Раздзел 5 — Пасланне аб Другім прышэсці

GSAM 93.1«ЦЯПЕР вывучыце прытчу пра смакоўніцу: калі яе парастак становіцца мяккім і выпускае лісце, вы ведаеце, што лета блізка; гэтаксама і вы, калі ўбачыце ўсё гэта, ведайце, што гэта [на палях: ён] блізка, ужо ля дзвярэй. Сапраўды кажу вам: не мінецца гэтае пакаленне, пакуль усё гэта не споўніцца. Нябёсы і зямля мінуцца, але словы мае не мінуцца».¹

GSAM 93.2У гэтым урыўку наша ўвага скіравана на час, калі можна даведацца, што прыйсце Хрыста «ўжо блізка», з такой жа пэўнасцю, з якой мы ведаем, што блізка лета, калі бачым, як з'яўляюцца першыя пяшчотныя маладыя лісткі. Таксама можна ведаць, што мы прыйшлі да пакалення, якое не сыдзе са сцэны дзеянняў, пакуль не прыйдзе сам Хрыстос. Калі надыходзіць час спазнаць прытчу, абсалютна праўдзіва, што гэта час Гасподні, каб узняць настаўнікаў, якія будуць вучыць прытчы. Пытанне апостала ў іншым месцы гэтаксама пасуе і сюды: «Як яны пачуюць без прапаведніка? і як прапаведуюць, калі не будуць пасланыя?»²

GSAM 93Час знакаў

GSAM 93.3У папярэднім раздзеле мы бачылі, як было атрымана веданне пра заканчэнне перыяду ў дзве тысячы трыста дзён, і што ён распасціраецца да «гадзіны Ягонага суда». У прытчы, прадстаўленай тут, мы прыводзімся да Божага часу, калі гэтая прытча і пасланне «суда» павінны быць абвешчаны свету. Пасля таго, як Ён гаварыў пра вялікі «уціск», які павінен быў прыйсці на Яго народ і які павінен быў быць «скарочаны», Збаўца сказаў: «Адразу ж пасля ўціску тых дзён сонца пацямнее, і месяц не дасць свайго святла, і зоркі будуць падаць з неба, і сілы нябесныя пахіснуюцца; і тады з'явіцца знак Сына Чалавечага на небе».³

GSAM 94.1Звярніце ўвагу: пра апошні згаданы знак не сказана, што ён — знак яго прышэсця; а знак таго, што Сын Чалавечы там і бачна, як Ён прыходзіць. Падзеі, прыведзеныя ў гэтым тэксце як знакі, на якіх трэба будаваць веру ў яго блізкае прышэсце, — гэта знакі ў сонцы, месяцы і зорках. Іншыя падзеі, якія ідуць далей, адбываюцца ў сувязі з яго сапраўдным прышэсцем на хмарах нябесных. Такім чынам, адразу пасля трэцяга з гэтых знакаў — таго, што ў зорках, — прыходзіць час Госпада ўзнесці сваіх настаўнікаў, каб навучаць, што прышэсце Хрыста блізка.

GSAM 94.2Што да часу з'яўлення гэтых знакаў: сонца павінна было пацямнець адразу пасля ўціску.⁴ Як запісаў Марк, гэта павінна было адбыцца «ў тыя дні, пасля таго ўціску».⁵ Наш Збаўца сказаў, што дні будуць скарачаны. Паводле ўказу Марыі Тэрэзіі і Актаў аб верацярпімасці з 1773 па 1776 год лютасць пераследу супраць царквы была скарочана. Хоць улада, што пераследавала, захоўвала кантроль над грамадзянскай уладай да 1798 года, яе пераследы спыніліся каля 1773 года. Параўнанне выказванняў Збаўцы паказвае, што першая з гэтых прыкмет адбылася ў перыяд паміж 1773 і 1798 гадамі.

GSAM 94Цёмны дзень і ноч

GSAM 94.319 мая 1780 года сонца звышнатуральна пацямнела. Гэта было не сонечнае зацьменне, бо месяц быў у поўні напярэдадні. Нягледзячы на гэта, з адзінаццатай гадзіны раніцы да адзінаццатай гадзіны ночы ўся паўночна-ўсходняя частка Злучаных Штатаў была пакрыта цемрай. У той дзень не толькі сонца пацямнела, але і месяц адмовіўся адбіваць сонечнае святло. Гэта была цемра, якая перашкаджала сонцу ззяць на дыску месяца. І, як выказаўся Ноа Уэбстэр праз шмат гадоў, «ніколі не было прыведзена ніякай задавальняючай прычыны гэтай цемры».

GSAM 95.1Пра гэты змрочны дзень астраном Гершэль сказаў: «Цёмны дзень у Паўночнай Амерыцы быў адной з тых цудоўных з'яў прыроды, пра якія заўсёды будуць чытаць з цікавасцю, але якія філасофія не ў стане растлумачыць».

GSAM 95.2Тыя, хто апісваў цемру ночы 19 мая 1780 года, казалі, што, нягледзячы на поўню, «калі б кожнае ззяючае цела ва ўніверсуме знікла, цемра не была б больш поўнай».

GSAM 95Зорны дождж

GSAM 95.3Трэці з гэтых знакаў, зорны дождж, збыўся 13 лістапада 1833 года. У тую ноч, дакладней пачынаючы за пяць гадзін да світання, адбыўся метэорны дождж, які адны параўноўвалі з патокамі агню, што спускаліся з неба, а іншыя — з іскрамі, што злятаюць з вялізнага феерверка. Гэта з'ява пакрыла ўсю Паўночную Амерыку, ад Мексіканскага заліва на поўдні да заліва Хадсана на поўначы і ад Сандвічавых астравоў на захадзе да некалькіх соцень міль ад Ліверпуля на ўсходзе. Дзе б яе ні назіралі, гэта быў адзін і той жа бесперапынны дождж зорак, якія падалі так густа, як сняжынкі ў снегападзе.

GSAM 95.4Адносна гэтага зорнага дажджу 1833 года мы далей цытуем з Connecticut Observer ад 25 лістапада 1833 года:—

GSAM 95.5«Рэдактар Old Countryman вельмі сур'ёзна ставіцца да „падаючых зорак“. Ён кажа: „Мы лічым вогненны дождж, які мы бачылі ў мінулую сераду раніцай, жудасным правобразам, пэўным папярэднікам, міласэрным знакам таго вялікага і жахлівага дня, сведкамі якога стануць жыхары зямлі, калі будзе адкрыта шостая пячатка. Час гэты ўжо блізка, апісаны не толькі ў Новым Запавеце, але і ў Старым; і немагчыма было ўбачыць больш дакладнае адлюстраванне смакоўніцы, што скідае свае плады, калі яе ахінае магутны вецер“».

GSAM 96Прагноз Томаса Бернета

GSAM 96.1Тыя, хто жыў у ранейшыя часы, навучылі людзей чакаць даслоўнага выканання гэтага знака. Томас Бернет у сваёй Theory of the Earth, надрукаванай у Лондане ў 1697 годзе, сказаў пра Мацвея 24:29:—

GSAM 96.2«Няма сумневаў, што ў той час будуць розныя агністыя метэоры; і сярод іншых — так званыя зоркі, што падаюць. Хоць паасобку яны і нязначныя, калі б іх стала вельмі шмат і яны падалі, як кажа прарок, як лісце з вінаграднай лазы ці фігі са смакоўніцы, яны стварылі б ашаламляльнае відовішча... Мы не павінны разглядаць гэтыя рэчы як гіпербалізаваныя і паэтычныя выразы, а як адкрытыя прароцтвы і тое, што адбудзецца літаральна».

GSAM 96Сведчанне прафесара Олмстэда

GSAM 96.3Прафесар Олмстэд з Ельскага каледжа, штат Масачусетс, якога называюць «найвялікшым метэоралагам Амерыкі», сказаў пра зоркі, што падаюць, 13 лістапада 1833 года:—

GSAM 96.4«Маштаб ліўня 1833 года быў такім, што ён пакрыў немалую частку паверхні Зямлі, ад сярэдзіны Атлантыкі на ўсходзе да Ціхага акіяна на захадзе; і ад паўночнага ўзбярэжжа Паўднёвай Амерыкі да невызначаных рэгіёнаў сярод брытанскіх уладанняў на поўначы. Відовішча падаючых зорак было не толькі бачным, але і паўсюль мела аднолькавы выгляд».

GSAM 96.5Пра гэтае відовішча, якое пачалося каля 23:00 12 лістапада і працягвалася да прыкладна 4:00 13-га, прафесар кажа:—

GSAM 96.6«Тыя, каму пашчасціла стаць сведкамі гэтага шоу падаючых зорак раніцай 13 лістапада 1833 года, верагодна, убачылі найвялікшае відовішча нябесных феерверкаў, якое калі-небудзь назіраў свет з моманту свайго стварэння, ці, прынамсі, за ўвесь перыяд, апісаны старонкамі гісторыі».

GSAM 97Зорны дождж быў бачны і ў Еўропе

GSAM 97.1У кнізе, апублікаванай Леанардам Генрыхам Келберам у Штутгарце, Германія, у 1835 годзе, мы даведваемся, што гэтая з'ява паўтарылася на тым беразе Атлантыкі ў тым жа месяцы, але праз некалькі дзён пазней. Ён кажа:—

GSAM 97.2«25 лістапада 1833 года на кантыненце Еўропа была выдатная з'ява падаючых зорак», і «ў Мінстэрбургу, Сілезія, зоркі падалі, як дождж з агню. Разам з імі падалі агнявыя шары, якія так асвятлялі ноч, што людзі падумалі, быццам побач гараць дамы.

GSAM 97.3«У той жа час у горадзе Прын, Аўстрыя, адбылося зорнае падзенне, якое пакрыла плошчу больш за пяцьсот квадратных міль. Некаторыя апісвалі яго як патокі агню, што спускаліся з неба. Некаторыя называлі яго агнявым дажджом. Ад гэтага напалохаліся коні і паваліліся на зямлю. Многія людзі захварэлі са страху».

GSAM 97Прымяненне прытчы

GSAM 97.4Зыходзячы з гэтага прароцтва і пераходзячы далей за выкананне трэцяга знака — падзення зорак, — наш Збаўца кажа: «Навучыцеся прытчы пра смакоўніцу». Гэтыя словы адносяцца не да пакалення, якое жыло ў часы, калі наш Гасподзь прамаўляў гэтую навуку, а да пакалення, якое павінна было ўбачыць, што ўсё гэта споўнілася, — не спаўняецца, а ўжо споўнілася. Сярод спраў, што павінны здзейсніцца як знакі таго, што Хрыстос блізка, няма страсянення нябёсаў, калі Яго ўбачаць пры з'яўленні. Гэтыя знакі Яго блізкага прышэсця ўключаюць у сябе трэці знак — той, што ў зорках. Час, вызначаны Госпадам, калі людзі павінны вывучыць прытчу пра смакоўніцу, прыпадае на перыяд пасля 1833 года. Вось час, вызначаны Госпадам, каб свет абудзіўся да вялікай праўды, што Яго прышэсце блізка, і што яно адбудзецца, перш чым пройдзе тое пакаленне, якое пачуе гэтую прытчу. Такім чынам, мы бачым, як у гэтым прароцтве пазначаны час, калі свету павінна быць абвешчана вялікае пасланне аб прышэсці.

GSAM 98Сусветнае абвяшчэнне

GSAM 98.1У выкананне гэтага прадказання мы бачым, што менавіта тады, у 1833 годзе, Гасподзь уздымаў сваіх пасланцоў ці слугоў у розных частках свету, якія з 1833 па 1844 год абвяшчалі крык аб блізкім прышэсці Хрыста, «ужо ля дзвярэй»; і яны вучылі прытчы пра смакоўніцу, указваючы на гэтыя знакі Яго прышэсця, як Ён і наказваў ім рабіць. Гэтае пасланне, ці праз жывога настаўніка, ці праз друкаваную старонку, дайшло да кожнай місіянерскай станцыі ў свеце і да кожнага марскога порта на зямлі.

GSAM 98.2Абсяг гэтага паслання быў ясна выкладзены рэдактарам Voice of Truth з Рочэстэра, штат Нью-Ёрк, у выпуску за студзень 1845 года:—

GSAM 98.3«Вечная евангельская весць, як апісана ў Адкрыцці 14:6, 7, прапаведана кожнаму народу, роду, мове і люду; якая гаворыць моцным голасам: „Бога бойцеся і дайце яму славу, бо настала гадзіна суда ягонага; і пакланяйцеся Таму, Хто стварыў неба, і зямлю, і мора, і крыніцы вод“. Ніводная справа не можа быць больш ясна даказана фактамі, чым тая, што гэтае пасланне было данесена да кожнай нацыі і мовы пад небам за апошнія некалькі гадоў у прапаведаванні прышэсця Хрыста ў 1843 [1843, паводле яўрэйскага часу — наш час, 1844] годзе ці ў бліжэйшы час. Праз лекцыі і выданні гук разнёсся па ўсёй зямлі, а словы — да краёў свету.»

GSAM 98.4Некаторыя людзі, не знаёмыя з фактамі, лічылі рух другога прышэсця абмежаваным пэўнай мясцовасцю, мяркуючы, што гэтая праца звязана з Уільямам Мілерам і некалькімі сотнямі служыцеляў, якія былі з ім звязаны ў паўночнай частцы Злучаных Штатаў. Для такіх можа стаць сюрпрызам даведацца, што рух у Амерыцы, у якім пастары Мілер і Хаймс былі выбітнымі лідарамі, быў толькі невялікай часткай вялікага руху, які, як ужо згадвалася вышэй, распаўсюдзіўся «да краёў зямлі».

GSAM 99ЯК РУХ ПАЧЫНАЎСЯ Ў РОЗНЫХ НАРОДАХ

GSAM 99.1Настаў Божы час, каб гэтае абвяшчэнне дайшло да свету, і ў дваццаці ці больш розных кутках зямлі, прыкладна ў адзін і той жа час, узніклі людзі, якія, не ведаючы пра працу адно аднаго, пачалі абвяшчаць гэтае пасланне ва ўсе канцы зямлі. Тыя, хто згадваецца ў раздзеле 4, якія атрымалі святло наконт завяршэння дзвюх тысяч трохсот дзён, за адным выключэннем — А. Кэмпбэлам, — былі натхнёныя заняцца абвяшчэннем паслання першага анёла з Адкрыцця 14; гэта таксама адбылося праз прамое дзеянне Духа Божага, а не праз абмен святлом адзін з адным.

GSAM 99Параўнанне з Рэфармацыяй

GSAM 99.2Калі мы прыменім тое ж правіла да гэтага руху, якое Д'Обінэ прымяніў да ўздыму вялікай Рэфармацыі шаснаццатага стагоддзя, то ён, безумоўна, павінен быць залічаны як пасланне Гасподняе і ў час Гасподні. Пра тую Рэфармацыю ў цэлым гісторык сказаў:—

GSAM 99.3«Нямеччына не перадала праўду Швейцарыі, ні Швейцарыя Францыі, ні Францыя Англіі. Усе гэтыя краіны атрымалі яе ад Бога, гэтак жа, як адна частка свету не перадае святло іншай; але той самы ззяючы шар перадае яго непасрэдна ўсяму зямному шару. Хрыстос, світанне з вышынь, бясконца ўзвышаны над усім чалавецтвам, быў у часы Рэфармацыі, як і пры заснаванні хрысціянства, боскім агнём, які даў жыццё свету. У шаснаццатым стагоддзі адна і тая ж навука адначасова ўкаранілася ў дамах і цэрквах самых аддаленых і разнастайных народаў. Прычына ў тым, што адзін і той жа Дух усюды дзейнічаў, ствараючы адну і тую ж веру.

GSAM 99.4«Рэфармацыя Германіі і Рэфармацыя Швейцарыі дэманструюць гэтую праўду. Цвінглі не меў ніякіх зносін з Лютэрам. Несумненна, паміж гэтымі двума людзьмі існавала сувязь; але мы павінны шукаць яе вышэй за зямлю. Той, хто з неба даў праўду Лютэру, даў яе і Цвінглі. Бог быў пасярэднікам у зносінах паміж імі. „Я пачаў прапаведаць Евангелле,“ — кажа Цвінглі, — „у годзе ласкі 1516-м, іншымі словамі, у той час, калі імя Лютэра ў нашай краіне ніколі не было чутнае. Я не вучыўся вучэнню Хрыста ў Лютэра, а з Божага слова. Калі Лютэр прапаведае Хрыста, ён робіць тое ж, што і я; вось і ўсё“».⁶

GSAM 100.1Гаворачы пра дзейнасць Фарэля і Лефеўра ў Францыі, гісторык кажа:—

GSAM 100.2«Такім чынам, Рэфармацыя ў Францыі не была прынесена з-за мяжы. Яна нарадзілася на французскай зямлі; яна прарасла ў Парыжы; яна пусціла свае першыя карані ў самім універсітэце, які складаў другую ўладу ў рымскім хрысціянстве. Бог паклаў прынцыпы гэтай справы ў сумленныя сэрцы людзей з Пікардыі і Дафіны яшчэ да таго, як яна пачалася ў любой іншай краіне.

GSAM 100.3«Мы бачылі, што швейцарская Рэфармацыя была незалежнай ад нямецкай. Французская Рэфармацыя, у сваю чаргу, была незалежнай ад абедзвюх. Праца пачалася адначасова ў гэтых розных краінах, без усялякай сувязі паміж імі; як на бітве ўсе розныя сілы, што складаюць армію, рухаюцца ў адзін і той жа момант, хоць адзін не кажа другому маршыраваць, таму што ўсе чуюць адну і тую ж каманду, якая зыходзіць ад аднаго і таго ж Вярхоўнага галоўнакамандуючага. Час настаў, народ быў падрыхтаваны, і Бог пачаў Рэфармацыю сваёй царквы адначасова ва ўсіх краінах. Такія факты дэманструюць, што вялікая Рэфармацыя XVI стагоддзя была боскім дзеяннем».⁷

GSAM 100.4Адносна Рэфармацыі ў Англіі, пад кіраўніцтвам Томаса Білні, Фрыта, Тындаля і іншых, Д'Обінэ далей кажа:—

GSAM 100.5«Такім чынам, Рэфармацыя ў Англіі пачалася незалежна ад Лютэра і Цвінглі, абапіраючыся выключна на Бога. Ува ўсіх гэтых краінах хрысціянства адбывалася адначасовае дзеянне Божага слова. Пачаткам Рэфармацыі ў Оксфардзе, Кембрыджы, Лондане быў грэцкі Новы Запавет, выдадзены Эразмам. [Тындаль і Томас Білні пакінулі Кембрыдж у 1519 годзе.] Настаў дзень, калі Англія ганарылася гэтым высокім паходжаннем Рэфармацыі.»⁸

GSAM 101.1Заява аб прыходзе ўзнікла падобным чынам, як і тая, што была прасачана вышэй у Рэфармацыі. Людзі адначасова былі натхнёныя ў больш чым у чатыры разы большай колькасці частак свету, не маючы ніякіх ведаў адно пра аднаго, ніякіх зносін ці абмену думкамі, і пачалі абвяшчаць тыя ж ісціны Пісання — не проста ў чатырох народаў зямлі, а ўсяму цывілізаванаму свету.

GSAM 101Дзейнасць Джозэфа Вольфа

GSAM 101.2Магчыма, варта ў гэтым месцы звярнуць увагу на факты адносна маштабу абвяшчэння прышэсця:—

GSAM 101.3«У 1831 годзе Джозэф Вольф, доктар багаслоўя, быў адпраўлены місіянерам з Вялікабрытаніі для працы сярод яўрэяў Палестыны. Ён, згодна з яго дзённікамі, да 1845 года прапаведаваў хуткі прыход Госпада ў Палестыне, Егіпце, на берагах Чырвонага мора, Месапатаміі, Крыме, Персіі, Грузіі, па ўсёй Асманскай імперыі, у Грэцыі, Аравіі, Турцыі, Бухары, Афганістане, Кашміры, Індыі, Тыбеце, у Галандыі, Шатландыі, Ірландыі, у Канстанцінопалі, Ерусаліме, на востраве Святой Алены, а таксама на борце карабля ў Міжземным моры і ў Нью-Ёрку, прадстаўнікам усіх канфесій. Ён заяўляе, што прапаведаваў сярод яўрэяў, турак, мусульман, парсіян, індусаў, халдэяў, езід, сірыйцаў, сабейцаў, паш, шэйхаў, шахаў, каралёў Арганджа і Бухары, каралевы Грэцыі і г.д.»⁹

GSAM 101.4У Емене, у рэгіёне, заселеным нашчадкамі Хобаба, цесця Майсея, Джозэф Вольф убачыў кнігу, пра якую ён так піша: «Арабы гэтага месца маюць кнігу пад назвай „Seera“, якая распавядае пра „Другое прышэсце Хрыста і Яго слаўнае валадарства!“»¹⁰

GSAM 102.1У Емене ён правёў шэсць дзён з рэхабітамі, пра якіх ён кажа: «Яны не п'юць віна, не садзяць вінаграднікаў, не сеюць насення, жывуць у шатрах і памятаюць словы Яонадава, сына Рэхава. З імі былі сыны Ізраіля з роду Дана, якія жывуць каля Тэрыма ў Хатрамаўце і якія, разам з сынамі Рэхава, чакаюць хуткага прышэсця Месіі на хмарах нябесных».

GSAM 102.2З вышэйсказанага мы бачым, што за гэтыя чатырнаццаць гадоў сам Вольф абвяшчаў вестку аб прышэсці Хрыста ля дзвярэй у больш чым дваццаці розных народаў. У той жа час вучэнне шырока распаўсюджвалася ў Германіі, асабліва на поўдні сярод мараўцаў.

GSAM 102Пасланне ў Германіі і Расіі

GSAM 102.3Англійскі пісьменнік Мурэнт Брок паведамляе, што «ў Вюртэмбергу існавала хрысціянская калонія з сотняў чалавек, якая чакала хуткае прышэсце Хрыста». Гэтая навука прапагандавалася ў іншых частках Германіі Хенгстэнбергам, якога ў той час лічылі самым таленавітым тэолагам у Германіі.

GSAM 102.4У часопісе Review and Herald ад 13 снежня 1892 года пастар Л. Р. Конрадзі з Германіі кажа:—

GSAM 102.5«Бенгель у Германіі запаліў у многіх сэрцах любоў да з'яўлення нашага Госпада, што прывяло тысячы людзей да вывучэння прарочага слова як ніколі раней... Святло ззяла ў Германіі, і там распаўсюджваліся выданні, якія паказвалі прымяненне дзвюх тысяч трохсот дзён. Затым адбылося рэлігійнае абуджэнне, асабліва ў Вюртэмбергу, і калі пачаліся пераследы, сотні сем'яў адправіліся ў Паўднёвую Расію і там распаўсюдзілі вучэнне сярод сваіх суайчыннікаў, якія пераехалі туды шмат гадоў раней. Калі пастыры закрывалі свае цэрквы, з вельмі невялікімі выключэннямі яны праводзілі свае „штундэны“, або „гадзіны“ збораў, у прыватных дамах, і сотні людзей прыйшлі да веры. Ужо ў той час сярод іх абмяркоўваўся суботні дзень, але, паколькі ніхто не пачынаў, гэтае пытанне было заглушана. Адзін рускі фермер навернуўся падчас „штундэ“, і тады пачаў тую ж працу сярод рускіх. Гэта ўрэшце прывяло да вялікага „штундзісцкага“ руху сучаснасці, уплыў якога распаўсюджваецца на самыя аддаленыя куткі Сібіры і Закаўкалля».

GSAM 103.1У выданні Review and Herald ад 31 ліпеня 1891 года змешчана заява пастара Конрадзі наконт брата Шэчэ з Аўстраліі, які, на той час, пра які ідзе гаворка, жыў у Сілезіі і частку часу працаваў на карысць айчыннай місіі бацькі Госнера, вядомага нямецкага евангельскага багаслова. Ад брата Шэчэ ён перадае наступнае наконт кнігі Келбера:—

GSAM 103.2«Пасля 1836 года, або калі скончыўся тэрмін Разліку Бенгеля, у акруговай газеце Швэйдніца з'явілася аб'ява з тамтэйшай кнігарні містэра Зомэрфельта адносна кнігі Л. Генрыха Келбера пра вялікія і радасныя падзеі, якія павінны былі адбыцца ў 1843 і 1844 гадах. Дакладнай назвы кнігі я не памятаю. Мы дасталі згаданую кнігу і прачыталі яе ў 1839–40 гадах з некалькімі зацікаўленымі асобамі за замкнёнымі дзвярыма. Кніга, грунтуючыся на Данііле, Адкрыцці і 24-м раздзеле Евангелля паводле Мацвея, паказвала, што канец блізкі, і таксама мела табліцу падлікаў, якая паказвала, як была атрымана вышэйзгаданая дата».

GSAM 103Пасланне ў Вялікабрытаніі

GSAM 103.3У англійскім выданні пад назвай The Millennium сцвярджаецца, што «семсот служыцеляў Англіканскай царквы ўздымалі крык аб вяртанні Выкупніка». Сярод самых таленавітых служыцеляў таго часу былі тыя, хто прапагандаваў вучэнне аб прышэсці ў Англіі з 1840 па 1844 год. З іх мы згадаем імёны Бікерстэта, Біркса, Брукса, Брока, Хэбершона, Пліна, Фрэмантла, Натана Лорда, Мак-Ніла, Уінтэрса, Камінгса, Дж. А. Мак-Коўла, доктара багаслоўя, доктара Нісбета, вялебнага А. Далласа, М.А. [у сваёй кнізе Look to Jerusalem, старонка 114, ён прымяняе прытчу з Евангелля паводле Мацвея 24 да гэтага пакалення], Берджэса, Раўтана, Ганэра, Баркера, Бонхэма, Дэлтры і інш.

GSAM 104Пасланне ў Галандыі

GSAM 104.1Вучэнне аб другім прышэсці было абвешчана ў Галандыі Хенцэпетэрам, які, як лічыцца, быў у той час найбольш здольным служыцелем у краіне. Ён быў кіраўніком Каралеўскага музея ў Гаазе, прызначаным каралём. Ён піша пра сябе ў лісце, напісаным у чэрвені 1844 года рэдактару Midnight Cry, што ўпершыню яго ўвагу да гэтай тэмы прыцягнуў вельмі ўражлівы сон. Ён даследаваў адпаведныя месцы Пісання і ў 1830 годзе выпусціў брашуру, у якой выкладаў гэтую навуку. У 1841 годзе ён выпусціў яшчэ адну брашуру пра канец свету. У тым жа лісце ён піша, што першую інфармацыю пра Уільяма Мілера і іншых, якія публічна прапаведавалі вучэнне аб блізкім прышэсці Хрыста, ён атрымаў у 1842 годзе падчас размовы з чалавекам, які прыбыў у Галандыю з Амерыкі.

GSAM 104Пасланне ў Тартарыі

GSAM 104.2Ужо ў 1821 годзе ў Тартарыі верылі ў навучанне аб прышэсці Госпада і навучалі яму. Каля гэтай пары ў тую краіну быў накіраваны ірландскі місіянер, і татарскі святар задаў яму пытанне: «Калі Хрыстос прыйдзе другі раз?» Ён адказаў, што зусім нічога пра гэта не ведае, на што святар выказаў вялікае здзіўленне з-за такога адказу ад місіянера, які прыйшоў вучыць іх догматам Бібліі, і заўважыў, што, на яго думку, «кожны, у каго ёсць Біблія, мог бы гэта ведаць». Затым святар выказаў сваё меркаванне, заявіўшы, што, на яго думку, Хрыстос прыйдзе каля 1844 года пасля нараджэння Хрыста. Гэты факт згадваецца ў Irish Magazine за 1821 год.

GSAM 104Пасланне ў Амерыцы, Індыі і на кантыненце

GSAM 104.3У Advent Tracts, т. 2, с. 135, 1844 г., Мурэнт Брок з Англіі кажа:—

GSAM 105.1«Чаканне хуткага прышэсця Адкупіцеля і падняты голас перасцярогі існуюць не толькі ў Вялікабрытаніі, але і ў Амерыцы, Індыі і на еўрапейскім кантыненце. У Амерыцы каля трохсот слугаў слова такім чынам прапаведуюць „гэту евангельскую навіну пра царства“, у той час як у гэтай краіне каля сямісот служыцеляў Англіканскай царквы падымаюць той жа крык».

GSAM 105Да кожнага марскога порта на зямлі

GSAM 105.2Э. Р. Піні з Сэнека-Фолс, штат Нью-Ёрк, адданы баптысцкі служыцель, які аддаў сваё жыццё абвяшчэнню вучэння аб другім прышэсці, у сваім Exposition of Matthew 24, на старонках 8 і 9, сказаў:—

GSAM 105.3«Ужо ў 1842 годзе выданні, прысвечаныя другому прышэсцю, былі дасланы на кожную місіянерскую станцыю ў Еўропе, Азіі, Афрыцы і Амерыцы, з абодвух бакоў Скалістых гор... Камандзіры нашых караблёў і маракі кажуць нам, што яны не заходзяць у ніводны порт, куды б гэтае абвяшчэнне не дайшло раней за іх, і ім часта задаюць пытанні наконт яго».

GSAM 105Тры тысячы абвяшчаюць пасланне

GSAM 105.4Пастар Дж. У. Мітчэл з Зэйнсвіля, штат Агая, яшчэ адзін служыцель, які сам прапаведаваў гэтую дактрыну, сказаў аўтару ў размове ў Ньюарку, штат Агая, 8 жніўня 1894 года, што пастар Уільям Мілер сказаў яму ў размове ў Мак-Конэлсвіле, штат Агая, у верасні 1844 года, што ён меў «імёны і адрасы трох тысяч слугаў у розных частках свету, якія прапаведавалі: „Бойцеся Бога і аддайце яму славу, бо настала гадзіна суда ягонага“, прычым большая іх частка знаходзілася ў Паўночнай Амерыцы і Вялікабрытаніі».

GSAM 105.5Уільям Мілер, гаворачы пра шырокае распаўсюджанне гэтага «крыку», сказаў:—

GSAM 105.6«Адзін-два ў кожным кутку свету абвяшчалі гэтую навіну, і ўсе згодныя наконт часу,— Вольф з Азіі; Ірвінг, які раней жыў у Англіі; Мэйсан з Шатландыі; Дэвіс з Паўднёвай Караліны; і даволі шмат у гэтым рэгіёне даюць або давалі гэты крык».¹¹

GSAM 106Voice of Elijah Хатчынсана пашыраецца па ўсім свеце

GSAM 106.1Пастар Р. Хатчынсан у 1837 годзе быў адпраўлены з Англіі ў Канаду ў якасці весліянскага місіянера. Урэшце ён пасяліўся ў Манрэалі. Ён меў вельмі шырокае кола знаёмых за мяжой. У 1843 і 1844 гадах ён выдаваў газету пад назвай Voice of Elijah, у якой разглядаў вучэнне аб прышэсці. Маючы лёгкі доступ да суднаў, што накіроўваліся ў замежныя краіны, і карыстаючыся правам адпраўляць вялікія пасылкі сваіх выданняў без аплаты паштовага збору, ён рассылаў іх у вялікіх колькасцях ва ўсе куткі зямлі. Пра сваю працу ён казаў, што рассылаў іх бясплатна ў Новую Шатландыю, Нью-Брансуік, Ньюфаўндленд, Англію, Ірландыю, Шатландыю, Уэльс, Францыю, Германію, Канстанцінопаль, Рым і ва ўсе часткі Брытанскага каралеўства і яго калоній.

GSAM 106На Сандвічавых астравах

GSAM 106.2У выпуску Midnight Cry ад 12 кастрычніка 1843 года быў ліст ад місіс О. С. Бёрнхэм з Калоа, вострава Каўай, Сандвічавых астравоў. Яна і яе муж былі школьнымі настаўнікамі ў тым месцы. Яны прынялі і прапаведавалі там вучэнне аб прышэсці, і група вернікаў разам з імі ўдзельнічала ў набажэнствах на астравах.

GSAM 106Пасланне ў параўнанні з пасланнем Яна Хрысціцеля

GSAM 106.3Такім чынам, мы бачым, што вучэнне аб прышэсці было абвешчана ў дастатковай ступені, каб выканаць біблейскія прароцтвы наконт яго.

GSAM 106.4Пасланне, якое павінна было абвясціць пра першае прышэсце Хрыста, было выказана прарокам Ісаяй наступнымі словамі: «Голас таго, хто крычыць у пустыні: Падрыхтуйце шлях Гасподні, зрабіце прамой у пустыні сцежку для Бога нашага. Кожная даліна павінна быць узвышана, і кожная гара і пагорак павінны быць зніжаны; і крывыя дарогі павінны быць выпраўлены, і няроўныя мясціны — роўныя; і слава Гасподняя адкрыецца, і ўсякае цела ўбачыць яе разам, бо вусны Гасподнія сказалі гэта».¹² Гэта прароцтва збылося ў дзейнасці «Яна Хрысціцеля, які прапаведаваў у пустыні Юдэі і казаў: Пакайцеся, бо наблізілася Царства Нябеснае».¹³

GSAM 107.1Гэты чалавек, адзін, на працягу шасці месяцаў працы ў адной толькі краіне Іудзеі, выканаў гэтае цудоўнае прадказанне. Хоць гэтае прароцтва абмяжоўвала дзейнасць Яна часам і месцам, інакш стаіць справа з прароцтвамі, якія адносяцца да абвяшчэння другога прышэсця, бо праца павінна была адбывацца з «моцным крыкам», маючы сусветны маштаб.

GSAM 107.2Такім чынам, у святле прыведзеных фактаў відавочна, наколькі дакладна было выканана прароцтва аб пасланні пра прышэсце. Настаў Божы час, каб была расказана прытча пра смакоўніцу, каб было зроблена першае абвяшчэнне паслання першага анёла, і Ён узняў Сваіх пасланцоў, каб абвясціць гэты крык усім народам, плямёнам і мовам.