Գլուխ 18 — Աստծո նախախնամությունը հրատարակչական գործում

GSAM 281.1«Այնժամ կճանաչենք, եթե շարունակենք ճանաչել Տիրոջը. նրա ելքը պատրաստված է առավոտվա պես»։¹

GSAM 281.21849 թվականի հունիս ամսվա դրությամբ հովիվ Ուայթի, նրա կնոջ և հովիվ Բեյտսի աշխատանքները սահմանափակվում էին Նոր Անգլիայի նահանգներով։ Այս ժամանակ Միդլթաուն (Կոնեկտիկուտ) քաղաքից օրիորդ Կլարիսա Բոնֆոյը միացավ հովիվ Ուայթի ընտանիքին։ Դրանից մի փոքր առաջ նրա մայրը մահացել էր, թողնելով նրան ամեն ինչ, ինչ անհրաժեշտ էր փոքր մասշտաբի տնային տնտեսություն վարելու համար։ Այսպիսով հովիվ Ուայթը կրկին կարողացավ տուն հիմնել, և դա արեց Կոնեկտիկուտի Ռոքի Հիլում՝ պարոն Բելդենի տան մի մասում։

GSAM 281Ժամանակակից սպիրիտիզմի սկիզբը

GSAM 281.31849 թ. մարտի 24-ին Թոփշամում (Մեյն) տեղի ունեցավ ընդհանուր ժողով։ Այդ շաբաթ օրը տիկին Ուայթը տեսիլք ստացավ, որի թեման անչափ կարևոր էր։ Գուցե այդ ժամանակների իրավիճակի ընդհանուր պատկերացում կազմելով՝ ավելի լավ կհասկացվի այդ տեսիլքի իմաստը։

GSAM 281.41848 թվականի մարտի վերջին՝ Նյու Յորքի Վեյն շրջանի Հայդսվիլ քաղաքում սկսվեցին «առեղծվածային ձայները», կամ այն, ինչը հետագայում հայտնի դարձավ որպես «սպիրիտիստական թակոցներ»։ Այն առաջին անգամ տեղի ունեցավ Ֆոքսների ընտանիքի տանը։ Ամառվա վերջին ընտանիքը տեղափոխվեց Ռոչեսթեր, Նյու Յորք, որտեղ Կորինթյան դահլիճում անցկացվեցին հանրային ցուցադրություններ, և աղջիկները ենթարկվեցին ամենայն մանրակրկիտ քննության՝ այդ նպատակով լավագույն քաղաքացիներից ընտրված տիկնանցից և պարոնայքից կազմված հանձնաժողովների կողմից։ Չնայած մարդկանց մեծամասնությունը այդ թփթփոցները համարում էր խաբեություն կամ ձեռքի հնարք, նույնիսկ ամենադյուրահավատները քիչ էին պատկերացնում, որ դրանք կհասնեն մեծ չափերի։

GSAM 282Սպիրիտիզմի վերաբերյալ կանխատեսումներ

GSAM 282.1Վերոհիշյալ տեսիլքում տիկին Ուայթը տեսավ, որ Ռոչեսթերում և այլ վայրերում հնչող առեղծվածային թակոցները սատանայի զորությունն էին, և որ նման բաները կդառնան ավելի ու ավելի հաճախակի; և որ դրանք կհագնվեն կրոնական հագուստով՝ խաբվածներին ավելի մեծ անվտանգության զգացողություն տալու և, եթե հնարավոր է, Աստծո ժողովրդի մտքերը այդ բաների վրա սևեռելու և նրանց Սուրբ Հոգու ուսմունքների նկատմամբ կասկածի մեջ գցելու համար։

GSAM 282.2Բայց քչերն, եթե ընդհանրապես որևէ մեկը, այն ժամանակ ունեին անգամ թույլ պատկերացում, որ սպիրիտուալիզմը, ինչպես այն ժամանակ կանխատեսվել էր, կտարածվի ողջ աշխարհով, կամ որ այն երբևէ կդառնա կրոն՝ իր կանոնավոր կազմակերպված եկեղեցիներով և հովիվներով։

GSAM 282Մարգարեության կատարում

GSAM 282.3Այնուամենայնիվ, մարգարեության կատարումը ակնհայտ է, երբ հաշվի ենք առնում նրանց անդամակցությունը, որը, ըստ հաղորդագրությունների, միայն Միացյալ Նահանգներում կազմում է 10 000 000։ Ինչ վերաբերում է նրանց ներկայիս կրոնական հագուստին, ապա ներկայացնում ենք հետևյալը՝ վերցված Վաշինգտոնում (Դ.Կ.) 1903 թ. նոյեմբերի 12-ի Review and Herald-ից՝—

GSAM 282.4«Վերջերս այս քաղաքում կայացած National Association of Spiritualists-ի համաժողովում ընդունվեց նոր ծիսակարգ։ Ներդրվեց պաստորների կամ քարոզիչների “ձեռնադրության” կարգը, և սպիրիտուալիզմի հավատացյալների մի խումբ ճանաչվեց որպես “եկեղեցի”։ Սա երևում է նոր ծիսակարգի հետևյալ բաժնից՝—

GSAM 282.5«“Ոչ մի հովիվ կամ հոգևոր սպասավոր չի կարող նշանակվել եկեղեցու կամ ընկերության հոգևոր առաջնորդ, մինչև նա պաշտոնապես չի անցնի ձեռնադրության արարողակարգով, որը կրոնական պատմության վաղագույն շրջաններից ի վեր հայտնի է որպես ձեռնադրության ծիսակատարություն։ Ոչ ոք չի կարող դառնալ ձեռնադրության թեկնածու, մինչև նա չի ստացել կանչ որևէ եկեղեցու կամ ընկերության հովվական պաշտոնի համար, կամ չի նշանակվել միսիոներ որևէ նահանգային սպիրիտուալիստական ասոցիացիայի կողմից, որը տվյալ նահանգում որպես կրոնական կազմակերպություն գրանցված է, կամ National Spiritualist Association of the United States of America-ի կողմից։ Բոլոր այն անձինք, որոնք թեկնածու են պաստորատի կամ առաքելական աշխատանքի համար, պետք է առնվազն երեք տարի լիակատար ընկերակցության մեջ լինեն որևէ սպիրիտուալիստական եկեղեցու կամ ընկերության հետ և առնվազն երկու տարի՝ լիցենզավորված, որպես փորձնական խոսնակ նշանակված լինեն նահանգային կամ Ազգային Ասոցիացիայի կողմից։ Պաստորները, որոնք նշանակվել են մեկ ամբողջ օրացուցային տարուց պակաս ժամկետով, չեն կարող օրդինացվել։”»

GSAM 283Հովիվ Ուայթը Օսվեգոյում, Նյու Յորք նահանգ։

GSAM 283.1Քանի որ հրատարակչական աշխատանքը գտնվում էր Օսվեգոյում (Նյու Յորք), հովիվ Ուայթը 1849 թվականի աշնանը տեղափոխեց իր բնակավայրը Կոնեկտիկուտից այստեղ, և նույն թվականի նոյեմբերի 3-ին այստեղ տեղի ունեցավ հավատացյալների համաժողով։ Նրանց հետագա ծառայությունների մասին տիկին Ուայթը ասում է՝—

GSAM 283.2«Այնուհետև մենք որոշեցինք, որ մեր պարտքն է աշխատել Նյու Յորք նահանգում։ Իմ ամուսինը զգում էր իր վրա ծանր բեռ՝ գրելու և հրատարակելու համար։ Մենք վարձակալեցինք մի տուն Օսվեգոյում, եղբայրներից փոխառեցինք կահույք և սկսեցինք տնային կյանք վարել։ Այնտեղ իմ ամուսինը գրում էր, հրատարակում և քարոզում։ Նրան անհրաժեշտ էր ամեն պահ կրել իր զրահը, քանի որ հաճախ ստիպված էր պայքարել դավանող ադվենտիստների դեմ, որոնք պաշտպանում էին սխալներ, քարոզում էին որոշակի ժամանակ և ձգտում էին հնարավորինս վատթարացնել մեր հավատքի հանդեպ բոլորի կարծիքը։»²

GSAM 283Second Advent Review-ի հրատարակություն

GSAM 283.31850 թվականի աշնանը նպատակահարմար համարվեց կատարել հերթական տեղափոխություն. հետևաբար հովիվ Ուայթը տեղափոխվեց Մեյնի նահանգի Փարիզ քաղաք, որտեղ հրատարակվեց Second Advent Review and Sabbath Herald-ի առաջին հատորը՝ որպես կիսամսյա, որը բաղկացած էր տասներեք համարից, յուրաքանչյուրը պարունակում էր ութ երկկոլոնանոց էջ, իսկ տպագրված էջի չափը կազմում էր յոթ և մեկ ութերորդը ըստ տաս և մեկ քառորդի դյույմ: Առաջին համարը թվագրված էր հաջորդ նոյեմբերին, իսկ վերջինը՝ 1851 թ. հունիսի 9-ին։

GSAM 284.1Թերթի մեծացված չափը Present Truth-ի նկատմամբ շատ լավ ցուցանիշ էր ճշմարտության համաչափ տարածման, գործի աշխատակիցների թվի աճի և աշխատանքի աջակիցների բազմացման համար։ Քանի որ թերթը անվճար էր, սպասվում էր, որ գործի ընկերները կաջակցեն դրա հրատարակմանը, և նրանք դա արեցին։ Չնայած հավատացյալները մեծ մասամբ միջին ապրելակերպի մարդիկ էին, նրանք օգնում էին այնպես, ինչպես Տերը նրանց հաջողություն էր պարգևել, և իրենց կարողության չափով առաջ էին տանում ճշմարտության սայլակը։

GSAM 284Ջ. Ն. Էնդրյուսը սկսում է քարոզել

GSAM 284.2Այս շրջանում Ջ. Ն. Էնդրյուսը, ով բնակվում էր Մեյնի նահանգի Փարիզ քաղաքում, սկսեց իր հանրային ծառայությունը որպես ավետարանի քարոզիչ և կրոնական թեմաների հեղինակ։ 1851 թ. մայիսյան Review ամսագրում նա հրապարակել է հոդված, որը զբաղեցնում էր ավելի քան հինգ էջ՝ նվիրված երեք ուղերձների թեմային։ Այս հոդվածում նա Հայտնության 13-րդ գլխում նկարագրված երկեղջյուր գազանի մարգարեությունը վերագրել է Միացյալ Նահանգներին՝ միայն մարգարեության հիման վրա պնդելով, որ կիրակի օրը որպես Շաբաթ պարտադրելու հարցը կդառնա այն կետը, որի վրա այս երկրում վերջնականապես կհիմնվի եկեղեցու և պետության միությունը։ Նրա փաստարկը ամբողջությամբ հենված էր մարգարեության վրա, քանի որ այդ ժամանակ ոչ մի շարժում այդ ուղղությամբ շատ ուժեղ չէր, և դրան կողմ արտահայտված ամենաուժեղ արտահայտությունը Դոկտոր Դուրբինի հայտարարությունն էր, վերցված Christian Advocate and Journal-ից, որը ասում էր՝—

GSAM 284.3«Երբ քրիստոնեությունը դառնում է պետության բարոյական և հոգևոր կյանքը, պետությունը, իր մագիստրատների միջոցով, պարտավոր է կանխել սուրբ կիրակիի բացահայտ խախտումը՝ որպես ինքնապահպանման միջոց։»

GSAM 285Գործին աջակցելու համար ֆերմաների վաճառք

GSAM 285.1Այս ժամանակաշրջանում Նյու Յորքից Հիրամ Էդսոնը և Միչիգանի Ջեքսոնից Կիրենիուս Սմիթը վաճառեցին իրենց յուրաքանչյուրը 3,500 դոլար արժողությամբ ֆերմաները և վարձակալեցին ֆերմաներ իրենց անձնական օգտագործման համար, որպեսզի ունենային միջոցներ օգնելու տարբեր ձեռնարկություններում, որոնք պետք է առաջանային ուղերձի աշխատանքի առաջմղման ընթացքում։

GSAM 285Հրատարակչական աշխատանքի տեղափոխումը Սարատոգա

GSAM 285.21851 թվականին հովիվ Ուայթը տեղափոխվեց Մեյնի նահանգի Փարիզ քաղաքից Նյու Յորքի Սարատոգա Սփրինգս, և այստեղ կրկին՝ փոխառված կահույքով, տուն հիմնեց և հրատարակեց Advent Review-ի երկրորդ հատորը, որի առաջին համարը թվագրված էր նույն տարվա օգոստոսի 5-ով։ Այս հատորը բաղկացած էր տասնչորս համարից և հրատարակվում էր ամիսը երկու անգամ։ Վերջին համարը հրատարակվեց 1852 թվականի մարտի 23-ին։ Թերթի անվանումը փոքր-ինչ փոխվեց՝ Second Advent Review անվանումից, ինչպես 1-ին հատորում, այն դարձավ Advent Review and Sabbath Herald, անվանումը, որը այն պահպանում է մինչև այսօր՝ իր ութսուներկուերորդ հատորում։ Ժուռնալի չափսը մեծացվեց՝ երեք սյունակ և ութ էջ, տպագիր էջի չափսը՝ 8¼ x 11¾ դյույմ։

GSAM 285.3Կարելի է տեսնել, որ այն, ինչը եղել է և մինչ օրս մնում է դավանական ամսագիր, մեծացվել է՝ ցույց տալով, որ յուրաքանչյուր փոփոխություն եղել է դեպի լավը, վկայելով համեմատական բարգավաճման մասին և հստակ ապացուցելով, որ երրորդ հրեշտակի գործը «մնալու էր»։

GSAM 285Ռոչեսթերում հրատարակելով — ձեռքի մամուլ ունենալով

GSAM 285.41852 թ. մայիսի 6-ին Ռոչեսթերում (Նյու Յորք) հրատարակվեց Advent Review and Sabbath Herald ամսագրի 3-րդ հատորի առաջին համարը, որը տպագրվել էր յոթերորդ օրվա ադվենտիստների սեփականությամբ հանդիսացող տպագրական մամուլով և տպատառերով։ Հիրամ Էդսոնը կանխավճարել էր Վաշինգտոնի ձեռքի մամուլը՝ տպատառերով և գրասենյակը հագեցնելու համար անհրաժեշտ պարագաներով։ Նա պետք է հետ ստանար իր գումարը, երբ ճշմարտության կողմնակիցներից նվիրատվություններ կհավաքվեին։ Այդ ձեռքի մամուլը կանգնած էր Review and Herald ամսագրի Բեթլ Քրիկի (Միչիգան) գրասենյակում մինչև 1902 թ. դեկտեմբերի 30-ի հրդեհը, երբ այն այրվեց։ Այդ ժամանակ այն համարվում էր գրասենյակի լավագույն սրբագրական մամուլը։ 1852 թ. հոկտեմբերի 14-ի, 3-րդ հատորի 12-րդ համարում հայտարարվեց, որ այս մամուլով և նյութերով գրասենյակը հագեցնելու ծախսը կազմել է $652.93, իսկ այդ նպատակով մինչև այդ օրը ստացված նվիրատվությունները՝ $655.84։ Այս տասներկու թերթի համարներից յուրաքանչյուրից 2,000 օրինակ անվճար տպագրվել և բաշխվել էին։

GSAM 286The Youth’s Instructor-ը սկսվեց

GSAM 286.1Օգոստոսին Review գրասենյակում սկսվեց Youth’s Instructor ամսագրի հրատարակությունը։ Այժմ այն դարձել է շաբաթաթերթ, և յուրաքանչյուր համարում տեղ է գտնում չորս անգամ ավելի ընթերցանության նյութ, քան այն ժամանակ։

GSAM 286Ուրիա Սմիթը միանում է գրասենյակին

GSAM 286.21853 թվականին հովիվ Ուրիա Սմիթը սկսեց իր ծառայությունը Review and Herald գրասենյակում, որտեղ կես դար զբաղեցրեց պատասխանատու պաշտոն։ Այդ տարի (1853) Review and Herald-ում առաջին անգամ նշվեց, որ ովքեր ցանկանում են, կարող են գնել մեր հրատարակությունները՝ վճարելով դրանց ինքնարժեքը։ Մյուս բոլորի համար տպագիր նյութը անվճար էր, քանի որ պակասորդը հոգացվում էր մեծահոգի և բարի կամք ունեցողների նվիրատվություններով։ 1854 թվականին հայտարարվեց, որ Review կիսամսագրի տարեկան արժեքը 1.00 դոլար է։ Նույն թվականին, հուլիս ամսին, Միչիգանի Մակոմբի գավառում անցկացված վրանային ժողովի ժամանակ փորձ արվեց վաճառել մեր հրատարակությունները։ Այդ ժողովի ընթացքում վաճառվեցին 50 դոլարի արժողությամբ գրքեր։ Հովիվ Ուայթը, այս ջանքերի մասին խոսելիս, Review-ի միջոցով ասաց. «Սա ցույց է տալիս, որ մեր գրքերը կարելի է վաճառել»:

GSAM 286$500 թռուցիկների ֆոնդի կոչ

GSAM 286.31854 թ. հոկտեմբերի 12-ի և դեկտեմբերի 24-ի Review-ում կոչեր հնչեցին 500 դոլարանոց թռուցիկների ֆոնդ ստեղծելու համար, որպեսզի գրասենյակը կարողանա մատակարարել հոգևորականներին թռուցիկներ՝ անվճար բաշխման համար իրենց ծառայությունների շրջանակում, ինչպես նաև «500 դոլարանոց օգնության ֆոնդ գրասենյակի համար ստեղծելու համար, որպեսզի Review-ն կարողանա պարբերաբար հրատարակվել ամեն շաբաթ, փոխարենը երբեմն մեկ շաբաթ բաց թողնելու միջոցների պակասի պատճառով։»

GSAM 287Ջ. Պ. Քելոգը և Հենրի Լայոնը վաճառում են իրենց ֆերմաները

GSAM 287.1Այս շրջանում Թիրոնի Ջ. Պ. Քելոգը և Միչիգանի Փլիմութի մոտ ապրող Հենրի Լայոնը վաճառեցին իրենց ֆերմաները, որոնց յուրաքանչյուրի արժեքը մոտ $3,500 էր, բացառապես աշխատանքը առաջ մղելու միջոցներ ունենալու միակ նպատակով; և այսպես Միչիգանի ևս երկու եղբայր ճիշտ ժամանակին առաջ եկան՝ պատրաստ միջոցներով և կամավոր սրտերով՝ օգնելու այնտեղ, որտեղ օգնությունը առավել անհրաժեշտ էր։ Առաջինը սկսեց զբաղվել ավելների արտադրությամբ Միչիգանի Ջեքսոն քաղաքում, իսկ երկրորդը տեղափոխվեց Բեթլ-Քրիկ և որպես ատաղձագործ աշխատեց՝ իր ընտանիքը պահելու համար։

GSAM 287Մեր բոլոր թերթերն ու գրքերը՝ 3.00 դոլարով

GSAM 287.26-րդ հատորի ավարտին, 1855 թ. հունիսին, կարելի էր մեկ տարվա Review և Instructor ստանալ, ինչպես նաև բոլոր բրոշյուրների, թռուցիկների և այն ժամանակ գործածվող օրհներգարանի ամբողջական հավաքածուն՝ ընդհանուր առմամբ քսանվեց բրոշյուր և թռուցիկ, 3.00 դոլարի դիմաց։ Instructor-ի սահմանված գինը տասներկու համարի համար քսանհինգ ցենտ էր։

GSAM 287Review գրասենյակը հրավիրվում է Միչիգան

GSAM 287.31855 թվականի ապրիլին հովիվ Ուայթը և նրա կինը կրկին այցելեցին Միչիգան և հանդիպումներ անցկացրին մի քանի վայրերում։ Նույն ամսվա 28-ին և 29-ին Բեթլ Քրիկում գումարվեց համաժողով, որի ընթացքում Բեթլ Քրիկի եղբայրները քվեարկեցին հրավիրելու հովիվ Ուայթին տեղափոխելու Review գրասենյակը Ռոչեսթերից Բեթլ Քրիկ։ Դեն Փալմերը, Կիրենիուս Սմիթը, Ջ. Պ. Քելոգը և Հենրի Լայոնը համաձայնեցին յուրաքանչյուրը տրամադրել 300 դոլար առանց տոկոսի, ինչը կազմեց 1200 դոլար՝ հողակտոր գնելու և հրատարակչական գրասենյակ կառուցելու համար։ Հետևաբար նրանք ձեռք բերեցին հողակտոր Վեստ Մեյն և Վաշինգտոն փողոցների հարավ-արևելյան անկյունում և կառուցեցին այնտեղ 20 x 30 ոտնաչափ չափի երկհարկանի փայտե շենք՝ 20 ոտնաչափ բարձրության սյուներով։

GSAM 288Բեթլ-Քրիկի առաջին ժողովարան

GSAM 288.1Նույն սեզոնին Բեթլ Քրիկում կառուցվեց առաջին Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների ժողովարանը՝ 18 x 24 ոտնաչափ չափսերով։ Այս պարզ շենքը, պատված ուղղահայաց փայտե տախտակներով ու դրանց հոդերը ծածկող փայտաշերտերով, տեղակայված էր Վան Բյուրենի և Քասս փողոցների հյուսիս-արևմտյան անկյան մոտ։

GSAM 288Մեր առաջին տպարանում

GSAM 288.2Review-ի առաջին համարը, որը հրատարակվել է Բեթլ Քրիկ քաղաքում՝ յոթերորդ օրվա ադվենտիստների սեփականությամբ գրասենյակում, թվագրված էր 1855 թ. դեկտեմբերի 4-ով։ Թերթի գինը այդ ժամանակ սահմանվել էր 1.00 դոլար 26 համարից բաղկացած մեկ հատորի համար, սակայն խնդրվում էին նվիրատվություններ՝ թերթը անվճար ուղարկելու արժանի աղքատներին։ Այս պահից սկսած հովիվներ Ուագոները և Քոթրեյլը գրեթե անընդմեջ հեղինակներ էին Advent Review-ի սյունակներում։

GSAM 288.31855 թ. դեկտեմբերի 18-ի Review-ում հրատարակչական հանձնաժողովը ներկայացրեց մի հայտարարություն, որը ներկայիս գրասենյակի աշխատողներին կարող է թվալ տարօրինակ։ Այն այսպես էր հնչում. «Մենք չենք տեսնում, թե ինչու գրասենյակում աշխատողները չպետք է ստանան իրենց ծառայությունների համար արդարացի հատուցում։ Խմբագիրը ստանում է ընդամենը կեսը այն գումարի, որը կարող էր ստանալ այլուր»։ Հարկ է նշել, որ այն ժամանակվա սովորական աշխատավարձը կազմում էր ներկայիս աշխատավարձի կեսից պակաս, և այն ժամանակվա կես աշխատավարձը չէր գերազանցում ներկայում նույնատիպ աշխատանքի համար գրասենյակի վճարածի մեկ երրորդը կամ մեկ չորրորդը: Այդ ժամանակ գրասենյակի աշխատողները իրենց ծառայությունների արժեքի կեսը նվիրաբերում էին, որպեսզի հրապարակվի ներկայիս ճշմարտության ավետարանը:

GSAM 288Կոչ՝ ուժային մամուլի և շարժիչի համար

GSAM 288.41857 թ. մարտի 19-ի Review թերթում առաջին անգամ առաջարկվեց, որ թերթերի, թռուցիկների և գրքերի տպագրության համար անհրաժեշտ է ձեռք բերել ուժային մամուլ և շարժիչ։ Ինչպես հաղորդվել է ապրիլի 2-ին, որոշվեց գնել Adams ապրանքանիշի ուժային մամուլ, և յոթ մարդ յուրաքանչյուրը խոստացավ 100 դոլար դրա գնումը ապահովելու համար։ Հաջորդ համարում նշվում էր, որ մամուլն ու շարժիչը կարժենան մոտ 2 500 դոլար, և արդեն հավաքվել էր 1 700 դոլարի խոստում։

GSAM 289.11857 թ. օգոստոսի 13-ի Review ամսագրի խմբագրականում՝ հովիվ Ուայթի կողմից, կա այս ոգևորիչ հայտարարությունը. «Մեր գրասենյակը պարտքերից ազատ է։ Գոյություն ունի 1,426 դոլար ընդհանուր գիրք-ֆոնդ, որը այժմ ներդրված է գրքերում։ Նոր ուժային մամուլը գործարկման մեջ է և հրաշալի է աշխատում, և կանխատեսումները բարենպաստ են, որ շուտով այն կաշխատի գոլորշու ուժով, և դրա ամբողջ արժեքը կվճարվի։ Մեր վրանային գործողությունները շատ ավելի լավ են ապահովված, քան նախկինում»։

GSAM 289Գրքերի վաճառքի առաջին հաշվետվություն

GSAM 289.21857 թ. հոկտեմբերի 29-ին Review-ում հաղորդվեց, որ նախորդ երկու տարիների գրքերի վաճառքը կազմել է $1,287.91, ինչը մինչև այդ օրը ներկայացված առաջին նմանատիպ զեկույցն էր։ Դա գործի առաջընթացի նշան էր և, հետևաբար, ոգևորության աղբյուր, քանի որ ցույց էր տալիս, որ ճշմարտությունը ուժ է ձեռք բերում և «լույսի հոսքերի պես տարածվում է ամբողջ աշխարհում»։

GSAM 289Review գրասենյակը որպես անվտանգ ավանդատուն

GSAM 289.31858 թ. օգոստոսի 13-ի Review-ում առաջին անգամ մեր ժողովրդի առջև առաջ քաշվեց գաղափարը՝ գրասենյակը ավելորդ միջոցների ավանդատուն դարձնելու մասին։ Անձինք, որոնք ունեին գումարներ, որոնց համար անմիջական կարիք չունեին, կարող էին դրանք ավանդել գրասենյակում՝ ցանկացած պահի դուրս բերելով դրանք՝ ըստ իրենց կարիքների, և այդպիսով գրասենյակին հնարավորություն տալ օգտագործել այդ գումարները։ Այս առաջարկի կիրառումը գործին ապահովեց ավելի մեծ ֆինանսական ուժ։

GSAM 289.4Այդ ժամանակից մինչև այսօր (1905 թ.) ոչ ոք երբևէ չի կորցրել մեկ դոլար անգամ մեր հրատարակչություններին այսպես փոխառությամբ տրված գումարից, կամ չի մնացել առանց իր փողի, երբ պահանջել է այն։ Անկեղծ ու խոհեմ մարդիկ սկսել են մեր հրատարակչական գրասենյակները համարել իրենց ավելորդ միջոցները պահելու ավելի անվտանգ վայր, քան բանկերը, որոնք այդքան հաճախ սնանկանում են։ Բանկերը աշխարհիկ վարկ ունեն, մինչդեռ մեր հրատարակչությունները որպես իրենց «հենարան» ունեն ամբողջ եկեղեցական միության ուժը։

GSAM 290Seventh-day Adventist Publishing Association-ի կազմավորում

GSAM 290.1Seventh-day Adventist Publishing Association-ը կազմակերպվել է 1861 թ. մայիսի 3-ին, և շրջաբերականներ են ուղարկվել՝ բաժնետոմսերի բաժանորդագրություն հավաքելու համար՝ մեկ բաժնետոմսի դիմաց 10 դոլարով։ Երկու շաբաթ անց հայտարարվել է, որ արդեն բաժանորդագրվել է 4 080 դոլարի բաժնետոմս։

GSAM 290.2Նույն թվականի հունիսի 11-ից սկսած՝ Review-ը հրատարակվեց Seventh-day Adventist Publishing Association-ի կողմից։ Ասոցիացիայի կողմից կառուցված առաջին գրասենյակային շենքը գտնվում էր Մեյն և Վաշինգտոն փողոցների հարավ-արևելյան անկյունում, այն տեղում, որտեղից հեռացվել էր հին փայտե շենքը՝ Կալամազու փողոց տեղափոխելու համար։ Այս կառույցը երկհարկանի էր՝ ամուր աղյուսե պատերով։ Այն կառուցված էր հունական խաչի տեսքով և Մեյն փողոցի վրա ճակատով ուղղված էր դեպի հյուսիս։ Արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ծայրից ծայր չափը կազմում էր 44 ոտնաչափ, իսկ հյուսիս-հարավ ուղղությամբ՝ 72 ոտնաչափ։

GSAM 290Առաջին հրատարակություններ այլ լեզուներով

GSAM 290.3Քայլ առ քայլ ուղերձը առաջ էր ընթանում, և յուրաքանչյուր ակտիվ շարժը նպաստում էր աշխատանքն ուժեղացնելուն և ամրապնդելուն։ Այս ժամանակ մեր հրատարակչական տունը թողարկեց հինգ բրոշյուր օտար լեզուներով՝ երեքը դանիերեն-նորվեգերեն և երկուսը ֆրանսերեն; այդպիսով սկիզբ դրվեց օտար երկրների համար տպագրությանը։

GSAM 290.4Անդամների շարունակական աճի հետ մեկտեղ ֆինանսական միջոցները կայուն և անընդմեջ աճեցին։ Սա վկայում է 1863 թ. մայիսի 16-ի Review ամսագրում հրապարակված զեկույցը, որտեղ ասոցիացիայի քարտուղարը ներկայացրել է ընդհանուր ստացումների հաշվետվությունը՝ հետևյալ կերպ՝—

GSAM 291.1Քարտուղարը նաև հայտնում է՝

GSAM 291.1«Ընկերակցության գույքի զգուշավոր գնահատմամբ՝ դրա արժեքը որոշվել է ոչ պակաս քան 20,000 դոլար, ինչը մոտ 5,000 դոլարով գերազանցում է այն գումարը, որը ծախսել են գործի ընկերները։ Սա վկայում է եղբայր Ուայթի և նրա հետ Review գրասենյակում աշխատածների ազնվության և հավատարմության մասին»։ «Է. Ս. Ուոքեր, քարտուղար»

GSAM 291Review-ի փոխանցումը Ասոցիացիային

GSAM 291.2Հրատարակչական աշխատանքը, հասնելով այս արդյունքներին հովիվ Ուայթի դժվարին աշխատանքի և զոհաբերությունների շնորհիվ, դրանից ստացված շահույթը փաստացի պատկանում էր նրան, քանի որ այդ շահույթը իրականում նրա ինքնազրկման, գործարար հմտության և խնամքով կառավարման արդյունքն էր։ Բայց փոխարենը պահանջելու այն կամ դրա որևէ մասը, նա ուրախությամբ ամբողջը փոխանցեց եկեղեցուն; և դրանից ավելի՝ երբ ասոցիացիան, կազմավորվելուց հետո, քվեարկեց, որ նա իր մատուցած ծառայությունների համար ստանա շաբաթական 6 դոլար, նա ընդունեց միայն 4 դոլար շաբաթական։

GSAM 291Թերթ Խաղաղ օվկիանոսի ափին

GSAM 291.31874 թ. ապրիլի 21-ի Review ամսագրում հրապարակվել էր հովիվ Ուայթի հոդված, որտեղ, Խաղաղ օվկիանոսի ափի աշխատանքների մասին խոսելիս, նա նշել էր, որ շուտով պահանջվելու է այդ ափի գործերի շահերին նվիրված շաբաթաթերթի հիմնադրումը։ Դրանից քիչ անց բացվեց ճանապարհը Օքլենդում փոքր քանակությամբ տառեր և նյութեր գնելու համար, որոնցով հունիսին սկսվեց կիսամսյա հրատարակություն՝ Signs of the Times անվամբ։

GSAM 291Միջոցների հավաքագրում

GSAM 291.4Signs-ի վեց համար տպելուց հետո հովիվ Ուայթը վերադարձավ Արևելք՝ խնդրելով Կալիֆոռնիայի կոնֆերանսին հոգալ թերթի հրատարակման միջոցները։ 1874 թ. օգոստոսի 15-ին՝ Ընդհանուր համաժողովում, արևելյան եղբայրներին առաջարկվեց հավաքել 6000 դոլար՝ Signs գրասենյակի համար մամուլ, շարժիչ և տպատառեր գնելու նպատակով, եթե Խաղաղ օվկիանոսի ափի եղբայրները կհավաքեն 4000 դոլար՝ հողակտոր ձեռք բերելու և գրասենյակի համար համապատասխան շենք կառուցելու համար։

GSAM 292.1Հովիվ Ջեո. Ի. Բաթլերը, ով այդ ժամանակ Գլխավոր համաժողովի հանձնաժողովի անդամ էր, ներկա էր Կալիֆոռնիայի Յաունթվիլ քաղաքում կայացած ճամբարային ժողովին և ներկայացրեց առաջարկը եղբայրներին։ 1874 թ. հոկտեմբերի 11-ին նրանք պատասխանեցին կոչին՝ խոստանալով 19,414 դոլար մետաղադրամներով։

GSAM 292Pacific Press-ի հիմնադրում

GSAM 292.21875 թ. փետրվարի 2-ին հովիվ Ջեյմս Ուայթը և նրա կինը, ուղեկցված հովիվ Ջ. Հ. Ուագոներով և այլ արդյունավետ աշխատակիցներով, ժամանեցին Օքլենդ։ Նույն ամսվա 12-ին Կալիֆոռնիայի կոնֆերանսի հատուկ նիստ հրավիրվեց՝ քննարկելու Signs of the Times ամսագրի գրասենյակի շենքերի կառուցման վայրի ընտրության հարցը։ Համապատասխան քննարկումներից հետո որոշվեց ձեռք բերել հողակտորներ Կաստրո փողոցի արևմտյան կողմում, 11-րդ և 12-րդ փողոցների միջև։ Նույն օրը հովիվ Ուայթը և Ջոն Մորիսոնը գնել են այդ հողակտորները՝ իրավունագրերը ձևակերպելով իրենց անուններով՝ այն պայմանով, որ երբ Ասոցիացիան կազմվի, նրանք կփոխանցեն դրան այնքան հող, որքան կհամարվի անհրաժեշտ կորպորացիայի օգտագործման համար։

GSAM 292.31875 թ. ապրիլի 1-ին Օքլենդում կազմավորվեց Pacific Seventh-day Adventist Publishing Association-ը, որի կապիտալը սահմանվեց 28 000 դոլար։ Կաստրո փողոցի հողակտորների կենտրոնական մասը, համաձայնության համաձայն, փոխանցվեց ասոցիացիային, և Բեթլ-Քրիկից (Միչիգան) Օ. Բ. Ջոնսը անմիջապես կառուցեց շենք, որի ձևն ու չափը նույնն էին, ինչ Բեթլ-Քրիկում կառուցված գրասենյակինը, բացառությամբ այն բանի, որ Օքլենդի շենքը կառուցված էր փայտից, ոչ թե աղյուսից։ Քանի որ շենքը պատրաստ էր օգտագործման, Signs of the Times-ը տեղափոխվեց իր նոր գրասենյակներ ուրբաթ, 1875 թ. օգոստոսի 27-ին։

GSAM 293Մաունթին Վյու տեղափոխություն

GSAM 293.1Այս շենքում պարբերականների և գրքերի հրատարակությունը հաջողությամբ շարունակվեց մինչև 1904 թվականը, երբ ձեռնարկվեց տպարանը գյուղ տեղափոխելու նախապատրաստություն։ Փասիֆիկ Պրեսի մենեջերը այս փոփոխության պատճառը ներկայացնում է հետևյալ խոսքերով՝

GSAM 293.1«Տարիներ շարունակ Փասիֆիկ Փրես հրատարակչական ընկերության ղեկավարությունը գտել է, որ իրենց հրատարակչական տունը զբաղեցրած հողատարածքը չափազանց արժեքավոր է, իսկ տարածքը՝ չափազանց նեղ, մեծ քաղաքի կենտրոնում՝ բնակելի շրջանում գործարանային նպատակների համար, և որ բազմաթիվ առումներով իմաստուն է փնտրել գյուղական որևէ վայր, որտեղ հողը պակաս արժեքավոր է, որտեղ աշխատողները կարող են ապահովել իրենց բնակարանները առողջ միջավայրում՝ բավարար տարածքով այգիների, պտղատու ծառերի և ազատ շնչելու համար, և որտեղ փոխադրման առավելությունները լավ կլինեն։ Այդպիսի վայր գտնվել և ապահովվել է Սանտա Կլարա գավառի Մաունթին Վյու գյուղում, Սան Ֆրանցիսկոյից հարավ՝ 39 մղոն հեռավորության վրա, մի վայր, որը համատեղում է քաղաքի բազմաթիվ առավելությունները առողջ գյուղական կյանքի օգուտների հետ։»

GSAM 293Տպագրության սկիզբը օտար երկրներում

GSAM 293.2Ճշմարտության տարածումը ցույց տալու համար նշենք, որ 1875-ից մինչև 1878 թվականը տպագրական աշխատանքներ սկսվեցին Բազելում (Շվեյցարիա) և Քրիստիանայում (Նորվեգիա)։

GSAM 293.31875 թվականի աշնանը Review ամսագրում ներկայացվեց զեկույց, ըստ որի միայն Review and Herald գրասենյակում յոթ տարվա ընթացքում (1868–1875) գրքերի վաճառքը կազմել է $85,644.54, մոտավորապես վեցապատիկ աճ նախորդ յոթ տարիների համեմատ, և բոլոր չորս գրասենյակների (Միչիգան, Կալիֆոռնիա, Շվեյցարիա և Նորվեգիա) վաճառքը երեք տարվա ընթացքում (1875–1878) կազմել է $98,163.73։

GSAM 293.41878 թ. հոկտեմբերի 17-ի Review թերթում նշվել է, որ մինչև 1864 թ. Review գրասենյակում տպագրված բոլոր գրքերը, բրոշյուրները և թռուցիկները կազմել են 50,058,000 էջ։ 1864-ից մինչև 1878 թվականը էջերի քանակը կազմել է 158,130,951, իսկ ընդհանուր առմամբ՝ 208,188,951 էջ։

GSAM 294Երիտասարդի ուսուցիչը դարձավ շաբաթաթերթ

GSAM 294.1Մինչև 1879 թ. հունվարի 1-ը Youth’s Instructor-ը հրատարակվում էր ամսական, սակայն այդ օրվանից՝ մտնելով իր քսանյոթերորդ տարին, սկսեց հրատարակվել շաբաթական, և այդպիսով նրա օգտակարությունը չորսապատկվեց։

GSAM 294Ինչը հովիվ Ուայթը փոխանցեց Ասոցիացիային

GSAM 294.21879 թ. հունվարի 23-ի Review ամսագրում կա հովիվ Ուայթի մի շարք հայտարարություններ գործի հետ նրա կապի վերաբերյալ, որոնք տեղին է այստեղ ներկայացնել, քանի որ դրանք ավելի լուսավորում են հրատարակչական աշխատանքում մատուցված զոհաբերությունները։ Մեջբերումն այսպիսին է՝

GSAM 294.3«1861 թվականին, երբ Բեթլ-Քրիկում (Միչիգան) հիմնադրվեց Հրատարակչական Ասոցիացիան, մենք մեր բաժանորդների ցուցակը և մեր բոլոր աշխատությունների վերահրատարակման իրավունքը (որոնք հետագայում գնահատվել են 10 000 դոլար) հանձնել ենք ասոցիացիային, մինչդեռ մեզ մնացել է ընդամենը 1 000 դոլարի արժեք; և մենք շարունակել ենք մեր աշխատանքը որպես խմբագիր, կառավարիչ և քարոզիչ՝ շաբաթական 6 դոլարով։

GSAM 294.4«1866 թվականին, ծանր հիվանդությունից հետո, երբ վերադարձանք Review գրասենյակ, պարզեցինք, որ ղեկավարները հազարավոր դոլարների վրա տասը տոկոս տոկոսադրույք են վճարում, իսկ կապիտալը նվազել է մինչև 32,000 դոլար³, սակայն չորս տարվա ընթացքում, Աստծո օրհնությամբ, պարտքերը մարվեցին, կապիտալը հասավ 75,000 դոլարի, և մենք [ընկերությունը] բանկերում ունեինք 5,000 դոլար»։

GSAM 2941880 թ. հրատարակչական տան վիճակը

GSAM 294.51880 թ. հունվարի 15-ի Review ամսագրում հովիվ Բաթլերը ասում է՝—

GSAM 294.6«Մեր հրատարակչական տունը (Բեթլ Քրիկ) վերջերս ընդարձակվել է երկու արևելյան շենքերի միջև կենտրոնական հատվածի կառուցմամբ, ինչի շնորհիվ զգալիորեն ավելացել են ամբողջ համալիրի հզորությունն ու հարմարավետությունը։ Գոյություն ունեն էլեկտրատիպավորման և ստերեոտիպավորման հնարավորություններ, ինչպես նաև լավագույն որակի գիրք կարելու միջոցներ։ Իրականում, ինչպես նշում են տեղյակ մարդիկ, սա Միչիգան նահանգի ամենաամբողջական և կատարյալ հրատարակչական տունն է։»

GSAM 295.1Այս ընդլայնմանը չնայած՝ մինչև ամառվա ավարտը անհրաժեշտ դարձավ տպագրասրահի համար գլխավոր շենքի հարավում կառուցել նոր շենք։ Այս սենյակ տեղափոխվեցին միության հինգ ուժային մամուլները։ Դրանցից մեկը չափերով ավելի մեծ էր, քան նախկինում գրասենյակում օգտագործված որևէ մամուլ։ Նույն չափի և ոճի մեկ մամուլ նույնպես նոր էր տեղադրվել Signs of the Times ամսագրի գրասենյակում, Օքլենդ, Կալիֆոռնիա։

GSAM 295.21881 թ. մայիսի 17-ի Review ամսագրում, անդրադառնալով Բեթլ-Քրիկի կենտրոնական հրատարակչական տան հրատարակչական աշխատանքների հաջողություններին, հովիվ Ուայթը ասել է՝—

GSAM 295.3«Եթե գույքի մանրակրկիտ հաշվարկով ստացված արժեքից հանեք Seventh-day Adventist Publishing Association-ի պարտքերի գումարը, ապա անշարժ և շարժական գույքի արժեքը կազմում է ոչ պակաս քան 105 000 դոլար։ Այս գումարից մեր ամբողջ ժողովուրդը բաժնետոմսերի, նվիրատվությունների և ժառանգությունների միջոցով տրամադրել է 34,432.17 դոլար, իսկ մի քանի հավատարիմ տղամարդիկ և կանայք, ովքեր իրենց կյանքն են նվիրաբերել այս գործին, ավելացրել են [ոչ նվիրատվություններով, այլ զոհաբերությամբ և խնամքով կառավարմամբ] 70,567.83 դոլար։»

GSAM 295Շրջիկ գրավաճառության աշխատանքի մեկնարկը

GSAM 295.41881 թվականից սկսած մեր ժողովուրդը ձեռնամուխ եղավ նոր նախաձեռնության և անցավ մեր հրատարակությունների վաճառքի շրջայցերի աշխատանքին։ Քանի որ մինչև 1884 թվականը գրավաճառները իրենց վաճառքների վերաբերյալ ճշգրիտ հաշվետվություններ չեն ներկայացրել, մեր զեկույցը այդ ժամանակահատվածի համար կազմված է չորս հրատարակչությունների ներկայացրած վաճառքների տվյալների հիման վրա։ Նրանց տվյալներով հինգ տարվա վաճառքը կազմել է 221,248.69 դոլար։ Քանի որ աշխատանքի ազդեցությունը տարածվեց մեր առաքելություններից Կենտրոնական Եվրոպայում և Սկանդինավյան երկրներում, օտար լեզուներով հրատարակությունների պահանջարկը աճեց։

GSAM 296Տասը տարվա գրքերի վաճառք

GSAM 296.11884-ից մինչև 1894 թվականը՝ տասնամյա ժամանակահատվածում, մեր մեծ, կազմապատված գրքերի վաճառքը մեծապես իրականացվել է գրավաճառների կողմից։ Այս ժամանակահատվածում նրանց վաճառքը կազմել է 4,031,391.26 դոլար։ Այս ընթացքում մեր գործունեությունը ընդլայնվել է հրատարակչական տներ հիմնելով Ավստրալիայում, Թահիթիում (Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ), Հելսինգֆորսում (Ֆինլանդիա), Համբուրգում (Գերմանիա) և այլ վայրերում։ 1895 թվականին, չնայած այդ տարվա դժվարին պայմաններին, գրավաճառների վաճառքը, ինչպես հաղորդվել է, կազմել է ընդհանուր առմամբ $357,467.23, ինչը, ներառյալ արդեն նշված վաճառքները, ընդհանուր գումարը հասցնում է $4,816,773.73-ի։

GSAM 296Հիսուն տարվա վաճառքները՝ $11,000,000

GSAM 296.21854 թվականից մինչև 1896 թվականի հունվարի 1-ը վաճառքների ընդհանուր գումարը պարզելու համար պետք է նաև գումարել բոլոր հրատարակչությունների կողմից վերոհիշյալ տասը տարիների ընթացքում հաշվետված առևտրային գրքերի, բրոշյուրների, թռուցիկների և աղյուսակների վաճառքի տվյալները, որոնք կազմում են $3,458,278.23; որի արդյունքում մեր դավանանքի գրքերի վաճառքների ընդհանուր գումարը քսաներկու տարվա համար կազմում է $8,275,051.96։ Մեկ այլ ձևակերպմամբ՝ երեսուն տարվա (1854–1884) վաճառքները կազմել են $424,915.24, իսկ հաջորդ տասներկու տարիների համար, մինչև 1896 թ. հունվարի 1-ը՝ $7,850,136.72։ Չնայած վերջին ութ տարիների ընթացքում գրավաճառության աշխատողների թիվը նվազել է, վստահ կարելի է ասել, որ 1854 թվականից մինչև այսօր (1905) վաճառվել է ավելի քան 11 000 000 դոլարի արժողությամբ յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հրատարակություններ։

GSAM 296Տպագրություն մոտ քառասուն լեզուներով

GSAM 296.3Հաղորդագրության տպագիր ձևի առաջընթացը ակնհայտ է, երբ հաշվի ենք առնում, որ մոտ քառասուն առաջատար լեզուներով արդեն սկիզբ է դրվել հրատարակչական գործին՝ արաբերեն, հայերեն, բասուտո, բոհեմերեն, բուլղարերեն, բենգալերեն (Հնդկաստան), չինարեն, դանիերեն, անգլերեն, էստոներեն, ֆիններեն, ֆրանսերեն, ֆիջիերեն, հունարեն, գերմաներեն, հոլանդերեն, հունգարերեն, հավայաներեն, իտալերեն, իսլանդերեն, ճապոներեն, քաֆիրերեն, լատվիերեն, լավոներեն, մաորի, լեհերեն, պորտուգալերեն, ռումիներեն, ռուսերեն, սերբերեն, իսպաներեն, շվեդերեն, թահիտերեն, տոնգերեն, ուելսերեն և այլն։ Այս տարբեր երկրներում և ազգություններում կան ակտիվ աշխատողներ, որոնք տարածում են երրորդ ուղերձի ճշմարտությունները։

GSAM 297.1Տարբեր լեզուներով տպագրված գրքերի, թերթիկների և բրոշյուրների թիվը գերազանցում է 1187-ը։ Յուրաքանչյուրի մեկ օրինակ և դավանանքի⁴ 87 պարբերական տարբեր լեզուներով մեկ տարով ստանալու համար անհրաժեշտ կլիներ մոտ 340 դոլար։

GSAM 297Քսան հրատարակչությունների տեղակայությունը

GSAM 297.2Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների քսան հրատարակչությունները գտնվում են հետևյալ վայրերում՝ Ավոնդեյլ, Ավստրալիա; Բեթլ Քրիկ, Միչ. (2); Բազել, Շվեյցարիա; Քրիստիանա, Նորվեգիա; Կոպենհագեն, Դանիա; Քեյփթաուն, Հարավային Աֆրիկա; Կալկաթա, Հնդկաստան; Քոլեջ Վյու, Նեբրասկա; Համբուրգ, Գերմանիա; Հելսինգֆորս, Ֆինլանդիա; Լոնդոն, Անգլիա; Մելբուռն, Ավստրալիա; Մոնրեալ, Կանադա; Նեշվիլ, Թենեսի; Օքլենդ, Կալիֆոռնիա; Սաութ Լանկասթեր, Մասաչուսեթս; Ստոկհոլմ, Շվեդիա; Տոկուբայա, Մեքսիկա; Վաշինգտոն, Դ.Կ.։ Բացի այս հրատարակչական տներից, մեր ժողովուրդը թերթեր և թռուցիկներ է տպում Հոնկոնգում, Չինաստան; Տոկիո, Ճապոնիա; Կահիրե, Եգիպտոս; Հարավային Ամերիկա; և Ֆիջի կղզիներում։

GSAM 297Առաջին բրոշյուրի հրատարակումը

GSAM 297.3Մի պահ հետ նայենք այն հնարավորություններին, որոնցով ստիպված էին աշխատել առաջին նախաձեռնողները։ 1853 թվականի աշնանը, Վաշինգտոն տպագրական մեքենայով տպագրված առաջին գիրքը՝ «The Sanctuary»-ը, կազմելիս, քույրերի մի խմբի «համատեղ աշխատանքով» տպագրական թերթերը ծալվելուց և կարելու համար հավաքվելուց հետո, հեղինակը դրանք ծակեց կոշկակարական բզով, իսկ շապիկները դնելուց հետո Ուրիա Սմիթը դրանք կտրելով հավասարեցրեց քանոնով և սուր գրչահատ դանակով։ Սա արվում էր աշխատանքի այդ մասը կատարելու համար անհրաժեշտ համապատասխան մեքենաների պակասի պատճառով։

GSAM 298.1Դեռևս 1861 թվականին՝ դավանանքի ողջ գրականությունը տպագրվում էր մեկ Ադամսի ուժային մամուլով, որը աշխատում էր երկու ձիաուժ հզորությամբ շարժիչով։ Հիմա, տարբեր հրատարակչական գրասենյակներում, անընդմեջ աշխատում են ավելի քան քառասուն գոլորշու շարժիչով աշխատող մամուլներ, որոնք տպագրում են ներկայիս ճշմարտությունը։ Այս գրասենյակներում աշխատանքը իրականացնելու համար ընդգրկված են ընդհանուր առմամբ ավելի քան հինգ հարյուր մարդ, մինչդեռ հարյուրավոր շրջագայող վաճառողներ դաշտում վաճառում են գրքերը ժողովրդի շրջանում։

GSAM 298.21862 թվականին յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հրատարակած բոլոր թողարկումների ամբողջական հավաքածուն կարելի էր գնել 7,50 դոլարով; 1904 թվականին, ինչպես ցույց է տրված, ամբողջական հավաքածու ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ էր 340 դոլար։ Անշուշտ, այս արդյունքների ստեղծման մեջ գործել է մարդկային մտքի սահմաններից վեր մի ուժ։

GSAM 298.3Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների շրջանում հրատարակչական գործի բարձրացումը, ինչպես կանխատեսվել էր 1848 թվականին, իսկապես եղել է ինչպես արևի առաջընթացը՝ «Շարունակաբար տաքանում է—ուղարկում է իր ճառագայթները»—«Շարունակում է իր ընթացքը ինչպես արևը, սակայն երբեք մայր չի մտնում»։

GSAM 298Քայլեք հավատքով—Հովիվ Սթոունի վկայությունը

GSAM 298.4Երրորդ հրեշտակի ուղերձի գործում առաջ գնացածների եռանդն ու ջանասիրությունը լավ արտահայտված են 1884 թ. փետրվարի 5-ի Review ամսագրում՝ հովիվ Ալբերտ Սթոունի, գործի առաջին ջատագովներից մեկի, վկայությամբ, ով ապրեց մինչև իննսուն տարեկան հասակը՝

GSAM 298.5«Գործի վաղ պատմությունը փոքր բաների օր էր, և կիրառվող միջոցները թվում էին անբավարար աշխատանքի համար։ Բայց հավատացյալ տղամարդիկն ու կանայք սկզբից ի վեր գիտեին, որ Տիրոջ հզոր բազուկը ներգրավված է այս գործում։ Նրանք գիտեին, որ Սիոնին բարեհաճելու համար նշանակված ժամանակը եկել է, և որ Տերը դրել է Իր ձեռքը՝ Իր ժողովրդին հավաքելու համար։ Նրանք տեսան, որ Տերը ղեկին է, և որ Ավետարանական նավը, բեռնված մնացորդ եկեղեցով և նրա բեռով՝ վերականգնված ճշմարտությամբ, փորձված հավատքով և կատարյալ սիրով, անվտանգ կհասներ նավահանգիստ։»