Գլուխ 11 — Երկրորդ հրեշտակի ուղերձը

GSAM 171.1«ԵՎ հետո եկավ մեկ այլ հրեշտակ, որ ասում էր. Վայր ընկավ, վայր ընկավ Բաբելոնը՝ այն մեծ քաղաքը, որովհետև բոլոր ազգերին խմեցրեց իր պոռնկության բարկության գինին»։¹

GSAM 171.2«Այնժամ տան տերը բարկացած ասաց իր ծառային. Արագ դուրս գնա քաղաքի փողոցներով ու նեղ ճանապարհներով և բեր այստեղ աղքատներին, խեղանդամներին, կաղերին և կույրերին։»²

GSAM 171.3Տերը իր ծառաների միջոցով աշխարհին հուզել էր այս ուղերձով՝ «Նրա դատաստանի ժամը եկել է»,— ուղերձ, որի շուրջ իր ամբողջ խոստովանող ժողովուրդը կարող էր միավորվել, եթե ցանկանար։ Սա առաջին կանչն էր հարսանեկան «ճաշկերույթին»։ Այն հայտարարվել էր «կանչվածներին»։³ Քանի որ այս կանչը մերժվեց տարբեր պատրվակներով, հնչեց երկրորդ կանչ՝ համահունչ երկրորդ հրեշտակի ուղերձին.⁴ Այս կանչով Տերը առանձնացրեց մի ժողովուրդ, որը պետք է գնա մինչև ժամանակի ավարտը՝ իր ճշմարտության առաջընթաց լույսով։

GSAM 171Հարսանեկան ճաշկերույթի երկրորդ կանչը

GSAM 171.4Երկրորդ ուղերձը՝ դատաստանային ժամի գոչումից հետո, ասում է. «Բաբելոնը ընկավ, ընկավ այն մեծ քաղաքը, որովհետև նա բոլոր ազգերին խմեցրեց իր պոռնկության բարկության գինին»: Իսկ ընթրիքի երկրորդ կանչը ասում է. «Շտապեք դուրս գնալ քաղաքի փողոցներով ու նեղ անցումներով և բերեք այստեղ աղքատներին, խեղանդամներին, կաղերին և կույրերին»: Այս գրություններից յուրաքանչյուրում Տիրոջը պատկանելը դավանող ժողովուրդը կոչվում է «քաղաք»։ Իրենց հակասական, խառնաշփոթ հավատալիքների պատճառով նրանք կոչվում են «Բաբելոն»։ Մեկ այլ գրություն, որը վերաբերում է վերջին ժամանակներին, ցույց է տալիս, որ Տիրոջ գալուց անմիջապես առաջ Նրա ժողովուրդը դուրս է կանչվում «Բաբելոնից». «Վայր ընկավ, վայր ընկավ Բաբելոնը մեծը, և դարձավ սատանաների բնակավայր, և ամեն մի պիղծ հոգու ապաստան, և ամեն մի անմաքուր ու ատելի թռչնի վանդակ… Ելեք նրանից, իմ ժողովուրդ, որպեսզի չմասնակցեք նրա մեղքերին և չստանաք նրա հարվածներից»:⁵

GSAM 172«Հիշիր, թե ինչպես ես լսել»

GSAM 172.1Սարդիսի եկեղեցուն ուղղված խոսքում կարդում ենք. «Հիշիր, հետևաբար, թե ինչպես ես ընդունել և լսել, և պահիր, և ապաշխարիր. Եթե, հետևաբար, արթուն չմնաս, ես կգամ քեզ վրա գողի պես, և դու չես իմանա, թե որ ժամին կգամ քեզ վրա»։⁶ Սարդիսի եկեղեցին, թվում է, ի հայտ է եկել բարեփոխչական շարժման արդյունքում՝ «Յեզաբելի»՝ հավատուրաց եկեղեցու մութ գործունեության շրջանից հետո։ Սարդիսի եկեղեցուն ասվել էր, որ այն կենդանի եկեղեցի է եղել, սակայն երբ այն լսեց և մերժեց Տիրոջ գալստի ուսմունքը, ինքն իրեն դրեց այնպիսի դիրքում, որտեղ այդ իրադարձությունը կարող էր անակնկալ հարվածել իրեն՝ ինչպես «գիշերվա գողը»։ Այսպիսով, ինչպես նշում է առաքյալ Պողոսը 1 Թեսաղոնիկեցիներ 5:1-5-ում, ահա թե ինչ վիճակում կլինեն նրանք, ովքեր գոչում են՝ «Խաղաղություն և անվտանգություն», երբ Տիրոջ գալը մոտ է։ Ճշմարտության լույսին հետևողները կոչվում են «օրվա որդիներ», և Տերը նրանց վրա չի գա, ինչպես գող։

GSAM 172.2Այս յոթ եկեղեցիների մարգարեական նկարագրության մեջ մենք տեսնում ենք, որ Սարդիսի եկեղեցու անկումից անմիջապես հետո գալիս է Ֆիլադելֆիայի, կամ (ինչպես բառը նշանակում է) եղբայրասիրության եկեղեցին։ Իրոք, այդպիսիք էին 50 000 հավատացյալները, որոնք երկրորդ հրեշտակի ուղերձով դուրս բերվեցին բոլոր տարբեր եկեղեցիներից և միավորվեցին մեկ եղբայրասիրության կապով՝ Քրիստոսի անմիջական գալստյան մեծ հիմնական ճշմարտության շուրջ։

GSAM 173Ինչպես հռչակվեց Երկրորդ ուղերձը

GSAM 173.11844 թ. սեպտեմբերի 12-ի Midnight Cry թերթը պարունակում է հովիվ Ջ. Վ. Հայմսի հայտարարությունը երկրորդ հրեշտակի ուղերձի և դրա հռչակմանը հանգեցրած հանգամանքների վերաբերյալ։ Նրա նամակը թվագրված է ՄքՔոնելսվիլ, Օհայո, 1844 թ. օգոստոսի 29-ով, և մեջբերվում է այսպես՝—

GSAM 173.2«Երբ 1840 թվականին սկսեցինք գործը եղբայր Միլերի հետ, նա արդեն ինը տարի դասախոսություններ էր կարդում։ Այդ ընթացքում նա գրեթե միայնակ էր։ Բայց նրա աշխատանքները անընդմեջ և արդյունավետ էին կրոնի խոստովանողներին Աստծո ժողովրդի իսկական հույսին և Տիրոջ գալստի համար անհրաժեշտ նախապատրաստությանը արթնացնելու գործում, ինչպես նաև դարձի չեկած բոլոր խավերի մարդկանց իրենց կորած վիճակի գիտակցությանը և անմիջապես ապաշխարելու ու Աստծուն դառնալու պարտականությանը արթնացնելու մեջ, որպես Փեսայի գալստին խաղաղությամբ ընդառաջ գնալու նախապատրաստություն։ Սրանք էին նրա ծառայության մեծ նպատակները։ Նա չէր ձգտում մարդկանց կրոնական որևէ սեկտայի կամ կուսակցության անդամ դարձնել։

GSAM 173.3«Երբ համոզվեցինք մոտենալու վրա գտնվող գալստի ճշմարտության մեջ և հրապարակայնորեն ընդունեցինք այդ ուսմունքը, մենք նույն տեսակետներն ունեինք և նույն ուղուն էինք հետևում տարբեր աղանդների մեջ, ուր Աստծո նախախնամությամբ մենք կանչված էինք աշխատելու։ Մենք հոգևորականներին ու եկեղեցիներին հայտնեցինք, որ մեր գործի մի մասը նրանց բաժանելը, պառակտելը կամ շեղելը չէ. Մեր միակ հստակ նպատակը “աղաղակ” բարձրացնելն էր՝ “դռան մոտ” գտնվող դատաստանի նախազգուշացումը հնչեցնելը և մարդկանց համոզելը, որ պատրաստ լինեն այդ իրադարձությանը.... Ծառայողներն ու անդամները, որոնք օգտվել էին մեր ջանքերից, սակայն անկեղծորեն չէին ընդունել ուսմունքը, տեսան, որ կամ պետք է ընդունեն ուսմունքը և քարոզեն ու պաշտպանեն այն, կամ այն ճգնաժամի ժամանակ, որը անմիջապես նրանց վրա էր, նրանց համար դժվար կլիներ հստակ և վճռական հավատացյալների հետ։ Ուստի նրանք մերժեցին ուսմունքը և որոշեցին՝ ոմանք մեկ քաղաքականությամբ, ոմանք՝ մյուսով, ճնշել այդ հարցը։ Սա նրանց մեջ գտնվող մեր եղբայրներին ու քույրերին դրեց չափազանց դժվարին դիրքում։ Նրանց մեծ մասը սիրում էր իրենց եկեղեցիները և չէր կարող պատկերացնել դրանք լքելը։ Բայց երբ նրանց ծաղրում էին, ճնշում, և տարբեր ձևերով զրկում նախկին արտոնություններից ու հաճույքներից, և երբ նրանց զրկում էին “ժամանակին մատուցվող սննդից”, և շաբաթ առ շաբաթ նրանց ականջներում հնչում էր “խաղաղություն և անվտանգություն” մոգական երգը, նրանք շուտով հրաժարվեցին իրենց կուսակցական նախասիրություններից, վեր կացան իրենց ուժի մեծությամբ, թոթափեցին լուծը և բարձրացրին գոչը, “Ելեք նրանից, իմ ժողովուրդ”։

GSAM 174Դժվարին դիրքում

GSAM 174.1«Այս իրավիճակը մեզ դժվար դիրքի մեջ դրեց, (1) որովհետև մենք գտնվում էինք մեր մարգարեական ժամանակի վերջում, երբ ակնկալում էինք, որ Տերը կհավաքի իր ամբողջ ժողովրդին մեկտեղ; և (2) մենք միշտ քարոզել էինք այլ ուսմունք; և հիմա, երբ հանգամանքները փոխվել էին, անկեղծությունից զուրկ կհամարվեր, եթե միանայինք այն կոչին, որը պահանջում էր առանձնանալ և բաժանել այն եկեղեցիները, որոնք ընդունել էին մեզ և մեր ուղերձը։ Այդ պատճառով մենք երկմտեցինք և շարունակեցինք առաջնորդվել մեր սկզբնական դիրքորոշմամբ, մինչև եկեղեցին ու հոգևոր ծառայությունը հարցը հասցրին այնպիսի աստիճանի, որ Աստծո երկյուղով ստիպված եղանք պաշտպանել ճշմարտությունը և ոտնձգության ենթարկված Աստծո զավակներին։

GSAM 174Մեր վարքագծի առաքելական օրինակ

GSAM 174.2«“Եվ նա մտավ ժողովարան ու երեք ամիս համարձակորեն խոսում էր, վիճաբանում և համոզում Աստծո արքայության մասին։ Բայց երբ ոմանք կարծրացան, չհավատացին և վատաբանեցին այն ճանապարհը ժողովրդի առաջ, նա հեռացավ նրանցից և առանձնացրեց աշակերտներին, ամեն օր վիճաբանելով Տիրանոս անունով մեկի դպրոցում”։⁷ Միայն այն ժամանակ, երբ “որոշները կարծրացան” և “ժողովրդի առաջ չարախոսեցին այդ ճանապարհի [Տիրոջ գալստի] մասին”, մեր եղբայրները մղվեցին դուրս գալու և առանձնանալու եկեղեցիներից։ Նրանք չէին կարող հանդուրժել “չար ծառաների” այդ “չարախոսությունը”, և այն եկեղեցիները, որոնք կարող էին հալածել ու “չարախոսել” նրանց նկատմամբ, ովքեր սպասում էին “օրհնյալ հույսին”, նրանց համար այլ չէին, քան միստիկ Բաբելոնի դուստրերը։ Նրանք այդպես հայտարարեցին դրանց մասին և մտան ավետարանի ազատության մեջ։ Եվ թեև մենք բոլորս միակարծիք չենք այն հարցում, թե ինչն է կազմում Բաբելոնը, մենք համաձայն ենք անմիջապես և վերջնական առանձնանալ բոլոր նրանցից, ովքեր հակադրվում են մոտեցող Աստծո գալստի և արքայության ուսմունքին։ Մենք հավատում ենք, որ սա կյանքի ու մահվան հարց է։ Մահ է մնալ կապված այն մարմինների հետ, որոնք թեթևամտորեն են խոսում Տիրոջ գալստի մասին կամ հակադրվում են դրան։ Կյանք է դուրս գալ բոլոր մարդկային ավանդույթներից, հենվել Աստծո Խոսքին և ամեն օր սպասել Տիրոջ հայտնվելուն։ Ուստի այժմ ասում ենք բոլոր նրանց, ովքեր որևէ կերպ կապված են ստրկության լծի տակ. “Դուրս եկեք նրանց միջից և առանձնացեք, ասում է Տերը, և մի դիպեք անմաքուր բանին, և ես ձեզ կընդունեմ, և կլինեմ ձեզ համար Հայր, և դուք կլինեք իմ որդիներն ու դուստրերը, ասում է Ամենակարող Տերը”։»⁸

GSAM 175Անհասկանալի հակադրություն

GSAM 175.1Ուիլիամ Միլերը այսպես է խոսում այն ժամանակ եկեղեցիների և ադվենտիստների միջև գոյություն ունեցած հակամարտության մասին՝

GSAM 175.2«Ամենաանբնական և անհասկանալի է, որ քրիստոնեական եկեղեցիները մերժեն այս ուսմունքը և իրենց անդամներին այս օրհնված հույսի համար։ Գիտեմ, որ որոշ բապտիստական եկեղեցիներ ասում են, թե նրանց չեն մերժում իրենց հավատքի համար, այլ ադվենտիստների հետ հաղորդություն ընդունելու պատճառով։ Իսկ եթե դա ոչ թե եկող Փրկչի հանդեպ ունեցած հավատքի պատճառով է, ինչո՞ւ են ինձ մերժում իրենց քարոզարաններից, երբ ես երբեք հաղորդություն չեմ ընդունել որևէ այլ եկեղեցում, բացի բապտիստական եկեղեցուց։ Սա կեղծ պատրվակ է։ Բայց մեթոդիստներն ու պրեսվիտերացիները այսպիսի արդարացում չեն կարող բերել, քանի որ նրանք հավատում են խառը հաղորդությանը։ Իսկ ինչի՞ համար են նրանք արտաքսում։ Լսել եմ, որ ոմանց արտաքսել են երկրորդ գալստի երգեր “երգելու” համար, մյուսներին՝ խելագարության պատճառով, մինչդեռ նրանց դեմ որպես ապացույց բերված միակ խելագարությունը այն էր, որ նրանք զգուշությամբ էին սպասում Քրիստոսին։ Օ, Աստվա՛ծ, “ներիր նրանց, որովհետև նրանք չգիտեն, ինչ են անում”։»

GSAM 176Սթորսը եկեղեցիների դիրքորոշման մասին

GSAM 176.1Ջորջ Սթորսը այսպես է խոսել եկեղեցիների վերաբերմունքի մասին ադվենտիստների հանդեպ՝—

GSAM 176.2«Նրանցից ո՞վ այս պահին չի ասում՝ “Ես նստած եմ որպես թագուհի”։ Եվ ո՞վ նրանցից չի հաճոյանում ինքն իրեն այն մտքով, որ մի օր նրանք աշխարհը նվաճելու են և այն ենթարկելու են իրենց հավատքին։ Նրանցից ո՞վ կթողնի, որ հոգին խաղաղությամբ մնա իրենց մեջ, որը բացահայտ և անվախորեն վկայում է իր հավատքը դռան մոտ գտնվող գալստին։ Արդյո՞ք նրանց մոտ անխափան մնալու պայմանը չէ այն, որ դուք “ամբողջովին զերծ մնաք” այս տարի Տիրոջ գալստի հանդեպ հանրային հավատքի արտահայտությունից, անկախ նրանից, թե ինչ համոզմունքներ ունեք այդ հարցում և որքան կարևոր եք համարում գոչել. “Վախեցեք Աստծուց և փառք տվեք նրան, որովհետև նրա դատաստանի ժամը եկել է”։»

GSAM 176Մենսֆիլդի վկայությունը

GSAM 176.3Լ. Դ. Մենսֆիլդը, գրելով Օնեյդայից (Նյու Յորք), 1844 թ. մարտի 21-ին, այսպես է վկայում՝—

GSAM 176.4«Աստված ազդում է իր սիրելի զավակների մտքերի վրա, որոնք երկնքից Տիրոջ գալստին են սպասում, և առաջնորդում նրանց ոչ միայն ուշադրություն դարձնել հրեշտակին, “որը հավիտենական ավետարանն ուներ քարոզելու, ասելով՝ Նրա դատաստանի ժամը հասել է”, այլև ենթարկվել հաջորդ հրամանին՝ “Ելեք նրանից, իմ ժողովուրդ”։ Ես ավելի լիովին համոզված եմ, քան երբևէ, որ ներկայիս կրոնական կազմակերպությունները կազմում են այն Բաբելոնի մի զգալի մասը, որը բռնությամբ կործանվելու է և այլևս չի գտնվելու.... Սակայն ինձ թվում է, որ որոշ կազմակերպություններում փոքր եղջյուրի նմանությունը առավել ակնառու է։ Մի քանի օրինակներ կօգնեն պարզաբանել այս հարցը։

GSAM 176Ամբոխային ոգու դրսևորում

GSAM 176.5«Մի եղբայր, որը մեծ հաջողությամբ աշխատել էր այս շրջանում Տիրոջ գալուստը քարոզելով, դասախոսություն էր նշանակել մի վայրում և մի որոշակի ժամանակի համար։ Տերը այնպես կարգավորեց, որ նա հանդիպման վայրից տասնվեց մղոն հեռու էր, սակայն մի _____ քահանա ներկա էր, մի ամբոխի գլուխն անցած, կուպրով և փետուրներով, որպեսզի դրանք կիրառեին Բարձրյալ Աստծո այդ ծառայի վրա։ Նույն քարոզիչը շուտով սկսեց երկարատև ժողով, սակայն ամեն ինչ սառն ու սառույցի պես էր, ինչպես Հյուսիսի սառցադաշտը՝ ոչ մի հոգի չարթնացավ և դարձի չեկավ։ Վերջապես քարոզիչը ասաց, որ կարծես ստիպված է լինելու “զբաղեցնել անհանգստացողների նստարանը”։

GSAM 177.1«Այն ժամանակից ի վեր, երբ մենք այստեղ ժողովներ ենք անցկացնում, այս գյուղի մի դասի առաջնորդը իր դասին ասել է, որ եթե որևէ մեկը գա իր տուն և ասի, թե հավատում է, որ Քրիստոս կգա այս տարի, ինքը նրան դուրս կհանի տանից։»

GSAM 177Եկեղեցիների հանդեպ պարտականությունը

GSAM 177.2Այս պահին մենք կներկայացնենք վկայություն Բոստոնում (Մասաչուսեթս) հավաքված հավատացյալների ադվենտային համաժողովին ուղղված ելույթից, որը թվագրված է 1844 թ. մայիսի 31-ով և ստորագրված է Ուիլիամ Միլերի, Էլոն Գալուշայի, Ն. Ն. Ուայթինգի, Ապոլոս Հեյլի և Ջ. Վ. Հայմսի կողմից։ Նրանք ասում են՝—

GSAM 177.3«Եկեղեցիների առջև մեր պարտականության մասին նույնպես կարող ենք մի խոսք ասել։ Այստեղ, ինչպես և շատ այլ դեպքերում, վտանգը, մեր կարծիքով, ծայրահեղություններում է։ Վտանգի առաջին ձևը այն է, որ թույլ տանք այն եկեղեցու իշխանությանը, որի հետ մենք կապված ենք, մեզ լռեցնել այսպիսի պարտականության հարցում։ Մենք չենք կասկածում, որ հազարավորներ են դատապարտել իրենց Աստծո առջև՝ ենթարկվելով իրենց եկեղեցիների այս հարցում Սուրբ Գրքին հակասող պահանջներին։ Եթե այդ մարդիկ լինեին վճռական և հավատարիմ, այժմ շատ ավելի ապահով և օգտակար վիճակում կլինեին, թեև նրանք նույնպես կարող էին կանչվել տառապելու։

GSAM 177.4«Վտանգի երկրորդ ձևը եկեղեցիների դեմ վրեժխնդրության ոգուն հանձնվելն է՝ մեր նկատմամբ նրանց անարդարության պատճառով, և բոլոր նման կազմակերպությունների դեմ անխտիր պատերազմ մղելը։ Ինչ վերաբերում է ադվենտիստների պարտականությանը՝ այն եկեղեցիների նկատմամբ, որոնց հետ նրանք կարող են առնչվել, եթե մեզ հորդորեին դա անել, մենք չէինք կարող տալ որևէ ցուցում, որը կիրառելի լիներ ընդհանուր առմամբ։ Նրանք պետք է գործեն Աստծո երկյուղով, ինչպես պահանջում են հանգամանքները։

GSAM 178.1«Այնուամենայնիվ, մենք պետք է վճռականորեն կատարենք մեր պարտականությունը՝ վկայելով ճշմարտության օգտին բոլոր համապատասխան և հարմար առիթներով։ Եվ եթե այս ընթացքը որդեգրելով վրդովեցնենք եկեղեցիներին, և նրանք սպառնան մեզ արտաքսմամբ, եթե չլռենք (չնայած եթե մեզ հարմար թվա եկեղեցու հետ մեր հարաբերությունները բարեկամաբար խզելը, դա կարող է ավելի լավ ճանապարհ լինել), եկեք կատարենք մեր պարտքը, և երբ մեզ արտաքսեն, համբերատար տանենք անիրավությունը և պատրաստ լինենք մեր Տիրոջ հետ “դուրս գնալ դարպասից, կրելով Նրա նախատինքը”:»

GSAM 178.2Եկեղեցիների՝ երկրորդ հրեշտակի ուղերձը հանձնողների նկատմամբ վարքագծի վերաբերյալ այս մեջբերումներից հեշտությամբ երևում է, որ «ճաշկերույթին» այս երկրորդ կանչը հնչեցնելու առաջին արդյունքում նրանք, ովքեր հավաքվել էին մեկ հոգևոր հոտի մեջ, կոչվում են «խեղվածներ», «կաղերը» և «կույրերը», ինչը ծանրակշիռ հիմք է տալիս ենթադրելու նրանց նկատմամբ կիրառված վատ վերաբերմունքը՝ նրանց «եղբայր ծառաների» «խփելու» հետևանքով, որոնցից նրանք առանձնացվել էին։

GSAM 178Նոր ճշմարտություններ ստանալու համար ընտրված առանձին ժողովուրդ

GSAM 178.3Տիրոջ նպատակը հստակ երևում է՝ առանձնացնելով մի առանձին ժողովուրդ՝ երկրորդ հրեշտակի ուղերձի՝ «ընթրիքի» երկրորդ կանչի և «կեսգիշերի ճչի» քարոզչության միջոցով։ Վերջին օրերի համար թանկարժեք ճշմարտությունները պետք է որոնվեին և հռչակվեին — գործ, որը չէր կարող իրականացվել «դավանանքներով կաշկանդված» եկեղեցիներում, ինչպես նաև ավետարանի հռչակումը աշխարհին չէր կարող կատարվել առաքելական եկեղեցու կողմից՝ պահպանելով կապը հրեական սեկտաների հետ։ Աստված այնտեղ կոչ արեց առանձնանալ⁹, և նա նաև կոչ արեց ադվենտային հավատացյալներին առանձնանալ նրանցից, ովքեր կփորձեին պահել նրանց իրենց դավանանքների շրջանակում։

GSAM 179Սթորսի «Six Sermons»

GSAM 179.1Այս առանձնացումից քիչ անց մենք նկատում ենք, որ ապագա պատժի հարցի շուրջ լույսը հասավ ադվենտիստական խմբերին, ինչպես դա ներկայացվում է թռուցիկում, «Six Sermons», Ջորջ Սթորսի հեղինակած, որտեղ հեղինակը պնդում է, որ մարդը բնույթով մահկանացու է; որ մեռյալները անգիտակից են մահվան և հարության միջև; որ անաստվածների վերջնական պատիժը ամբողջական ոչնչացումն է; և որ անմահությունը Աստծո պարգև է, որը կարելի է ստանալ միայն մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ հավատքով։

GSAM 179.2Հազարավոր ադվենտիստներ ընդունեցին մարդու բնության այս ուսմունքը, սակայն ոչ բոլորը։ Դրա մերժումը նրանց մեջ խառնաշփոթություն չառաջացրեց, քանի որ այն դիտվում էր պարզապես հավատքի հարց, ոչ թե բարոյական դիրքի փորձություն. հետևաբար աշխարհին Քրիստոսի մոտեցող գալստի մասին նախազգուշացնելու համատեղ ջանքերը չխաթարվեցին։ Այնուամենայնիվ, դա առաջացրեց եկեղեցիների բարկությունը նրանց նկատմամբ։

GSAM 179«Six Sermons»-ը հերքելու անկարողությունը

GSAM 179.3Քաղաքում, որտեղ ես ապրում էի, մեթոդիստական քահանան, որը 1843 թվականին մասնակցել էր գալստյան ուսմունքի քարոզչությանը, ստացավ «Six Sermons»-ը, կարդաց այն և իր եկեղեցու անդամներին խոստովանեց, որ չի կարող հերքել ուսմունքը; սակայն, երբ պարզեց, որ իր եկեղեցու բազմաթիվ անդամներ ընդունում են այն, խորհուրդ տվեց մյուսներին չկարդալ գիրքը, քանի որ «եթե կարդան, կհավատան ուսմունքին»: 1844 թվականի սեպտեմբերին, երբ այս քահանան վերադարձավ տարեկան համաժողովից, նա բարձրացավ քարոզարան և հրապարակայնորեն հրաժարվեց ադվենտի ուսմունքից, ապա խոնարհաբար խնդրեց եկեղեցուց ներողություն, որ երբևէ հրավիրել է դասախոսներին եկեղեցում խոսելու։

GSAM 179Դատավարություն հերետիկության համար

GSAM 179.4Քահանայի այս քայլին շուտով հաջորդեց փորձը՝ ադվենտի հավատացյալներին մեղադրելու հերետիկության մեջ, սակայն քանի որ նրանց թույլատրվեց իրենց պաշտպանությունը հիմնավորել Աստվածաշնչով, եկեղեցին ոչ մի հաջողության չհասավ։ Մի քանիսին հեռացրին այս եկեղեցուց, քանի որ նրանց վարքագիծը համահունչ չէր կարգապահությանը, իսկ շատ ուրիշներ դուրս եկան՝ բողոքելով այն անդամների հեռացման դեմ, որոնց հավատքը չէր կարող ցուցադրվել որպես Սուրբ Գրքերին հակասող։ Այսպիսով, ադվենտի ուսմունքը ընդմիշտ դուրս մղվեց այն եկեղեցուց, որտեղ հարյուրավոր մարդիկ գտել էին Փրկչին և երջանիկ դարձել Աստծո մեջ։

GSAM 180.1Ինչ արվեց իմ հայրենի քաղաքում, կրկնվեց նաև երկրի հարյուրավոր այլ եկեղեցիներում։ Նրանք, ում հետ այսպես վարվեցին իրենց նախկին եղբայրները, մեծ մխիթարություն գտան մարգարե Եսայայի խոսքերում. «Լսեցեք Տիրոջ խոսքը, դուք, որ նրա խոսքից դողում եք. ձեր եղբայրները, որոնք ատում էին ձեզ և ձեզ արտաքսել էին Իմ անվան համար, ասում էին՝ թող Տերը փառավորվի, սակայն նա կերևա ձեր ուրախության համար, և նրանք ամաչելու են»։¹⁰

GSAM 180Անիրավների բարկության դրսևորում

GSAM 180.2Երբ մոտենում էր այն օրը, երբ Տիրոջ գալուստը սպասվում էր, հավատացյալները իրենց աշխատանքներում ավելի եռանդուն դարձան, իսկ անիրավները ավելի բուռն բարկանում և ծաղրում էին, ինչպես երևում է Midnight Cry ամսագրի 1844 թ. հոկտեմբերի 31-ի խմբագրի հետևյալ հայտարարությունից՝—

GSAM 180.3«Այս շարժման ազդեցությունը չարերի վրա մեծապես նպաստեց մեզ հաստատելու մեր հավատքը, որ Աստված դրա մեջ է։ Երբ Աստծո զավակները հավաքվել էին ծնկի իջնելու և խոնարհվելու Նրա առջև և պատրաստվելու Նրա հայտնվելուն, ինչպես դա պիտի անեին մեղավորների մի խումբ, որոնք միայն շնորհքով կարող էին փրկվել, չարերը ցուցաբերեցին ամենամեծ չարությունը։ Երբ մեր ժողովների մասին ոչ մի ծանուցում չէինք տվել, բացի մեր թերթից, և հանրությանը չէինք հրավիրել, Բելիարի որդիները հեղեղեցին դրանք և մեծ խառնաշփոթ առաջացրին։ Շաբաթ օրը, այս ամսի 12-ի երեկոյան [1844 թ. հոկտեմբերի 12], մենք տաղավարում ժողով չանցկացրինք, որպեսզի շինության խնամակալը [հավաքարարը] հնարավորություն ունենար մաքրելու տունը Սաբբաթ օրվա [կիրակի] համար։ Սակայն ամբոխը ներխուժեց տունը և մերժեց անգամ այդ հնարավորությունը։ Քաղաքապետը, սակայն, առանց որևէ խնդրանքի, անմիջապես միջամտեց և վտարեց նրանց։

GSAM 181.1«Հաջորդ կիրակի օրը մեր ժողովների ժամանակ, երբ տաղավարը լցված էր, շենքի առջև փողոցը զբաղեցրել էր խիտ բազմություն, որոնցից շատերը զայրացած էին, որ ինչ-որ մեկը կարող է հավատալ Տիրոջ գալստին։ Երեկոյան, ժողովրդի հուզմունքի պատճառով, ժողով չկայացավ; սակայն փողոցը վաղ ժամից լցված էր բազմամբոխով; բայց քաղաքապետի և նրա արդյունավետ ոստիկանության արագ միջամտությունը մաքրեց փողոցը, մի քանի հոգու կալանավայր ուղարկելուց հետո: Մենք կարող էինք միայն համեմատել ամբոխի վարքը Լոթի դռան շուրջը եղածի հետ այն երեկոյան, երբ մոտենում էր Սոդոմի ոչնչացումը.... Նրանց այս շարժը այնքան հանկարծակի, միաժամանակյա և լայնածավալ էր, որ դրա դրսևորումը հրեական յոթերորդ ամսվա առաջին օրը ամրապնդեց մեր համոզմունքը, որ սա հենց այդ ամիսն է։»

GSAM 181Ծաղրողները հագնում են երկինք բարձրանալու զգեստներ

GSAM 181.21844 թ. հոկտեմբերի 22-ին, այն օրը, երբ ավարտվեցին երկու հազար երեք հարյուր օրերը, Փարիս (Մեյն) քաղաքում, մինչ հավատացյալները հավաքված էին պաշտամունքի տանը և լուրջ աղոթքով դիմում էին Աստծուն՝ սպասելով, որ Տերը կգա այդ օրը, ծաղրողները հավաքվեցին տան շուրջը և ծաղրական երգեր երգեցին։ Այդ խռովարարներից երկուսը հագան երկար սպիտակ հանդերձանքներ, բարձրացան տանիք, երգեր երգեցին և ծաղրեցին տանը գտնվողներին, որոնք աղոթում և սպասում էին Տիրոջ գալստին։

GSAM 181.3Հավանական է, որ հենց այս հանգամանքից են ծագել ադվենտիստների վերելքի զգեստներ հագնելու մասին տարածված կեղծ լուրերը, քանի որ ադվենտիստական թերթերը մինչև 500 դոլար պարգև են առաջարկել 1844 թվականին վերելքի զգեստ հագած և այդպես Տիրոջ գալը սպասած որևէ ադվենտիստի իսկական դեպքի համար, սակայն մինչ օրս ոչ մի դեպք չի ներկայացվել։

GSAM 182Հեյզեն Ֆոսի տեսիլք, 1844 թ.

GSAM 182.1Այս ժամանակ Մեյնի նահանգի Փոլանդ քաղաքում ապրում էր Հեյզեն Ֆոս անունով մի երիտասարդ, որը ամուր հավատում էր, որ Տերը կգա յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը։ Նա գեղեցիկ արտաքինով, հաճելի խոսքով և բավականին լավ կրթված մարդ էր։ «Կեսգիշերի ճիչի» ավարտից մի քանի շաբաթ առաջ, Տերը մոտեցավ նրան և տվեց տեսիլք, որի մեջ նրան ցույց տրվեց ադվենտիստ ժողովրդի ճանապարհորդությունը դեպի Աստծո քաղաքը՝ նրանց վտանգներով։ Նրան տրվեցին մի քանի նախազգուշացնող ուղերձներ, որոնք նա պետք է փոխանցեր, և նա նաև տեսիլք ունեցավ այն փորձությունների ու հալածանքների մասին, որոնք հետևելու էին, եթե նա հավատարմորեն պատմեր իրեն ցույց տրվածը։ Նրան, ինչպես պարոն Ֆոյին, ցույց տրվեցին երեք քայլեր, որոնցով Աստծո ժողովուրդը պետք է ամբողջությամբ մտներ սուրբ քաղաք տանող ուղու վրա։ Քանի որ նա ամուր հավատացյալ էր Տիրոջ «մի քանի օրից» գալստին (ինչպես նրանք այն ժամանակ երգում էին), տեսիլքի այն մասը, որը վերաբերում էր ճանապարհի երեք քայլերին, նրա համար անհասկանալի էր; և քանի որ բնավորությամբ հպարտ էր, նա խուսափեց խաչից և հրաժարվեց այն պատմելուց։ Տեսիլքը կրկնվեց երկրորդ անգամ, և նրան ասացին, որ եթե նա դեռ մերժի պատմել, թե ինչ է նրան ցույց տրվել, բեռը կհեռացվի նրանից և կտրվի Տիրոջ զավակների ամենաթույլերից մեկին, ով հավատարմորեն կհաղորդի այն, ինչ Աստված կբացահայտի։ Նա կրկին մերժեց։ Այնուհետև նրան տրվեց երրորդ տեսիլք, և նրան ասվեց, որ ինքը ազատված է, իսկ բեռը դրված է թույլերի ամենաթույլի վրա, ով կկատարի Տիրոջ հրամանը։

GSAM 182Ֆոսը չի կարողանում պատմել իր տեսիլքը

GSAM 182.2Սա վախեցրեց երիտասարդին, և նա որոշեց պատմել, թե ինչ էր նրան ցույց տրվել, ուստի հայտարարեց իր հանդիպման ժամը։ Ժողովուրդը հավաքվեց, որպեսզի տեսնի ու լսի։ Նա մանրամասն պատմեց իր փորձառությունը՝ թե ինչպես էր մերժել պատմել այն, ինչ Տերը ցույց էր տվել իրեն, և թե ինչ հետևանք կունենար իր մերժումը։ «Հիմա», - ասաց նա, - «Ես կպատմեմ տեսիլքը»։ Բայց, ավաղ, արդեն ուշ էր. նա ժողովրդի առջև կանգնած էր համր, ինչպես արձան, և վերջապես խորագույն տանջանքով ասաց. «Չեմ կարող հիշել տեսիլքի մի բառ անգամ»: Նա տանջանքով ճմռթում էր ձեռքերը և ասում. «Աստված կատարեց Իր խոսքը. Նա վերցրեց տեսիլքը ինձնից», և խոր հոգեկան տագնապով ասաց. «Ես կորած մարդ եմ»: Այդ ժամանակից սկսած նա կորցրեց իր հույսը Քրիստոսի մեջ և ընկավ հուսահատության մեջ։ Նա այլևս երբեք ադվենտիստական ժողովի չմասնակցեց և կրոնի նկատմամբ անձնական հետաքրքրություն չցուցաբերեց։ Նրա վարքագիծը բազմաթիվ առումներով, մեղմ ասած, նման էր այն մարդու վարքագծին, ով զրկված է Տիրոջ Հոգու նուրբ ազդեցությունից, այն մարդու, ով «թողնված է իր սեփական ճանապարհներին, որպեսզի լցվի իր սեփական գործերով»։ Այս մտավոր վիճակում նա մահացավ 1893 թվականին։

GSAM 183Ֆոսի տեսիլքը՝ պատմված մեկ ուրիշի կողմից

GSAM 183.1Մոտավորապես երեք ամիս անց այն պահից, երբ նա չկարողացավ հիշել իր տեսիլքը, հարակից սենյակից լսեց մեկ ուրիշի պատմած տեսիլքը։ Հանդիպումը տեղի էր ունենում այն բնակարանում, որտեղ նա գտնվում էր։ Նրան խրախուսեցին մտնել ժողովի սենյակ, սակայն նա հրաժարվեց։ Նա ասաց, որ տեսիլքը նույնքան նման էր իրեն ցույց տրվածին, որքան երկու մարդ կարող են նույն բանը պատմել։ Եվ այսպես պարզ դարձավ, թե ինչ էր նա տեսել, սակայն չէր կարողացել հիշել, երբ փորձել էր պատմել այն։ Հետագայում, երբ նա տեսավ այդ անձին, ասաց. «Սա այն գործիքն է, որի վրա Տերը դրել է բեռը»:

GSAM 183Ցավալի հիասթափություն

GSAM 183.2Վերջապես եկավ յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը՝ հրեական օրացույցով (1844 թ. հոկտեմբերի 22-ը): Այդ օրը հազարավորներ էին սպասում, որպեսզի իրենց հույսերի իրականացումն այդ պահին տեսնեն: Նրանք այդ օրվանից հետո աշխարհիկ ոչ մի բան չէին ծրագրել: Նրանք անգամ չէին ունեցել «եթե դա չգա» միտքը, այլ իրենց աշխարհիկ գործերը ծրագրել էին այնպես, ինչպես կծրագրեին, եթե սպասեին, որ այդ օրը կավարտի իրենց բնական կյանքի շրջանը։ Նրանք զգուշացրել և հորդորել էին անիրավներին փախչել գալիք բարկությունից, և նրանցից շատերը վախենում էին, որ այդ ուղերձը կարող է ճշմարիտ դուրս գալ։ Նրանք խորհուրդ էին տվել և աղոթել իրենց հարազատների հետ և հրաժեշտ էին տվել նրանցից նրանց, ովքեր իրենց սրտերը չէին հանձնել Աստծուն։ Մի խոսքով, նրանք հրաժեշտ էին տվել բոլոր երկրային բաներին՝ ամբողջ հանդիսավորությամբ, ինչպես կանի նա, ով համարում է, որ շուտով դեմ առ դեմ կհայտնվի ամբողջ երկրի Դատավորի առջև։ Այսպես, գրեթե շնչահեղձ անհանգստությամբ, նրանք հավաքվել էին իրենց պաշտամունքային վայրերում, սպասելով, որ ուր որ է կլսեն «հրեշտակապետի ձայնը և Աստծո փողը» և կտեսնեն երկինքը բոցավառված իրենց գալիք Թագավորի փառքով։

GSAM 184.1Ժամերը դանդաղորեն անցնում էին, և երբ վերջապես արևը մայրացավ արևմտյան հորիզոնի տակ, ավարտվեց յոթերորդ ամսվա տասներորդ հրեական օրը։ Գիշերվա խավարը կրկին ծածկեց աշխարհը իր մռայլ վարագույրով, սակայն այդ խավարի հետ միասին ադվենտային հավատացյալների սրտերում ծագեց տխրության մի ցավ, որը բնույթով համեմատելի է միայն մեր Տիրոջ աշակերտների սգի հետ, երբ նրանք լռակյաց վերադառնում էին իրենց տները այն գիշերը, երբ խաչվել և թաղվել էր նա, որին դեռ մի փոքր առաջ հաղթականորեն էին ուղեկցել Երուսաղեմ՝ որպես իրենց Թագավոր։