Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
18 / 31
18 / 31

Mwakoro 15 — Rikiraken te Oota ao Bwaai ni Kakai aika Kakannato Riki

John Norton Loughborough

GSAM 235.1“Kam na ururingi boong ake rimoa, ngke kam a tia n ootaki iai ao kam taon nanomi i nanon te buaka ae kakannato n rawawata; n tabetai kam riki bwa bwai ni mataku n te taetae ni kamaamaa ao te karawawata; ao n tabetai kam riki bwa raoraoia akana karaoaki nakoia aron anne.”1

GSAM 235.2Te tai mai bwaran te nano n 1844 ni karokoa kaotakin te oota ae mataata ibukin te tabo ae tabu ao ana rongorongo te anera ae te kateniman, bon te tai n kataaki ae okoro. Taan kantaninga ana kauaoki Iesu ake a teimatoa ni kakoauaa bwa e eti aroia n te waaki are mai imwaina, a bon riki bwa “bwai ni mataku” irouia akana iangoia bwa e a boni bua manenan te rongorongo ni kabane; ao ibukin aei a rangi ni taetae ni kamaamaaki. A kona ni kukurei n taon nanoia ni baikai ngkana a teimatoa n taua te Uea n te onimaki ao e mena i buakoia Taamneina ae Raoiroi.

GSAM 235Kawai ni Kakaaitara aika Uoua aika Okoro

GSAM 235.3Iai ana kawai ni kariri aika uoua Tatan ibukia taan kantaninga ana kauaoki Iesu. Te moan, bwa e na karikiia akana nene n te onimaki bwa e a toki te tai n te taetae ni burabeti, bwa a na kakoauaa bwa kauaokin Iesu Kristo bon te roko n te taamnei, ao bwa n te aro teuana e a roko iai n tokin 2300 te bong. Te kauoua, bwa e na kaririia akana a nanououa ni kaineti ma baike a tia n rinanoni bwa a na kabwarai ni kabane. Ngaia are, ngke e kaotaki te koaua ibukin te tabo ae tabu ao ana rongorongo te anera ae te kateniman n te aro ae uarereke imwin uarereke man Koroboki aika Tabu, ao ana rongorongo Taamnein te Atua, rinanon te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti, a kamatoaa te waaki are mai imwaina. A aranna bwa “te oota ae oota raoi” ae e kateia te Atua i moan te kawai, bwa e na oota n te kawai ni kabane ni karokoa te kaawa. A kaotii naba bwaai ni kakoaua man Koroboki aika Tabu bwa kauaokin Iesu Kristo bon te roko ni koaua n rabwatana, ao ngaia are e aki kona n riki bwa te bwai are e riki n tokin “boong.”

GSAM 236Taian Kaotioti aika Kamimi

GSAM 236.1Ngkana e taetae te Uea nakoia ana aomata n taian miitara ni boong aika kaitira aikai, tiaki ti na kantaningaia bwa a na oti kanikinaean te Atua n te kaotioti anne? A oti kanikina aikai n ana miitara Nei E. G. White. Aron taian miitara aikai, n aron ae kaotaki n te Mwakoro 13, bon te kakai; ma iai bwaai aika bati aika kamimi ake a irekereke ma ana miitara aika rimoa, ake ko na noori ngkana ko teimatoa n wareka te boki aei. Ao ti kona ni kantaninga te aro teuana riki ibukin te bwaintituaraoi aei ae baireaki iroun te Atua bwa e na karekea aia taratara aomata, ao ni kairiia bwa a na taku n ai aron Moote, “N na rairaki n tara te bwai ni mataku ae kakannato aei”? E aki tau tii ana taetae te ataeinnaine ae e aki kaubwai, ae aki marurung ao e mamaara, ae e kaanga e a kaani mate, bwa e a tia te Uea n anganna te miitara, bwa e na karaoa aei. Taian kaotioti aika kamimi ake a irekereke ma taian miitara a boni karika te nano ni kan atai, ao e kaoaki te ataeinnaine bwa e na nako n te tabo teuana ma teuana ni karakini baike e tua te Uea bwa e na kaotii nakoia tabeman.

GSAM 236Taian Kaotioti aika Kamimi n te Kateniman n Miitara

GSAM 236.2N na kaotii ikai tabeua koaua ibukin ana kateniman n miitara, are e anganaki n ana auti tamana, ae taekinaki n te Mwakoro 13, iteraniba 212, n aron ae karakinaki nakoiu iroun tamana ao tinana Nei White, iroun tarina ae Nei Sarah Belden, ao irouia tabeman.

GSAM 236.3N te ruu are e anganaki iai te miitara, e mena i aon te kabati aia Baibara te utu ae rangi ni bubura. Bon teuana mai buakon te kaotinako are e boreetiaki i Boston iroun Joseph Teale, n te ririki 1822. Abwakina bon 18 te inti, rabana 11 te inti, matentenana 4 te inti, ao rawawatana e raka uarereke i aon 18 te baun. Ngke e mena n te miitara, e teirake ao e anaa te Baibara ae rawawata aei i aon baina are te maing, ngkai e uki te boki, ao e katoraa baina ma te boki n te kona ae eti ma rabwatana. Ao i nanon te tai ae raka i aon iteran te aoa, e rairai iteraniba ma baina are te atai, ao e tuutuu nakoia kiibu aika kakaokoro n Koroboki aika Tabu, ake e taekini ngkai e tararake matana, ni kaitaraan te boki. Tarina ae Sarah (are e riki imwina bwa buun Stephen Belden), ke n tabetai temanna riki ae e mena ikekei, e tarai kiibu nako ake e tuutuu iai tabon baina, ao e noria raoi bwa n taainako e taekina te kibu n te Koroboki ae e toka iai tabon baina. E taku tinana ae Nei Harmon bwa natina ae Ellen, n arona n taainako, “e aki kona, ibukin mamaarana, ni katea te Baibara ae rawawata anne mai aon te kabati; ma n te miitara e taua n te aro ae bebete, n ai aron ae tii te Tetemanti ae kona n rin n te bwate.”

GSAM 237.1Bon te kakai ni koaua aei!—te ataeinnaine ae mamaara, ae rawawatana tii 70 te baun, e taua te Baibara ae rawawata i nanon te tai ae raka i aon iteran te aoa, n te aro ae e aki kona te mwaane ae korakora n taua iai i nanon 2 te miniti. Ao riki, e rairai iteraniba nakon kiibu n Koroboki aika Tabu ake a bon riki n taainako bwa kiibu ake e taekini, ngkai e tararake matana, ni kaitaraan te boki. Ao n te kaitira, e otinako te bwanaa mairoun te aomata ae e aki mwaing bwaai n ikeike i nanona ao akea te ikeike n rabwatana, ao e taekini raoi kiibu n Koroboki aika Tabu ake e kaotii,—e koaua bwa e aki kona n taekinaki bwa e riki aei n aia mwaaka aomata, ke bwa uaan te aoraki. Akana nooria a iangoia bwa bon te kaotioti ae mataata mairoun Taamnein Teuare taetae mai buakon te aroka ae ura. N taabo ake a kinaaki iai taian kaotioti aika riki n aron aikai n ana kateniman n miitara Nei Harmon, a uota te kakoaua ae kakorakora te onimaki bwa iai te mwaaka ae raka i aon aia konaa aomata n taian miitara.

GSAM 237Te Miitara i Topsham

GSAM 237.2E aki maan imwin te bwai aei, ao te botaki n taan kantaninga ana kauaoki Iesu i Topsham, ae tao 30 te maire n te meang-mainiku mai Portland, Maine, a ongo taekan ana mwakuri te Uea iroun Nei Ellen G. Harmon, ao a kaoia nakon te tabo anne. E butimwaeaki te kao, ao aei ana moan kawari Topsham. A karaoaki aia bootaki taan kantaninga ana kauaoki Iesu n te tai anne n ana auti Curtiss. E anganai te rongorongo aei Nei Frances Lunt (ae aranaki rimoa bwa Nei Frances Howland), mai Oakland, Cal., ae koreaki i aon Tianuare 19, 1890:—

GSAM 238.1“Ngai, ma ana utu tamau, ti iri ana bootaki Tari te aine Harmon i Topsham n 1845, ao n taain bootaki aikai e reke ana miitara. Bon te moan tai are ti nooria n te miitara. E ana bwaibwai Tari te mwaane Curtiss teuana mai buakon Baibara aika n te aro n rimoa akanne [aia Baibara te utu ae boreetiaki iroun Teale, ae rawawatana 18 te baun]. E anaa te Baibara ae bubura aei mai aon te kabati Tari te aine Harmon ngke e mena n te miitara, ao e tuutuu nakoia kiibu n Koroboki aika Tabu ngkai e rairai iteraniba, ngkai e tararake matana, ni kaitaraan te boki. Kiibu ake e taekini bon taeka n reirei, ni kaungaunga, ke ni kaetieti. Te bwai teuana riki ae okoro n te kaotioti n te tai anne bon aron te boki. E tauaki i aon baina ae uki n te kona ae 45°, ao akea temanna riki ae kona n taua te boki n te kona ae titeboo ma anne, bwa e na boni waekoa n ieu nako mai baina. Ma Tari te aine Harmon e taua te Baibara aei n te kona anne i nanon tabeua te miniti, n te aro ae nene n ai aron ae e a katikitaki i aon baina, ngkai e nako mai iroun temanna nakon temanna n te ruu.”

GSAM 238Ana Kakoaua Nei Truesdail

GSAM 238.2Te rongorongo teuana riki ibukin te miitara aei e roko mairoun Nei M. C. Truesdail, mai Trenton, Mo., ae koreaki i aon Tianuare 27, 1891. E taku:—

GSAM 238.3“E koro 15 au ririki n 1845, ao I mena ikekei n tain ana moan kawari Topsham Tari te aine Harmon, ngke e reke ana miitara n ana auti Tari te mwaane Curtiss. E anaa aia Baibara te utu ae bubura ao e taua i eta n te aro ae akea temanna riki mai buakoia ae kona n taua te boki i aon baina n te aro anne bwa e na aki waekoa n ieu nako.

GSAM 238.4“E mena Tari te aine Harmon n te miitara i nanon te tai ae raka i aon 2 te aoa. Bon te kaotioti n ana mwaaka te Atua ae kamimi riki nakon baika I a tia n noori ni kabane, ao I a tia n nooria n te miitara n raka i aon 12 te tai. Bon taai aika a kaona nanora n te karinerine ae korakora ao ni kairira ni tuo nanora, ma e raka aei i aoia ni kabane. O! Ti rangi n ruru ngke e reireinira Teuare Mimitong i Karawa rinanon ana bwai ni mwakuri ae mamaara, ngke e wareki nakoira kiibu aika karaunano ao aika kaineti ma te kangaanga are ti mena iai; n aron Ebera 2:2, 3; Iakobo 5:7, 8; Ebera 10:35, 39; 1 Betero 1:7; Ruka 12:32-37, ao riki aika bati. E taua aia Baibara te utu ae bubura i eta n te aro are I a riai n tei i aon te kaintekateka bwa N na kona ni wareka te tabo are e tuutuu iai. I aki iangoia bwa e raka rietatan Tari te aine Harmon nakon rietatau n raka i aon 2 te inti.”

GSAM 239.1Taian kaotioti aika aekaki a karikiia akana nano ni koaua bwa a na kakoauaa bwa iai te mwaaka ae raka i aon aia mwaaka aomata ae e kaira te bwai ni mwakuri ae nanorinano aei. Ao a roko kao mai taabo aika kakaokoro i New England bwa e na nako ni kaota ana kakoaua.

GSAM 239Te Mwakuri n te Bai Bon te Bure

GSAM 239.2E aki maan imwin aei ao e reireiaki Nei Harmon n te miitara bwa e na kawara Paris, Maine, are iai tabeman ake a kakoauaa bwa te bure te teimatoa ni mwakuri n te bai. Unimwaane Stephens, mai Woodstock, Maine, bon te tia kairiri n te bure aei, ao e rangi n anaaki nanoia tabeman irouna. E a tia n riki rimoa bwa te tia tataekina te euangkerio n te Ekaretia ae Methodist, ao e iangoaki bwa te Kristian ae nanorinano ao n kakaonimaki. E reke aia onimaki irouna aomata aika bati ibukin korakoran nanona ibukin te koaua, ao aroni maiuna ae e kaanga e tabu, are e karikiia tabeman bwa a na kakoauaa bwa e kairaki n te aro ae okoro iroun te Atua. E anganna Nei Harmon te Uea te taeka ni kaetieti ibukina. E taku bwa e kaitaraa ana taeka te Atua n arona n aki mwakuri, ni kairoro nakoia tabeman bwa a na butimwaei ana reirei aika bure, ao ni kabureia ni kabane akana aki butimwaei. E rawa ni butimwaei bwaai ni kakoaua ni kabane ake e anganna te Uea bwa e aonga ni kakoauaa bwa e bure, ao e rawa ni kaoti ana bure. E kakairi n ana namakin, ao e nakonako n ana tai ni mwananga aika kamatebwai, ni buti n abwabwaki nakon taabo ake e na tii taetae ni kamaamaaki iai. E iangoia bwa n baikai ni kabane e rawawata ibukin Kristo. E a kabwarai ana iango ao ana wanawana.

GSAM 239.3Ibukin ana kakoaua Nei Harmon ao tokin te bwai aei, N na kotea te reta ae I karekea mairoun Nei M. C. Truesdail, are e maeka i Paris, Maine, n te tai anne. Imwin arona ni karakini tabeua bwaai aika boraoi ma baike a taekinaki i eta, e taku:—

GSAM 240.1“A kaoti aia bure ni kabane, ma e aki karaoa anne aia tia kairiri ae Jesse Stephens. E kauringnga Tari te aine Harmon bwa ngkana e aki nanorinano ni kaoti ana bure, ao e na waekoa n toki ana mwakuri n te maiu aei. A bane n ota bwa aei te taetae ni burabeti bwa e na tiringa boni ngaia n te aro teuana.”

GSAM 240.2Aikai baike a riki imwina irouna:—

GSAM 240.3“Imwin aroni kitanna iroun ana nanai ae uarereke, e riki bwa te aomata ae rangi ni rawawata, ao e aki maan imwina e a bua ana iango, n rawa ni kana te amwarake ae kamauraoaki irouia taan buakaka. E tuai n ongo taekan okirakiu mai Massachusetts ngke I uota kana n te karabwarake. E titiraki, ngkai e kaotinakoa baina ae e a kaanga tii te rii mai nanon te bwangabwanga ae uarereke n te winto, ‘E kanakoko te Atua ma aei, Tari te aine Marion?’ Ngke e namakina au kaeka ae aki nene, ao e rawa ni kamataa. Arona ae kananokawaki, ngkai e kainaki n te ruu ae uarereke n ana auti tarina te mwaane (ae te tia aki onimaki), e kauringai te kauring are e kanakoaki nakoina mai karawa n te aro ae akoi, ao are e rawa ni butimwaea n te nanomatoatoa. E kaokaki nakon ana utu uoua te bong imwin te kawari ae kananokawaki aei, ao ikekei e aki maan e a katoka maiuna n tiringa boni ngaia, ni karaoa te rabo man kunnikain ana kainiwene.”2

GSAM 240Te Taetae ni Burabeti ae Kakororaoaki

GSAM 240.4N te tai ae kabuebue n 1845, e kawara Massachusetts Nei Harmon n ana kao Otis Nichols, ao e iraa tarina ae Sarah. A maeka n ana utu Nichols. E nako Nichols ma buuna n aia kaa ni mwananga, ni kairiia nakon taabo aika kakaokoro bwa a na karaoi bootaki, ake e kaoti iai ana kakoaua Nei Harmon. N te aro aei e kona ni kawari Boston, Roxbury, ao Carver. N tain aia kauoua ni kawari Boston, Mass., e riki te bwai teuana ae rangi ni kakaongora.

GSAM 240.5Iai i Boston ao taabo aika kaan ma ngaia te botaki n aomata aika rangi ni kakairi n aia iango n te aro n aki kabongana te wanawana, ake a kakoauaa naba bwa te mwakuri bon te bure. Aia rongorongo ae kakawaki riki bon, “Kaboonakoi ami bwai, ao anga te ibuobuoki nakoia aika rara.” A taku bwa a mena n te tiubirii, bwa e riai te aba ni motirawa, ao bwa a riai ni buokaki aika rara n aki mwakuri. Sargent, Robbins, ao tabeman riki bon taan kairiri. A kaburei taian miitara bwa a roko mairoun te riaboro, ibukina bwa a a tia ni kaotaki aia bure. A rangi ni kakaiun nakoia ni kabane akana aki kakoauai aia reirei.

GSAM 241.1Ngke a mena Nei Harmon ma tarina n ana auti Nichols, ao a roko Sargent ma Robbins mai Boston ni bubutii te akoi mairouna, ao a taku bwa a roko ni kawaria ao n tiku ma ngaia n te bong. E kaeka Nichols bwa e kukurei n rokoia, bwa a mena Nei Sarah ma Nei Ellen Harmon n te auti, ao e tangiria bwa a na kinaia. A waekoa ni bitii nanoia, ao e aki kona n anaaki nanoia bwa a na rin n te auti. E titiraki Nichols bwa e kona Ellen ni kaota ana rongorongo i Boston, ao ngkana a na ongo ao imwina ni motiki taekana. “Eng,” a taku, “nakomai i Boston n te Taabati ae imwina [nanona te moan bongin te wiki, bwa a tuai ni butimwaea te Taabati]; ti tangira te tai ni kakabwaia are ti na ongo iai ana taeka.”

GSAM 241.2E karakina aei nakoiu Nichols n ana auti i Dorchester n 1858. E taku bwa e a tia ni karaoi ana babaire ni kabane bwa e na nako i Boston n te ingabong n te Taabati ma ana kaa ni mwananga, bwa e na kaira Nei Harmon nakon te bootaki are baireaki. N te tairiki arei, n aia tai n tataro te utu, e a roko te miitara nakoina. Imwin tokin te miitara e taku, “Tari te mwaane Nichols, N na aki nako i Boston n te ingabong; e a tia te Uea ni kaotia nakoiu bwa I riai n nako i Randolph. Iai ana mwakuri ibukiu ae N na karaoia ikekei.” E rangi ni karinea ana taeka Nichols. E a tia ni berita bwa e na kaira neiei i Boston n te bong are imwina, ao e titiraki ma te raraoma, “N na kangaa ma au taeka nakon Sargent ma Robbins?” E taku Nei Harmon, “Tai raraoma ibukin anne; e a tua te Uea bwa N na nako n te kawai teuana riki.” E taku Nichols, “E raoiroi, I aki ota iai.” E taku Nei Harmon, “E kaotia te Uea nakoiu bwa ti na ota iai ngkana ti a roko ikekei.” E taku Nichols, “E raoiroi, akea am kawai n nako ikekei ngkana ti aki nako ni kairiko, ma I aki ataia bwa N na kangaa ni kabwarabwarai bwaai aikai nakoia taari i Boston.”

GSAM 241.2E manga tuangai Nichols bwa “e nora aia munaarua Tari te aine Harmon n te miitara, bwa akea te bootaki i Boston n te Taabati, bwa Sargent, Robbins, ao tabeman riki aika kakaaitara a na bootaki ma te botaki ae bubura i Randolph (13 te maire mai Boston) n te Taabati. Ao ti riai ni kaitiboo ma taan kakaaitara i Randolph, n aia bootaki n te Taabati, ao ikekei e na anganaki ana rongorongo ibukia, ae e na karikiia akana nano ni koaua ao akana akea te nano ni kakaaitara irouia, bwa a na ataia ngkana a roko ana miitara mairoun te Uea ke mairoun Tatan.” N oneani mwin nakoia i Boston ao imwina i Randolph, ae abwakin kawaina 22 te maire, a nako n te kawai ae eti nakon Randolph, ao a roko ikekei ngke e a kaan tain te bootaki. A kuneia ikekei te koraki ake a tia n berita bwa a na kaitiboo ma ngaiia i Boston. Ao e taku Nichols, “I a ota iai ngkai.”

GSAM 242.1Aia kakorakora Sargent ma Robbins n rawa n ongo ana kakoaua Nei Harmon, ao aroni kairakina bwa e aonga ni kaitiboo ma ngaiia, a rangi n ana nanoia tabeman ake a mena ikekei. Ibukin te bootaki anne, N na kotea te rongorongo n aron ae karakinaki iroun Nichols:—

GSAM 242Kaotioti aika Kakaoonga

GSAM 242.2“E a karinaki n te miitara Tari te aine Ellen ma kaotioti aika rangi ni kakaokoro ma aika taneiai ni noraki, ao e reitia ana taetae n te miitara n te bwanaa ae itiaki, ae a kona n ongo ao n ota iai aomata ni kabane ake a mena iai, ni karokoa te tai ae e a kani bungi taai. A rangi n un ao ni kaungaki nanoia Sargent, Robbins, ao French ngke a ongo ana taetae Tari te aine Ellen n te miitara, are a taku bwa e roko mairoun te riaboro; a kabanei mwaakaia ni kairiri ao mwaakan rabwataia ni kamauna mwakan te miitara i aoia aomata. A katiteuana bwanaaia ni kuna ni karangaa, ao imwina a kakairi n taetae ao n wareka te Baibara n te bwanaa ae korakora, bwa e na aki ongoaki Ellen, ni karokoa banen mwaakaia, ao a ruru baia n te aro ae a aki kona n wareka te Baibara. Ma i buakon te buurebure ao te karangaa aei ni kabane, a bon ongo raoi aomata ni kabane ake a mena iai bwanan Ellen ae itiaki ao n rieta ngke e taetae n te miitara. E reitinako aia kaitara mwaane aikai ni karokoa te tai are a aki kona riki n taetae ao ni kuna, e ngae ngke a booa taekaia irouia tabeman mai buakoia bon raoraoia ao ni bubutiiaki bwa a na toki. Ma e taku Robbins, ‘Kam a katorobubua ngkami nakon te bouannanti: kam taromauria te kao te teei ae te koora.’

GSAM 243.1“Thayer, te tia bwaibwai n te auti, e tuai ni kakoauaa raoi bwa e roko ana miitara neiei mairoun te riaboro, n aron are e taku Robbins. E tangiria bwa e na kataaki n te aro teuana. E a tia n ongo bwa miitara aika reke man mwaakan Tatan a katokaki ngkana e kaukaki te Baibara ao ni kaaki i aon te aomata ae e mena n te miitara, ao e titirakina Sargent ngkana e na kataa n te aro anne, ma e rawa ni karaoia. Ngkanne e anaa Thayer te Baibara n utu ae rawawata ao ni bubura, ae buburan iteranibana bon teuana n te kaaua n te beeba ni boreti, are e mena i aon te taibora ao e aki kaamanenaki n angiin te tai. E kaukia ao e kaa ae kaukaki i aon bwabwan Ellen ngke e mena n te miitara, bwa n te tai anne e raraa nako akuna n te bai n te tabo are a kaitibo iai baai n te ruu. N te tai naba are e kaaki iai te Baibara i aona, e a teirake i aon waena ao e nakon nukan te ruu, ma te Baibara ae kaukaki n te baina teuana, ao e karieta ni karokoa te tabo ae e kona n roko iai baina. Ma matana aika a teimatoa ni tararake, e taku n te aro n karinerine, ‘Te kakoaua ae kairaki n te Taamnei mairoun te Atua,’ ke taeka aika ti tebo nanoia ma aikai. Ao ngke e karieta te Baibara n te baina teuana, ao matana a tararake ao a aki tara te Baibara, e reitia i nanon te tai ae abwabwaki ni bita taian iteraniba n te baina are teina, ao e katoka tabonibaina i aon tabeua taeka, ao e taekini raoi taekaia n te bwanaa n karinerine. A mwaiti aomata ake a mena iai aika a tara taeka ake e toungi tabonibaina bwa a na noria ngkana e taekini raoi, bwa n te tai naba anne a tararake matana. Tabeua taeka ake e taekini bon motikitaeka ibukiia aika buakaka ao taan taetae n ekieki nakon te Atua; ao tabeua bon kauring ao reirei ibukin arora n te tai aei.

GSAM 243Ana Miitara ae te Kabanea n Abwabwaki, E Riaon Onoua te Aoa

GSAM 243.2“E teimatoa n te aro aei i nanon te bwakantaai ni kabane ni karokoa te tai ae e a kani bungi taai, ngkanne e a otinako man te miitara. Ngke e teirake Ellen i aon waena n te miitara, ma te Baibara ae rawawata ao ni kaukaki n baina, ao e nakonako n te ruu ni taekini taeka man Koroboki aika Tabu, a a kainabwabu Sargent, Robbins, ao French. I nanon nikiran te tai a nanokokoraki, n ikotaki ma tabeman aika mwaiti; ma a kamatui mataia, ao a teimatoa n taua nanoia n akea aia kaotitaeka ibukin aroia ni namakina.”3

GSAM 244Ana Mare Nei Harmon

GSAM 244.1N Aokati 30, 1846, a a ikotaki n te mare Nei E. G. Harmon ao Unimwaane James White, ao a mwakuri ni kaai ibukin butinakon te rongorongo. I nanon te ririki 1847 angiin aia mwakuri a karaoaki i Maine ao Massachusetts.

GSAM 244.2N te moan Taabati n Eberi, e anganaki Nei White te miitara ae rangi ni kakaongora, n ana auti Stockbridge Howland i Topsham, te tabo are a taneiai ni karaoaki iai taian bootaki n te tai anne. Te miitara aei bon are e taekinaki n Taian Moan Koroboki, are e nora iai te tabo ae tabu ao bwaai ake iai, te tai n rawawata, aomata aika tabu aika birinako man taian kaawa, aika buakaka ake a katobibiaia, kamaiuakiia n bwanan te Atua, te Iuberi, rokon te Uea n te kaa n nang, ao bwaai riki tabeua. E raoiroi bwa ti na taraa tabeua ana mwakuri ngke e mena n te miitara aei.

GSAM 244Baibara aika Mwaiti a Kamanenaki n te Miitara

GSAM 244.3Nei Frances Lunt (natin S. Howland ae te aine), e taku nakoiu n Tianuare 19, 1890:

GSAM 244.3“I rarikin te ruu are a karaoaki iai bootaki, iai te taibora are a mena i aona booki aika mwaiti ao aika kakaokoro aekaia, ao i buakoia iai Baibara tabeua aika buburaia bon n aron ae taneiai ni noraki. Ngke e mena n te miitara Nei White, e teirake i aon waena, e nako nakon te taibora, e anaa te Baibara n akea te boki riki ae e ringa, ao e taua ae kaukaki i eta n atuna n te baina are te maing, ma tabonibaina ni kanikina n te baina are te atai e tounga te taeka man Koroboki aika Tabu are e taekinna ngke e tei i matan te aomata are e kantaningaaki ibukina. Imwina e a katoka te boki ae kaukaki i aon bwabwan te aomata are e tei i matana ni taekina te taeka man Koroboki aika Tabu. E manga oki nakon te taibora, e anaa te Baibara riki teuana, ao n te aro naba anne e taekina te taeka riki teuana man Koroboki aika Tabu ao e katoka te Baibara ae kaukaki i aon bwabwan te aomata are e taetae nakoina. E karaoaki te mwakuri aei nakoia aomata aika e kaania onoman; imwina e a tekateka n te kaintekateka n te aro ae tamaroa, ao n te tai ni kabane a teimatoa matana ni tararake ao a aki tara te boki.”

GSAM 245.1Ibukin aei, e taku Nei Truesdail:

GSAM 245.1“I mena iai [Eberi, 1847] ngke e nako Tari te aine White nakon te taibora ao e anaa te Baibara teuana imwin teuana mai buakon booki ake i aon te taibora, ao e katoka te Baibara i aon bwabwan te aomata are e anganaki te taeka man Koroboki aika Tabu. E karaoaki aei ngke a tararake matana nakon karawa. N te tai aei e taua te Baibara i eta n atuna ngke e taetae nakoiu; ao imwina e a katoka i aon bwabwau. Te taeka are e anganai bon 2 I-Korinto 6:17.”4

GSAM 245.2N ana reta Nei Frances Lunt, e taekini araia aomata aika teniman ake a mena iai n te tai aei, ao ake a kaaki Baibara i aoia ngke e taetae Nei White nakoia ibukin te taeka ae ibukin temanna ma temanna, ao i buakon aara aikai bon aran Nei Truesdail.

GSAM 245Te Moan Mwakuri Bon i Buakoia Taan Onimaki n Rokon Kristo

GSAM 245.3Ana mwakuri Nei Harmon, i aan ana kairiiri te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti, mai Tianuare, 1845, ni karokoa te tai n rikiraken aroka n 1846, ae e kaania tebwi ma wanua te namakaina, bon i buakoia ‘taan onimaki’ n rokon Kristo ae e a kaan, ake e a tia n iraorao ma ngaiia mai imwaina. Imwin tokin 2300 te bong (Okitobwa 22, 1844), ni karokoa atakin bukin bwaran nanoia ao aron te bwai are e riki n te tai anne, a kona taan onimaki n tewenako nakon iango aika kairua, ke ni kakeai raoi bwaai ake a a tia n rinanona mai imwaina. Ana rongorongo nakoia bon aei: ‘Te waaki are mai imwaina e roko mairoun te Atua. Taua raoi ami onimaki. E bon iai riki ana mwakuri te Uea ibukiia ana aomata. Kamatebwaia te Baibara. Ukoukora te taeka, ao kam na nora te oota.’

GSAM 245.4Te reirei aei e boraoi ma ana babaire te Uea. Mai taai ake imwaina bon ana kantaninga bwa ana rongorongo aika onoti ibukiia ana aomata a na uotaki man ana taeka n te tai ae riai iai, ao imwina e a roko te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti ‘n te kauoua,’ bwa e na kamatoaa ao ni kateirakeia taan onimaki.

GSAM 246.1Te katoto ae kaotiota raoi te koaua aei e reke n rongorongon Korenerio n aron ae koreaki n Mwakuriia Abotoro. E kaoti nakon teuaei ana anera te Atua ao e anganna te miitara n bon ana auti. E atai raoi koauan te euangkerio te anera anne, ao e kona n reireina Korenerio iai, ma e kanakoaki bwa e na beku ibukin temanna ae e na bwaibwai n te kamaiuaki, ni kaota te miitara nakon Korenerio. E kakoauaa nakoina bwa a butimwaeaki ana tataro ao ana katabu iroun te Uea. E aki tataekina te euangkerio nakoina, ma e ti tuangnga bwa e na wetea Betero, are e maeka iroun Timon te tia mwakuri n kunin maan, i Ioba. E a roko Betero, ao e tataekina nakon Korenerio ana euangkerio Kristo man Koroboki aika Tabu.

GSAM 246Ana Tabo te Bwaintituaraoi n Taetae ni Burabeti

GSAM 246.2N te tabo aei e raoiroi bwa ti na taraa aron te kaai ni kakairi n rikiraken bwaintituaraoi, n aron are e a tia te Uea ni kaotia n ana taeka. E taekina aei Bauro n ana reta nakoia I-Korinto, ike e taku iai, “E a kakatea tabeman te Atua n te ekaretia, abotoro n te moan, ao burabeti n te kauoua.”5

GSAM 246.3Ngkana ti tara ana taeka te abotoro ibukin reitakin bwaintituaraoi aikai n te mwakuri n euangkerio, ti a noria n te tai naba anne bwa bukin tera e iraki te kaai ni kakairi aei. Ngke e kabotaui bwaintituaraoi aikai, e taku Bauro: “Ngaia are taetae n taetae aika kakaokoro bon te kanikina, tiaki ibukiia akana a onimaki, ma ibukiia akana a aki onimaki: ma te taetae ni burabeti e aki mwakuri ibukiia akana a aki onimaki, ma ibukiia akana a onimaki.”6 Ana babaire te Uea bon bwa ana rongorongo aika onoti nakon te aonnaba a na uotaki man ana taeka; ao n aron aei e kaungaia aomata bwa a na kakae Koroboki aika Tabu, ao n nako bwa abotoro, ma mwiokoakiia n ana rongorongo te Uea, ni katanoatai man te Baibara, are e a tia n teimatoa i nanon taai aika abwabwaki. Ngke a rikirake taan onimaki, e a roko te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti ‘n te kauoua,’ ni kakoroa bukin ana mwakuri “ibukin kakororaoan aomata aika tabu, ibukin te mwakuri ni beku, ibukin kateirakean rabwatan Kristo.”7

Notes

  1. Ebera 10:32, 33. ↩
  2. Mai nanon ana reta Nei M. C. Truesdail, Tianuare 27, 1891. ↩
  3. Bwaintituaraoi n te Taamnei, Boki 2, iteraniba 79 ↩
  4. Ana reta Nei M. C. Truesdail, Tianuare 27, 1891. ↩
  5. 1 I-Korinto 12:28. ↩
  6. 1 I-Korinto 14:22. ↩
  7. I-Ebeto 4:12. ↩

Note

Back