Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
31 / 31
31 / 31

Mwakoro 28 — Te Mataroa ae Akea ae Kona ni Kainna

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“I a tia ni katea i matam te mataroa ae uki, ao akea te aomata ae kona ni kainna; bwa e uarereke korakoram, ao ko a tia ni kawakina au taeka, ao ko aki kaakeaa arau.”1

GSAM 462.2Aikai taeka ake a taekinaki nakoia kaain te ekaretia n te rongorongo ae raoiroi ngke e roko n te aro ni Birateribia. Bon te ekaretia aei are e rikirake rinanon tataekinan kaanin rokon Kristo, ke te koraki ake a taua ni kamatoa te bwai ae a a tia n ongo ibukin te bwai anne; bwa e taekina te ekaretia i Tariti (are e imwain te ekaretia i Birateribia) ni kangai, “Manga uringa aron te bwai ae ko a tia n ababaia ao n ongo, ao taua ni kamatoa, ao raraoma. Ao ngkana ko aki tantani, N na roko nakoim n ai aron te tia iraa, ao ko na aki ataa te aoa ae N na roko nakoim iai.”2

GSAM 462.3Mangaia are e ongo te ekaretia i Tariti te reirei ibukin kaanin rokon te Uea. Te koraki ake a taua ni kamatoa te bwai ae a a tia n ongo, a buti nako n te koaua ngke e bwenauaaki te “bwaai ni kateia taian taura”, ao a riki bwa te ekaretia i Birateribia, are e taku nakoina, “Bwa ko a tia ni kawakina te taeka ibukin au taotaonakinnano, ao N na kawakiniko mai te aoa n te kariri, ae e na roko i aon te aonaaba ni kabane, bwa e na kataakiia te koraki aika a maeka i aon te aba. Taraa, I a roko ni wawe: taua ni kamatoa te bwai ae iai iroum, bwa e na aki anaa am bau n uea te aomata.”3 Mangaia are bon te ekaretia aei i Birateribia ae e taekina nakoina ni kangai, “I a tia ni katea i matam te mataroa ae uki, ao akea te aomata ae kona ni kainna.”

GSAM 462.4Mangaia are aei te taeka ae e kamatoaki n te Koroboki ae Tabu: te koraki ake a kairaki n ana tararua te Atua bwa a na nako ni kauringa te aonaaba ibukin rokon te Uea, ao ni bubutii nakoia aomata bwa a na katauraoi ni kaitibo ma te Atua, a anganaki ana akoi ae okoro te Atua n aia mwakuri. A kona aomata n iangoia bwa a na tuka, ni kabwaka aia waaki, ao ni kaina te “mataroa ibukin te tataekina”, ma e teimatoa ni bwanaa riki bwanan te Atua i aon aia takarua ni kabane, ni kangai, “I a tia ni katea i matam te mataroa ae uki.”

GSAM 463Te Rikirake i Nanon 74 te Ririki

GSAM 463.1N iteraniba aika a tia n nako n te boki aei, ti a tia ni kaota ni kimototo te tai ae 74 te ririki, mai 1831 nakon 1905, n titiraki ni moanakin ao rikiraken rongorongo ibukin kauaokin Iesu, ao moarara riki ana rongorongo te anera ae te kateniman. Ti a tia ni kaota aron te rongorongo aei n rikirake mai te aki kinaaki ao te maiu ni kainnano, ma te korakora ao te mwaaka aika a karikirakeaki n te ririki teuana imwin teuana, ni karokoa ngkai iai ana tabo ni mwakuri ni mitinare aika a katobibia te aonaaba. Bon tiaki ngkai te rongorongo aei e kakukureia nanoia aomata aika a tangiri baika n rabwata, ae e a rikirake iai; bwa te bwai ae e taekinaki moa iai bon ana Taabati te Uea, are e rawawata te kurutete ae e bwaanakaki iai, ao e kainnanoaki iai katokan mwakuri ni bobwai ma te aonaaba n te bong ae e korakora riki te mwakuri iai n te wiki. Ao tiaki ngkai akea te kaitara ae e rikirake iai; bwa e a tia ni kaitibo ma te kaitara mai moana, ao te kaitara ae te kabanea ni korakora mairouia te koraki i tinaniku, ao ma kangaanga ake a karikaki irouia aomata aika a aki katabuaki nakoina, ake a a tia ni kaaina te bootaki i nanon tabeua te tai. Ibukin te aro ae e karikaki n aia babaire ao aia kakorakora te koraki aika aia kairiribai mai tinaniku, ti kona n taetae n ana taeka Tawita te tia korea taian areru, ni kangai, “Ngke tiaki te Uea ae e buokira, e a kona ni kangai Iteraera ngkai: ngke tiaki te Uea ae e buokira, ngke a teirake aomata ni kaitaraira, ao a na kai katongira ngke ti maiu, ngke e ura aia un nakoira; ao a na kai rabunira ran, ao e na kai nako te karanga i aora; ao a na kai nako i aora ran aika korakora. E na neboaki te Uea, ae e aki angaia bwa ti na riki bwa kanaia i buakon wiiia. E a birinako maiura n ai aron te mannikiba mai aia ubwine taan tei mannikiba: e a moti te ubwine, ao ti a birinako. Buokara e mena n aran te Uea, are e karika karawa ao te aba.”4

GSAM 464Te Buoka iroun te Uea

GSAM 464.1E taku te Uea bwa e a tia ni katea i mataia ana aomata “te mataroa ae uki, ao akea te aomata ae kona ni kainna”. Mangaia are tiaki te bwai ni kamimi ngkai e teimatoa n rikirake te rongorongo. Bon ana rongorongo te Atua nakoia aomata, ao e na tokanikai. N Te Kaotioti 7:2, te mwakuri ni katauraoiia aomata bwa a na tei ngkana e roko te bong ae kakannato n ana un te Atua, e kaotaki n te anera ae e “rake mai mainiku”, ke n aroia tabeman n rairia, “n ai aron rakan taai”. Taraia ngke e a oota te bong—e moan kaoti ootan taai mai mainiku; e bootaki oota aei ao e a rikirake ni karokoa ngke e a oti raoi taai ae e bubura ao e raurau. Ngke e a rikirake “Uean te Bong” nako nuka ni karawa, ao e a teimatoa ni korakora riki ootana, kabuebueana ao mwaakana.

GSAM 464.2Bon aei aron rikiraken ana rongorongo te anera ae te kateniman mai 1848, ngke a a tia ni katamaroaaki raoi taian koaua aika kanoana, ao mai te tai anne ti a tia ni kaota te rikirake ae mataata ao n teimatoa, ae e kamimi. Akea riki te bwai ae ti kona ni kabwarabwaraa iai aei, ma bon ngkai e kakoroa bukin ana taeka te Uea nakoia te koraki ake, n te tai aei ngke e a kaan rokon ana kamaiu, a “kawakina te Taabati bwa a na aki kamaira,”5 ao a kaoka waeia mai karaoan baike a tangiri n ana bong ae tabu te Atua, ao n te aro aei rinanon “ana onimaki Iesu”, n aron ae e taekinaki n ana rongorongo te anera ae te kateniman n Te Kaotioti 14, a kawakini “ana tua te Atua” ni kabane. E taku te Uea ibukiia rinanon te burabeti Itaia, “Ao e na kaoti ootam n ai aron te ingabong, ao e na waekoa n rikirake marurungim: ao raoiroim [‘te Uea bon raoiroira.’ Ieremia 23:6] e na nako i mwaim; ao e na riki mimitongin te Uea bwa te tia kawakiniko mai mwim.”6 Ma berita aika kaanga aikai, ti na kanga n aki kantaningaa bwa e na tokanikai te mwakuri? “Ngkana e buokira te Atua, ao antai ae kona ni kaitaraira?”

GSAM 464A Na Kanga n Tokanikai Aikai?

GSAM 464.3Ngkana ti tara te aro ngke e moana koreaana te moan boki anne Unimwaane Joseph Bates n 1846, te boki ae e moan boretaki irouia kaain te Itibong ibukin te Taabati, ao ana mwane ni kabane i aon te aba bon 12 ao te iteran te teneti, ao e a kainnanoaki bwa e na kabanea te mwane anne imwain tokin te moan bong n ana koroboki; ao ngkana ti manga tara Unimwaane James White ngke e boreti ana moan beeba ae uarereke, Te Koaua ibukin te Tai Aei, n te mwane ae e karekea n te kore ute n te tanimwarawa, ao e kanakoa te beeba n akea booana nakoia te koraki ni kabane aika a na warekia, ao e taekinna bwa te rongorongo ae e na roko n tokin aonaaba,—ngkana ti tara moanaki aika uarereke aikai, e kona te aomata ni titiraki n aia taeka te koraki n ana bong Amota, ni kangai, “Antai ae e na buokia Iakobo bwa e na teirake? Bwa e uarereke.”7 Ngkana ti kabotaua anne ma te aro n 1905, ngke e a boreti te koaua n te rongorongo n auti ni boreti booki aika 20, aika a mena n aaba aika kakaokoro n te aonaaba, ao n angiin te tai a a mwakuri n aia kabanea ni korakora bwa a na koro bukin kainnanoan bwaai ni wareware, ti kona n taekinna ni koaua ni kangai, Taraia, “te mataroa ae uki” ae akea te aomata ae e a tia ni kainna ni karokoa ngkai.

GSAM 465.1Ibukiia te koraki n taai ake a nako ake a iangoia bwa e na aki kona n tokanikai te mwakuri, ti kona ni kaangai n taeka ake e kaakiia iai te burabeti Tekaria te koraki ake a iangoia bwa a na tuka ana mwakuri te Atua n te manga katean Ierutarem, “Antai ae e a tia ni kakeaa te bong n taian bwai aika uarereke?”8 Ibukin bwaai ake a taraa n ai aron taian maunga ni kangaanga n aia kawai, e taku te Uea rinanon te burabeti,—

GSAM 465E Riki te Maunga bwa te Aba ae Raurau

GSAM 465.2“Antai ngkoe, te maunga ae bubura? Ko na riki bwa te aba ae raurau i matan Terubabera; ao e na uotia te atibu are te kabanea i eta, ma te takarua ni kangai, Te akoi, te akoi nakoina.”9 Bon anne aron te mwakuri n ana rongorongo te anera ae te kateniman, ao e na teimatoa n aekakin anne ni karokoa ngke e na uotaki “te atibu are te kabanea i eta”, ke n taeka tabeua, ni karokoa kakoroan bukin te mwakuri.

GSAM 465.3Taraia te koraki ake a uarereke mwaitiia n 1846, aika a maiu ni kainnano, ao a kainnano n aaro nako ma tiaki n te onimaki iroun te Atua ao n te kaubwai n te koaua, ao tara aron buburan te mwakuri ae e a rikirake n aia mwakuri. Iangoi bwaai ni mwakuri aika a a mena ngkai i baia, booki aika a a tia ni katauraoaki, ni rairaki, ao ni boretaki n taetae aika kakaokoro n te aonaaba, ao taan kaboonako booki n te aro aika a mwaiti tebubua aika a uoti booki aikai nako n aia auti aomata, ao ake booia e roko n $400,000 n te ririki teuana. Ngkana e teimatoa ana kakabwaia te Atua i aon te mwakuri, ti kona ni kantaningaa te tokanikai. Ma bwaai ni mwakuri ao taan buobuoki aikai aika a karikirakeaki mai te namakaina teuana nakon teuana, ma te onimaki iroun Kristo, bon te bwai ae ti na kantaningaa are e a tia Toromon n anenea ibukin ana ekaretia te Atua ngke e otinako mai tana te tano n ang, “n onoon i aon baina teuae e Tangiria”, ngke e kabwarabwaraa bwa e noraki “e tamaroa n ai aron te namakaina, e itiaki n ai aron taai, ao e kammaaku n ai aron te taanga ni buaka ma aia bureiki.”10

GSAM 466E Buokaki n te Bwaintituaraoi n Taetae ni Burabeti

GSAM 466.1Ti a tia n nora bwa ana tararua te Uea e a tia ni kauka te kawai ibukin kabutan te koaua, ao e a ira ana kakabwaia ae kaotioti aia kakorakora te koraki ake a buti n ana kawai ni kairiiri; ao e a tia n taetae ma ana aomata rinanon te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti n moanakin ao rikiraken ana rongorongo te anera ae te kateniman. Tiaki te kaotioti ae boou aei ae e na onea mwin te Baibara, ao tiaki n te aro ae e na kabuakakai reirei n te Koroboki ae Tabu, ma bwa e na kaota taabo n te roro aei ake iai te kangaanga ni kitanna te rongorongo ae raoiroi ibukin Kristo ae bebete, taabo ake iai te kangaanga ibukiia aomata bwa a na kairaki n aron te roro aei, ao n raunnano n te aro ae e ti noraki i tinaniku bwa te tangiran te Atua, ma akea mwaakana.

GSAM 466.2Ngkana ti iangoa te bwai aei mai aia katoto burabeti n taai ake a nako,11 ae e a tia te Uea n anganira bwa teuana mai buakon taian tua ake ti na kataa iai aekakin kaotioti aikai, ti nori taian bukina n te tai aei ake ti a kainnanoi kaotioti aikai n ai aron taai akekei; bon te aro ae n te roro nako iai te kariri bwa a na kairaki aomata mai kawain te koaua n reirei ao aaro ni maiu ake a kabutaa ao n okoro n te roro anne. E taku te abotoro Bauro ibukin kaotinakon bwaintituaraoi ake e a tia te Uea n aani i nanon te ekaretia, bwa a mena “ibukin kakoroan raoiroia aika itiaki, ibukin te mwakuri ni minita, ibukin katean rabwatan Kristo; ni karokoa ngke ti bane ni katiteuanaaki n te onimaki ao n te atatai ibukin Natin te Atua, nakon te aomata ae kororaoi, nakon te nene ae koro raoi n aron kororaoin Kristo; bwa ti na aki manga riki bwa ataei, aika a kabobuakaki ao a uotaki n angin te reirei nako, n aia mwakuri n anaunaki aomata ao n te rabakau ni kamwane ni kewe, ae a kabae iai bwa a na mwamwanaia aomata; ma n taekina te koaua n te tangira, ti na rikirake nakoina n bwaai ni kabane, ae ngaia te atu, bon Kristo: mairouna ae e katoongaaki ao e kabaeaki raoi te rabwata ni kabane, n te buoka ae e anganaki iroun te tabo ni booraoi nako, n aron mwakurin te mwaaka n te iterana nako, ao e karikirakeaki te rabwata bwa e na kateirakea i bon irouna n te tangira.”12

GSAM 467.1Taian kaitara ake a kateaki nako n kaotinakon te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti n te tai aei, a kona n taekinaki ma te korakora ae titebo n taai ake a nako; bon te taeka ae kangai, iai iroura Koroboki aika Tabu, mangaia are ti aki kainnanoi aekakin bwaintituaraoi akanne. Ma Koroboki aika Tabu akanne a tuangira bwa e a tia Kristo n aani bwaintituaraoi aikai i nanon te ekaretia bwa a na karaoa aia mwakuri ni karokoa ngke “e roko te bwai ae kororaoi [te aro ae kororaoi]”, ao bwa e na “aki bua iroun te ekaretia te bwaintituaraoi teuana, n tataninga rokon ara Uea Iesu Kristo.”13

GSAM 467Tera Bukin Kainnanoia Burabeti iroura?

GSAM 467.2A kona n iangoia aomata n taai ake a nako bwa iai irouia ana tua te Atua ibukin te aroaro ae raoiroi, ae e korobokia n atibunibai n taibora n atibu; bwa iai irouia tua, motikitaeka ao reirei ake a taekinaki nakoina Mote mai wina te Atua, ao ake a a tia ni korobokiaki ni kawakinaki raoi; ao tera riki ae kainnanoaki? Ma e ngae ngke a mena irouia taian koaua aika tamaroa akanne ni kabane, e kukurei te Atua n taetae nakoia “n taai aika mwaiti ao n aaro aika kakaokoro rinanoia ana burabeti aika tabu.”

GSAM 467.3Ti noria bwa kakoaua ake a uotaki irouia burabeti aika kakaokoro, n ai aroia Itaia, Ieremia, Etekiera, Taniera, Otea, ao tabeman, a bane ni reirei n te boto n reirei ae kakannato ae titebo ibukin ongeaban te Atua; ma te burabeti temanna nako iai ana kaetieti ae okoro nakoia aomata n ana tai, ibukin aroia ni kariraki mai booto n reirei aika tabu ao n itiaki ibukin te raoiroi, n aaro ni maiu ake a kabutaa n te roro are e anganaki iai te taetae ni burabeti.

GSAM 468Kainnanoan Bwaintituaraoi

GSAM 468.1E kona n taekinaki bwa iai iroura reirei aika tamaroa n Koroboki aika Tabu n te O Tetemanti, ao n ikotaki ma anne iai ana taeka te tia Kamaiura i bon irouna ao aia taeka abotoro; ao tera riki bukin kainnanoan te oota? Ma te koaua bon bwa abotoro aika tabu akanne a a tia ni kaota taai aika a na roko n te kabanea ni bong, ngke “a na roko taai aika kammaaku,” ao ngke a na “kaotia aomata bwa iai aroia ni tangira te Atua, ma a kaakeaa mwaakana”, ao a manga tuangira bwa “a na kitanna te onimaki tabeman, ao a na ongeaba irouia taamnei aika kamwane ao n aia reirei taimonio.”

GSAM 468.2Ibukin bwaai aikai ni kabane, a a kaungaaki aomata ake e taekiniia Bauro ngke e koroboki nakoia I-Tetaronike, ake a na aki mena n te roo bwa e na roko i aoia ana bong Kristo n ai aron te tia iraa, ma a na riki bwa natin te oota, bwa a na “kataa bwaai ni kabane” ibukin “taetae ni burabeti”, ao ni “taua ni kamatoa te bwai ae raoiroi.”14 Aei e titebo ma te tuangia bwa aomata ake a na tataninga rokon te Uea Iesu Kristo, ao ake a na noraki n te tai n tokina bwa a katauraoi ibukin te bong anne, e na noraki i buakoia kaotinakon te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti ae “raoiroi” ao ni koaua.

GSAM 468Taian Kanikinaean te Toki

GSAM 468.3Ti mena n te tai ngke a mwaiti taian kanikina n taabo nako bwa e a kaan ana bong te Uea. Bon te tai aei are a na teirake iai aomata ake a na kawakini tua ni kabane, ao ake a na “taua ana kakoaua Iesu”15—bon te “Taamnein te taetae ni burabeti.”16 Tera ae ti noria? Bwa n te kabanea ni 60 te ririki a a tia n teirake aekakin aomata akanne, n uota aekakin te rongorongo anne, ao e a tia ni kaotaki i buakoia te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti. Ngke ti kataa te bwaintituaraoi are e kaotaki rinanon Nei E. G. White n taian tua n te Baibara, ti a tia n noria bwa e tokanikai n te kataaki n iterana ni kabane. Akea mai moana ni karokoa tokina, n ana koroboki Nei White ni kabane, te raini teuana ae e anga te kariaia ae te kabanea n uarereke ibukin te bure, ke ae e kariaia n te aro ae uarereke te kitana ana taeka te Atua. A aki tia koroboki aikai ni kakietaia i aon te Baibara, ma a teimatoa n anganira te kaungaunga bwa ti na kakaaea ana taeka te Atua ni kawakinaki raoi, n tuangira bwa anne te kabanea ni kakawaki ni katoto ae a na kataaki iai arora n te kabanea ni motikitaeka. N ana koroboki, e kakietaaki Kristo i matara bwa te katoto ae tii ngaia ae ti na kakairi irouna. E a taekinaki n te aro ae mataata bwa bon tii ngaia ara kantaninga ibukin te tokanikai ikai, tii ngaia ara tabo ni biria mai te un ae e na roko, ao tii ngaia te ara ao te kawai ae ti kona ni kamaiuaki iai.

GSAM 469Au Taeka ni Kakaraoi

GSAM 469.1Ibukin Nei White ao aron ana mwakuri, e a anganaki te koroboki ae imwina aei, are e koreanaki n 1877 iroun temanna ae e a tia ni kinaa ao ni kakaaea ana mwakuri i nanon ririki aika mwaiti; ao i mwin te kataaki ae kaania 53 te ririki, ririki ake I a taratara ni kawakinaki raoi iai, I a kaotia bwa I bane n ababa iango nako ake a taekinaki iai:—

GSAM 469.2“Ibukin aroaron te Kristian iroun Tari te aine White, I bubutii bwa N na taekinna bwa I iangoia bwa iai au atatai ibukina. I a tia ni kinaa i nanon 18 te ririki,—ae e raka i aon iteran te tai n rongorongoia ara aomata. I a tia ni mena i buakon aia utu n taai aika mwaiti, n tabetai i nanon tabeua te wiki n te tai teuana. A a tia ni mena n ara auti ao n ara utu n taai aika mwaiti. I a tia ni mwananga ma ngaiia n taabo aika kaania ni kabane; I a tia ni mena irarikia ngke tii ngaiia ao ngke a bootaki aomata, n te bootaki ao i tinanikun te bootaki, ao I a tia ni karekei tai aika te kabanea n raoiroi bwa N na ataa maiu, aroaro ao nanoia Tari te mwaane ao Tari te aine White. Ngkai te minita ngai, I a tia ni mwakuri ma aekakin aomata nako, ao aroaro nako, ni karokoa ngke I iangoia bwa I kona n ataa aron te aomata, ma tii i mwin ririki aika mwaiti n te kinaaba ae kaan.

GSAM 470.1“I kinaa Tari te aine White bwa te aine ae aki kakietaia, ae nanorinano, ae raoiroi nanona, ao e tamaroa aroarona. Aroaro aikai irouna bon tiaki baika e ti kaotii i tinaniku ao e katei, ma a kaoti n te aro ae tamaroa ao n akea te kangaanga mai aron nanona n te maiu. E aki neboa i bon irouna, e aki iangoia bwa e raoiroi riki nakoia tabeman, ao e aki iangoia bwa e kakawaki riki, n aroia te koraki aika a urubwai n aia onimaki. I a tia ni kaitibo ma aekakin aomata aikai n taai aika mwaiti, ao I aki tia n noriia bwa a aki kaoti aroia, ke a aki kamoamoa, ke a aki tauraoi n anga aia iango, ao ni neboa itiakiia, ao bwaai riki aikai; ma n taai nako I noria Tari te aine White bwa e kaokoro ma bwaai aikai ni kabane.

GSAM 470Raoraoia Aika Kainnano

GSAM 470.2“E kona te aomata n aekakina nako, te kabanea ni kainnano ao te kabanea ni nanorinano, n nako nakoina n akea te maaku ibukin te reirei ao te kabebetenano, ao e na aki kaokaki. E teimatoa n tabeakiniia aika kainnano, aika akea irouia te bwai, ao aika maraki, n anganiia baike a kainnanoi ao n taetae ibukiia.

GSAM 470.3“I tuai ni kinaa te aomata temanna ae e teimatoa ni maaka te Atua n aron te aine aei. Akea te bwai ae e moanaki ma akea te tataro ae nano nakon te Atua. E kakaaea ana taeka te Atua n te aro ae kawakinaki raoi ao n teimatoa. I a tia n ongo ana taetae Tari te aine White n taai aika mwaiti tebubua, I a tia ni wareki ana kakoaua ni kabane mai moana ni karokoa tokina, ao angii ni kakoaua aikai I a wareki n taai aika mwaiti, ao I tuai ni kona n nora te taeka teuana ae e bure aroarona i nanon kakoaua aikai ni kabane, ke te bwai teuana ae aki itiaki raoi ao n aki boraoi ma aron te Kristian; akea te bwai ae e kairaki iai te aomata mai te Baibara ao mai Kristo; ma I nori i nanona taeka n te bubutii ae te kabanea ni korakora bwa ti na ongeaba iroun te Atua, ni tangiria Iesu, n onimakini Koroboki aika Tabu, ao ni kakaaei n taai nako. I a tia ni karekea te kakabwaia ae kakannato n te itera n taamnei, n taai aika aki kona ni warekaki, mai taian kakoaua. Bon n taai nako ake I wareki iai, I namakinna bwa I a kaetietiaki ibukin uarereken au onimaki iroun te Atua, uarereken au katabuan au maiu nakoina, ao uarereken au kakorakora ni kamaiuia aomata. Ngkana iai au kona ni motikitaeka ao au atatai n te itera n taamnei, I taekinna bwa taian kakoaua a kaoti te taamnei ae titebo ao te iango ae titebo ma Koroboki aika Tabu.

GSAM 470.4“I nanon 30 te ririki [ti kona ngkai ni kangai 60 te ririki] a a tia n onimakinaki ao ni warekaki kakoaua aikai i buakoia ara aomata. Tera aron kairakiia iai? A a kairaki iai bwa a na kitana ana tua te Atua? A a kairaki iai bwa a na kitana te onimaki iroun Kristo? A a kairaki iai bwa a na kitana te Baibara? A a kairaki iai bwa a na riki bwa aomata aika a buakaka ao n aki raoiroi aroaroia? I ataia bwa ngkana a kabotauaki ma te bootaki n te aro ni Kristian ae aekakina nako, a na noraki bwa a raoiroi.

GSAM 471.1“I a tia n nora te bwai teuana, bwa te koraki ake e te kabanea n ribaki nanoia ni kaitara miitara ake e nori Tari te aine White a kaotia bwa te Kristian ngaia. Aroni konaia ni kaota aei I aki ataia. A kataa ni bairea n taekinna bwa e a mwamwanaaki. A aki kona ni kaota te bwai teuana ae e kamaira ana maiu ni kabane, ke te taeka teuana ae e bure aroarona n ana koroboki ni kabane. A bon kainnanoaki bwa a na kaotia bwa angiin ana koroboki a tamaroa, ao bwa te aomata ae e na maiuakini baike e taekini ni kabane e na riki bwa te Kristian ae raoiroi, ae e koaua rokon karawa irouna. E bon kamimi aei, ngkana te bwaai ni mwakuri ngaia ibukin te riaboro, ae e kairaki iroun Tatan, ke ngkana ana koroboki a bure aroaroia, ke bon ana iango aika aki boo ma te koaua mai nanona i bon irouna.”

GSAM 471A Kakoaua Aomata Aika Aki Kinaaki Ibukin Taian Koroboki

GSAM 471.2Ngke a kanakoaki ara beeba aika a kaotaki n taai nako, ake iai ana koroboki Nei White, a kakaeaki irouia aomata ake a te kabanea ni nanorinano, ni maaka te Atua ao ni katabui aia maiu nakoina. Ngke a taekini baike a wareki, a kaangai, “Ti tangiri moarara ana koroboki Nei White. A rangi ni buobuoki n te maiu ni katoabong, ao a on n te reirei ae e kairaki iai te aomata bwa e na kaaniia riki te Uea, ao e karikia bwa e na nanorinano riki, ni maaka te Atua ao ni katabua ana maiu nakoina. A rangi n ira aron Koroboki aika Tabu koroboki aikai, ni karokoa ngke ti wareki ti iangoia bwa e bon kairaki Nei White bwa e na koroboki n aron ana koroboki.” Bon anne aia kakoaua aomata aika mwaiti ake a koroboki ma ara taan mwakuri ni mitinare, ao aomata aikai a bon aki ataia n te aro ae uarereke bwa ana iango Nei White a anganaki nakoina n te miitara ae tabu.

GSAM 471Te Bwai ae e Moana te Kaitara

GSAM 471.3Ngkai ti a nora aron kairakiia aomata n te bwaintituaraoi aei, e a kaoti te titiraki, Mai ia ao ibukin tera ngke e moanaki te kaitara nako n kaotinakon te bwaintituaraoi aei? Ao tera ae e a riki nakoia te koraki aika kaitara? Ngke I a tia ni taratara ni kawakinaki raoi ibukin te bwai aei mai 1852, I a noria bwa n angiin te tai te kaitara nakon te kaotioti aei e moanaki mairouia te koraki ake a a tia ni kaetietiaki ibukin kainnano n aroaroia, ibukin aia aaro aika kairua, ke ibukin te kawai ae kairua n aroia ni maiu. Angiia te koraki ake a kaetietiaki a na kaangai bwa a aki buakaka n aron ae e kaotaki n te kakoaua ibukiia, ao a na kaotiotia bwa a kona ni taua ni kamatoa te koaua e ngae ngke a na aki ongeaba n te kaetieti ae e anganaki nakoia. E a kaotaki n te tai bwa angiia a a kaakeaa aia onimaki ao ni kitana raoi te bootaki. Tabeman a a nora aia kairua, ao a a taua te koaua ni korakora riki. E a kaoti te titiraki, Ngkana a kairaki iroun te Uea te koraki aika kaitara te bwaintituaraoi aei, bukin tera ngke a bua te maiu n te taamnei irouia, ao a kaokanako mai te Atua? Ana tua te tia Kamaiura bon bwa e na kinaaki te kai n uaana. E kamatoaa ana taeka bwa “e aki kona te kai ae buakaka ni kariki uaa aika raoiroi”.

GSAM 472Bwakan te Kaitara

GSAM 472.1Ti ururingi taai ake e a tia ni baireaki te kaitara nako n ana kakoaua Nei White, ma te katanoata bwa e na roko te tokanikai ae kakannato n aia mwakuri ngkana a a kabwakai taian kakoaua. Ma a a tia ni bwaka raoi n te kakororaoi bukin baike a kantaningai. I mwin ririki aika mwaiti n te buaka, a tuai ni kaota te kakoaua ae raka riki ibukin kabutan te koaua ibukin te Taabati i matan te aonaaba, nakon ae a karaoia aomata n aekakiia n 49 te ririki n nako. Ngkana bon ana mwakuri ae okoro te Uea aia mwakuri, bukin tera ngke e aki raka riki tokanikain aia rongorongo?

GSAM 472E Mena Ia te Tokanikai?

GSAM 472.2Ao ngkana ti tara te rongorongo are a tataekinaki iai ana tua te Atua ao ana onimaki Iesu nakon te aonaaba,—te rongorongo ae e irekereke ma kaotinakon te bwaintituaraoi n taetae ni burabeti aei, ma ana taeka ni ibuobuoki, ana reirei ao ana kaetieti,—ti noria bwa e a tia ni buti nako n te aro ae kakaonimaki ao n teimatoa mai moana ni karokoa te tai aei. Ngke a ongeaba aomata n ana reirei te Uea rinanon te bwaintituaraoi anne, ao a buti nako n ana korakora te Uea, te rongorongo, n aron ae ti a tia ni kaota, e a tia ni katobibia te aonaaba, ao e a waekoa n nako nakoia “botannaomata nako, utu nako, taetae nako, ao aomata nako.”

GSAM 473.1Ibukin rikirakena n taai ake a nako, ti kona ni kangai bwa e a koaua ana taeka te Atua ngke e taku, “Akea te bwai ni buaka ae karaoaki ni kaitarako ae e na tokanikai.” Ni koauana, e a tia ni noraki bain te Atua n te tokanikai are e a tia ni ira moanakin ao rikiraken te waaki ibukin kauaokin Iesu ae kakannato aei ni karokoa ngkai, ao ibukin taai aika a na roko ti onimakina te kakoroa bukin ana taeka ae koaua, “I a tia ni katea i matam te mataroa ae uki, ao akea te aomata ae kona ni kainna.” N te onimaki aei ti kona n anene ma te kakaonimaki ae kororaoi:—

GSAM 473.2“Bwa e a tia ni mena irarikira, Ao e teimatoa ni mena irarikira, Ao e a tia ni berita bwa e na mena irarikira Ni karokoa te toki.”

Notes

  1. Te Kaotioti 3:8. ↩
  2. Te Kaotioti 3:3. ↩
  3. Te Kaotioti 3:10, 11. ↩
  4. Taian Areru 124:1-8. ↩
  5. Itaia 56:1, 2. ↩
  6. Itaia 58:8, 13. ↩
  7. Amota 7:2. ↩
  8. Tekaria 4:10. ↩
  9. Tekaria 4:7. ↩
  10. Ana Kuna Toromon 6:10. ↩
  11. Iakobo 5:10. ↩
  12. I-Ebeto 4:12-16. ↩
  13. 1 I-Korinto 1:6, 7. ↩
  14. 1 I-Tetaronike 5:5, 20, 21. ↩
  15. Te Kaotioti 12:17. ↩
  16. Te Kaotioti 19:10. ↩

Note

Back