Hoofstuk 5 — Die Tweede Adventboodskap

GSAM 93.1“LEER nou ’n gelykenis van die vyeboom: Wanneer sy tak nog sag is en hy blare uitskiet, weet julle dat die somer naby is; so ook julle, wanneer julle al hierdie dinge sien, weet dat dit [kantlyn, hy] naby is, ja, by die deure. Voorwaar Ek sê vir julle, hierdie geslag sal nie verbygaan voordat dit alles vervul is nie. Die hemel en die aarde sal verbygaan, maar my woorde sal nie verbygaan nie.”¹

GSAM 93.2In hierdie Skrifgedeelte word ons aandag gevestig op die tyd wanneer dit moontlik is om te leer dat die koms van Christus “voor die deur” is, met dieselfde sekerheid as wat ons weet dat die somer naby is wanneer ons die eerste sagte jong blare sien uitspruit. Dit kan ook bekend wees dat ons die geslag bereik het wat nie van die verhoog van handelinge sal verdwyn voordat Christus self kom nie. Wanneer die tyd aanbreek om die gelykenis te leer, is dit nadruklik waar dat dit die Here se tyd is om leraars op te rig om die gelykenis te leer. Die vraag van die apostel op ’n ander geleentheid is ewe toepaslik hier: “Hoe sal hulle hoor sonder ’n prediker? en hoe sal hulle preek, tensy hulle gestuur word?”²

GSAM 93Die Tyd vir die Tekens

GSAM 93.3In die vorige hoofstuk het ons gesien hoe kennis verkry is aangaande die beëindiging van die tweeduisend-driehonderd-dae-periode, en dat dit strek tot die “uur van sy oordeel.” In die gelykenis wat hier bekendgestel word, word ons gebring by die Here se tyd vir hierdie gelykenis en die “oordeel”-boodskap wat aan die wêreld verkondig moet word. Nadat Hy gespreek het van die groot “verdrukking” wat oor sy volk sou kom en wat “verkort” sou word, het die Heiland gesê: “Onmiddellik ná die verdrukking van daardie dae sal die son verduister word, en die maan sal haar lig nie gee nie, en die sterre sal uit die hemel val, en die kragte van die hemele sal geskud word; en dan sal die teken van die Seun van die mens in die hemel verskyn.”³

GSAM 94.1Let op, dit sê nie van die laaste teken wat genoem word dat dit ’n teken van sy koms is nie; maar ’n teken dat die Seun van die mens daar is en gesien word terwyl Hy kom. Die gebeure wat in hierdie teks as tekens gegee word waarop geloof in sy nabye koms gebaseer kan word, is die tekens in die son, maan en sterre. Die ander gebeure wat volg, vind plaas in verband met sy werklike koms in die wolke van die hemel. So onmiddellik ná die derde van hierdie tekens—die een in die sterre—kom die Here se tyd om sy leraars op te rig om te leer dat Christus se koms voor die deur is.

GSAM 94.2Wat die tyd van die verskyning van hierdie tekens betref: dit moes onmiddellik ná die verdrukking wees dat die son verduister sou word.⁴ Soos Markus opteken, sou dit wees “in daardie dae, ná daardie verdrukking.”⁵ Ons Heiland het gesê dat die dae verkort sou word. Deur die besluit van Maria Theresa en die Aktes van Verdraagsaamheid van 1773 tot 1776 is die woede van vervolging teen die kerk verkort. Alhoewel die vervolgende mag beheer oor die burgerlike arm tot 1798 behou het, is die vervolgings omstreeks 1773 beëindig. As mens die uitsprake van die Heiland vergelyk, sou die eerste van hierdie tekens tussen 1773 en 1798 val.

GSAM 94Die Donker Dag en Nag

GSAM 94.3Op 19 Mei 1780 is die son bonatuurlik verduister. Dit was nie ’n verduistering nie, aangesien die maan die dag tevore vol was. Nietemin was daar ’n duisternis oor die hele noordoostelike deel van die Verenigde State van elfuur in die oggend tot elfuur in die aand. By daardie geleentheid is nie net die son verduister nie, maar het die maan geweier om die sonlig te weerkaats. Dit was ’n duisternis wat verhinder het dat die son op die maanskyf geskyn het. En soos Noah Webster baie jare later uitgedruk het: “Daar is nog nooit ’n bevredigende rede vir hierdie duisternis aangevoer nie.”

GSAM 95.1Oor hierdie donker dag het Herschel, die sterrekundige, gesê: “Die Donker Dag in Noord-Amerika was een van daardie wonderlike natuurverskynsels waarvan altyd met belangstelling gelees sal word, maar wat die filosofie nie kan verklaar nie.”

GSAM 95.2Diegene wat die duisternis van die nag van 19 Mei 1780 beskryf het, het gesê dat, ondanks die volle maan, “as elke stralende liggaam in die heelal uit die bestaan uitgeslaan is, die duisternis nie meer volmaak kon wees nie.”

GSAM 95Die vallende sterre

GSAM 95.3Die derde van hierdie tekens, die val van die sterre, is op 13 November 1833 vervul. Daardie nag, of liewer vanaf vyf uur voor dagbreek, was daar ’n meteoorreën wat deur sommige vergelyk is met strome vuur wat uit die hemel neerkom; deur ander met vonke wat van ’n groot vuurwerkstuk afvlieg. Hierdie verskynsel het heel Noord-Amerika bedek, van die Golf van Mexiko in die suide tot by die Hudsonbaai in die noorde, en van die Sandwich-eilande in die weste tot binne ’n paar honderd myl van Liverpool in die ooste. Oral waar dit waargeneem is, was dit dieselfde deurlopende reën van sterre, wat so dig soos sneeuvlokkies in ’n sneeustorm geval het.

GSAM 95.4Oor hierdie sterrereën in 1833 haal ons verder aan uit die Connecticut Observer van 25 Nov. 1833:—

GSAM 95.5“Die redakteur van die Old Countryman maak ’n baie ernstige saak van die ‘vallende sterre.’ Hy sê, ‘Ons verklaar die vuurreën, wat ons verlede Woensdagoggend gesien het, as ’n verskriklike tipe, ’n seker voorloper, ’n barmhartige teken, van daardie groot en vreeslike dag wat die inwoners van die aarde sal aanskou wanneer die sesde seël geopen word. Die tyd is net om die draai, beskryf nie net in die Nuwe Testament nie, maar ook in die Ou Testament; en ’n meer korrekte prentjie van ’n vyeboom wat sy vrugte afwerp wanneer dit deur ’n magtige wind geskud word, kon nie waargeneem word nie.’”

GSAM 96Thomas Burnett se Voorspelling

GSAM 96.1Die mense is deur die mense van vroeër tye geleer om uit te sien na ’n letterlike vervulling van hierdie teken. Thomas Burnett, in sy Theory of the Earth, gedruk in Londen, n.C. 1697, het van Matteus 24:29 gesê:—

GSAM 96.2“Geen twyfel dat daar in daardie tyd allerhande vurige meteore sal wees; en onder andere dié wat vallende sterre genoem word, wat, alhoewel hulle afsonderlik nie noemenswaardig is nie, tog, as hulle in groot getalle vermenigvuldig word, vallende, soos die profeet sê, soos blare van die wingerd of vye van die vyeboom, ’n verbysterende gesig sou bied.... Ons hoef nie hierdie dinge as hiperboliese en poëtiese uitdrukkings te beskou nie, maar as onverbloemde profesieë en dinge wat letterlik sal gebeur.”

GSAM 96Professor Olmstead se getuienis

GSAM 96.3Professor Olmstead van Yale College, Mass., wat “Amerika se grootste meteoroloog” genoem is, het oor die vallende sterre van 13 Nov. 1833 gesê:—

GSAM 96.4“Die omvang van die reën van 1833 was sodanig dat dit nie ’n onbeduidende deel van die aarde se oppervlak bedek het nie, van die middel van die Atlantiese Oseaan in die ooste tot die Stille Oseaan in die weste; en van die noordelike kus van Suid-Amerika tot onbepaalde gebiede onder die Britse besittings in die noorde. Die vertoning van vallende sterre was nie net sigbaar nie, maar het oral dieselfde voorkoms aangebied.”

GSAM 96.5Van hierdie vertoning, wat omstreeks 11 nm op 12 Nov. begin het en tot omstreeks 4 vm op die 13de geduur het, sê die professor:—

GSAM 96.6“Dié wat so gelukkig was om die vertoning van vallende sterre op die oggend van 13 Nov. 1833 by te woon, het waarskynlik die grootste vertoning van hemelse vuurwerke gesien wat ooit sedert die skepping van die wêreld gesien is, of ten minste binne die annale wat deur die bladsye van die geskiedenis gedek word.”

GSAM 97Sterre-reën ook in Europa gesien

GSAM 97.1In ’n boek wat in 1835 deur Leonard Heinrich Kelber in Stuttgart, Duitsland, gepubliseer is, verneem ons dat hierdie teken aan daardie kant van die Atlantiese Oseaan in dieselfde maand, maar ’n paar dae later, herhaal is. Hy sê:—

GSAM 97.2“Op 25 November 1833 was daar ’n pragtige vertoning van vallende sterre op die kontinent Europa,” en “in Minsterburg, Silesië, het sterre geval soos ’n reën van vuur. Saam met hulle het vuurbolle geval, wat die nag so helder gemaak het dat die mense gedink het dat die huise naby hulle moes brand.

GSAM 97.3“Terselfdertyd in Prin, Oostenryk, was daar ’n vallende sterreverskyning wat ’n ruimte van meer as vyfhonderd vierkante myl bedek het. Dit is deur sommige beskryf as soos strome vuur wat uit die hemel neerkom. Sommiges het dit ’n vuurreën genoem. Perde was daardeur bang en het op die grond geval. Baie mense het uit vrees siek geword.”

GSAM 97Toepassing van die Gelykenis

GSAM 97.4Terwyl ons in hierdie lyn van profesie verby die vervulling van die derde teken—die val van die sterre—gaan, sê ons Heiland: “Leer nou ’n gelykenis van die vyeboom.” Hierdie taal geld nie vir die geslag wat geleef het toe ons Here hierdie rede gegee het nie, maar vir die geslag wat hierdie dinge vervul sou sien—nie besig om vervul te word nie, maar vervul. Die dinge wat vervul moet word as tekens dat Christus aan die deur is, sluit nie die bewing van die hemele in wanneer Hy werklik gesien sal word wat kom nie. Hierdie tekens van sy nabye koms sluit hierdie derde teken in, dié in die sterre. Die Here se vasgestelde tyd vir die mense om ’n gelykenis van die vyeboom te leer, val aan hierdie kant van 1833. Hier is die Here se tyd vir die wêreld om wakker geskud te word vir die groot waarheid dat sy koms voor die deur is, en dat sy koms sal wees voordat die geslag wat daardie gelykenis hoor, verbygaan. So sien ons hoe die tyd in hierdie profesie aangedui word wanneer die groot adventverkondiging aan die wêreld gegee moet word.

GSAM 98’n Wêreldwye Proklamasie

GSAM 98.1In vervulling van hierdie voorspelling vind ons dat juis toe en daar in 1833, die Here sy boodskappers of dienaars in verskeie dele van die wêreld opgerig het, wat van 1833 tot 1844 die kreet van Christus se naderende koms laat hoor het, “selfs by die deure;” en hierdie het die gelykenis van die vyeboom geleer, en gewys op hierdie tekens van sy koms, net soos Hy hulle opdrag gegee het om te doen. Hierdie boodskap, hetsy deur die lewende leraar of deur die middel van die gedrukte bladsy, het elke sendingstasie in die wêreld en elke seehawe op aarde bereik.

GSAM 98.2Die omvang van die boodskap is duidelik uiteengesit deur die redakteur van die Voice of Truth, van Rochester, N.Y., in ’n uitgawe van Januarie 1845:—

GSAM 98.3“Die ewige evangelie, soos beskryf in Openbaring 14:6, 7, is na elke nasie, stam, taal en volk gebring; en met ’n luide stem gesê: ‘Vrees God en gee Hom heerlikheid, want die uur van Sy oordeel het gekom; en aanbid Hom wat die hemel, die aarde, die see en die waterfonteine gemaak het.’ Geen saak kan duideliker met feite bewys word as dat hierdie boodskap in die afgelope paar jaar deur die prediking van Christus se koms in 1843 [1843, Joodse tyd—ons tyd, 1844], of binnekort, na elke nasie en taal onder die hemel gedra is nie. Deur middel van lesings en publikasies het die geluid oor die hele aarde uitgegaan, en die woorde tot aan die einde van die wêreld.”

GSAM 98.4Sommige mense, wat nie met die feite vertroud is nie, het die beweging van die tweede koms beskou as beperk tot ’n sekere lokaliteit, en veronderstel dat dit ’n werk is wat verband hou met William Miller en ’n paar honderd predikante wat met hom geassosieer is in die noordelike deel van die Verenigde State. Vir sulke mense mag dit ’n verrassing wees om te verneem dat die beweging in Amerika, waarin predikante Miller en Himes prominente leiers was, maar ’n klein deel was van ’n groot beweging wat, soos hierbo vermeld, “tot aan die einde van die aarde” gegaan het.

GSAM 99HOE DIE BEWEGING IN VERSKEIE NASIES BEGIN HET

GSAM 99.1Die Here se tyd het gekom dat hierdie verkondiging na die wêreld uitgaan, en in twintig of meer verskillende dele van die aarde, ongeveer terselfdertyd, is mense opgerig wat, sonder kennis van mekaar se werk, uitgegaan het om hierdie boodskap in alle dele van die aarde te verkondig. Diegene wat in hoofstuk 4 genoem word, wat die lig ontvang het aangaande die afsluiting van die tweeduisend-driehonderd dae, met een uitsondering,—A. Campbell,—is aangespoor om betrokke te raak by die verkondiging van die boodskap van die eerste engel uit Openbaring 14; dit ook deur die direkte werking van die Gees van God, en nie deur die lig met mekaar te deel nie.

GSAM 99Vergelyk met die Hervorming

GSAM 99.2As ons dieselfde reël op hierdie beweging toepas wat D’Aubigné op die ontstaan van die groot Hervorming van die sestiende eeu toegepas het, moet dit sekerlik as die Here se boodskap en in die Here se tyd beskou word. Oor daardie Hervorming as geheel het die geskiedkundige gesê:—

GSAM 99.3“Duitsland het nie die waarheid aan Switserland oorgedra nie, en ook nie Switserland aan Frankryk, of Frankryk aan Engeland nie. Al hierdie lande het dit van God ontvang, net soos een deel van die wêreld nie die lig aan ’n ander deel oordra nie; maar dieselfde skitterende bol kommunikeer dit direk aan die hele aarde. Christus, die dageraad van bo, oneindig verhewe bo alle mensdom, was in die tyd van die Hervorming, soos by die vestiging van die Christendom, die goddelike vuur wat die wêreld lewe gegee het. In die sestiende eeu is een en dieselfde leer terselfdertyd in die huise en kerke van die mees afgeleë en uiteenlopende nasies gevestig. Die rede is dat dieselfde Gees oral besig was om dieselfde geloof voort te bring.

GSAM 99.4“Die Hervorming van Duitsland en dié van Switserland demonstreer hierdie waarheid. Zwingle het geen omgang met Luther gehad nie. Daar was, sonder twyfel, ’n skakel tussen hierdie twee mans; maar ons moet daarna bo die aarde soek. Hy wat van die hemel af die waarheid aan Luther gegee het, het dit aan Zwingle gegee. God was die middel van kommunikasie tussen hulle. ‘Ek het begin om die evangelie te preek,’ sê Zwingle, ‘in die genadejaar 1516, met ander woorde, op ’n tydstip toe die naam van Luther nog nooit in ons land gehoor is nie. Ek het die leer van Christus nie van Luther geleer nie, maar uit die woord van God. As Luther Christus preek, doen hy wat ek doen; dit is alles.’”⁶

GSAM 100.1Wat die werk van Farel en Lefèvre in Frankryk betref, sê die geskiedkundige:—

GSAM 100.2“Die Hervorming in Frankryk was dus nie ’n vreemde invoer nie. Dit het sy geboorte op Franse bodem gehad; dit het in Parys ontkiem; dit het sy eerste wortels in die universiteit self gehad, wat die tweede mag in die Romeinse Christendom gevorm het. God het die beginsels van die werk in die opregte harte van die mense van Pikardië en Dauphiné geplaas voordat dit in enige ander land begin het.

GSAM 100.3“Ons het gesien dat die Switserse Hervorming onafhanklik was van die Duitse Hervorming. Die Franse Hervorming was op haar beurt onafhanklik van albei. Die werk het gelyktydig in hierdie verskillende lande begin, sonder enige kommunikasie met mekaar; soos in ’n geveg, beweeg al die verskillende magte wat die leër uitmaak, op dieselfde oomblik, al sê nie een vir die ander om op te marsjeer nie, omdat een en dieselfde bevel, wat van dieselfde Hoofbevelvoerder uitgaan, deur almal gehoor word. Die tyd was vervul, die mense was gereed, en God het die Hervorming van sy kerk in alle lande gelyktydig begin. Sulke feite bewys dat die groot Hervorming van die sestiende eeu ’n goddelike werk was.”⁷

GSAM 100.4Oor die Hervorming in Engeland, onder Thos. Bilney, Fryth, Tyndale, en ander, sê D’Aubigné verder:—

GSAM 100.5“Die Hervorming in Engeland het dus onafhanklik van Luther en Zwingli begin, wat uitsluitlik aan God ontleen is. Daar was in al hierdie Christelike lande ’n gelyktydige werking van die goddelike woord. Die oorsprong van die Hervorming in Oxford, Cambridge en Londen was die Griekse Nuwe Testament wat deur Erasmus gepubliseer is. [Tyndale en Thomas Bilney het Cambridge in die jaar 1519 verlaat.] Daar het ’n dag gekom toe Engeland trots was op hierdie verhewe oorsprong van die Hervorming.”⁸

GSAM 101.1Die adventproklamasie het op ’n soortgelyke wyse ontstaan as dié wat hierbo in die Hervorming opgespoor is. Mense is gelyktydig in meer as vier keer soveel dele van die wêreld in beweging gebring, sonder enige kennis van, of enige uitruiling van gevoelens met, mekaar, en het begin met die verkondiging van dieselfde Skrifwaarhede, nie net in vier nasies van die aarde nie, maar aan die hele beskawde wêreld.

GSAM 101Joseph Wolff se arbeid

GSAM 101.2Dit mag op hierdie punt goed wees om aandag te vestig op feite rakende die omvang van die adventproklamasie:—

GSAM 101.3“In 1831 is Joseph Wolff, D.D., as ’n sendeling van Groot-Brittanje uitgestuur om onder die Jode van Palestina te werk. Hy het, volgens sy joernale tot in die jaar 1845, die Here se spoedige koms in Palestina, Egipte, aan die kuste van die Rooi See, Mesopotamië, die Krim, Persië, Georgië, regdeur die Ottomaanse Ryk, in Griekeland, Arabië, Turkye, Bokhara, Afghanistan, Kasjmier, Hindostaan, Tibet, in Nederland, Skotland, Ierland, in Konstantinopel, Jerusalem, Sint-Helena, ook aan boord van skepe in die Middellandse See, en in New York-stad, aan alle denominasies verkondig. Hy verklaar dat hy onder Jode, Turke, Mohammedane, Parses, Hindoes, Kaldeërs, Jezidi’s, Siriërs, Sabeeërs, pasjas, sjeiks, sjahs, die konings van Organtsh en Bokhara, die koningin van Griekeland, ensovoorts, gepreek het.”⁹

GSAM 101.4In Jemen, die streek bewoon deur die nakomelinge van Hobab, Moses se skoonvader, het Joseph Wolff ’n boek gesien waarvan hy so praat: “Die Arabiere van hierdie plek het ’n boek met die naam ‘Seera,’ wat handel oor ‘Die Tweede Koms van Christus en Sy Heerskappy in Glorie!’”¹⁰

GSAM 102.1In Jemen het hy ses dae by die Rechabiete deurgebring, van wie hy sê: “Hulle drink nie wyn nie, plant geen wingerde nie, saai geen saad nie, woon in tente, en onthou die woorde van Jonadab, die seun van Rechab. By hulle was kinders van Israel, van die stam van Dan, wat naby Terim in Hatramawt woon, wat, saam met die kinders van Rechab, die spoedige koms van die Messias in die wolke van die hemel verwag.”

GSAM 102.2Ons sien uit die bogenoemde dat Wolff self in daardie veertien jaar die nuus van Christus se koms by die deure in meer as twintig verskillende nasies verkondig het. Tydens dieselfde tyd is die leer wyd in Duitsland, veral in die suide onder die Morawiërs, versprei.

GSAM 102Die Boodskap in Duitsland en Rusland

GSAM 102.3’n Engelse skrywer, Mourant Brock, vertel ons dat “in Württemberg ’n Christelike kolonie was wat uit honderde bestaan het, wat die spoedige koms van Christus verwag het.” Die leer is in ander dele van Duitsland verkondig deur Hengstenberg, van wie destyds gesê is dat hy die mees begaafde teoloog in Duitsland was.

GSAM 102.4In die Review and Herald, 13 Desember 1892, sê Pastoor L. R. Conradi van Duitsland:—

GSAM 102.5“Bengel, in Duitsland, het in baie harte die liefde vir die verskyning van onse Here ontbrand, wat duisende daartoe gelei het om die profetiese woord soos nog nooit tevore te bestudeer.... Die lig het in Duitsland geskyn, en publikasies wat die toepassing van die tweeduisend driehonderd dae toon, is daar versprei. ’n Religieuse ontwaking het gevolg, veral in Württemberg, en toe vervolging ontstaan het, het honderde gesinne na Suid-Rusland getrek en dit daar onder hul eie landgenote versprei wat baie jare tevore daarheen verhuis het. Toe die predikante hul kerke gesluit het, het hulle, met enkele uitsonderings, hul ‘stunden’, of ‘uur’-byeenkomste, in privaat huise gehou, en honderde is bekeer. Selfs in daardie tyd is die Sabbat onder hulle bespreek, maar omdat niemand die inisiatief geneem het nie, is dit verstik. ’n Russiese boer is in die ‘stunden’ bekeer en het toe dieselfde werk onder die Russe begin. Dit het uiteindelik gelei tot die groot ‘Stundist’-beweging van vandag, wie se invloed tot in die mees afgeleë hoek van Siberië en die Trans-Kaukasus strek.”

GSAM 103.1In die Review and Herald van 31 Julie 1891 verskyn ’n verklaring van Pastoor Conradi oor Broeder Schäche van Australië, wat, ten tyde waarvan hy praat, in Silesië gewoon het en ’n deel van die tyd in die belang van die tuismissie van Vader Gosner, ’n bekende Duitse evangelis en teoloog, gewerk het. Van Broeder Schäche gee hy die volgende oor Kelber se boek:—

GSAM 103.2“Na 1836, of toe Bengel se Berekening verstryk het, het daar in die Schweidnitz-distriksblad ’n kennisgewing verskyn van die boekwinkel van mnr. Sommerfeldt daar, oor ’n boek van L. Henry Kelber, oor die groot en blye gebeure wat in die jare 1843 en 1844 sou plaasvind. Die presiese titel van die boek onthou ek nie. Ons het genoemde boek bekom en dit in die jaar 1839–40 saam met ’n aantal belangstellendes met geslote deure gelees. Die boek het uit Daniël, die Openbaring en Matteus 24 aangetoon dat die einde naby was, en het ook ’n berekeningstabel bevat wat wys hoe bogenoemde datum bereik is.”

GSAM 103Die Boodskap in Groot-Brittanje

GSAM 103.3In ’n Engelse publikasie met die titel The Millennium word verklaar dat “sewehonderd predikante van die Kerk van Engeland die kreet van die terugkeer van die Verlosser laat hoor het.” Onder sommige van die mees begaafde predikante van daardie tyd was dié wat die adventleer in Engeland van 1840 tot 1844 verkondig het. Van hierdie sal ons die name van Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Ds. A. Dallas, M.A. [in sy boek, Look to Jerusalem, bladsy 114, pas hy die gelykenis van Matteus 24 op hierdie geslag toe], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, ens. noem.

GSAM 104Die Boodskap in Nederland

GSAM 104.1Die leer van die tweede koms is in Nederland verkondig deur Hentzepeter, wat destyds na bewering die bekwaamste predikant in daardie land was. Hy was bewaker van die Koninklike Museum in Den Haag, aangestel deur die koning. Hy sê van homself, in ’n brief geskryf aan die redakteur van die Midnight Cry in Junie 1844, dat sy aandag eers op die onderwerp gevestig is deur ’n baie indrukwekkende droom. Hy het die Skrifte oor die onderwerp ondersoek en in die jaar 1830 ’n pamflet gepubliseer waarin hy die leer uiteensit. In 1841 het hy nog ’n pamflet oor die einde van die wêreld gepubliseer. In dieselfde brief sê hy dat die eerste inligting wat hy ontvang het oor William Miller en ander wat openlik die leer van Christus se naderende koms verkondig het, in 1842 was, deur met ’n man te gesels wat uit Amerika na Nederland gekom het.

GSAM 104Die Boodskap In Tartary

GSAM 104.2So vroeg as 1821 is die leer van die Here se koms in Tartary geglo en geleer. Ongeveer hierdie tyd is ’n Ierse sendeling na daardie land gestuur, en ’n Tartarpriester het hom die vraag gestel: “Wanneer sal Christus die tweede keer kom?” Hy het geantwoord dat hy glad niks daarvan af geweet het nie, waarop die priester groot verbasing uitgespreek het oor so ’n antwoord van ’n sendeling wat gekom het om hulle die leringe van die Bybel te leer, en opgemerk het dat hy gedink het “iedereen wat ’n Bybel het, sou dit kon weet.” Die priester het toe sy sienings gegee en verklaar dat hy gedink het Christus sou omstreeks n.C. 1844 kom. Hierdie feit kom voor in die Irish Magazine, 1821.

GSAM 104Die Boodskap in Amerika, Indië en op die Kontinent

GSAM 104.3In Advent Tracts, Deel 2, bladsy 135, 1844, sê Mourant Brock van Engeland:—

GSAM 105.1“Dit is nie net in Groot-Brittanje dat die verwagting van die nabye terugkeer van die Verlosser gekoester word en die waarskuwingsstem opgehef word nie, maar ook in Amerika, Indië en op die kontinent van Europa. In Amerika verkondig sowat driehonderd predikers van die woord dus ‘hierdie evangelie van die koninkryk;’ terwyl in hierdie land sowat sewehonderd van die Kerk van Engeland dieselfde kreet laat hoor.”

GSAM 105Na elke seehawe in die wêreld

GSAM 105.2E. R. Pinney, van Seneca Falls, N.Y., ’n toegewyde Baptistepredikant wat sy lewe gegee het aan die verkondiging van die adventleer, het in sy Exposition of Matthew 24, bladsye 8, 9, gesê:—

GSAM 105.3“So vroeg as 1842 is publikasies oor die tweede koms na elke sendingstasie in Europa, Asië, Afrika en Amerika, aan beide kante van die Rockyberge, gestuur.... Die bevelvoerders van ons skepe en die matrose vertel ons dat hulle geen hawe aanloop waar hulle nie vind dat hierdie verkondiging hulle voorafgegaan het nie, en dat daar gereeld navrae daaroor aan hulle gerig word.”

GSAM 105Drieduisend wat die Boodskap Proklameer

GSAM 105.4Predikant G. W. Mitchel van Zanesville, Ohio, ’n ander predikant wat self die leer verkondig het, het in ’n gesprek by Newark, Ohio, aan die skrywer gesê, 8 Aug. 1894, dat Predikant William Miller vir hom gesê het, in ’n gesprek by McConnellsville, Ohio, in September 1844, dat hy die “name en adresse van drieduisend predikante in verskeie dele van die wêreld gehad het wat verkondig het: ‘Vrees God en gee Hom heerlikheid, want die uur van Sy oordeel het gekom,’ waarvan die grootste deel in Noord-Amerika en Groot-Brittanje was.”

GSAM 105.5William Miller het, toe hy oor die uitgebreide verspreiding van hierdie “roep” gepraat het, gesê:—

GSAM 105.6“Een of twee in elke uithoek van die wêreld het die nuus verkondig, en almal stem saam oor die tyd,—Wolff van Asië; Irving, voorheen van Engeland; Mason van Skotland; Davis van Suid-Carolina; en ’n hele aantal in hierdie streek, is, of was, besig om die kreet uit te roep.”¹¹

GSAM 106Hutchinson se Voice of Elijah uitgesaai

GSAM 106.1Predikant R. Hutchinson is in 1837 uit Engeland gestuur as ’n Wesleyaanse sendeling na Kanada. Hy het uiteindelik in Montreal gaan woon. Hy het ’n baie uitgebreide kennissekring in buitelandse lande gehad. In die jare 1843 en 1844 het hy ’n koerant met die naam Voice of Elijah uitgegee, waarin hy die adventleer behandel het. Aangesien hy maklike toegang tot skepe na buitelandse lande gehad het en die voorreg gehad het om groot pakkies van sy geskrifte sonder poskoste te stuur, het hy dit in groot hoeveelhede na alle uithoeke van die aarde gestuur. Hy het van sy eie werk gesê dat hy dit vrylik na Nova Scotia, New Brunswick, Newfoundland, Engeland, Ierland, Skotland, Wallis, Frankryk, Duitsland, Konstantinopel, Rome en alle dele van die Britse koninkryk en sy kolonies gestuur het.

GSAM 106In die Sandwich-eilande

GSAM 106.2In die Midnight Cry van 12 Oktober 1843, was ’n brief van mev. O. S. Burnham, van Kaloa, eiland Kaui, Sandwich-eilande. Sy en haar man was skoolonderwysers op daardie plek. Hulle het die adventleer daar aanvaar en verkondig, en ’n groep gelowiges het saam met hulle op die eilande aanbid.

GSAM 106Die Boodskap Vergelyk Met Dié Van Johannes Die Doper

GSAM 106.3Sodoende sien ons dat die adventleer in ’n mate geproklameer is wat volstrek voldoende was om die Skrifvoorspellings daaroor te vervul.

GSAM 106.4Die boodskap wat die eerste koms van Christus moes aankondig, is deur die profeet Jesaja in hierdie woorde gestel: “Die stem van hom wat in die woestyn roep: Berei die weg van die Here, maak in die wildernis ’n pad gelyk vir onse God. Elke vallei moet verhef word, en elke berg en heuwel moet laag gemaak word: en die kromme moet reguit gemaak word, en die ruwe plekke gelykgemaak word: en die heerlikheid van die Here sal geopenbaar word, en alle vlees sal dit saam sien: want die mond van die Here het dit gespreek.”¹² Hierdie profesie is vervul in die bediening van “Johannes die Doper, wat in die woestyn van Judea gepreek en gesê het: Bekeer julle, want die koninkryk van die hemele is naby.”¹³

GSAM 107.1Hierdie man alleen het, gedurende ses maande se arbeid in die een land Judea, hierdie wonderlike voorspelling vervul. Terwyl hierdie profesie Johannes se werk wat tyd en plek betref beperk het, is dit nie so met daardie profesieë wat verband hou met die verkondiging van die tweede koms nie, want die werk moes met ’n “luide kreet” wees, wêreldwyd in omvang.

GSAM 107.2So word dit gesien, in die lig van die aangebode feite, hoe akkuraat die profesie aangaande die boodskap van die koms vervul is. God se tyd het gekom om die gelykenis van die vyeboom te leer, om die eerste aankondiging van die eerste engel se boodskap te gee, en Hy het sy boodskappers opgerig om die roep tot alle nasies, volke en tale uit te roep.