Գլուխ 9 — Ուշացման ժամանակը

GSAM 148.1«Այն ժամանակ երկնքի արքայությունը նման կլինի տասը կույսերի, որոնք վերցրին իրենց լապտերները և դուրս եկան ընդառաջ փեսային։ Եվ նրանցից հինգը իմաստուն էին, հինգը՝ անմիտ։ Անմիտները վերցրին իրենց լապտերները, բայց յուղ չվերցրին իրենց հետ։ Իսկ իմաստունները իրենց անոթներում յուղ վերցրին իրենց լապտերների հետ։ Մինչ փեսան ուշանում էր, նրանք բոլորը թմրեցին և քնեցին։»¹

GSAM 148.2Քրիստոսն է առակի փեսան։² Փեսային դիմավորելու ելքը, հետևաբար, պետք է ներկայացնի Տիրոջ ժողովրդի շարժումը՝ Քրիստոսին դիմավորելու Նրա գալստին, քանի որ Մատթեոսի քսանչորսերորդ և քսանհինգերորդ գլուխների քարոզի թեման Տիրոջ գալն է։ Տիրոջ խոսքն է լապտերը։³ Բոլոր կույսերը վերցրին իրենց լապտերները։ Կույսերի մի մասի հիմարությունը նրանում էր, որ նրանք միայն ճշմարտության տեսությունը ընդունեցին՝ առանց այն լուրջ նվիրումի Տիրոջը, որը կզարգացներ Հոգու շնորհքները հավատացյալի սրտում։ Այս գործը առակում ներկայացվում է «իրենց անոթներում եղած յուղով»։ Փեսայի ուշացումը պետք է ներկայացնի նրանց հիասթափությունը, ովքեր դուրս էին գալիս՝ սպասելով հանդիպել իրենց Տիրոջը։

GSAM 148Առակի կիրառման ժամանակը

GSAM 148.3«Այնժամ» բառը, որով սկսվում է առակը, մեզ հուշում է դրա կիրառման ժամանակը։ Այն անմիջապես հաջորդում է նախորդ գլխում ասվածին, ոչ թե Տիրոջ երկրորդ գալուստից հետո, այլ թզի ծառի առակը հռչակվելուց հետո, որը հայտարարում է, որ Քրիստոսի գալը «դռների մոտ է», և որ եկել է այն սերունդը, որը չի անցնի, մինչև Քրիստոս ինքը հայտնվի երկնքի ամպերում։ Այն վերաբերում է նաև այն ժամանակին, երբ ուղերձը հանձնող ծառաներից ոմանք իրենց սրտում ասում են. «Իմ Տերը ուշացնում է իր գալը, և սկսում են հարվածել իրենց ծառայակիցներին ու ուտել-խմել հարբածների հետ»։

GSAM 149Իրենց գործընկեր ծառաներին հարվածելը

GSAM 149.1Նրանք եղել են «ծառայակիցներ», ներդաշնակորեն քարոզելով նույն ուղերձը, սակայն այժմ նրանց մի մասը շեղվում է իր ուսուցանածից և «խփում» է իր ծառայակիցներին, ովքեր տալիս են «ժամանակին համապատասխան կերակուրը»՝ հայտարարելով շուտով գալիք Տիրոջ դիմավորման անհրաժեշտ նախապատրաստությունը։ Նրանք «խփում» են նույն կերպ, ինչպես առաջարկվել էր խփել Երեմիային։ Ժողովուրդն ասաց. «Եկեք, լեզվով հարվածենք նրան և նրա խոսքերին ուշադրություն չդարձնենք»։⁴ Այսպիսով այս ծառաները սկսեցին ուսուցանել այնպես, որ խոչընդոտեին «հավատարիմ» ծառաների գործին։ Այս նույն խավին այսպես են դիմում. «Հիշիր, թե ինչպես ես ընդունել և լսել, պահիր և ապաշխարիր։ Իսկ եթե չես հսկի, ես կգամ քեզ վրա գողի պես, և դու չես իմանա, թե որ ժամին եմ գալու քեզ վրա»։⁵

GSAM 149.2Կույսերի առակը վերաբերում է այն ժամանակին, երբ «ծառայակիցները» շեղվում են Տիրոջ մոտալուտ գալստի ուղերձից և «սկսում են հարվածել»։ Նրանք նաև սկսում են զբաղվել այլ բանով՝ «ուտել ու խմել հարբեցողների հետ»: Նրանք միանում են այն մարդկանց ճաշկերույթին, ովքեր ցանկանում են գոհացնել իրենց ախորժակը: Սողոմոնը նմանների մասին ասել է. «Մի՛ եղիր գինեմոլների և մսակեր խրախճողների հետ, որովհետև հարբեցողն ու որկրամոլը կաղքատանան»:⁶

GSAM 149Առաջին հիասթափությունը

GSAM 149.3Հիմա կհնչի հարցը. «Ադվենտի փորձառության մեջ ի՞նչն էր համապատասխանում այս պնդումներին»: Կային շարժումներ, որոնք ամբողջությամբ համընկնում էին մարգարեության հետ: Մինչև 1844 թ. ապրիլը ուղերձը հանձնողները աշխատում էին եկեղեցիների մեջ, և տարբեր եկեղեցիների քարոզիչները միացան նրանց ջանքերին: Այսպիսով նրանք «ծառայակիցներ» էին:

GSAM 150.1Այդ ուղերձը հանձնողները ուսուցանում էին, որ Դանիել 8։14-ում նշված երկու հազար երեք հարյուր օրերը կավարտվեն հրեական 1843 թվականին, որը մեր թվարկությամբ կլինի 1844 թվականը։ Նրանք հռչակում էին, որ Աստծո դատաստանի ժամը կգա այդ ժամանակաշրջանի ավարտին։ Այդ ժամանակ երկրում գործող բոլոր եկեղեցական ուղղությունները կարծում էին, որ դատաստանի օրը կսկսվի մեր Տիրոջ երկրորդ գալուստով։ Այսպիսով հեշտությամբ պարզ է դառնում, որ ադվենտիստները ենթադրում էին, որ Տերը կգա այդ մարգարեական ժամանակաշրջանի ավարտին։ Նրանք ասում էին. «Այս ժամանակաշրջանը կարող է ավարտվել 1844 թ. մարտի 21-ին, որը բնական 1843 թ. հրեական տարվա վերջին օրն է»։ Ուստի նրանք 1844 թ. մարտի վերջին կամ ապրիլի սկզբին էին սպասում Փրկչի գալստին։

GSAM 150Վատ ծառաների զարգացումը

GSAM 150.2Երբ եկավ և անցավ մարտի վերջին օրը, և Տերը չեկավ, նրանք, ովքեր նախկինում աշխատել էին Տիրոջ ուղարկյալների հետ, բայց սրտով ամբողջապես չէին նվիրաբերել իրենց կյանքը ուղերձին, շրջվեցին դրա դեմ, սկսեցին հակադրվել գործին և ամեն ինչ անել իրենց ուժերով՝ խոչընդոտելու նրանց ճանապարհը, ովքեր դեռ շարունակում էին քարոզել Տիրոջ մոտալուտ գալստի և դատաստանի ժամի ուղերձը։ «Իրենց սրտերում» նրանք ասում էին. «Իմ Տերն ուշացնում է Իր գալը»։ Իրենց շուրթերով նրանք այժմ ուսուցանում էին, որ Տիրոջ գալուց առաջ ամբողջ աշխարհը պետք է դարձի գա, որ հրեաները պետք է բոլորը վերադառնան Պաղեստին և Երուսաղեմում վերականգնեն իրենց տաճարի ծառայությունը, մինչև Մեսիան գա։ Ոմանք նույնիսկ ուսուցանում էին, որ Քրիստոսի գալը «հոգևոր գալ» է, որ այն տեղի է ունենում դարձի ժամանակ և նաև Իր ժողովրդի մահվան պահին։

GSAM 151«Ժամանակին կերակուր» տալը

GSAM 151.1Մինչ նրանք այսպիսով շրջվեցին իրենց գործընկերների դեմ, նրանք, ովքեր դեռ ամուր պահում էին հավատքը, հավատացյալներին հավաքում էին դահլիճներում ու պուրակներում, նրանց տալիս «կերակուրն իր ժամանակին»՝ ցույց տալով, որ ժամանակների նշաններն ու կատարված մարգարեությունները, ինչպես հիասթափությունից առաջ, հայտարարում են, որ Քրիստոսի գալը «մոտ է, անգամ դռների մոտ»։

GSAM 151Եկեղեցական ճաշկերույթ

GSAM 151.2Մինչ նրանք այսպես էին վարվում, պրոտեստանտական եկեղեցիներում սկսվեց այն, ինչ նախկինում անհայտ էր՝ ժողովրդին եկեղեցում հավաքելը ճաշկերույթների և «զվարճանքների» համար։ Բոլոր ցանկացողները հրավիրվում էին վայելելու նրանց համեղ ուտեստները։

GSAM 151.3Այսպիսի բնույթի առաջին դեպքը, որի մասին մենք երբևէ լսել ենք Ամերիկայում, տեղի ունեցավ 1844 թ. մայիսին՝ հենց հիասթափությունից հետո։ Այն այսպիսին էր. մինչ Ուիլիամ Միլերը Նյու Յորքի Ռոչեսթեր քաղաքի մի դահլիճում մի քանի հարյուր ադվենտիստների ուսուցանում և հորդորում էր՝ ասելով. «Մենք Մատթեոսի քսանհինգերորդ գլխում նշված ուշացման ժամանակում ենք; ամուր բռնեք ձեր հավատը; շուտով այս հարցի շուրջ ավելի շատ լույս կստանանք», Ռոչեսթերի ամենամեծ ժողովարաններից մեկի նկուղում նշանակվել էր «փառատոն»։ Ժողովրդի մեծ բազմություն հավաքվեց՝ և՛ եկեղեցու անդամներ, և՛ անհավատներ, և երբ մի աստվածաբանական քոլեջի նախագահը բազմության առջև ծաղրում էր Ուիլիամ Միլերին, նրանց վաճառում էին ոստրեներ, պաղպաղակ, քաղցրեղեն և 25 ցենտի դիմաց՝ այդ մարդու պատրաստած փոքրիկ բրոշյուրը։ Գրքի վերնագիրն էր «An Exposé of Millerism»։

GSAM 151.4Այդ օրվանից երկու շաբաթ էլ չանցած՝ նույն քաղաքի մեկ այլ եկեղեցական հոսանք հրապարակային դահլիճում նշանակեց «փառատոն», մուտքի համար գանձելով քսանհինգ ցենտ և հրավիրելով բոլոր ցանկացողներին իրենց հետ ուտելու ոստրեները, պաղպաղակը, տորթը և քաղցրեղենը։ Այդ ժամանակ և այնտեղ սկսվեց եկեղեցիներում այս ժամանակակից հյուրասիրությունը, որը վերաճել է «խենթ սոցիալական երեկույթների», «պատահական նվերների տոպրակների», «ձկնավազանների», «համբույրների հավաքույթների» և այլն։ Եկեղեցիներում հյուրասիրության այս երևույթը այնքան է զարգացել, որ այժմ ժամանակակից եկեղեցական շենքը չի համապատասխանում չափանիշներին, եթե չունի իր խոհանոցը, մթերանոցը և ճաշասրահը։ Այս վիճակը սկսվեց «սպասման ժամանակում», ինչպես նշված է առակում։

GSAM 152.1Ուիլիամ Միլերը ինքը Ռոչեսթերում տեղի ունեցած այս դեպքի մասին հետևյալ խոսքերով է խոսում.

GSAM 152.1«Ռոչեսթերում գործող D.D.-ներից մեկը՝ պարոն _____-ը, _____ եկեղեցուց, գրել է մի թռուցիկ Միլերիզմի դեմ, հրավիրել է իր տերերին ու տիկնանց Տիրոջ տուն, կազմակերպել է մի մեծ ճաշկերույթ օյստրերով և այլ “պիկնիկներով”, Բաղդասարի պես՝ խմեց նրանց սուրճն ու թեյը, կերավ նրանց թանկարժեք նրբաճաշակ ուտեստները, վաճառեց նրանց պաղպաղակն ու քաղցրեղենը, ինչպես նաև իր թռուցիկը սիրելի Փրկչի երկրորդ գալստի դեմ։

GSAM 152.2«Ելքիս նախորդ գիշերը մեկ այլ հարգարժան պարոն կազմակերպել էր պիկնիկ-ճաշկերույթ հյուրատանը կամ հանրային սրահում և, ինչպես վերոհիշյալ դեպքում, վաճառել էր իր տոմսերը, պաղպաղակն ու քաղցրեղենը։ Ուրախացա լսելով, որ տարբեր աղանդների որոշ եկեղեցիներ չեն հավանել նման բաբելոնյան ճաշկերույթները; և հոգովս հույս ունեմ, որ երբ Քրիստոս գա, ոչ բոլոր այս աղանդավոր եկեղեցիները կգտնվեն “հարբածների հետ ուտող ու խմող”: Ես զարմանում եմ, որ այս հարգարժան պարոնայք չեն տեսնում իրենց Աստծո Խոսքի հայելու մեջ, և խորհուրդ կտայի նրանց կարդալ Ղուկաս 14:12-14; Մատթեոս 24:48-51; Ղուկաս 13:25-28; 2 Պետրոս 2:13; Հուդա 10-21։ Սրանք անշուշտ վերջին ժամանակներն են։»

GSAM 152.3Եթե հովիվ Միլերը տեսներ, թե ինչի մեջ են եկեղեցիները հայտնվել իրենց նվիրատվական երեկույթներում՝ «տորթեր՝ մատանին գուշակելու խաղով, տասն սենթանոց համբույրների հավաքույթներ, էշերի ցուցադրություններ, խելագար հավաքույթներ, սուրբ լոտոներ» և այլ պատահական խաղերի կազմակերպումներ և այլն, նա սուրբ սարսափով կհեռանար։

GSAM 152Սպասման ժամանակը

GSAM 152.4Ադվենտիստները հանգստություն գտան սուրբ գրության այն փաստում, որ երբ Տիրոջ մոտեցող գալուստի մասին հայտարարություն կկատարվի, դրան կհետևի «սպասման ժամանակը»։ Սա նրանք տեսան մեր Փրկչի խոսքերում Մատթեոս 25:5, 6-ում և Ամբակում 2:1-3-ում։

GSAM 153.1Ինչ վերաբերում է նրանց դիրքորոշմանը 1844 թ. գարնանը, մենք մեջբերում ենք 1844 թ. մայիսի 9-ի Midnight Cry-ից՝—

GSAM 153.2«Մարգարեական ժամանակաշրջանների թվացյալ ավարտի կետը անցնելուց հետո մենք հայտնվել ենք այն դիրքում, որտեղ Աստված կանխատեսել էր, որ իր զավակները կհայտնվեն տեսիլքի վերջում; և որի համար Նա նախապատրաստություն էր տեսել մարգարե Ամբակումի միջոցով, երբ ասում է, “Ես կկանգնեմ իմ պահակության տեղում, կբարձրանամ աշտարակին և կհսկեմ, որ տեսնեմ, թե ինչ կասի ինձ, և ինչ պատասխանեմ, երբ ինձ հանդիմանեն”, կամ ինչպես լուսանցքում է նշված՝ “վիճարկեն”։ “Եվ Տերը պատասխանեց ինձ ու ասաց. Գրի՛ր տեսիլքը և պարզ դարձրու այն տախտակների վրա, որ ընթերցողը կարողանա վազել։ Քանզի տեսիլքը դեռևս նշանակված ժամանակի համար է, սակայն վերջում [մարգարեական շրջափուլերի ավարտին] այն կխոսի և չի ստի. եթե ուշանա [նրանց թվացյալ ավարտից], սպասիր դրան, որովհետև անշուշտ կգա, [մարգարեական ժամանակների լիության մեջ, որոնցից այն կողմ] չի ուշանա։”⁷

GSAM 153.3«Այս զգուշացումը վերաբերում է ներկայիս ժամանակին, ինչը ակնհայտ է Պողոսի այն մեջբերումից Հեբրայեցիների 10:36-39-ում. “Որովհետև ձեզ համբերություն է պետք, որպեսզի, Աստծո կամքը կատարելուց հետո, ստանաք խոստումը։ Դեռ մի փոքր ժամանակ, և գալու է նա, ով գալու է, և չի ուշանա։ Արդարն հավատքով կյանք կունենա, և եթե որևէ մեկը ետ քաշվի, իմ հոգին հաճույք չի գտնի նրանից։ Իսկ մենք ոչ թե ետ քաշվողներ ենք դեպի կորուստ, այլ հավատացյալներ՝ հոգու փրկության համար։”

GSAM 153.4«Մենք հավատում ենք, որ գտնվում ենք Փրկչի խոսած այն ժամանակահատվածում, երբ Փեսան ուշանում է (Մատթեոս 25:5), որի հետ պետք է համեմատվի երկնքի արքայությունը,—երբ “այն չար ծառան [ժամանակի թվացյալ ձախողումից հետո] իր սրտում կասի, Իմ Տերն ուշացնում է իր գալուստը, և սկսում է հարվածել իր ծառայակիցներին, ուտել ու խմել հարբեցողների հետ”, և Տերը կգա “այն օրը, երբ նա չի սպասում նրան”։

GSAM 154.1«Մենք հավատում ենք, որ այժմ գտնվում ենք այն ժամանակաշրջանում, որի մասին խոսում է Պետրոսը, երբ նրանց “դատաստանն արդեն վաղուց չի հապաղում, և նրանց կորուստը չի քնում”; որտեղ նրանք պետք է “գաղտնի մտցնեին կործանարար հերետիկոսություններ”⁸։ Պետրոսը ասում է, որ դրանք պետք է լինեին, ինչպես եղան կեղծ մարգարեներ, երբ Գրքերը գրվում էին։ Ինչպես Իսրայելի տան մարդիկ ասացին. “Օրերը երկարեցին, և ամեն տեսիլք ձախողվում է”⁹, այդպես պետք է լիներ մի ժամանակ, երբ թվա, թե ժամանակը անցնում է, որպեսզի 2 Պետրոս 3:4-ի ծաղրողները հարցնեին. “Որտե՞ղ է նրա գալու խոստումը?” և ինքնահավանաբար մտածեին, թե “ամեն ինչ շարունակվում է այնպես, ինչպես եղել է ստեղծման սկզբից”։

GSAM 154.2«Մենք հավատում ենք, որ հենց այդ տեսիլքի ուշացումը նկատի ունենալով առաքյալ Հակոբոսն ասաց. “Ուստի, եղբայրներ, համբերեք մինչև Տիրոջ գալը”. “համբերեք դուք էլ, հաստատեք ձեր սրտերը, որովհետև Տիրոջ գալը մոտ է”։ Եվ՝ “Ահա, Դատավորը դռան առջև կանգնած է”։

GSAM 154.3«Եվ մենք հավատում ենք, որ սպասվող ժամանակի անցման կանխատեսմամբ մեր Փրկիչը մեզ խրատել է Ղուկասի ավետարանի տասներկուերորդ գլխում. “Ձեր գոտիները թող կապված լինեն, և ձեր լապտերները՝ վառված, և դուք եղեք նման մարդկանց, որոնք սպասում են իրենց Տիրոջը, երբ նա հարսանիքից կվերադառնա, որպեսզի երբ նա գա և դուռը թակի, նրանք անմիջապես նրան բացեն”։¹⁰ Սպասելը ենթադրում է ժամանակի անցում, որովհետև մինչև այդ ժամը մենք չենք սպասում։ Ուստի մեր Տերը ավելացնում է. “Բերկրյալ են այն ծառաները, որոնց Տերը, գալով, կգտնի արթնացած”։

GSAM 154.4«Մենք, Աստծո կամքով, շարունակելու ենք հայտարարել. “Ահա, Փեսան գալիս է; դուրս եկեք նրան դիմավորելու”, և “Նրա դատաստանի ժամը հասել է”։ Եվ վստահ ենք, որ չենք դադարի բարձր ձայնով գոչել աշխարհին ու եկեղեցուն՝ արթնանալու իրենց “խաղաղության” երգերից և լսելու Աստծո ողորմության առաջարկները։ Մենք մտադիր ենք շարունակել սպասել Տիրոջ գալստին և արթուն հսկել, հավատալով, որ այն արդեն մեր դռան առջև է։»

GSAM 155Նրանց Գործի Պաշտպանություն

GSAM 155.1Լավ պատկերացում այն մասին, թե ինչպես էին ադվենտիստները դիտարկում իրենց աշխատանքը մինչև 1844 թ. մարտի 21-ը և հենց այդ ամսաթվի անմիջապես հետո, կարելի է ստանալ՝ կարդալով հետևյալ մեջբերումը, որը վերցված է «Պաշտպանություն» վերնագրով հոդվածից՝ Advent Herald թերթի 1844 թ. նոյեմբերի 13-ի համարից, որը հրատարակել են Ջ. Վ. Հայմսը, Ս. Բլիսը և Ա. Հեյլը։

GSAM 155.2«Մենք չշտապեցինք մեր կարծիքները ընդունելիս։ Մենք հավատում ենք, որ եղել ենք ազնիվ ու անկեղծ ճշմարտության որոնողներ։ Մենք ենթարկվեցինք մեր Փրկչի հրամանին՝ ուսումնասիրելու Սուրբ Գրքերը։ Մենք հենված չէինք մեր սեփական իմաստնության վրա, այլ Աստծո առաջնորդության ու ուղղորդության վրա հույս դնելով՝ ձգտեցինք մեր անձերը մատուցել Նրա զոհասեղանին, վստահ լինելով, որ Նա կուղղորդի մեր քայլերը ճիշտ ճանապարհով։ Մենք անկեղծ ցանկությամբ՝ իմանալու ճշմարտությունը և խուսափելու սխալից, քննեցինք մեր դեմ բերված բոլոր փաստարկները, սակայն պետք է խոստովանենք, որ մեր հակառակորդների բազմազան և բազմակերպ դիրքորոշումները միայն ավելի ամրապնդեցին մեր հայացքները։ Մենք տեսանք, որ անկախ նրանից՝ ճիշտ էինք, թե սխալ, մեր հակառակորդները չէին կարող ճիշտ լինել, և նրանց միջև ոչ մի համաձայնություն չկար։ Յուրաքանչյուրի փաստարկները այնքան թույլ և մանկական էին, որ նրանք ստիպված էին անընդհատ հերքել այն, ինչ իրենք էին արել, և իրենց հակադիր ու հակասական տեսակետներով ցույց տվեցին, որ, անկախ նրանից, թե ինչպես էին նրանք վերաբերվում մեր կարծիքներին, նրանք չէին վստահում միմյանց կարծիքներին։ Ավելին, մեր ամբողջ դիրքի ոչ մի հիմնական կետ չկար, որի մեջ մեզ չաջակցեին մեկ կամ մի քանիսը նրանցից, ովքեր աշխատում էին հերքել Տիրոջ անմիջական գալուստը։ Մինչդեռ մեզ աջակցում էր Սուրբ Գրքերի բառացի թարգմանությունը, մեր հակառակորդները ապարդյուն փորձում էին ապացուցել, որ Սուրբ Գրքերը բառացիորեն չպետք է հասկացվեն, չնայած որ յուրաքանչյուր կատարված մարգարեություն իր ամենափոքր բառացի մանրամասներով է կատարվել։

GSAM 156Հիասթափության բացատրություն

GSAM 156.1«Բայց ժամանակը՝ հրեական 1843 թվականը, անցավ, և մենք հիասթափվեցինք, որ չտեսանք Թագավորին իր գեղեցկության մեջ։ Եվ բոլոր նրանք, ովքեր մեզ ընդդիմացան, անկեղծորեն կարծում էին, որ մեր հավատքի յուրաքանչյուր առանձնահատուկ հատկանիշ ապացուցվել է սխալ, և որ մենք, որպես ազնիվ մարդիկ, պետք է լքեինք մեր ամբողջ դիրքորոշումը։ Եվ այդ պատճառով նրանք զարմացած տեսան, որ մենք դեռ կպչում ենք մեր հույսին և դեռ սպասում ենք մեր Թագավորին։

GSAM 156.2«Մենք, սակայն, մեր հիասթափության մեջ հուսահատվելու որևէ պատճառ չտեսանք։ Տեսանք, որ Սուրբ Գրքերը ցույց են տալիս, որ պետք է լինի ուշացման ժամանակ, և որ քանի դեռ տեսիլքն ուշանում է, մենք պետք է սպասենք դրան։ Մենք նաև տեսանք, որ տարվա ավարտով այդ ժամանակաշրջանը չէր կարող ամբողջությամբ ավարտվել, անգամ եթե մեր քրոնոլոգիան ճիշտ լիներ, և որ այն կարող էր կատարվել միայն այս տարվա ընթացքում ինչ-որ ժամանակ։ Եվ այնուամենայնիվ, մենք անկեղծորեն և ամբողջությամբ ընդունեցինք աշխարհի առջև, որ սխալվել ենք այն հստակ կետում, որի վրա այդքան մեծ վստահությամբ էինք հույս դրել, սակայն, չնայած մեր այդ սխալին, մենք տեսնում ենք այդ հարցում Աստծո ձեռքը։ Մենք տեսնում ենք, որ Նա օգտագործել է այդ հայտարարությունը որպես զգուշացում աշխարհի համար և որպես փորձություն եկեղեցու համար։ Այն Նրա ժողովրդին դրեց սպասողական դիրքի մեջ։ Այն դուրս կանչեց նրանց, ովքեր պատրաստ էին տառապել Նրա անվան համար։ Այն ցույց տվեց, թե ում համար Տիրոջ գալուստի կանչը մեծ ուրախության ավետիս էր, և ում համար՝ անցանկալի ձայն իրենց ականջներում։ Այն ցույց է տվել ամբողջ տիեզերքին, թե ովքեր են ողջունելու Տիրոջ վերադարձը և ովքեր են մերժելու նրան իր երկրորդ գալուստին, ինչպես հրեաները մերժեցին նրան իր առաջին գալուստին։ Եվ մենք այն համարում ենք Աստծո նպատակի իրականացման մի քայլ այս “Նրա պատրաստության օրը”, որպեսզի Նա առաջնորդի մի ժողովրդի, որը միայն Տիրոջ կամքը կփնտրի, որպեսզի նրանք պատրաստ լինեն Նրա գալուստին։»

GSAM 1571844 թ. ՄԱՐՏԻՑ ՀԵՏՈ ՇԱՐԺՄԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

GSAM 157.11844 թ. մարտի 21-ից հետո ադվենտիստական շարժման կարճ պատմությունը ներկայացվում է ստորև, վերցված է Signs of the Times թերթի 1844 թ. հոկտեմբերի 31-ի համարից՝—

GSAM 157.2«1843 թվականի,—հրեական տարվա,—անցումից հետո Ադվենտիստների մեծ մասը հանգրվանեց այն համոզմանը, որ այժմ այլևս չենք կարող որևէ աստիճանով վստահորեն հույս դնել որոշակի ժամանակների վրա։ Նրանք հավատում էին, որ մենք գտնվում ենք այնտեղ, ուր ցույց է տալիս մեր քրոնոլոգիան՝ բոլոր մարգարեական շրջափուլերի ավարտին, որոնց ավարտին սպասվում է Ադվենտը; և որ, թեև մենք պետք է սպասեինք միայն այն կարճ ժամանակը, որով մեր քրոնոլոգիան կարող էր տարբերվել Աստծո ժամանակից, նրանք հավատում էին, որ այլևս որևէ հստակ ցուցիչ չունենք ճշգրիտ ժամանակի համար։ Նրանք բոլորը վերցրել էին իրենց լապտերները և դուրս էին եկել դիմավորելու Փեսային; սակայն Փեսան ուշանում էր այն ժամանակից (1843), երբ նրան սպասում էին։ Տեսիլքի այս ուշացման ընթացքում թվում էր, թե բոլորի վճռականությունն էր սպասել դրան՝ հավատալով, որ այն չի կարող ուշանալ և որ կարելի է սպասել դրան յուրաքանչյուր պահի։ Սակայն շուտով շատ ակնհայտ դարձավ, որ բազմությունը ապագայի համար ծրագրեր է կազմում, որոնք չէին կազմի, եթե հավատային, որ Տերը կգա այս տարի, և որ նրանք քնել էին Տիրոջ անմիջական հայտնության իրական զգացողության առումով։ Այլ կերպ ասած՝ նրանք կարծում էին, որ նա կարող է գալ ցանկացած օր կամ մի փոքր ուշացնել, որի ընթացքում նրանք կարող էին վայելել հաճելի հանգիստ։ Իսկ դա հենց այնպես էր, ինչպես մեր Փրկիչն էր ասել. “Երբ Փեսան ուշացավ, նրանք բոլորը թմրեցին և քնեցին”։

GSAM 157Ուշադրություն հրավիրվեց 1844 թ. աշնան վրա

GSAM 157.3«Դեռևս 1843 թ. մայիսին եղբայր Միլերը մեր ուշադրությունը հրավիրել էր հրեական սրբազան տարվա յոթերորդ ամսվան՝ որպես այն ժամանակին, երբ պետք է նշվեին այն տիպերը, որոնք մատնանշում են երկրորդ գալուստը; և անցած աշնանը մենք մեծ հետաքրքրությամբ էինք նայում այդ ժամանակահատվածին։ Այն անցնելուց հետո եղբայր Ս. Ս. Սնոուն ամբողջությամբ ընդունեց այն կարծիքը, որ, ըստ տիպերի, Տիրոջ գալուստը, երբ այն տեղի ունենա, պետք է լինի յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը, սակայն նա հստակ չէր տարվա վերաբերյալ։ Հետագայում նա տեսավ, որ մարգարեական ժամանակաշրջանները իրականում չեն ավարտվում մինչև այս տարի՝ 1844 թվականը։ Նա ապա հաստատակամորեն պնդում էր, որ մոտավորապես հոկտեմբերի 22-ին՝ այս տարվա յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը, մենք կդիտենք փառքի Տիրոջ գալուստը։ Սա նա քարոզեց Նյու Յորքում, Ֆիլադելֆիայում և այլ վայրերում անցած գարնանը և ամռանը, և թեև շատերը ընդունեցին նրա տեսակետները, սակայն դրա ազդեցությունների որևէ հատուկ դրսևորում չտեսնվեց մինչև մոտավորապես հուլիս ամիսը։

GSAM 158Դաշտերում թողնված բերքը

GSAM 158.1«Սեզոնի սկզբին Նյու Հեմփշիրի հյուսիսում գտնվող մեր եղբայրներից ոմանք այնքան էին տպավորված այն հավատքով, որ Տերը կգա մինչև հաջորդ ձմեռը, որ չէին մշակում իրենց դաշտերը։ Հուլիսի կեսերին,—որը համընկնում էր հրեական օր-տարվա կեսգիշերվա երեկոյին (երեկո-առավոտ հաշվարկով՝ սկսած ապրիլի նոր լուսնից, այս հրեական տարվա սկիզբից),—այլերը, որոնք ցանել և տնկել էին իրենց դաշտերը, այնքան խորապես էին տպավորված Տիրոջ անմիջական հայտնության զգացողությամբ, որ չէին կարող, իրենց հավատքի հետ համահունչ, հնձել իրենց բերքը։ Ոմանք, երբ իրենց դաշտեր մտան խոտ կտրելու, ամբողջովին անկարող գտնվեցին առաջ շարժվելու և, իրենց պարտքի զգացմանը հնազանդվելով, դաշտում թողեցին իրենց բերքը՝ իրենց գործերով հավատք ցուցադրելու և այդպիսով աշխարհին դատապարտելու համար։ Սա արագորեն տարածվեց Նոր Անգլիայի հյուսիսում։

GSAM 158Դատաստանը Գալստից Առաջ

GSAM 158.2«Նույն ժամանակ Մեյնում մեր եղբայրները ընդունել էին այն տեսակետը, որ դատաստանը պետք է նախորդի գալուստին; որ այն համընթաց է հնձին և ոչ միայն աշխարհի վերջում է, այլև զբաղեցնում է վերջին անմիջապես նախորդող ժամանակաշրջանը։ Այս տեսակետին համապատասխան նրանք կարծում էին, որ մենք արդեն դատաստանի մեջ ենք, որ բաժանարար գիծն է գծվում և որ Աստծո ծառաները դրոշմվում են իրենց ճակատներին, որի կատարումը ազդանշան կլինի երկրի չորս քամիները բռնած չորս հրեշտակների համար (Հայտնություն 7:1), որպեսզի նրանք արձակեն դրանք։

GSAM 159Կեսգիշերային արթնացում

GSAM 159.1«Հուլիսի կեսերին Աստծո օրհնությունը հետընթաց ապրածների վերադարձի գործում սկսեց ուղեկցել ժամանակի քարոզչությունը, և նրանք, ովքեր ընդունել էին նշված տեսակետներից որևէ մեկը, իրենց վարքագծում ցուցաբերեցին ակնառու փոփոխություն և, ինչպես կանխատեսվել էր, հանկարծակի արթնացան քնից։ “Կեսգիշերին հնչեց գոչյուն՝ Ահա, Փեսան գալիս է, դուրս եկեք նրան դիմավորելու։ Այնժամ բոլոր կույսերը ոտքի ելան և կարգի բերեցին իրենց ճրագները։” Հուլիսից սկսած այս շարժումները տեղի էին ունենում Նոր Անգլիայի տարբեր մասերում և առանձին միմյանցից, սակայն բոլորն էլ ուղեկցվում էին Աստծո օրհնությամբ՝ վերադարձնելու շատերին, որոնց ճրագները գրեթե մարել էին, և սրբացնելու Իր սրբերին։ Էքսեթերի ճամբարային ժողովում այս բոլոր ազդեցությունները միավորվեցին, խառնվեցին մեկ մեծ շարժման մեջ և արագորեն տարածվեցին երկրի բոլոր ադվենտիստական խմբերի մեջ։»