Գլուխ 16 — Երրորդ հրեշտակի ուղերձը

GSAM 247.1«Երրորդ հրեշտակը նրանց հետևեց՝ բարձր ձայնով ասելով. Եթե որևէ մեկը պաշտի գազանին և նրա պատկերը և ստանա նրա նշանը ճակատին կամ ձեռքին, նա կխմի Աստծո բարկության գինին, որը լցված է առանց խառնուրդի նրա զայրույթի բաժակի մեջ, և նա կտանջվի կրակով ու ծծմբով սուրբ հրեշտակների և Գառի առջև, և նրանց տանջանքների ծուխը հավիտյան բարձրանում է. և նրանք ո՛չ ցերեկը, ո՛չ գիշերը հանգիստ չունեն, ովքեր պաշտում են գազանին և նրա պատկերը, և ովքեր ստանում են նրա անվան նշանը։ Ահա սրբերի համբերությունը։ Ահա նրանք, ովքեր պահում են Աստծո պատվիրանները և Հիսուսի հավատքը։»¹

GSAM 247Աստվածաշնչի ամենալուրջ նախազգուշացումը

GSAM 247.2Սա Աստվածաշնչում առկա ամենալուրջ նախազգուշացումն է, և վստահ է, որ մեր աշխարհի պատմության գրառումները ոչ մի վկայություն չեն պարունակում այն մասին, որ այս ուղերձը անցյալում լսվել է։ Այն փաստը, որ այս շարքի առաջին և երկրորդ հրեշտակները ապացուցվել են պատկանել ներկայիս սերնդին, ամենաակնհայտ կերպով հաստատում է, որ այս ուղերձը չի պատկանում անցյալ դարերին։

GSAM 247.31847 թվականին հովիվ Ջ. Վ. Հայմսը ասաց՝—

GSAM 247.4«Տասնչորսերորդ գլուխը [Հայտնության գրքի] ներկայացնում է զարմանալի մի գոչ, որը դեռ պետք է հնչի՝ որպես մարդկության զգուշացում այդ ուժեղ փորձության ժամին։ 9-11-րդ համարներ։ Աստծո գրքում այսից բացի չի գտնվի ավելի սարսափելի բարկության դատապարտում։ Արդյո՞ք դա չի ենթադրում ուժեղ փորձություն, եթե պահանջվում է նման սարսափելի զգուշացում։»²

GSAM 248Տաճարը բացվում է—Տապանը երևում է

GSAM 248.1Ջ. Ն. Էնդրյուսը այս ուղերձի մասին ասել է. «Երկնային տաճարի ամենասուրբ մասի բացումը, որով երևում է տապանը, իրադարձություն է, որը տեղի է ունենում յոթերորդ հրեշտակի ձայնի հնչեցման ժամանակ։ Եվ քանի որ մեր Մեծ Քահանայապետի ծառայությունը փոխվում է դեպի այդ սենյակը՝ երկու հազար երեք հարյուր օրերի ավարտին, մենք հասկանում ենք, որ տաճարի բացումը նշանավորվում է այդ ժամանակաշրջանի ավարտով, ինչպես ներկայացված է առաջին հրեշտակի քարոզչությամբ։ Մեր Գերագույն քահանայի մուտքը Սրբությունների սրբարան՝ Աստծո տապանի առջև ծառայելու համար, ուղղորդում է եկեղեցու ուշադրությունը տապանի մեջ պահվող Աստծո պատվիրաններին։ Աստծո պատվիրանները այդ պահից ի վեր շողում են երկնային սրբարանից։

GSAM 248Շաբաթի փոփոխություն

GSAM 248.2«Վիճարկման ենթակա չէ այն փաստը, որ չորրորդ պատվիրանը, մի քանի դար առաջ, փոխվեց Տիրոջ հանգստյան օրվանից՝ դառնալով հեթանոսական կիրակի տոնը։ Այս փոփոխությունը կատարվեց ուղիղ հակադրությամբ Սուրբ Գրքերի հետ, որոնք ամենուր ճանաչում են յոթերորդ օրը որպես Տիրոջ միակ շաբաթական հանգստյան օրը։ Այն իրականացրեց մեծ հավատուրացը, որի մասին Դանիելը մարգարեացել էր, որ նա “կմտածի ժամանակներ ու օրենքներ փոխել”։ Այս իշխանությունը էությամբ նույնն է, ինչ այն գազանը, որին պետք է պաշտեր ողջ աշխարհը։ Եվ խորապես հետաքրքիր է այն փաստը, որ այս պատվիրանը, որը երկար ժամանակ ոտնակոխ էր արված, այժմ արդարացվում է, և Աստծո ժողովուրդը սկսում է պահել այն մյուս ինը պատվիրանների հետ։ Շնորհակալություն Աստծուն, որ Նա պատրաստում է մնացորդին իրենց վերջնական պայքարի համար վիշապի դեմ և դարպասներով սուրբ քաղաք մտնելու համար։ Հայտնություն 12:17; 22:14. Չորրորդ պատվիրանի արդարացումը՝ հավատուրացության Շաբաթի դեմ, և Աստծո բոլոր պատվիրանների քարոզչությունը հստակ վկայություն են, որ ներկայիս ժամանակը սրբերի համբերության և երրորդ հրեշտակի նախազգուշացման ժամանակն է։»³

GSAM 249.1Նախորդ գլուխներում ուշադրություն է դարձվել այս հաղորդագրությունների առաջինին և երկրորդին, որոնք կատարվել են մեծ երկրորդ գալստի հռչակագրությամբ մինչև 1844 թ. հոկտեմբերի 22-ը։ Այս գլխի սկզբում գրված է. «Երրորդ հրեշտակը նրանց հետևեց», այսինքն՝ առաջին և երկրորդ հրեշտակներին։ Միգուցե հետաքրքիր լինի այս համատեքստում ուշադրություն դարձնել երրորդ հաղորդագրության ծագմանը։

GSAM 249Առաջին ադվենտիստական շաբաթապահները

GSAM 249.21844 թվականի «կեսգիշերի ճչի» ժամանակ Տերը սկսեց ուղղորդել Իր ժողովրդի մտքերը յոթերորդ օրվա շաբաթը պահպանելու ուղղությամբ։ Այս ուսմունքը ադվենտիստների շրջանում ծագեց այսպես. Ռեյչել Պրեստոնը, յոթերորդ օրվա բապտիստուհի, տեղափոխվեց Վաշինգտոն (Նյու Հեմփշիր), որտեղ կար ադվենտիստների եկեղեցի։ Նա ընդունեց ադվենտի ուսմունքը, և այդ եկեղեցին, որը կազմված էր մոտ քառասուն անդամից, նրա առաքելական ջանքերի շնորհիվ ընդունեց չորրորդ պատվիրանի շաբաթը։⁴ Սա հանգեցրեց այդ թեմայով հետաքննության։ 1844 թ. սեպտեմբերի 5-ի Cry թողարկման մեջ կարդում ենք. «Շատ մարդիկ խորապես մտահոգված են ենթադրյալ պարտավորությամբ՝ պահպանել յոթերորդ օրը»։ Այս հայտարարությունը տեղ էր գտել խմբագրականում, որտեղ թույլ փորձ էր արվում հիմնավորելու կիրակին պահելու պահանջը։ Թեման շարունակվեց սեպտեմբերի 12-ի համարում, որտեղ հանդիպում ենք հետևյալ նշանակալի հայտարարությանը, որը բազմաթիվ մարդկանց մղեց լուրջ և խոր ուսումնասիրության.—

GSAM 249Յոթերորդ օրը՝ օրենքով սահմանված միակ օրը

GSAM 249.3«Վերջին շաբաթվա ընթացքում մենք եկանք հետևյալ եզրակացությանը. Չկա ժամանակի որևէ հատուկ հատված, որը քրիստոնյաները օրենքով պարտավոր են առանձնացնել որպես սուրբ ժամանակ։ Եթե այս եզրակացությունը սխալ է, ապա, մեր կարծիքով, յոթերորդ օրն է միակ օրը, որի պահպանման համար գոյություն ունի որևէ օրենք»։

GSAM 250Թ. Մ. Պրեբլի էսսեն

GSAM 250.1Ադվենտիստների ուշադրությունը որպես ամբողջություն Շաբաթի հարցին հրավիրվեց Թ. Մ. Պրեբլիի՝ այս թեմայով էսսեի շնորհիվ, որը թվագրված է 1845 թ. փետրվարի 13-ով և հրապարակվել է Hope of Israel ամսագրում, Պորտլենդ, Մեյն, 1845 թ. փետրվարի 28-ին։ Աստվածաշնչի Շաբաթի պահանջները և մեծ հավատուրացության կողմից այն կիրակիի փոխելու փաստը ցույց տալուց հետո նա նշում է. «Այսպիսով մենք տեսնում ենք Դանիել 7:25-ի կատարումը, երբ փոքր եղջյուրը փոխում է “ժամանակներն ու օրենքները”: Ուստի ինձ թվում է, որ բոլոր նրանք, ովքեր առաջին օրը պահում են որպես շաբաթ, պապի կիրակապահներն են և Աստծո շաբաթ կոտրողները»:⁵

GSAM 250Ջ. Բ. Քուք՝ Շաբաթի հարցի շուրջ

GSAM 250.2Շուտով դրանից հետո տպագրվեց Ջ. Բ. Քուքի հոդվածը, որում նա ցույց տվեց, որ Սուրբ Գրություններում չկա որևէ ապացույց կիրակին որպես Շաբաթ պահելու օգտին, և օգտագործեց այս հակիրճ արտահայտությունը. «Այսպիսով հեշտությամբ հեռացվում է ամբողջ քամին նրանց առագաստներից, ովքեր, գուցե անգիտակցաբար, նավարկում են պապի Շաբաթի դրոշի տակ»:

GSAM 250.3Չնայած այս երկու մարդկանց շաբաթապահությունը կարճատև էր, նրանք սկսեցին մի գործընթաց, որը հեշտ չէր կանգնեցնել։ «Պապի կիրակապահներ», «Աստծո պատվիրանախախտներ» և «պապի Շաբաթի դրոշի տակ նավարկողներ» արտահայտությունները հարյուրավոր մարդկանց շուրթերում էին, ովքեր անհամբեր ցանկանում էին իմանալ այս հարցի ճշմարտությունը։ Մասաչուսեթսի Ֆեյրհեյվեն քաղաքի հովիվ Ջոզեֆ Բեյտսը այսպես գրավվեց ու 1845 թվականին ընդունեց Շաբաթը։

GSAM 250Ջոզեֆ Բեյտսը ընդունում է Շաբաթը

GSAM 250.4Նրա փորձառությունը այսպիսին էր. Լսելով Վաշինգտոն (Նյու Հեմփշիր) քաղաքում Շաբաթը պահող մի խմբի մասին, նա որոշեց այցելել այդ եկեղեցի և պարզել, թե ինչի մասին է խոսքը։ Նա այդպես էլ վարվեց, և նրանց հետ թեման ուսումնասիրելիս հասկացավ, որ նրանք ճիշտ են, և անմիջապես ընդունեց Շաբաթի հարցի վերաբերյալ ստացած լույսը։ Նյու Բեդֆորդ, Մասաչուսեթս վերադառնալիս՝ Նյու Բեդֆորդի և Ֆեյրհեյվենի միջև գտնվող կամրջի վրա նա հանդիպեց մի նշանավոր եղբոր, որը մոտենալով նրան՝ հարցրեց. «Կապիտան Բեյտս, ի՞նչ նորություններ կան»: Հովիվ Բեյտսը պատասխանեց. «Նորությունն այն է, որ յոթերորդ օրն է մեր Տեր Աստծո շաբաթը»: «Լավ», — ասաց մարդը, — «կգնամ տուն, կկարդամ իմ Աստվածաշունչը և կտեսնեմ դրա մասին»: Նա այդպես էլ արեց, և երբ նրանք հաջորդ անգամ հանդիպեցին, այս եղբայրը ընդունել էր Շաբաթի ճշմարտությունը և պահպանում էր այն։

GSAM 251Շաբաթի մասին առաջին գիրքը

GSAM 251.2Հովիվ Բեյտսը անմիջապես սկսեց քարոզել այս ճշմարտությունը նահանգից նահանգ։ Նա շուտով հասկացավ, որ Շաբաթի հարցի շուրջ գիրքը կամ անգամ թռուցիկը մեծ օգնություն կլինի իր գործում, և Աստծո Հոգով նրա հոգին հուշվեց գրել և հրատարակել ինչ-որ բան այս թեմայով։ Բայց ինչպես դա անել առանց փողի, ահա հարցը, քանի որ նրա մոտ կար ընդամենը մեկ Յորքի շիլլինգ (տասներկու ու կես ցենտ)։ Կարծում եմ՝ ընթերցողի համար հետաքրքիր կլինի ներկայացնել նրա փորձառությունը այս հարցում՝ այնպես, ինչպես նա ինձ պատմեց 1855 թվականին։

GSAM 251Չորս ֆունտ ալյուր

GSAM 251.3Նա ասաց, որ Աստծո առաջ աղոթելիս որոշել է գրել գիրքը և վստահ է եղել, որ այն հրատարակելու ճանապարհը կբացվի։ Ուստի նա նստեց իր գրասեղանի մոտ՝ Աստվածաշնչով և համաբարբառով, որպեսզի սկսի իր աշխատանքը։ Մոտ մեկ ժամ անց տիկին Բեյտսը մտավ սենյակ և ասաց. «Ջոզեֆ, ինձ բավարար ալյուր չի հասնում թխելու համար», և միևնույն ժամանակ նշեց մի քանի այլ փոքրիկ իրեր, որոնք նրան անհրաժեշտ էին։ «Քանի ֆունտ ալյուր է քեզ պակասում», — հարցրեց կապիտան Բեյտսը։ «Մոտավորապես չորս ֆունտ», — պատասխանեց նա։ «Լավ», — ասաց կապիտանը։ Կնոջ՝ սենյակից դուրս գալուց հետո նա գնաց մոտակա խանութ, գնեց չորս ֆունտ ալյուրն ու մյուս անհրաժեշտ իրերը, բերեց տուն և կրկին նստեց իր գրասեղանի մոտ։ Մի քիչ անց տիկին Բեյտսը ներս մտավ, տեսավ սեղանին դրված իրերը և զարմացած բացականչեց. «Այս ալյուրը որտեղի՞ց է հայտնվել»։ «Ինչո՞ւ,» — ասաց կապիտանը, — «բավական չէ՞: Դու ասացիր, որ քեզ պետք է չորս ֆունտ»: «Այո», — պատասխանեց նա, — «բայց դու որտեղի՞ց ստացար այն»: «Ես գնեցի», — ասաց նա, — «այդ չափը չէ՞ր, որ քեզ պետք էր թխումը ավարտելու համար»: «Այո», շարունակեց տիկին Բեյտսը, «բայց դուք, կապիտան Բեյտս, մարդ, որը նավերով Նյու Բեդֆորդից ամբողջ աշխարհով մեկ է շրջագայել, դուրս եք եկել ու գնել չորս ֆունտ ալյուր՞» «Այո, չէ՞ որ դա այն քանակն էր, որը ձեզ հացթխման աշխատանքը ավարտին հասցնելու համար էր պետք» «Այո», ասաց տիկին Բեյտսը, «բայց դուք գնել եք չորս ֆունտ(!) ալյուր՞»

GSAM 252Տասնմեկ հազար դոլար՝ ծախսված ճշմարտության համար

GSAM 252.1Շուտով հաջորդեց մեկ այլ փորձություն։ Երբ կապիտան Բեյտսը լքեց ծովը, նա վաճառեց իր նավի բաժնեմասը 11 000 դոլարով, սակայն այժմ նա ծախսել էր իր ողջ ունեցվածքը ճշմարտության գործը առաջ մղելու համար։ Մինչ այդ օրը տիկին Բեյտսը չէր գիտակցում նրա իրական ֆինանսական վիճակը, սակայն նա զգում էր, որ այժմ պետք է տեղեկացնի նրան, ուստի հանգիստ ասաց. «Կին, ես այդ իրերի համար ծախսեցի վերջին գումարը, որ ունեի այս աշխարհում»։ Կծու հեկեկանքով տիկին Բեյտսը հարցրեց. «Ի՞նչ ենք անելու»։ Կապիտանն ոտքի ելավ և նավը ղեկավարող կապիտանի ողջ արժանապատվությամբ ասաց. «Գրքույկ եմ գրելու, այն տարածելու եմ և այս շաբաթօրյա ճշմարտությունը աշխարհին հայտնելու եմ»։ «Լավ», — ասաց տիկին Բեյտսը՝ կուրացնող արցունքների միջով, — «մենք ինչով ենք ապրելու՞»: «Տերը ճանապարհ կբացի», — ժպիտով պատասխանեց կապիտան Բեյտսը: «Այո», — ասաց տիկին Բեյտսը, — «Տերը ճանապարհ կբացի։ Դուք միշտ էլ այդպես եք ասում», — և արցունքների մեջ խեղդվելով՝ դուրս եկավ սենյակից:

GSAM 252Անսպասելի մատակարարում

GSAM 252.2Կապիտան Բեյտսը, երբ արդեն կես ժամ շարունակ աշխատում էր, հանկարծ մտածեց գնալ փոստատուն, քանի որ այնտեղ իր համար նամակ կար։ Նա գնաց, և իսկապես այնտեղ նամակ կար։ Այդ օրերին նամակների փոստային վճարը հինգ ցենտ էր, իսկ նախավճարումը՝ ընտրովի։ Այս նամակի հեղինակը ինչ-որ պատճառով չէր վճարել նամակի վճարը։ Եվ կրկին կապիտան Բեյտսը ստիպված եղավ խոնարհվել, քանի որ պետք էր ասել փոստի վարիչին՝ պարոն Դրյուին, որի հետ նա լավ ծանոթ էր, որ չի կարող վճարել նամակի վճարը, քանի որ գումար չուներ։ Սակայն նա հարցրեց. «Թույլ կտաք՞ տեսնել, թե ումից է»։ «Վերցրու այն», — ասաց փոստի վարիչը, — «և վճարիր ուրիշ անգամ»։ «Ոչ», — ասաց կապիտանը, — «նամակը գրասենյակից դուրս չեմ բերի, մինչև փոստի վճարը չվճարվի»: Երբ նամակը ձեռքում էր, նա ասաց. «Իմ կարծիքով, այս նամակում գումար կա», — և դիմելով փոստապետին՝ խնդրեց. «Խնդրում եմ, բացեք այն: եթե գումար կա, կարող եք հանել փոստի վճարը, եթե ոչ՝ ես այն չեմ կարդա»: Փոստի վարիչը կատարեց նրա խնդրանքը, և ահա նամակում տաս դոլարանոց թղթադրամ կար։ Կարդալով՝ նա պարզեց, որ նամակը գրել է մի մարդ, որը ասել էր, որ Տերը այնքան է տպավորել իր միտքը, որ հովիվ Բեյտսը փողի կարիք ունի, ուստի շտապել է այն ուղարկել նրան, և շտապի մեջ, հավանաբար, մոռացել է վճարել նամակի վարձը։

GSAM 253.1Փոստի վճարը մուծելուց հետո նա գնաց մթերային խանութ, գնեց 4 դոլարով մի տակառ ալյուր, ինչպես նաև կարտոֆիլ, շաքար և այլ անհրաժեշտ ապրանքներ։ Ապրանքների առաքման հասցեն հանձնելիս նա ասաց. «Հավանաբար կինը կասի, որ դրանք այստեղ չեն պատկանում, բայց ուշադրություն մի դարձրեք նրա ասածին, բեռնաթափեք ապրանքները առջևի պատշգամբին»։

GSAM 253.2Այնուհետև նա գնաց տպարան և կազմակերպեց մոտ հարյուր էջանոց մի գրքոնի հազար օրինակ տպել՝ պայմանով, որ հենց տեքստը հանձնվի, տպիչները հնարավորինս արագ այն շարեն և ուղարկեն իրեն փորձանմուշները։ Նա պետք է վճարեր աշխատանքի դիմաց այնքան արագ, որքան գումար ստանար, և գրքերը տպարանից դուրս չէին բերվի, մինչև բոլոր հաշիվները չվճարվեին։

GSAM 253.3Կապիտան Բեյտսը լավ գիտեր, որ իրեն գումար չի հասնում, սակայն իր պարտականությունն էր համարում գրել այս գիրքը՝ հավատալով, որ Տերը կշարժի մարդկանց սրտերը՝ գումար ուղարկելու, երբ դրա կարիքը լինի։ Թուղթ, գրիչներ և այլն գնելուց հետո, որպեսզի տնային պարագաները հասցվեին իրենից առաջ, նա գնաց դեպի իր տան տանող փողոցի գլուխը։ Համոզվելով, որ իրերը այնտեղ են, նա մտավ տուն հետևի մուտքով և նորից նստեց իր գրասեղանի մոտ։ Տիկին Բեյտսը ներս մտավ և հուզված ասաց. «Ջոզեֆ, պարզապես նայիր առջևի պատշգամբին։ Այդ իրերը որտեղի՞ց են եկել։ Մի ձիասայլակառավարող եկավ այստեղ և ուզում էր դրանք իջեցնել։ Ես ասացի նրան, որ դրանք այստեղ չեն պատկանում, բայց նա պնդեց իջեցնել դրանք։» «Լավ», — ասաց կապիտան Բեյտսը, — «երևի ամեն ինչ կարգին է։» «Բայց», — ասաց տիկին Բեյտսը, — «որտեղի՞ց են դրանք եկել։» «Լավ», — ասաց կապիտանը, — «Տերը դրանք ուղարկել է։» «Այո», — ասաց տիկին Բեյտսը, — «Տերն է ուղարկել; դու միշտ այդպես ես ասում»: Հետո նա նամակը հանձնեց կնոջը և ասաց. «Կարդա սա, և կիմանաս, թե որտեղից է եկել»: Նա կարդաց, նորից նահանջեց մեկ այլ հեկեկոցի համար, սակայն այն տարբեր բնույթի էր առաջինից, և վերադառնալով խոնարհորեն խնդրեց նրա ներողությունը իր անհավատության համար:

GSAM 254Գումար է գալիս գրքի համար

GSAM 254.1Ինչպես գրելու և տպելու աշխատանքը առաջ էր գնում, կապիտան Բեյտսը ժամանակ առ ժամանակ ստանում էր գումար՝ փոստով և այլ կերպ, երբեմն այնպիսի մարդկանցից, որոնց երբեք չէր հանդիպել։ Գումարը ստանալուն պես այն փոխանցվում էր տպիչներին և հաշվարկվում գրքի հաշվին։ Վերջապես եկավ օրը, երբ բոլոր գրքերը տպագրված էին, և եղբայր Բեյտսի համար անսպասելի աղբյուրից հաշվի մնացորդը մուծվեց; այդպիսով գրքերը իրենց շրջանառության մեջ ոչ մի օր ուշացում չունեցան։

GSAM 254Վերջին հաշիվը վճարված է

GSAM 254.2Մեմֆիսից (Միչիգան) Հ. Ս. Գըրնին 1884 թ. մարտին պատմեց ինձ, որ հենց այն առավոտ, երբ ավարտվեց հովիվ Բեյտսի գիրքը, նա ստացավ 100 դոլար վաղեմության ժամկետն անցած պարտատոմսով մի մարդուց, որը հայտարարել էր, թե երբեք չի պատրաստվում վճարել նրան։ Ստանալով այս գումարը՝ նա մեծ հաճույքով մի մասը ծախսեց հովիվ Բեյտսի Շաբաթի թռուցիկի վերջին հաշիվը վճարելու համար։ «Բայց», — ասաց պարոն Գըրնին, — «եղբայր Բեյտսը մինչև իր մահվան օրը չգիտեր, թե ով է վճարել գրքի հաշվի մնացորդը»: Հովիվ Բեյտսի այս փորձը Շաբաթի ճշմարտությունը տպագրելու գործում կարծես թե մեր ժողովրդին ասում էր Շաբաթի հարցի շուրջ ճշմարտության հրապարակման հենց սկզբից. «Գնացեք առաջ այս աշխատանքի մեջ և հույս դրեք, որ Աստծո նախախնամությունը կբացի ճանապարհը ձեր առաջընթացի ընթացքում»:

GSAM 255Հովիվ Բեյտսը կասկածանքով էր վերաբերվում տեսիլքներին

GSAM 255.1Life Sketches գրքից հակիրճ ներկայացված հետևյալ հայտարարությունը ցույց կտա, թե ինչպես են միավորվել մարգարեության շնորհը և Շաբաթի բարեփոխումը՝

GSAM 255.21846 թվականին Մասաչուսեթսի Նյու Բեդֆորդ քաղաքում գտնվելու ժամանակ օրիորդ Հարմոնը ծանոթացավ հովիվ Ջոզեֆ Բեյտսի հետ։ Նա վաղ շրջանում էր ընդունել ադվենտի հավատքը և ակտիվ աշխատող էր այդ գործում։ Նա իսկական քրիստոնյա ազնիվ մարդ էր՝ բարեհամբույր և բարի։ Նա օրիորդ Հարմոնին վերաբերվում էր այնքան նուրբ, կարծես նա իր սեփական դուստրը լիներ։ Առաջին անգամ, երբ նա լսեց նրա խոսքը, մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերեց, և երբ նա լռեց, ոտքի ելավ ու ասաց. «Ես կասկածող Թովմասն եմ։ Ես չեմ հավատում տեսիլքներին։ Բայց եթե կարողանայի հավատալ, որ այս գիշեր քրոջ պատմած վկայությունը իսկապես Աստծո ձայնն է մեզ համար, ես կլինեի աշխարհի ամենաերջանիկ մարդը։ Իմ սիրտը խորապես հուզված է։ Ես հավատում եմ, որ խոսնակը անկեղծ է, սակայն չեմ կարող բացատրել, թե ինչպես են նրան ցույց տվել այն հրաշալի բաները, որոնց մասին նա մեզ պատմեց։»

GSAM 255Օրիորդ Հարմոնը ընդունում է Շաբաթը

GSAM 255.3Հովիվ Բեյտսը պահպանում էր Շաբաթը և ընդգծում դրա կարևորությունը։ Օրիորդ Հարմոնը այդ ժամանակ չէր զգում դրա կարևորությունը և կարծում էր, որ հովիվ Բեյտսը սխալվում է՝ չորրորդ պատվիրանին ավելի շատ ուշադրություն դարձնելով, քան մյուս իննին։ Բայց Տերը նրան ցույց տվեց երկնային սրբարանը։ Աստծո տաճարը բացվեց երկնքում, և նրան ցույց տվեցին Աստծո տապանը՝ ծածկված քավության կափարիչով։ Երկու հրեշտակ կանգնած էին, մեկը տապանի մեկ ծայրին, մյուսը՝ մյուս ծայրին, իրենց թևերը տարածած քավության կափարիչի վրա, և իրենց դեմքերը ուղղված դեպի այն։ Նրա ուղեկցող հրեշտակը նրան հայտնեց, որ սա ներկայացնում է ամբողջ երկնային բանակին, որը մեծ հարգանքով ու երկյուղով նայում է Աստծո օրենքին, որը գրված էր Աստծո մատով։ Հիսուս բարձրացրեց տապանի ծածկը, և նա տեսավ քարե տախտակները, որոնց վրա գրված էին տասնաբանությունը։ Նա զարմացավ, երբ տեսավ, որ չորրորդ պատվիրանը գտնվում է տասնաբանության հենց կենտրոնում, այն շրջապատված էր նուրբ լուսավոր օղակով։ Հրեշտակը ասաց. «Սա տասնից միակն է, որը սահմանում է կենդանի Աստծուն, որ ստեղծեց երկինքը, երկիրը և դրանցում եղած ամեն ինչ։ Երբ երկրի հիմքերը դրվեցին, դրվեց նաև Շաբաթի հիմքը»։ Նրան ցույց տվեցին, որ եթե պահպանվեր ճշմարիտ Շաբաթը, երբեք չէր լինի ոչ մի անհավատ կամ աթեիստ։ Շաբաթի պահպանումը կպահպաներ աշխարհը կուռքապաշտությունից։

GSAM 256.1Չորրորդ պատվիրանը ոտնահարվել է, ուստի մենք կոչված ենք վերականգնել օրենքի խախտված մասը և պաշտպանել ոտնահարված Շաբաթը։ Անօրինության մարդը, ով իրեն բարձրացրեց Աստծուց վեր և ձգտեց փոխել ժամանակներն ու օրենքները, հանգեցրեց Շաբաթի փոփոխությանը՝ յոթերորդ օրվանից դեպի շաբաթվա առաջին օրը։ Այսպես անելով՝ նա խախտեց Աստծո օրենքը։

GSAM 256.2Աստծո մեծ օրվան անմիջապես նախորդող ժամանակում ուղարկվում է մի հաղորդագրություն՝ զգուշացնելու մարդկանց վերադառնալ Աստծո օրենքին, որը հակաքրիստոսը խախտել է։ Ուշադրություն պետք է հրավիրել օրենքի խախտման վրա՝ ուսուցման և օրինակով։ Նրան նաև ցույց տվեցին, որ Հայտնության 14-րդ գլխի երրորդ հրեշտակը, որը քարոզում է Աստծո պատվիրանները և Հիսուսի հավատը, ներկայացնում է այն մարդկանց, ովքեր ընդունում են այս ուղերձը և աշխարհին նախազգուշացնում՝ պահպանելու Աստծո պատվիրաններն ու օրենքը որպես աչքի լույս, և որ այս նախազգուշացմանը ի պատասխան շատերը կընդունեն Տիրոջ շաբաթը։⁶

GSAM 256.3Օրիորդ Հարմոնի և հովիվ Բեյտսի այս փորձառությունը համահունչ էր Տիրոջ գործելու մեթոդին։ Հովիվ Բեյտսը, ով Սուրբ Գրքերից նրանց ներկայացրեց Աստծո անփոփոխ օրենքի պահանջները, ուղղեց և՛ օրիորդ Հարմոնի, և՛ հովիվ Ուայթի ուշադրությունը Շաբաթի հարցին։ Չնայած օրիորդ Հարմոնը մոտ տասնութ ամիս օրհնված էր եղել Տիրոջ կողմից հատուկ հայտնություններով, այս թեմայի վերաբերյալ նրան նախկինում ոչինչ չէր ցուցադրվել։ Հիմա եկել էր Տիրոջ ժամանակը, քանի որ հավատացյալներ էին վեր կացվում՝ պահպանելու Նրա օրենքը, նրանց լուսավորելու մարգարեության շնորհի միջոցով, և այդպիսով, Նրա գործելու սեփական ձևով, երրորդ հրեշտակի ուղերձը՝ «Աստծո պատվիրանները և Հիսուս Քրիստոսի վկայությունը», միավորվեցին։

GSAM 257Երրորդ հրեշտակի ուղերձի սկիզբը

GSAM 257.1Այդ ժամանակից երրորդ հրեշտակի ուղերձը, կապված մյուս երկուսի հետ, սկսեց քարոզվել։ Շաբաթի ճշմարտությունը, կապված Աստծո տապանի և սրբարանի վերաբերյալ բացահայտվող լույսի հետ, հաստատեց այն, ինչ նախկինում էր ցույց տրվել՝ որ անցյալի ադվենտիստական շարժումը ճիշտ էր և Տիրոջ կարգադրությամբ։ Նրանք այժմ ավելի լիովին, քան երբևէ, հասկացան «Աստծո քաղաք տանող ճանապարհին բարձրացող երեք քայլերի» նշանակությունը։

GSAM 257Հովիվ Բեյտսը ընդունում է տեսիլքները որպես Աստծուց եկող

GSAM 257.21846 թվականի նոյեմբերին Մեյն նահանգի Թոփշամ քաղաքում տեղի ունեցավ համաժողով, որին ներկա էր հովիվ Բեյտսը։ Այդ ժողովի ժամանակ տիկին Ուայթը (նախկինում նշվել է, որ օրիորդ Հարմոնը ամուսնացել է հովիվ Ջեյմս Ուայթի հետ) տեսիլք ունեցավ, որը դարձավ պատճառը, որ հովիվ Բեյտսը ամբողջությամբ համոզվեց դրանց աստվածային ծագման մեջ։ Նա հիսուն տարի ծովագնացությամբ զբաղված մարդ էր, զբաղեցրել էր բոլոր պաշտոնները՝ սկսած նավի ծառայողի դիրքից մինչև նավապետի ու նավատերերի պաշտոնները։ Նրա աստղագիտության իմացությունը այնպիսին էր, որ, ինչպես ինքն ինձ պատմեց, երկնային մարմինների դիտարկմամբ կարող էր գրեթե ճշգրիտ որոշել, թե ծովում որտեղ է գտնվում՝ լայնության և երկայնության առումով։ Այդպիսի մարդը բնականաբար հետաքրքրված կլիներ աստղագիտության մասին խոսելիս։

GSAM 257.3Նրա հետ զրույցում նա պատմեց ինձ, թե ինչպես համոզվեց տեսիլքների աստվածային ծագման մեջ։ Նա ասաց, որ մի օր փորձել է տիկին Ուայթի հետ խոսել աստղերի մասին, սակայն շուտով պարզել է, որ նա ոչինչ չի հասկանում աստղագիտությունից։ Իրականում, ինչպես տիկին Ուայթն ասել է նրան, ինքը չի հիշում, որ երբևէ նայած լինի այդ թեմայով որևէ գիրք։ Նա այդ թեմայով զրուցելու ցանկություն չուներ և զրույցը շեղեց դեպի նոր երկիրը և այն, ինչ տեսիլքում նրան ցույց էին տվել դրա մասին։

GSAM 258«Բացվող երկինքներ»

GSAM 258.1Նախորդ տարի՝ 1845 թ. ապրիլի 19-ին, Illustrated London News-ը հրապարակել էր Լորդ Ռոսսի կողմից աստղագետների համար մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող իր հսկա աստղադիտակով արած հրաշալի հայտնագործությունների մասին, մասնավորապես այն տեսարանը, որը աստղագետները կոչում են «երկնքի ճեղք»։ Մի երեկո, վերոհիշյալ համաժողովում, պարոն Քերտիսի տանը և հովիվ Բեյտսի ներկայությամբ, ով դեռ անորոշ էր այս դրսևորումների վերաբերյալ, տիկին Ուայթը, տեսիլքի մեջ, սկսեց խոսել աստղերի մասին, տալով վառ նկարագրություն վարդագույն երանգավոր գոտիների, որոնք նա տեսել էր մի մոլորակի մակերեսի վրա, և ավելացրեց. «Ես տեսնում եմ չորս լուսիններ»: «Օ՛», — ասաց հովիվ Բեյտսը, — «նա դիտում է Յուպիտերին»: Այնուհետև, տիեզերքով ճանապարհորդելու շարժումներ անելով, նա սկսեց նկարագրել գոտիներն ու օղակները իրենց անընդհատ փոփոխվող գեղեցկությամբ և ասաց. «Ես տեսնում եմ յոթ լուսին»:⁷ Հովիվ Բեյտսը բացականչեց. «Նա նկարագրում է Սատուրնին»: Այնուհետև նա ասաց. «Տեսնում եմ վեց լուսիններ», և անմիջապես սկսեց նկարագրել «բացվող երկինքը»՝ իր փառքով, անվանելով այն ավելի լուսավոր մի շրջան մտնելու բացվածք։ Հովիվ Բեյտսը նշեց, որ նրա նկարագրությունը շատ ավելի գերազանցում է բացվող երկինքի մասին ցանկացած հաշվետվություն, որը ինքը երբևէ կարդացել է որևէ հեղինակի մոտ։

GSAM 258.2Մինչ նա խոսում էր և դեռ տեսիլքի մեջ էր, նա ոտքի ելավ և բացականչեց. «Օ՛, ինչ կուզեի, որ այս գիշեր այստեղ լիներ Լորդ Ջոն Ռոսսը»: Հովիվ Ուայթը հարցրեց. «Ո՞վ է Լորդ Ջոն Ռոսսը»: «Օ՛», — ասաց հովիվ Բեյտսը, — «նա մեծ անգլիացի աստղագետն է: Ես ցանկանում եմ, որ նա այստեղ լիներ՝ լսելու, թե ինչպես է այդ կինը խոսում աստղագիտության մասին, և լսելու “բացվող երկինքների” այդ նկարագրությունը։ Դա գերազանցում է ամեն ինչ, ինչ երբևէ կարդացել եմ այս թեմայով»։ Այդ երեկոյից սկսած հովիվ Բեյտսը լիովին համոզվեց, որ տիկին Ուայթի տեսիլքները նրա գիտելիքների և վերահսկողության սահմաններից դուրս էին։ Սա և տրված հանդիմանության ու ուսուցման բնույթը համոզեցին նրան, որ դրանք Աստծո կողմից են։

GSAM 259.1Այս երևույթը երկնքում, ինչպես նկարագրել է տիկին Ուայթը այդ տեսիլքում, հազվադեպ է հիշատակվում աստղագիտական գրողների կողմից։ Հյուգենսը, որ առաջինն է այն հայտնաբերել, տալիս է հետևյալ նկարագրությունը՝

GSAM 259Փառավոր Լույս Օրիոնի սրում

GSAM 259.2«Աստղագետները Օրիոնի սրում մոտ միմյանց դասավորված երեք աստղ են դնում; երբ ես 1656 թվականին միջին աստղը տելեսկոպով դիտեցի, նրա տեղում հայտնվեցին տասներկու այլ աստղեր; դրանցից երեքը գրեթե միմյանց են դիպչում, և երևացին ևս չորս՝ փայլփայլելով կարծես ամպի միջով, այնպես որ դրանց շուրջ տարածված տարածությունը շատ ավելի պայծառ էր թվում, քան երկինքի մնացած մասը, որը, գեղեցիկ եղանակի պատճառով, ամբողջովին մուգ երանգ ուներ և երևում էր վարագույրի բացվածքի նման անցքի միջով, որի միջոցով ազատորեն կարելի էր նայել ավելի լուսավոր մեկ այլ շրջան»:

GSAM 259.3Ուիլիամ Հերշելը երկնքի այս բացվածքի մասին ասում է՝—

GSAM 259.4«Եթե այս հեռավորության վրա դրա տրամագիծը կազմեր 10° անկյուն, ինչը գրեթե այդպես է, ապա դրա չափը պետք է լիներ լիովին աներևակայելի։ Հաշվարկվել է, որ այն պետք է լինի երկու տրիլիոն անգամ մեծ արևի չափերից։»

GSAM 259Արևից պայծառ

GSAM 259.5Ֆիլոսոֆ Թոմաս Դիկը այսպես է խոսում այս լուսավոր միգամածությունների մասին՝

GSAM 259.6«Եթե մենք դրա մոտ լինեինք ամենամոտ աստղի հեռավորության կեսի չափ մոտ, որքան էլ մեծ լինի այդ հեռավորությունը, այդ կետից այն կցուցաբերեր արևի նման փայլ; իսկ շատ ավելի մոտ գտնվող արարածների համար այն կլցներ երկնքի մեծ մասը և կերևար անարտահայտելի շքով։ Բայց նման օբյեկտի վերջնական նպատակը՝ իր բոլոր ազդեցություններով ու հարաբերություններով, գուցե դեռ պետք է բացահայտվի անվերջ գոյության ապագա դարերում; և, ինչպես ստեղծագործության հեռավոր տարածքներում գտնվող բազմաթիվ այլ օբյեկտներ, այն մտքում արթնացնում է կարոտագին ցանկություն՝ տեսնելու տիեզերքի փառավոր և առեղծվածային տեսարանները մի փոքր ավելի բացահայտված։»⁸

GSAM 260.1Հովիվ Բեյտսը, այս թեմայով հոդվածը եզրափակելով, ասաց՝—

GSAM 260.2«Այսպիսով, ներկայացված բոլոր վկայություններից (և եթե անհրաժեշտ լիներ, կարող էինք բերել շատ ավելին) տեսնում ենք, որ այստեղ երկնքում առկա է ամենաուշագրավ և անբացատրելի երևույթ՝ երկնքի մի ճեղք, որի շրջագիծը ավելի քան տասնմեկ միլիարդ երեք հարյուր տասնչորս [11,000,000,314] մղոն է։ Հայտնի Հյուգենսն ասում է. “Ես երբեք նման բան չեմ տեսել մյուս անշարժ աստղերի մեջ՝ ազատ հայացք դեպի ավելի լուսավորված մեկ այլ շրջան”:»

GSAM 260Մոլորակի տեսիլքի վերաբերյալ մեկ այլ վկայություն

GSAM 260.3Կրկին մեջբերում ենք տիկին Թրյուզդեյլին, ով ներկա էր նշված տեսիլքի փոխանցման պահին։ Նա ասում է՝—

GSAM 260.4«Քույր Ուայթը շատ թույլ առողջություն ուներ, և երբ նրա համար աղոթքներ էին հնչեցվում, Աստծո Հոգին իջավ մեր վրա։ Մենք շուտով նկատեցինք, որ նա երկրային բաների հանդեպ անզգայուն է։ Սա նրա առաջին տեսիլքն էր մոլորակային աշխարհի մասին։ Յուպիտերի լուսինները բարձրաձայն հաշվելուց, և շուտով Սատուրնի լուսինները հաշվելուց հետո, նա տվեց վերջինիս օղակների գեղեցիկ նկարագրություն։ Այնուհետև նա ասաց. “Բնակիչները բարձրահասակ, վեհաշուք ժողովուրդ են, շատ տարբեր երկրի բնակիչներից։ Այստեղ երբեք մեղքը չի մտել”։ Եղբայր Բեյտսի ժպտացող դեմքից պարզ էր, որ նրա նախկին կասկածները տեսիլքների աղբյուրի վերաբերյալ արագորեն անհետանում էին։ Բոլորս գիտեինք, որ կապիտան Բեյտսը աստղագիտության մեծ սիրահար էր, քանի որ նա հաճախ էր գտնում երկնային մարմինների բազմությունը մեր ուսուցման համար։ Երբ քույր Ուայթը տեսիլքից հետո պատասխանեց նրա հարցերին, ասելով, որ երբեք չի ուսումնասիրել կամ այլ կերպ գիտելիք չի ստացել այս ուղղությամբ, նա լցվեց ուրախությամբ ու երջանկությամբ։ Նա օրհնեց Աստծուն և արտահայտեց իր հավատքը, որ այս տեսիլքը մոլորակների մասին տրվել էր, որպեսզի նա այլևս երբեք չկասկածի։»⁹

GSAM 261Վայրենի ձին հանկարծակի հնազանդվում է

GSAM 261.1Թոփշամում կայացած այս հանդիպումից քիչ անց տեղի ունեցավ մեկ այլ տպավորիչ դեպք, որը կապված էր տեսիլքների հետ, և որը պատմում եմ այնպես, ինչպես ինձ պատմեց հովիվ Բեյտսը՝

GSAM 261.2Հովիվ Ուայթը օգտվում էր մասամբ վարժեցված ձագից և երկու նստարանով շուկայի սայլակից, որը կառուցված էր առանց վահանակի, սակայն ուներ աստիճան սայլակի առջևի մասում և երկաթյա աստիճան լծաձողերից։ Ձագին վարելիս անհրաժեշտ էր առանձնակի զգուշություն ցուցաբերել, քանի որ եթե սանձերը կամ որևէ այլ բան դիպչեր նրա կողքերին, նա անմիջապես բարկացած ոտքով հարվածում էր, և նրան պետք էր անընդհատ ձգված սանձով զսպել, որպեսզի չվազեր։ Այս ձագը պատկանում էր այն մարդկանց, որոնց մոտ նրանք ցանկանում էին գնալ, և քանի որ հովիվ Ուայթը սովոր էր կառավարել չսանձված ձագերին, նա կարծում էր, որ այս մեկի հետ լուրջ դժվարություններ չի ունենա։ Սակայն եթե նրանք իմանային, որ իր խուճապային ցուցադրությունների ժամանակ այն արդեն սպանել է երկու մարդու, որոնցից մեկին ճանապարհի եզրին ժայռերի դեմ ճզմելով, գուցե նա այդքան ինքնավստահ չլիներ։

GSAM 261.3Այս անգամ սայլակում չորս մարդ կար՝ հովիվ Ուայթը և նրա կինը՝ առջևի նստարանին, իսկ հովիվ Բեյտսը և Իսրայել Դեյմոնը՝ հետևի նստարանին։ Մինչ հովիվ Ուայթը ամենայն հոգատարությամբ փորձում էր ձին զսպված պահել, տիկին Ուայթը խոսում էր ճշմարտության մասին, երբ Աստծո զորությունը իջավ ընկերների վրա, և նա տեսիլքի մեջ տարվեց՝ նստած սայլակում։ Իր տեսիլք մտնելիս՝ «Փառք!» գոռալու պահին քուռակը հանկարծ ամբողջովին անշարժ մնաց և գլուխը թեքեց։ Նույն պահին տիկին Ուայթը ոտքի ելավ և, այդ վիճակում գտնվելով և աչքերը վեր բարձրացրած, անցավ սայլակի առջևի մասի վրայով և իջավ լծաձողերի վրա՝ ձեռքերը դնելով քուռակի կոնքերին։ Հովիվ Բեյտսը գոռաց հովիվ Ուայթին. «Քուռակը կհարվածի այդ կնոջը և կսպանի նրան»։ Հովիվ Ուայթը պատասխանեց. «Տերը հիմա հոգ է տանում քուռակի մասին. ես չեմ ուզում միջամտել»։ Քուռակը կանգնած էր այնքան հեզ, որքան ծեր ձին։ Ճանապարհի եզրին բլուրը բարձրանում էր մոտ վեց ոտնաչափ, իսկ ցանկապատի մոտ կար խոտածածկ մի տեղ։ Տիկին Ուայթը, աչքերը դեռ վեր բարձրացրած և անգամ մեկ անգամ ներքև չնայելով, բարձրացավ բլուրով դեպի խոտածածկ տարածքը, ապա մի քանի րոպե քայլեց առաջ ու ետ, խոսելով և նկարագրելով նոր երկրի գեղեցկությունները։ Այնուհետև, գլուխը նույն դիրքով պահած, նա իջավ բլրակից, մոտեցավ սայլակին, ոտքով բարձրացավ աստիճաններին, ձեռքը դրեց քուռակի հետույքին, ապա բարձրացավ սայլակի լծաձողերի վրա և նորից նստեց սայլակում։ Նստելուն պես նա դուրս եկավ տեսիլքից, և հենց այդ պահին ձին, առանց վարորդի որևէ ազդանշանի, տեղից շարժվեց և շարունակեց ճանապարհը։

GSAM 262.2Մինչ տիկին Ուայթը դուրս էր սայլակից, հովիվ Ուայթը մտածեց փորձարկել ձին՝ պարզելու համար, թե արդյոք նա իսկապես ընտելացած է, թե ոչ։ Սկզբում նա միայն թեթևակի հարվածեց նրան մտրակով; այլ ժամանակներում ձին հարվածին կպատասխաներ ոտքով հարվածելով, բայց հիմա ոչ մի շարժում չկար։ Հետո նա բավական ուժեղ հարվածեց նրան, ապա ավելի ուժեղ, և կրկին ավելի ուժեղ։ Ձագը հարվածներին ընդհանրապես ուշադրություն չդարձրեց, այլ թվում էր նույնքան անվնաս, որքան այն առյուծները, որոնց բերանները հրեշտակները փակել էին այն գիշեր, երբ Դանիելը նրանց որջում անցկացրեց։ «Դա լուրջ, հանդիսավոր վայր էր», — ասաց հովիվ Բեյտսը, — «և ակնհայտ էր, որ նույն Ուժը, որը տեսիլքներ էր ստեղծել, ժամանակավորապես հնազանդեցրել էր ձագի վայրի բնությունը»։

GSAM 262.3Եթե այս տեսիլքը պարզապես նրա մարմնական թերությունների արդյունք լիներ, բնականաբար առաջ է գալիս հարցը՝ արդյոք ձին նույնպես նույն կերպ տառապե՞լ էր:

GSAM 262Իսրայել Դեյմոնի վկայությունը

GSAM 262.4Այստեղ, որպես հովիվ Բեյտսի ինձ տված հաշվետվությունը հաստատող, կներկայացնեմ հետևյալ հայտարարությունը՝—

GSAM 262.5«Մոտ քսան տարի առաջ, հենց այն ժամանակ, երբ նոր էի սկսել պահել Շաբաթը, Իսրայել Դեյմոնը պատմեց ինձ քույր Ուայթի տեսիլք ունենալու հանգամանքները, երբ ինքը, հովիվ Բեյտսը և հովիվ Ուայթը իր կնոջ հետ նստած էին թեթև սայլակում՝ անհնազանդ քուռակի հետևից։ Այսօր ես կարդացել եմ վերոհիշյալ դեպքի նկարագրությունը, որը գրել է հովիվ Լաֆբորոն, և այն ամբողջությամբ համընկնում է այն բանի հետ, ինչ հովիվ Դեյմոնն ինձ պատմել էր»: Ստորագրված՝ «Ռ. Ս. Վեբբեր, Բեթլ Քրիկ, Միչ., 1891 թ. փետրվարի 9»:

GSAM 263Հովիվ Բեյտսի վկայությունը տեսիլքների մասին

GSAM 263.1Հովիվ Բեյտսը իր սեփական փորձառությունը ներկայացնում է այսպես՝—

GSAM 263.2«Չնայած նրանց մեջ ես ոչ մի բան չէի նկատում, որը հակասեր Խոսքին, սակայն վախեցա և չափազանց տագնապեցի, երկար ժամանակ էլ չէի ուզում հավատալ, որ դա ավելին է, քան նրա մարմնի երկարատև թուլացած վիճակից առաջացած երևույթ։

GSAM 263.3«Ուստի ես փորձեցի հնարավորություններ գտնել ուրիշների ներկայությամբ, երբ նրա միտքը հանդիպումներից դուրս հուզմունքից ազատ էր թվում, որպեսզի հարցեր տամ և կրկնակի հարցեր ուղղեմ նրան և նրա ուղեկցող ընկերներին, հատկապես ավագ քույրին, որպեսզի, եթե հնարավոր է, ճշմարտությունը պարզեմ։ Այդուհետև, երբ նա բազմիցս այցելել է Նյու Բեդֆորդ և Ֆեյրհեյվեն, մեր ժողովներին ներկա գտնվելիս ես մի քանի անգամ տեսել եմ նրան տեսիլքի մեջ, ինչպես նաև Մեյնի Թոփշամում; և նրանք, ովքեր ներկա են եղել այդ հուզիչ տեսարաններից որոշներին, լավ գիտեն, թե ինչ հետաքրքրությամբ և ուժգնությամբ էի լսում նրա յուրաքանչյուր բառը և հետևում նրա յուրաքանչյուր շարժմանը՝ խաբեություն կամ մագնիսական ազդեցություն հայտնաբերելու համար։ Եվ ես շնորհակալ եմ Աստծուն, որ ինձ և ուրիշներին տրվեց հնարավորություն վկա լինելու այս ամենին։ Հիմա կարող եմ վստահորեն խոսել իմ անունից։ Հավատում եմ, որ այս գործը Աստծո կողմից է և տրված է հանգստացնելու և ուժ տալու Նրա “ցրված”, “պատռված” և “կեղևազերծված ժողովրդին”՝ մեր գործի ավարտից ի վեր ... 1844 թ. հոկտեմբերին։ Այդ ժամանակից ի վեր “Ահա, այստեղ է” և “Ահա, այնտեղ է” ասողների շփոթված վիճակը չափազանց շփոթեցրել է Աստծո ազնիվ, կամավոր ժողովրդին և չափազանց դժվարացրել նրանց համար, ովքեր չէին կարողանում մեկնաբանել իրենց առջև ներկայացված բազմաթիվ հակասական տեքստերը։ Ես խոստովանում եմ, որ ստացել եմ լուսավորություն և ուսուցում բազմաթիվ այն հատվածներում, որոնք նախկինում չէի կարողացել հստակ հասկանալ։ Ես հավատում եմ, որ նա ինքնազոհ, ազնիվ և կամավոր Աստծո զավակ է։»¹⁰

GSAM 263.4«Հեղինակը իր տեսիլքների “մտքերը” չի “ստանում” “նախորդ ուսուցումներից կամ ուսումնասիրությունից”։ Երբ նա ստացավ իր առաջին տեսիլքը 1844 թ. դեկտեմբերին, նա և Պորտլենդում (Մեյն նահանգ), որտեղ ապրում էին նրա ծնողները, գտնվող ամբողջ խումբը հրաժարվել էին “կեսգիշերի ճչից”՝ համարելով այն անցյալի երևույթ։ Այդ ժամանակ Տերը տեսիլքով ցույց տվեց նրան այն սխալը, որի մեջ ընկել էին նա և Պորտլենդի խումբը։ Այնուհետև նա պատմեց իր տեսիլքը խմբին, և նրանք ընդունեցին, որ իրենց յոթերորդ ամսվա փորձառությունը Աստծո գործն էր։»¹¹

GSAM 264Ինչպես էին 1847 թվականին դիտվում երեք ուղերձները

GSAM 264.1Հովիվ Ջեյմս Ուայթի 1847 թ. ապրիլին գրած հետևյալը ցույց է տալիս, թե ինչպես էին այն ժամանակ վերաբերվում երեք ուղերձներին՝

GSAM 264.2«Երկրորդ գալստի հավատացյալների բոլոր խմբերը համաձայն են, որ այս գլխի (Հայտնություն 14) վեցերորդ և յոթերորդ համարներում ներկայացված հրեշտակը ներկայացնում է եկեղեցուն և աշխարհին ուղղված գալստի ուղերձը.... Երկրորդ հրեշտակի գործը երկրորդ գալստի հավատացյալների զորքերին ցույց տալն էր, որ Բաբելոնը անկել է։ Եվ քանի որ նրանց մեծ մասը այդ փաստը չիմացավ մինչև “կեսգիշերի ճչի” ուժը նրանց արթնացրեց հենց այն պահին, երբ նրանք հասցրին փախչել եկեղեցիներից տասներորդ օրվա գալուց առաջ, հետևում է, որ 1844 թ. յոթերորդ ամսից ի վեր երրորդ հրեշտակի ուղերձը եղել է և մնում է սրբերին նախազգուշացում՝ “հաստատակամ մնալու” համար, և չվերադառնալ, և “չստանալ” այն նշանները, որոնցից կույսերի խումբը ազատվեց երկրորդ հրեշտակի կանչի ժամանակ։

GSAM 264.3«Եվ արդյո՞ք 1844 թ. յոթերորդ ամսից ի վեր Աստծո ժողովրդի համար ուղարկված իսկական ուղերձը հենց նման զգուշացում չի եղել՞—Անշուշտ, այդպես է.... Տասներկուերորդ համարը ասում է. “Ահա սրբերի համբերությունը. ահա նրանք, ովքեր պահում են Աստծո պատվիրանները և Հիսուսի հավատքը”։ Որտե՞ղ տեսար նրանց, Հովհաննես։—Ահա, “այստեղ”, երրորդ հրեշտակի ուղերձի ընթացքում։ Քանի որ 1844 թ. յոթերորդ ամսից ի վեր համբերատար սպասման ժամանակն է, և քանի որ այդ ժամանակից ի վեր հայտնվել է շաբաթ պահող խումբը և այլն, պարզ է, որ մենք ապրում ենք երրորդ հրեշտակի ուղերձի ժամանակ։»¹²