiens op die mees belaglike wyse gekarikatureer.... Mans, geklee in surplisse en koormantels, het hallelujas singend en die Carmagnole dansend na die balie van die konvensie gekom. Daar het hulle die hostie, die bokse waarin dit bewaar is, en die goue en silwer standbeelde neergelê. Hulle het burleske toesprake gelewer.... ‘O julle,’ het ’n afvaardiging van St. Denis uitgeroep, ‘o julle, instrumente van fanatisme, geseënde heiliges van alle soorte, wees uiteindelik patriotte, staan massaal op, en dien die land deur na die munt te gaan om gesmelt te word.’”¹⁸

GSAM 82God se Woord kom uit duisternis na vore

GSAM 82.1“Na drie en ’n half dag het die Gees van die lewe van God by hulle ingekom” (die Getuies), en hulle “het in ’n wolk na die hemel opgevaar.”¹⁹ God se tyd het aangebreek dat sy woord uit die duisternis na vore kom en weer voor die wêreld geplaas word. Die tyd het aangebreek (1798) dat sendingwerk in die hele wêreld gedoen moes word. In 1804 is die British Bible Society gestig. Dit is gevolg deur talle ander Bybelgenootskappe, en nou word die Bybel in al die vooraanstaande tale van die wêreld vertaal. Die Skrifte, die Twee Getuies, wat in die kollig tree waar almal hulle kan sien en lees, word dus vergelyk met hulle opname in die hemel in ’n wolk.

GSAM 82.2In die tyd van die Franse Rewolusie het Voltaire verklaar dat die Bybel oor honderd jaar verouderd sou wees. In die honderdste jaar vanaf daardie datum is meer Bybels slegs in Frankryk in omloop gebring as wat bekend was dat daar bestaan het toe Voltaire hierdie ydel bewering gemaak het. En daar word gesê dat selfs die huis waarin hy die stelling gemaak het, nou as ’n Bybelhuis gebruik word.

GSAM 82Rosettasteen ontdek

GSAM 82.3Daar is twee punte wat verband hou met die jaar 1798 en die Franse volk, wat ons moet noem: Eerstens, in daardie jaar het die Franse leër, onder generaal Berthier, die pouslike regering in Rome omvergewerp en sodoende (onbewus daarvan) die vervulling van die profesie oor hierdie gebeurtenis, soos vervat in die boek waarteen hulle oorlog gevoer het, volbring; tweedens, in dieselfde jaar, by Fort St. Julien, op die Rosetta-tak van die Nyl, het die Franse leër, terwyl hulle ’n uitgraving gemaak het, die beroemde Rosettasteen ontdek, wat nou in die Britse Museum bewaar word. Op hierdie steen is ’n inskripsie in drie vorme: Hiërogliefskrif, die skrif wat deur die priesters gebruik is; die demoties, die skryfvorm wat deur die gewone mense gebruik is; en Grieks. Dit is die sleutel wat die tot dusver geheimsinnige demotiese en hiërogliewe skrifte ontsluit het. Nou, soos iemand anders dit uitgedruk het, “lewer die pik en die graaf, wat hierdie skrifte in demotiese karakters ontbloot, meer bewys van die korrekheid van die antieke Bybelse rekords as wat uit enige ander bron buite die Skrifte self afkomstig is.” Sodoende is die mense wat die Bybel wou uitroei, heeltemal onbewus daarvan, gebruik om ’n vervulling van profesie te bewerkstellig deur die bewind van die pousdom aan die einde van die 1260 jaar weg te neem, en het hulle ook die sleutel ontdek tot dieselfde geskrifte wat die waarheid van die Skrifte bevestig wat hulle so hard probeer vernietig het.

GSAM 83“Jy sal in jou lot staan”

GSAM 83.1Wat het die engel aan Daniël gesê sou gebeur in die tyd van die einde? Vanaf die tyd dat hy die heilige hoor sê: “Tot twee duisend driehonderd dae, dan sal die heiligdom gereinig word,”²⁰ was sy gemoed vol angs oor wat “die einde van hierdie dinge” sou wees, en “hoe lank” dit sou duur.²¹ Uiteindelik word hom te verstaan gegee dat ’n kennis van die tyd nie vir sy dag bedoel is nie. Daar word vir hom gesê: “Gaan jou pad totdat die einde daar is; want jy sal rus en in jou lot staan aan die einde van die dae.”²²

GSAM 83.2Sommiges het aangeneem dat hierdie taal verwys na die finale einde van die wêreld, en dat Daniël, saam met die res van die Here se volk, by daardie tyd sy beloning sou ontvang en in sy erfdeel sou staan. Die Hebreeuse woord vir erfdeel, landstreek, ensovoorts, is, soos ons vertel word, gheh-vel. Dit is nie die woord wat in hierdie skrif met ‘lot’ vertaal is nie; die woord hier is goh rahl. Hebreeuse geleerdes vertel ons dat hierdie woord, goh rahl, ses-en-sewentig keer in die Ou Testament voorkom, en dat dit dieselfde woord is wat gebruik word wanneer daar van die tipiese reiniging van die heiligdom gepraat word, waar lotte gegooi is om te bepaal watter van die twee bokke geslag moes word. Toe die hoëpriester die bloed van die Here se bok geneem en die heiligdom binnegegaan het om die werk van reiniging te verrig, het heel Israel buite gestaan, hul siele verootmoedig en hul sondes bely, sodat hulle skoon kon staan en die seën van die hoëpriester kon ontvang toe hy uit die heiligdom uitgekom het. Só het Israel daardie dag in hul lot gestaan.

GSAM 84.1Toe die finale reiniging van die heiligdom sou aanbreek, by die afsluiting van die tweeduisenddriehonderd dae, moes Daniël se saak, tesame met die sake van al die regverdige afgestorwenes, voor God hersien word. So staan Daniël in sy lot.

GSAM 84Die Woorde verseël tot 1798

GSAM 84.2As antwoord op Daniël se navraag, “O my Here, wat sal die einde van hierdie dinge wees?”²³ word vir hom gesê: “Die woorde is toegemaak en verseël tot die tyd van die einde toe.”²⁴ Wat Daniël se gemoed so besig gehou het, was die “wanneer?”, die “hoe lank?” en “wat sal die einde wees?” Dit was die punte wat die profeet verward en ontstel het, en dit was net hierdie dinge wat toegemaak en verseël moes word tot by die “tyd van die einde,” en nie die hele boek Daniël nie, soos sommige gedink het. Voor hierdie tydperk van 1798 het studente van profesie lig gehad oor die sewentig weke en verstaan dat hulle in 457 v.C. begin het, met Christus se openbare bediening, sy dood, ensovoorts, wat in volle ooreenstemming met die berekening van die nege-en-sestig en sewentig weke vanaf daardie datum plaasgevind het. Hierdie presiese vervulling van die Heiland se sending in ooreenstemming met hierdie berekening het vir hulle ’n kragtige bewys gelewer dat Hy inderdaad die ware Messias was, en dat die datum van die aanvang van die sewentig weke dus onveranderlik vasgelê was. Omdat hulle nie ontdek het dat die sewentig weke die eerste deel van die tweeduisend-driehonderd dae was nie, het die saak verseël gebly tot ná 1798, soos voorspel.

GSAM 84Sleutel tot die 2300 Dae

GSAM 84.3Kom ons kyk nou na die feite in die saak. Tot in die jaar 1798 het die uitleggers van profesie geen lig gehad oor wanneer die tweeduisenddriehonderd dae sou eindig nie. Hulle kon die simbole, die beeld en die diere van die boek van Daniël verstaan, maar kon nie sê waar die tweeduisenddriehonderd dae sou eindig nie, want hulle het nog geen begrip gehad oor wanneer die dae begin het nie. As bewys op hierdie punt lees ons in die Midnight Cry, ’n Adventiste-koerant wat destyds in New York-stad gepubliseer is, onder datum van 15 Junie 1842: “Dit is werklik interessant om die verskeie onafhanklike skrywers te vind wat sedert 1798 gesien het wat voorheen heeltemal onopgemerk was—dat die sewentig weke ’n sleutel tot die tweeduisenddriehonderd dae was.”

GSAM 85Baie wat die Lig ontdek

GSAM 85.1Soos hierdie kennis “verseël” was totdat die Here se aangewese tyd gekom het om dit vir sy volk se begrip oop te maak, so was dit net so waar dat toe die “tyd van die einde” aangebreek het, baie in die Skrifte “heen en weer moes hardloop” om hierdie dinge uit te soek. Deur ’n paar vertalings van die teks te vergelyk, sal hierdie idee baie duidelik word.

GSAM 85.2Dr. Adam Clarke sê: “Baie sal poog om die betekenis uit te soek; en kennis sal deur hierdie middel vermeerder word.”

GSAM 85.3In die Duitse Bybel van Luther, hersien, lees ons: “So sal baie daaroor kom, en groot begrip vind.”

GSAM 85.4Die German Parallel Bible lui: “Baie sal dit deursoek, en so sal die kennis vermeerder.”

GSAM 85.5Die Duitse Bybel van L. Van Ess, wat ook deur die pous vir Katolieke lesers toegelaat is, vertaal dit: “Baie sal dit deursoek, en die kennis sal groot wees.”

GSAM 85.6Die Sweedse Bybel lui: “Baie sal daarin soek, en die kennis sal groot word.”

GSAM 85.7Die Deens-Noorse, hersiene, lui: “Baie sal gretig soek, en die kennis sal baie word.”

GSAM 85.8Ons lees in die Midnight Cry van 15 Junie 1842, oor hierdie soeke na en verkryging van kennis oor dit wat voor 1798 verseël was: “Is dit nie ’n wonderlike toeval dat soveel skrywers, sonder enige kennis van mekaar, tot dieselfde slotsom ongeveer terselfdertyd gekom het nie?”

GSAM 86.1Ons stel hiermee ’n lys voor van twintig verskillende partye wat die waarheid aangaande die sluiting van die tweeduisend-driehonderd dae ontdek het, nie deur onderlinge kommunikasie nie, maar as die resultaat van ywerige ondersoek van die Skrifte, gelei deur die invloed van die Gees van God. Aan die hoof van hierdie lys plaas ons William Miller van die Staat New York; dan volg A. J. Krupp, van Philadelphia, Pa.; David McGregor, van Falmouth, Maine; Edward Irving, van Engeland; Archibald Mason, van Skotland; W. E. Davis, van Suid-Carolina; Joseph Wolff, wat in verskeie dele van Asië gewerk het; Alexander Campbell, in sy debat met Robert Owen, in 1829; Kaptein A. Landers, van Liverpool, Engeland; Leonard Heinrich Kelber, van Stuttgart, Duitsland; Lacunza, van Spanje; Hentzepeter, van Den Haag, Nederland; Dr. Capadose, van Amsterdam, Nederland; Rau, van Beiere; priesters van Tartarye, in 1821; Bybelstudente van Jemen, in hul boek met die naam “Seera;” Hengstenberg, in ’n ander deel van Duitsland; Russe aan die Kaspiese See; Molokaneers aan die kus van die Oossee, ens.

GSAM 86.2Hoe hierdie onderwerp van tyd tot tyd vir die studente van profesie geopen is, en dit ook sonder dat hulle van mekaar geweet het, sal die volgende toon:—

GSAM 86.3In die Midnight Cry van 15 Junie 1842, staan hierdie woorde: “Pas ontvang, ’n boek met die volgende titel: ‘Two Essays on Daniel’s Prophetic Numbers of 2300 Days, and a Christian’s Duty to Inquire into the Church’s Deliverance, deur Archibald Mason, predikant van die evangelie, Wishawtown, Skotland, Newberg. Gedruk uit die Glasgow-uitgawe, deur Ward M. Gazeley, 1820.’ In hierdie boek sê Mason: ‘Ek het onlangs ’n klein pamflet gesien wat eers in Amerika gepubliseer is deur die Eerw. Wm. E. Davis van Suid-Carolina, en in 1818 in Warkington, in die suide van Engeland, heruitgegee is. Hierdie skrywer voer aan dat die tweeduisend driehonderd dae met die sewentig weke begin het (hoofstuk 9:24). In hierdie mening word ek gedwing om saam te stem.’”

GSAM 87Davis, van Suid-Carolina

GSAM 87.1In dieselfde uitgawe van die Midnight Cry het die redakteur gesê: “Davis se boek moes omstreeks 1810 geskryf gewees het.” Terwyl hy oor die redenering in die boek praat, verklaar hy: “Die leser sou hom regtig kon inbeeld dat hy die werke van Miller, Litch, Stores of Hale lees, maar ons glo dat geen van die huidige skrywers oor die tweede koms van Christus bewus was van die bestaan van hierdie boek tot verlede week nie. Die redakteur van hierdie koerant [die Cry] het nog nooit daarvan gehoor nie. Davis se standpunt oor die tyd, wat deur Mason onderskryf is, was dat die tweeduisend driehonderd dae met die Joodse jaar 1843—ons jaar 1844—sal eindig.”

GSAM 87Joseph Wolff en Twintig Ander

GSAM 87.2In die Midnight Cry van 31 Aug. 1843, lees ons dat “in 1822 Joseph Wolff (van Engeland) ’n boek met die titel ‘He Will Come Again, the Son of Man in the Clouds of Heaven’ gepubliseer het.” En verder, dat “in 1826 twintig persone, van alle ortodokse oortuigings, in Londen met mnr. Wolff vergader het om die Bybel te bestudeer. Hulle het eensgesind tot dieselfde slotsom gekom. Hulle het 45 jaar by die 1260 jaar gevoeg.” Deur 45 jaar by die 1260 jaar te voeg wat in 1798 geëindig het, kom ons by die einde van 1843, die Joodse jaar, wat eintlik ons 1844 is.

GSAM 87Alexander Campbell se posisie

GSAM 87.3In dieselfde uitgawe van die koerant word van Alexander Campbell gesê dat “hy in 1829 sy beroemde debat met Robert Owen, die ongelowige, gevoer het, waarin hy aangevoer het dat Daniël se visioene tot die einde van die tyd strek, dat die tweeduisend driehonderd dae jare is, en dat dit ongeveer 1847 jaar vanaf die geboorte van Christus sal eindig, wat volgens sy eie aanduiding vier jaar voor die algemene berekening was.” Sy berekening sou dus eintlik die tweeduisend driehonderd dae by die afloop van 1843 volle Joodse jare vanaf die n.C.-periode—in werklikheid 1844—beëindig.

GSAM 88.1In die Midnight Cry van 21 Sept. 1843, is ’n verklaring oor ’n boek wat ontvang is, met die titel “A Voice to Britain and America, in a Scriptural statement of the second advent of our Lord and Saviour, which we daily pray for, saying, ‘Thy kingdom come, thy will be done in earth as it is in heaven,’²⁵ deur Kaptein A. Landers van Liverpool, uitgegee deur S. Kent and Co., 1839.”

GSAM 88.2“Hy, soos die ander, gee ’n berekening van die tyd en stel die einde van die tweeduisend driehonderd dae op 1847 jaar vanaf die werklike geboorte van Christus.” Dit sou ons 1844 wees, aangesien hy vier jaar voor die algemene berekening gebore is.²⁶

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3In die Review and Herald, 17 Mei 1892, is ’n artikel van Pastoor L. R. Conradi, van Hamburg, Duitsland, waarin hy sê:—

GSAM 88.4“Die meeste van ons lesers het dalk gehoor van die bekende Lutherse prelaat Bengel, wat in die afgelope eeu [volgens Schaff is Bengel in 1751 oorlede], die tyd van die verskyning van onse Here in die jaar 1836 vasgestel het, sy berekeninge gebaseer op die getal 666 in die Openbaring. Maar lank voordat hierdie tyd verstryk het, het ’n ander man begin skryf, ’n hoofskoolmeester met die naam Leonard Heinrich Kelber. Sy eerste pamflet het in 1824 verskyn, getiteld ‘Die Einde Naby’, wat ’n uitlegging van Matteus 24 en 25 bevat. Dit is in Beiere gedruk. Maar in 1835 het ’n groter pamflet met dieselfde titel in Stuttgart verskyn, wat 126 bladsye bevat het. Dit sal van besondere belang wees, en om ons lesers ’n beter idee te gee, voeg ek ’n vertaling van die titelblad by: ‘Die Einde Kom, bewys op ’n deeglike en oortuigende wyse uit die woord van God en die jongste gebeure; waarmee alle vooroordele teen die wag op die koms van onse Here, of die berekening van die tyd, ten volle nietig gemaak word; waarin duidelik getoon word hoe prelaat Bengel sewe jaar in die berekening van die groot beslissende jaar geflater het; want nie 1836 nie, maar die jaar 1843, is die eindpunt, waarop die groot stryd tussen lig en duisternis geëindig sal wees, en die langverwagte vrederyk van onse Here Jesus op aarde sal aanbreek.’

GSAM 89.1“’n Tweede uitgawe het in 1841 verskyn, ook in Stuttgart, en sover ek weet nog een in Sakse. Soos die titelblad aandui, toon die pamflet, nadat dit die algemene vooroordele behandel het, op ’n duidelike en eksplisiete wyse die bestaande verband tussen die tweeduisenddriehonderd dae van Daniël 8 en die sewentig weke van Daniël 9, en bring dit tot die jaar 1843 (Joodse 1843—ons 1844). Daarna wys hy in die res van die boek deur die tekens van die tye dat hierdie gebeurtenis naby moet wees.

GSAM 89.2“Die feit dat verskeie uitgawes verskyn het, sou op sigself getuig van die belangstelling wat dit gewek het. Broer Schäche, wat nou in Australië woon, het selfs in die verre provinsie Silesië ’n advertensie daarvoor gesien en, nadat hy dit bestel het, dit met groot belangstelling agter geslote deure gelees. In die boek kan geen spoor gevind word dat die skrywer kennis gehad het van enige soortgelyke beweging in die wêreld nie, en tog het hy deur die Gees van God tot dieselfde gevolgtrekkings gekom.

GSAM 89.3“In 1842 het hy ’n nog groter pamflet van 286 bladsye geskryf, ook in Stuttgart, oor ‘Kardinale en Skriftuurlike Gedagtes Aangaande die Skepping en Duur van die Wêreld; of ’n deeglike antwoord op die vraag: Waarom God die wêreld in ses agtereenvolgende dae geskep het—die nabyheid van onse Here om die antichris te oordeel—die groot en blye gebeure van die jaar 1843.’”

GSAM 89“Ben Ezra” (Lacunza)

GSAM 89.4Ongeveer die jaar 1812 het Lacunza in Spanje ’n boek met die titel The Coming of Messiah in Majesty and Glory gepubliseer. Die skrywer het die anonieme skuilnaam “Ben Ezra” gebruik en word vermoedelik as ’n bekeerde Jood beskou. Edward Irving van Engeland het, nadat sy werk oor die tweede koms begin is, die bogenoemde boek in Engels vertaal. Dit het dus sy verhaal in ten minste twee tale vertel.

GSAM 89.5Dit is werklik interessant om, ná die verloop van jare, die gevolgtrekkings van die verskillende studente saam te bring wat, vanaf die begin van die afgelope eeu tot 1840, die tydperk van tweeduisend driehonderd dae bereken het en die sewentig weke as die eerste deel daarvan aangewys het, en dan te vind dat hulle almal saamstem oor die beëindiging van die tydperk in 1844.

GSAM 901844 die ware eindpunt van die 2300 dae

GSAM 90.1Die vraag kan ontstaan: kan ons verseker wees dat 1844 die ware datum vir die einde van die tweeduisend driehonderd dae is? Ja! Want net soos ’n valse vervulling van ’n profesie nie op die regte tyd vir die ware vervulling kan kom nie, so moet ons tot die slotsom kom dat die jaar 1844 die korrekte einddatum vir die tweeduisend driehonderd dae is. God, wat daardie kennis tot 1798 verseël het en belowe het dat die lig dan sou skyn, het deur sy onfeilbare Gees diegene gelei wat Hom ernstig gesoek het vir ’n korrekte begrip van die tyd. Sy tyd het aangebreek dat die “kennis” oor daardie onderwerp “vermeerder” sou word, en Hy het die ware lig gegee.

GSAM 90.2Nadat die eindpunt van die tyd, wat in die “tyd van die einde” aan die mense verstaanbaar gemaak is, gevind is, is dit goed om navraag te doen oor die betekenis van daardie ontdekking. Ons vind in daardie tydperk, by die afsluiting van die evangeliewerk, dat ’n bepaalde tyd vir die sitting van die oordeel uitgeroep moet word. “En ek het gesien,” sê Johannes, “’n ander engel vlieg in die middel van die hemel, wat die ewige evangelie het om te verkondig aan die wat op die aarde woon, en aan elke nasie en geslag en taal en volk, en sê met ’n groot stem: Vrees God en gee Hom heerlikheid, want die uur van Sy oordeel het gekom; en aanbid Hom wat die hemel en die aarde en die see en die waterfonteine gemaak het.”²⁷ Letterlike engele verkondig nie die evangelie aan mense nie. Die mens is die agent wat deur die Here self gekies is om sy evangelie tot aan die einde van die wêreld te verkondig.²⁸ Hierdie engel is dus ’n simbool van ’n evangelieboodskap wat die tyd aankondig dat die oordeel “by die huis van God moet begin.”²⁹ So ’n boodskap kon nie uit die Skrifte gegee word totdat die tyd wat tot die oordeel lei, in die Skrifte ontdek is nie. Die tweeduisenddriehonderddagperiode, soos reeds aangedui, strek tot by die ondersoekende oordeel van God se volk.

GSAM 91Die Versoendag ’n Tyd van Oordeel

GSAM 91.1Die Versoendag, die reiniging van die aardse heiligdom, is deur die Jode verstaan as ’n dag van oordeel en word dit steeds so beskou. En selfs nou, in hul verspreide toestand, alhoewel hulle nie al die diens van die antieke tyd wat met daardie plegtige dag geassosieer is, kan hê nie, word dit steeds as ’n dag van oordeel gehou. As bewys hiervan haal ons eers aan uit ’n Joodse koerant wat in San Francisco, Kalifornië, gepubliseer is, genaamd The Jewish Exponent, die orgaan van die ortodokse Jode wes van die Rocky Mountains. In die uitgawe van September 1892 was die aankondiging dat voordat die volgende nommer verskyn, die sewende maand en die dag van versoening sou aanbreek. Hul naam vir die sewende maand is Tisjri, en dié van die sesde is Elul; so het die koerant verklaar, “Die maand Elul is hier, en die waarskuwende klanke van die Sjofar [die trompet wat vanaf die eerste tot die tiende dag van die sewende maand geblaas moes word, Psalm 81:3, 4] klink elke oggend in die ortodokse sinagoges, wat voorbereiding aanbeveel vir die gedenkdag en die finale oordeel van Jom Kippur.” Toe hulle by die einde van Elul, die sesde maand, was en Tisjri, die sewende maand, op die punt was om te begin, sou hulle elke oggend vir tien dae die trompet hoor wat die finale oordeel van die jaar in daardie tipiese stelsel aankondig.

GSAM 91Getuienis van ’n Joodse rabbi

GSAM 91.2Weereens, in die jaar 1902, het Rabbi Isidore Myers, van ’n groot gemeente Jode in San Francisco, Kalifornië, by die aankondiging van die dag van versoening, gesê: “Terwyl hy die drempel van tyd van die een jaar na die ander oorsteek, word die Israeliet kragtig herinner aan die skepping en aan die universele soewereiniteit van die Skepper, en word hy opgeroep om, met trompetgeskal, die herdenking, so om te sê, van die geboorte van tyd en van die kroning van die groot Koning te vier. Hy word ook deur die stem van dieselfde trompet, of Sjofar, opgeroep om retrospektief sy optrede van die afgelope jaar te ondersoek terwyl hy bevend staan voor die alsiende oog van die Ewige Geregtigheid wat op die troon van oordeel sit.”

GSAM 92.1Aangesien in die Joodse tempeldiens die heiligdom een keer per jaar gereinig is, moes dit vir Daniël duidelik gewees het dat hierdie reiniging van die heiligdom aan die einde van die tweeduisenddriehonderd dae verband hou met iets anders as die jaarlikse tipiese diens. Die Here het sy volk reeds opdrag gegee dat, wanneer simbole in profesie gebruik word, die gegewe tyd “elke dag vir ’n jaar” gereken moet word.³⁰ So hierdie tydperk van tweeduisend driehonderd dae, soos ons gesien het, strek tot die afsluiting van Christus se werk as hoëpriester in die hemelse heiligdom—tot die ondersoekende oordeel van dié wie se sake, deur belydenis, in die hemelse heiligdom gebring is.

GSAM 92Die oordeelboodskap wat in 1844 verkondig moes word

GSAM 92.2Toe die tydperk ontdek is wanneer die oordeel oor die heiliges sou aanbreek, is die weg geopen sodat, volgens die Here se volgorde van gebeure soos in profesie aangedui, die boodskap kon gegee word: “Die uur van sy oordeel het gekom.” Merk op, dit sê nie dat die boodskap onmiddellik ná die ontdekking van daardie tydperk sou uitgedra word nie, maar dat die lig wat voorheen “verseël” was, duidelik gemaak moes word. Ons sien duidelik dat dit vervul is. In die volgende hoofstukke sal blyk dat die Here net so duidelik die tyd aangedui het wanneer die adventsboodskap sou verkondig word, en net so letterlik is die verkondiging aan die wêreld gegee.