Գլուխ 21 — Աշխատանքի առաջնորդող ձեռքը

GSAM 322.1«Ես քեզ կուղղորդեմ և կսովորեցնեմ այն ճանապարհը, որով պետք է գնաս»։¹

GSAM 322.2Նրան, ով Տիրոջն է վստահում, Նրա հոգատարությունը մշտապես ակնհայտ է։ Սակայն կան պահեր, երբ այս հոգատարությունը առավելապես զգացվում է՝ օրինակ՝ չարից ու վտանգներից, թե՛ տեսանելի, թե՛ անտեսանելի, հատուկ փրկություններ և ուղղակի Աստվածային հովանավորությամբ բացված հնարավորություններ Նրա ճշմարտության տարածման համար։ Այս գլուխը հենց այս թեմաներն է քննարկում։

GSAM 322Միչիգանում առաջին տեսիլքը

GSAM 322.31853 թվականի մայիսին հովիվ Ուայթը և նրա կինը այցելեցին Միչիգան։ Դա նրանց առաջին այցելությունն էր Բուֆալոյից (Նյու Յորք) արևմուտք։ Մայիսի վերջին շաբաթ օրը նրանք գտնվում էին Թայռոնում, և այնտեղ տիկին Ուայթին տեսիլքի մեջ ցույց տվեցին նահանգի շաբաթապահների տարբեր խմբերը՝ զգուշացումներով այն ազդեցությունների մասին, որոնք կարող էին աշխատել նրանց դեմ։ Հունիսի 2-ին, Ջեքսոնում, նա գրել է ութ ֆուլսկեփ էջ, նշելով մի շարք այն բաներից, որոնք նրան ցույց էին տրվել։ Նա ինձ տվեց տեսիլքի մատիտային պատճենը՝ պայմանով, որ ես նրան տրամադրեմ մաքուր պատճեն՝ գրված գրչով և թանաքով։

GSAM 322Սրբություն պնդող կին

GSAM 322.4Մյուս ցուցադրված բաների մեջ նկարագրված էր մի կնոջ դեպքը, որը փորձում էր խցկվել մեր ժողովրդի մեջ։ Նա ասաց, որ այդ կինը մեծ սրբություն էր պնդում։ Տիկին Ուայթը երբեք նրան չէր հանդիպել և ոչ մի տեղեկություն չէր ունեցել նրա մասին, բացի այն, ինչ հայտնվել էր նրան այս տեսիլքում։ Նա ոչ միայն նկարագրեց կնոջ վարքագիծը, այլև ասաց, որ երբ նրան նկատողություն անեն, նա կընդունի կեղծ բարեպաշտ տեսք և կասի. «Տե՛րն—գիտի—իմ—սիրտը»։ Նա ասաց, որ այդ կինը երկիրը շրջագայելիս է մի երիտասարդի հետ, մինչդեռ նրա ամուսինը, ծեր մարդ, տանը աշխատում է՝ նրանց ապահովելու իրենց չար ճանապարհին։ Տիկին Ուայթը ասաց, որ Տերը նրան ցույց է տվել, որ «չնայած կնոջ սրբության պնդումներին, նա և երիտասարդը մեղավոր են յոթերորդ պատվիրանը խախտելու մեջ»։ Այս դեպքի գրավոր նկարագրությունը գրպանումս պահած՝ ես որոշ անհանգստությամբ սպասում էի, թե ինչպես կզարգանան իրադարձությունները։

GSAM 323Վերջենսում (Միչիգան) հանդիպումը

GSAM 323.1Մենք ժողովներ անցկացրինք Ջեքսոնում, Բեթլ Քրիկում, Բեդֆորդում և Հաստինգսում, և ապա եկանք Վերջենս, Քենթ գավառ, որը պարզվեց լինել այն վայրը, որտեղ ապրում էր կինը։ Հունիսի 11-ին, շաբաթ օրվանից մի փոքր առաջ, մենք հասանք այն վայրը, որտեղ պետք է գիշերեինք։ Մեր կացարանը եղել է Ուայթ ազգանունով մի հովվի տունը, որը նախկինում Քրիստոնեական եկեղեցու ծառայող էր։ Քանի որ սա նորաբնակ երկրամաս էր, մեր ժողովների համար նախապատրաստություններ էին տեսել մեծ, նորակառույց գոմում, որը գտնվում էր երեք մղոն ավելի հեռու, և, ինչպես պարզվեց, տեսիլքում տեսած կինն ապրում էր ժողովի վայրից ևս երկու մղոն այն կողմ։

GSAM 323Վկայություն՝ ուղղված մոլեռանդին

GSAM 323.2Հունիսի 12-ին, առավոտյան 10:30-ին, մենք հավաքվեցինք հանդիպման համար ամբարում։ Տիկին Ուայթը նստած էր ամբիոնի ձախ ծայրին, ես՝ նրա կողքին, հովիվ Քորնելը՝ իմ կողքին, իսկ հովիվ Ուայթը ամբիոնի աջ կողմում էր և խոսում էր։ Երբ նա խոսել էր մոտ տասնհինգ րոպե, մի ծեր մարդ և մի երիտասարդ միասին ներս մտան և նստեցին ամբիոնի մոտ գտնվող առաջին նստարանին։ Նրանց ուղեկցում էր մի բարձրահասակ, նիհար, մուգ մաշկով կին, որը նստեց դռան մոտ։ Հովիվ Ուայթի կարճ քարոզից հետո տիկին Ուայթը ոտքի ելավ և իր ելույթը սկսեց՝ խոսելով այն հոգատարության մասին, որ պետք է ունենան ծառայողները, որպեսզի չվնասեն իրենց հանձնված գործը, օգտագործելով տեքստը՝ «Մաքուր եղեք դուք, որ կրում եք Տիրոջ անոթները»։ Նա ասաց, որ Աստծո կարգադրությամբ չի նախատեսվում, որ կինը շրջի երկիրը որևէ տղամարդու հետ, բացի իր ամուսնուց։ Վերջապես նա հստակ ասաց՝

GSAM 323.2«Այդ կինը, որը մի փոքր առաջ դռան մոտ նստեց, պնդում է, որ Աստված նրան քարոզելու է կանչել։ Նա ճանապարհորդում է այս երիտասարդի հետ, որը նոր էր նստել գրասեղանի առջև, մինչդեռ այս ծեր մարդը՝ նրա ամուսինը—Աստված ողորմի նրան— տանն է տքնաջան աշխատում՝ վաստակելու այն միջոցները, որոնք նրանք օգտագործում են իրենց անօրինությունը շարունակելու համար։ Նա պնդում է, թե շատ սուրբ է, թե սրբացված է, սակայն, իր ամբողջ սրբության կեղծիքի հետ մեկտեղ, Աստված ինձ ցույց է տվել, որ նա և այս երիտասարդը մեղավոր են յոթերորդ պատվիրանը խախտելու մեջ»։

GSAM 324.1Բոլոր ներկաները գիտեին, որ տիկին Ուայթը երբեք չէր տեսել այս մարդկանց մինչև նրանց գոմ մտնելը։ Նրանց առանձնացնելն ու բնավորությունը այնպես նկարագրելը, ինչպես նա արեց, ազդեց ներկաների մտքերի վրա, մեծացրեց նրանց վստահությունը և ամրապնդեց նրանց հավատը տեսիլքների նկատմամբ։

GSAM 324Արտասանված բառերը, ինչպես կանխատեսված էր

GSAM 324.2Երբ տիկին Ուայթը իր վկայությունը տալիս էր, բոլոր ներկաները անհանգիստ նայում էին տիկին Ալքոթին՝ այն կնոջը, որի նկատմամբ քննադատություն հնչեց, որպեսզի տեսնեն, թե ինչպես է նա ընդունում ասվածը և ինչ է պատրաստվում անել ու ասել։ Եթե նա անմեղ լիներ իրեն առաջադրված մեղադրանքում, բնականաբար, ակնկալվում էր, որ նա կկանգնի և կհերքի ամբողջը։ Եթե մեղավոր և խիստ ապականված լիներ, նա կարող էր այնքան վատ լինել, որ հերքեր ամեն ինչը, նույնիսկ եթե գիտեր, որ դա ճշմարտություն է։ Փոխարենը նա արեց հենց այն, ինչ վկայությունը ասում էր, որ նա կանի, երբ նրան հանդիմանեն։ Նա դանդաղ ոտքի ելավ, մինչ բոլոր հայացքները հառված էին նրա վրա, և կեղծ բարեպաշտ տեսք ընդունելով՝ դանդաղ ասաց. «Տե՛րն—գիտի—իմ—սիրտը», և առանց մեկ բառի էլ նստեց։ Նա ասաց հենց այն, ինչ վկայությունը ասում էր, որ նա կասի, և ասաց նույն ձևով։

GSAM 325Մեղքի ընդունում

GSAM 325.1Ճիշտ է, Աստված գիտեր նրանց սրտերը, և նրանք գիտեին, որ մեղավոր են այդ մեղադրանքում, որովհետև հետո երիտասարդը նույն տեղում բնակվող պարոն Գարդներին, ով մանրամասն հարցաքննել էր իրեն այդ մասին, ասաց. «Պարոն Գարդներ, ինչ որ տիկին Ուայթը մեր մասին ասաց, չափազանց ճշմարիտ էր», և կինը, 1862 թվականին Գրինվիլում տիկին Ուիլսոնին ասելուց հետո, որ ինքը «չի համարձակվի մի բառ ասել քույր Ուայթի դեմ, որպեսզի չգտնվի Աստծո դեմ մարտնչող», ընդունեց, որ իր և երիտասարդի մասին ցույց տրվածը ճշմարտություն էր։

GSAM 325Messenger խումբը

GSAM 325.21853 թվականի աշնանը Միչիգանում մի քանի դժգոհներ միավորվեցին և սկսեցին հրատարակել Messenger of Truth անվանումով թերթիկ։ Այս թերթիկի և դրա ղեկավարների առաքելությունը, թվում էր, ոչ թե կառուցելն ու բարձրացնելը, այլ քանդելն ու զրպարտելն էր։ Նրա էջերում բազմաթիվ կեղծիքներ էին տեղ գտել, որոնք խանգարում էին մեզ մեր ուղերձի աշխատանքում; և քանի որ սա մեր առաջին փորձն էր նման բացահայտ հարձակման առջև, մենք մեր պարտքն էինք համարում հերքել նրանց զրպարտական հայտարարությունները։ Սա զբաղեցրեց այն ժամանակը, որը պետք է օգտագործվեր մեզ վստահված ճշմարտությունը առաջ մղելու համար, և լավ ծառայեց Սատանայի նպատակներին, ով անշուշտ այս ընդդիմության հրահրողն էր։ Եվ այսպես իրավիճակը շարունակվեց մինչև 1855 թ. հունիսի 20-ի երեկոն, երբ հովիվ Ուայթը և նրա կինը, հովիվ Քոթրեյլը և ես նոր էինք ավարտել հանդիպումը Օսվեգոյում (Նյու Յորք)։ Մեր հանդիպման ժամանակ մեզ անհանգստացրել էր Լիլիս անունով մի անձ, որը ներս էր եկել և մարդկանց մեջ տարածել այդ զրպարտիչ փաստաթղթերը։ Մեկ անգամ ևս առաջ եկավ հարցը՝ մեր պարտականության մասին այս գործում։ Նախորդ բոլոր փորձերը նրանց կեղծիքներին պատասխանելու միայն հանգեցրել էին նրանց կողմից ավելի շատ կեղծիքներ ստեղծելուն։

GSAM 325Խորհուրդ և կանխատեսում

GSAM 325.3Նույն երեկոյան, Օսվեգո քաղաքում, Ջոն Փլեյսի տանը կայացած աղոթքի ժողովի ժամանակ տիկին Ուայթը տեսիլք ստացավ, որի մեջ նրան ցույց տվեցին, որ եթե մենք շարունակենք մեր գործը՝ քարոզելով ճշմարտությունը, անտեսելով «Messenger-ի խմբավորում» կոչված մարդկանց, նրանք կմտնեն իրար հետ պատերազմի մեջ, և նրանց թերթը կկործանվի, և երբ դա պատահի, մենք կտեսնենք, որ մեր շարքերը կրկնապատկվել են։ Հավատալով, որ այս վկայությունը Տիրոջից է, մենք անմիջապես սկսեցինք գործել դրա համաձայն։

GSAM 326Messenger կուսակցության և թերթի փլուզում

GSAM 326.1Ճշմարտության գործը արագ առաջընթաց արձանագրեց, մինչդեռ «Messenger» կուսակցությունը ներսից խնդիրների մեջ ընկավ։ Շուտով կուսակցությունը ցրված եղավ, նրանց բազմաթիվ առաջնորդներ հրաժարվեցին շաբաթ օրը պահպանելուց։ Նրանց թերթը շուտով դադարեց հրատարակվել աջակցության պակասի պատճառով, և նա, ով մի ժամանակ ծառայել էր խմբագիր, իր ուշադրությունը դարձրեց դպրոցավարությանը; սակայն, քանի որ նախապես չէր սովորել ինքն իրեն կառավարել, ամբողջովին ձախողվեց իր աշակերտներին կարգապահելու գործում։ Փորձելով ուղղել իր դպրոցի մի տղային, նա հանել է ռևոլվեր, որը կտկտաց, սակայն կրակ չարձակեց։ Լինչավորումից փրկվելու համար ստիպված եղավ գիշերը փախչել Կանադա։

GSAM 326Ադվենտի գործի վրա ազդեցությունը

GSAM 326.2Այդ ժամանակ մեր ժողովրդի մեջ երբևէ չտեսնված ավելի մեծ ներդաշնակություն և միասնություն էր տիրում, և երբ ուղերձը տարածելու ջանքեր գործադրվեցին, ճանապարհը բացվեց բոլոր ուղղություններով։

GSAM 326.3Review-ի 11-րդ հատորի 10-րդ համարում, 1858 թ. հունվարի 14-ին, խմբագիրը, խոսելով Messenger-ի աշխատանքի արդյունքի մասին, ասաց՝ «Դժգոհության ժամանակ, երբ փորձ արվեց քանդել Review-ը, գրասենյակում գտնվող եկեղեցական գույքը գնահատվում էր ընդամենը 700 դոլարով։ Այդ ժամանակից ի վեր այն աճել է մինչև 5 000 դոլար։ Այն ժամանակ կային մոտ մեկ հազար վճարող բաժանորդ, այժմ՝ երկու հազար, և բացի այդ՝ բավականին մեծ “անվճար” ցուցակ»։

GSAM 326.4Քանի որ այժմ հասել ենք այն ժամանակին (1858), երբ «Messenger խմբավորումը» բաժանվեց ու ցրվեց, և Messenger-ը դադարեց գոյություն ունենալ, վերոհիշյալ թվերը նշանակալի են։ Ինչպես Review-ի վճարող բաժանորդների թիվը ճիշտ կրկնապատկվել էր, այնպես էլ հավատացյալների թիվը ավելի քան կրկնապատկվել էր։ Այսպիսով, 1855 թ. հունիսին տիկին Ուայթի միջոցով արված կանխատեսումը կատարվեց։

GSAM 327Վրանային ժողովների առաջին առաջարկը

GSAM 327.1Հաղորդագրության վաղ օրերին մեր սովորույթն էր դպրոցական շենքերում ժողովներ անցկացնել, երբ ավելի հարմար տեղ հնարավոր չէր լինում գտնել։ Մի նման շենքում, մի առիթով, այնքան մեծ բազմություն հավաքվեց, որ երկու այդպիսի դպրոցական շենքեր նրանց չէին բավականացնի։ Որպեսզի բոլորը լսեին, խոսնակը կանգնել է բաց պատուհանի մեջ և խոսել է թե՛ շենքի ներսում գտնվողների, թե՛ իրենց կառքերի մեջ և խոտի վրա նստած ավելի լայն հանդիսատեսի հետ։ Այս մեծ ժողովը տեսնելը հանգեցրեց վրանային ժողովներ անցկացնելու գաղափարի առաջացմանը։

GSAM 327Առաջին վրանային ժողովը Բեթլ Քրիկում, Միչիգան

GSAM 327.2Ուստի 1854 թ. մայիսի 22-ին հովիվ Ջեյմս Ուայթի և խորհրդի մյուս անդամների կողմից որոշվեց, որ հանդիպումների համար վրանների օգտագործումը իրագործելի ծրագիր է։ Այդ ժամանակ մեծ վրանները շատ հազվադեպ էին օգտագործվում ցիրկերից, կենդանիների ցուցադրություններից և տարբեր ցուցադրություններից բացի այլ նպատակներով։ Միչիգանը առաջին նահանգն էր, որտեղ յոթերորդ օրվա ադվենտիստները ձեռնամուխ եղան այդ աշխատանքի ձևին։ Առաջին վրանային ժողովը Բեթլ Քրիկում բացվեց 1854 թ. հունիսի 10-ին։ Ներկայումս ամառային ժողովներ վրաններում անցկացնելու այս ձևը մեծ տարածում է գտել։

GSAM 327Խորհուրդ են տրվում ճամբարային ժողովներ

GSAM 327.31868 թվականին ձեռնարկվեց մեկ այլ համարձակ քայլ։ Խիստ քննարկվեց ճամբարային հանդիպումներ կազմակերպելու նպատակահարմարությունը, և ընդունվեց որոշում, որ սա հիանալի միջոց կլինի մեր ժողովրդի մեծ հանրահավաքները ընդհանուր ժողովների ժամանակ հարմարավետ կազմակերպելու համար։ Ունենալով մեծ վրան հանրային ծառայությունների համար և փոքր ընտանեկան վրաններ, մարդիկ հարմարավետ կզգային, և այդպիսով մի քանի օր օգտակար կանցկացվեր խորհրդակցության և պաշտամունքի մեջ։

GSAM 328Առաջին ճամբարային ժողովը Ռայթում, Միչիգան

GSAM 328.1Առաջին ճամբարային ժողովը տեղի ունեցավ Ռայթում (Միչիգան), 1868 թ. սեպտեմբերի 1-7-ը։ Մեր ժողովրդի այս կարևոր ընդհանուր հավաքները այնքան են ընդլայնվել, որ յուրաքանչյուր տարի դաշտի տարբեր մասերում անցկացվում են ավելի քան կես հարյուր ճամբարային ժողովներ։ Այս ճամբարային ժողովները անցկացվում են ոչ միայն Ամերիկայում, այլև Եվրոպայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Հարավային Աֆրիկայում։

GSAM 328.2Մեր ժողովրդի կողմից երբևէ կազմակերպված այսպիսի բնույթի ամենամեծ ժողովը տեղի է ունեցել 1893 թվականին՝ Միչիգանի Լանսինգ քաղաքում։ Այդ մեծ հավաքին 3 400 մարդ էր ապրում ավելի քան 500 ընտանեկան վրաններում։ Լագերի տարբեր վրանների կառուցման համար օգտագործվել է ավելի քան 150 000 յարդ կտոր։

GSAM 328Երկաթուղային աղետից փրկություն

GSAM 328.3Առաջին 60 ֆուտանոց վրանը գնելու որոշմանը հաջորդող օրը (1854 թ. մայիսի 23) հովիվ Ուայթը և նրա կինը, որոնք այդ ժամանակ գտնվում էին Միչիգանի Ջեքսոն քաղաքում, պետք է մեկնեին դեպի Վիսկոնսին, որտեղ մի ժամանակ աշխատելու էին։ Մենք հետկեսօրն անցկացրինք Դ. Ռ. Փալմերի տանը, որը կայարանից ընդամենը մի փոքր հեռավորության վրա էր։ Հետկեսօրին մի քանի անգամ հովիվ Ուայթը խոսեց՝ ասելով. «Ես ինձ տարօրինակ եմ զգում այս ճանապարհորդությունը սկսելու առումով, բայց, Էլեն, մենք հանդիպում ունենք, և պետք է գնանք։ Եթե հանդիպում չունենայինք, այսօր գիշերը չէի գնա»։

GSAM 328.4Երբ գիշերն ընկավ և գնացքի ժամանման ժամանակը մոտեցավ, մենք աղոթքի պահ ունեցանք։ Բոլորը կարծես առաջնորդված էին աղոթելու հովիվ Ուայթի և նրա կնոջ անվտանգության համար այս ճանապարհորդության ընթացքում։ Երբ մենք ոտքի ելանք, հովիվ Ուայթը արտահայտեց իր հավատքը, որ Տերը հոգ կտանի նրանց և կպահպանի նրանց։

GSAM 328.5Ժամը ութին ես նրանց հետ գնացի գնացք՝ օգնելու նստատեղեր ապահովել և նրանց փաթեթները կարգավորել։ Մենք մտանք մի վագոն, որի նստարանները բարձր թիկունքով էին, և այն ժամանակներում այն կոչվում էր «ննջավագոն»։ Տիկին Ուայթը ասաց. «Ջեյմս, ես չեմ կարող մնալ այս վագոնում, պետք է դուրս գամ այստեղից»։ Ես օգնեցի նրանց հաջորդ վագոնի մեջտեղում նստատեղ գտնել։ Տիկին Ուայթը նստեց՝ իր գրկում իր փաթեթները, սակայն ասաց. «Ես այս գնացքում ինձ տանը չեմ զգում»։ Զանգը հնչեց, և շտապ «Հաջողություն» մաղթելով նրանց, ես շուտով մեկնեցի Սիրենիուս Սմիթի տուն՝ գիշերելու համար։

GSAM 329.1Ժամը մոտ տասին մենք բոլորս մեծ զարմանք ապրեցինք, երբ լսեցինք, որ հովիվ Ուայթը, որի մասին կարծում էինք, թե արդեն լավ առաջ է գնացել դեպի Չիկագո, դուռը թակում է։ Նա ասաց, որ գնացքը ռելսերից դուրս է եկել Ջեքսոնից երեք մղոն արևմուտք; որ գնացքի մեծ մասը՝ լոկոմոտիվի հետ միասին, ամբողջությամբ ավերվել է; սակայն, թեև մի քանի մարդ է զոհվել, ինքը և տիկին Ուայթը անվնաս են փրկվել։ Նա շուտով ձի և կառք ձեռք բերեց և Աբրամ Դոջի ուղեկցությամբ գնաց տիկին Ուայթին բերելու, որին հովիվը որոշ հեռավորություն իր գրկում էր կրել՝ թաց, ճահճոտ հողի վրայով և փոքրիկ գետակի միջով՝ դեպի անվտանգ վայր, աղետի վայրից հեռու։

GSAM 329.2Հաջորդ առավոտ վաղ ես գնացի պարոն Դոջի հետ ավերակները դիտելու։ Մի տեղում, որտեղ ճանապարհը թեք կերպով հատում է երկաթուղային գիծը, մի եզ պառկել էր հանգստանալու հենց գծի վրա։ Լոկոմոտիվը չուներ կովերի բախիչ, ուստի կենդանու հետ բախվելիս այն դուրս նետվեց ռելսերից ձախ կողմ: Երբ լոկոմոտիվը առաջին անգամ հարվածեց հողին, բեռնատար վագոնը, որում գտնվում էր հովիվ Ուայթի գրքերի տուփը, ամբողջությամբ դուրս ցատկեց ռելսերից և անվնաս մնաց; նույն պահին գնացքի վերջում գտնվող ուղևորային վագոնը առանց մարդկային միջամտության անջատվեց մնացած մասից և հանգիստ կանգ առավ ռելսերի վրա: Լոկոմոտիվն ու տենդերը ռելսերից դուրս հողի վրայով անցան մոտ վեց կամ ութ ռոդ, երբ լոկոմոտիվը բախվեց մոտ երեք ոտնաչափ տրամագծով մի կաղնու կոճղին։ Երկաթուղային շարասյան ուժը այնքան մեծ էր, որ լոկոմոտիվը շրջվեց՝ հատակով վեր, իսկ տենդերի հետևի մասը պտտվեց և անցավ գծի վրայով։ Երկաթուղային կազմի հիմնական մասը, ամբողջ ուժով ընթանալով, հարվածեց այս վթարված լոկոմոտիվին, այդպիսով առաջացնելով երկրորդ հարված։ Առաջին վագոնը, որը հարվածեց լոկոմոտիվին, շտապ առաքումների վագոնն էր, որը ջարդվել ու վերածվել էր փոքր փայտի կտորների։ Այն իր բովանդակությամբ հանդերձ դարձավ աղբի մի զանգված, որը կուտակվել էր թե՛ տենդերի վրա, թե՛ նրա շուրջը։ Հաջորդը երկրորդ կարգի վագոնն էր, որտեղ կային տասնութ ուղեւոր, որոնցից մեկը սպանվել էր, իսկ մնացած բոլորը քիչ թե շատ վիրավորվել էին։ Այս վագոնը երկու կես բաժանվեց ննջավագոնի կողմից, որը անցավ դրա միջով։ Ննջավագոնի առջեւի մասը փշուրների վերածվեց, իսկ այն նստարանը, որտեղ տիկին Ուայթը չէր համարձակվել մնալ, ամբողջությամբ ջախջախվել էր։

GSAM 330Աստվածային փրկության ապացույց

GSAM 330.1Երբ դիտում էինք ավերակները, և ապա այն վագոնը, որով վթարի ժամանակ ճանապարհորդում էին հովիվ Ուայթը և նրա կինը, որը հանգիստ կանգնած էր ավերակներից մոտ տասնհինգ ռոդ հեռավորության վրա, մեր սրտերում զգացինք, որ Աստված լսում է աղոթքները, և ո՞վ գիտի, գուցե Նա ուղարկեց Իր հրեշտակին՝ այդ վագոնը անջատելու համար, որպեսզի Իր ծառաները անվնաս փրկվեն։ Այս միտքը առավելապես տպավորեց մեզ, երբ բրեյքմենը (կանգնեցնող աշխատողը) ասաց, որ ինքը այն չի անջատել, և, բացի այդ, երբ դա տեղի ունեցավ, հարթակում ոչ ոք չի եղել, և թե ինքը և բոլոր գնացքի աշխատողները հանելուկի առջև էին, թե ինչպես դա տեղի ունեցավ։ և նրանց համար առավել առեղծվածային էր, որ հոդն ու պտուտակը երկուսն էլ անխաթար էին, և պտուտակը իր շղթայով ընկած էր ավերված վագոնի հարթակում, կարծես այնտեղ դրված լիներ ուշադիր ձեռքի կողմից։

GSAM 330.224-ի երեկոյան գիծը այնքան մաքրվել էր աղբից, որ գնացքները երթևեկում էին սովորականի պես, և հովիվը և տիկին Ուայթը կրկին նստեցին վագոնները և անվտանգ հասան իրենց նշանակված հանդիպմանը Վիսկոնսինում։

GSAM 330Հակառակորդների հանդիմանություն

GSAM 330.3Հին Իսրայելի «ճանապարհը հարթ» չէր։ Նրանց արտաքին թշնամիները ամեն քայլափոխի փորձում էին խոչընդոտել նրանց առաջընթացին։ «Խառը բազմությունը» և ճամբարի ներսում չսրբացվածները պատրաստ գործիքներ էին, որոնց միջոցով Սատանան ձգտում էր սերմանել դժգոհություն, վեճեր, տրտունջներ և ապստամբություն։ Այն փաստը, որ Աստծո օրհնյալ ձեռքը հովանավորում էր վստահողներին, և որ հաղթանակը ուղեկցում էր նրանց ջանքերին, ապացուցում էր, որ այս ժողովուրդը շնորհ էր գտել Նրա առաջ՝ որ Տիրոջ ձեռքը առաջնորդում էր նրանց։

GSAM 331.1Այսպիսով, երրորդ հրեշտակի ուղերձի աճի և առաջընթացի մեջ՝ դրա առաջխաղացումը չի եղել այն պատճառով, որ ներկայացված ճշմարտությունները մարդկային բնական սրտին հաճելի են եղել։ Հակառակը, հենց ուղերձի առանցքային ճշմարտությունը՝ Տիրոջ շաբաթը, հակասում է եսասեր, աշխարհիկ շահերին, շաբաթվա երկու օրով առանձնացնելով դրա պահապաններին աշխարհիկ գործերից։ Ներկա ճշմարտության գործը ունեցել է արտաքին թշնամիներ, որոնք վճռական ու համառ ջանքեր են գործադրել այն ոչնչացնելու համար։ Նրանց մասին կարելի է ասել, ինչպես ասում է սաղմոսերգուն. «Եթե Տերը մեզ հետ չլիներ, այժմ Իսրայելը թող ասի. եթե Տերը մեզ հետ չլիներ, երբ մարդիկ մեր դեմ ելան. նրանք մեզ կուլ կտային ողջ-ողջ, երբ իրենց բարկությունը բորբոքվեց մեր վրա»։²

GSAM 331.2Մեր շարքերում ժամանակ առ ժամանակ ի հայտ են եկել եսասեր ու դժգոհ մարդիկ, որոնք պատմում էին, թե ինչ մեծ գործեր կկատարվեն, երբ իրենց նպատակները իրականանան; սակայն, ինչպես ճահճային կրակը, նրանց լույսերը վաղուց մարել են։ Մինչդեռ ներկայիս ճշմարտության գործը հաստատուն և անխափանորեն տարածվում էր ամբողջ աշխարհով՝ յուրաքանչյուր առաջընթացով ձեռք բերելով ավելի մեծ կայունություն և ուժ։

GSAM 331Հովիվներ Ստեֆենսոն և Հոլ

GSAM 331.31855 թվականի ամռանը հովիվներ Ստեֆենսոնն ու Հոլը փորձեցին ապստամբություն բարձրացնել Վիսկոնսին նահանգում։ Առաջատար եղբայրները լավ գիտեին, որ նրանք ցանկանում էին մեր հավատքի բոլոր մյուս կետերը փորձարկել իրենց «Գալիք դարաշրջան» ուսմունքով և շատ էին ցանկանում, որ յոթերորդ օրվա ադվենտիստները սովորեն Քրիստոսի երկրորդ գալուց հետո տրվելիք փորձաշրջանի մասին ուսմունքը։

GSAM 331Նրանց վերաբերյալ կանխատեսում

GSAM 331.41855 թ. նոյեմբերի 20-ին տիկին Ուայթին ցույց տրվեց նրանց ընթացքը՝ հետևյալ կանխատեսմամբ վերջնական ելքի մասին. «Դու, թույլ մարդ, կարծո՞ւմ ես, թե կարող ես կանգնեցնել Աստծո գործը։ Թույլ մարդ, Նրա մատի մի թեթև հպումը կարող է քեզ գետնին տապալել։ Նա միայն մի փոքր ժամանակ կհանդուրժի քեզ»։

GSAM 332.1Մեր հակառակորդները ասել են, որ այստեղ մի տեսիլք կար, որը հայտարարում էր, որ այս մարդիկ շուտով պետք է մահանան, և քանի որ նրանք ապրել են մի քանի տարի, տեսիլքը չի կատարվել։ Տեսիլքում ոչինչ չկա նրանց մահվան մասին։ Նրանց ցույց էին տվել որպես մարդկանց, որոնք փորձում են կանգնեցնել երրորդ հրեշտակի ուղերձի գործը։ Չնայած նրանց հայտնել էին, թե որքան հեշտ կլիներ Աստծո համար նրանց կանգնեցնելը, ավելացվում է. «Նա քեզ միայն մի փոքր ժամանակ կհանդուրժի»։ Ի՞նչ արեցին նրանք։— Իրենց ակնկալածի պես իրենց պատերազմում հաջողության հասնելու փոխարեն, թվում էր, թե նրանք մթության մեջ են մնացել՝ փնտրելով իրենց ճանապարհը։ Մի քանի շաբաթ անց նրանք ամբողջովին հրաժարվեցին շաբաթ օրվանից և սկսեցին դրա դեմ պայքարել։ Նրանք հույս ունեին կազմել «Գալիք դարաշրջան» կուսակցություն, որի առաջնորդներն իրենք կլինեին։ Սակայն դրան հաջողության հասնելու փոխարեն՝ շաբաթ օրվանից հրաժարվելով, նրանք ամբողջովին կորցրին մեր ժողովրդի վրա ունեցած իրենց ազդեցությունը։ Այսպիսով՝ իրենց իսկ ընթացքով նրանք ամբողջովին ձախողեցին այն, ինչ սկզբում նախատեսել էին անել։ Մեր ժողովուրդը ասաց. «Իրոք, Աստված “թույլ տվեց նրանց միայն մի փոքր ժամանակ”»։

GSAM 332Կյանքի տխուր ավարտը

GSAM 332.2Ինչ վերաբերում է այս երկու մարդկանց ելքին, օգտակար կլինի ներկայացնել նրանց ողբերգական ճակատագրի մասին որոշ հայտարարություններ, որոնք արվել են նրանց սեփական եղբայրների՝ «Ապագա դարաշրջան» հավատացյալների կողմից, որոնց հետ նրանք միացան Շաբաթը լքելուց հետո։ Երեսուն յոթ տարի առաջ պարոն Հոլը որոշ չափով խելագարվեց (ուղեղի փափկման հետևանքով), և այս վիճակի պատճառը ուրիշների խարդախության արդյունքում բավականաչափ ունեցվածք կորցնելն էր։ Նա տառապում էր այն խաբկանքով, որ եթե դուրս գա բացօթյա, կհարթանա կամ կտափակվի երկրի վրա։ Նա անվնաս է, սակայն, իհարկե, այս երկար տարիների ընթացքում ամբողջովին անպիտան է եղել որևէ ծառայական աշխատանքի համար։³

GSAM 332.3Հովիվ Ստեֆենսոնը մահացել է մոտ տասնվեց տարի առաջ։ Մինչ իր մահը մի քանի տարի նա խելագար էր, սակայն ուրիշների համար վտանգ չէր ներկայացնում։ Մինչ այդ, այն ազատության ներքո, որը, իր կարծիքով, նա ստացել էր իր ընդունած օրենքը մերժող տեսության շնորհիվ, նա լքեց իր կնոջը՝ կնոջ, որի բարոյականության վրա ոչ մի մեղադրանք չկար (նա կարող էր ամուսնալուծվել միայն կոռուպցիոն փաստաբանի միջոցով) և ամուսնացավ իր նախկին կնոջից շատ ավելի երիտասարդ մեկ այլ կնոջ հետ։ Այս արարքը բարոյականության այնքան ակնհայտ խախտում էր, որ նրա «Ապագա դարաշրջան» եղբայրները մերժեցին նրա վարքը և այլևս թույլ չտվեցին նրան քարոզել իրենց համար։

GSAM 333.1Նրանց իսկ եղբայրների հայտարարությունները այս մարդկանց վերջին օրերի մասին արտահայտում են խորը կարեկցանք; սակայն դրանք անպաճույճ փաստեր են, որոնք ներկայացվում են առանց չարության կամ կողմնակալության։ Այսով մենք թողնում ենք մեր ընթերցողներին ինքնուրույն եզրակացություն անել վկայության ֆիզիկական կիրառման վերաբերյալ։

GSAM 333Հովիվ Ջ. Հ. Վագոները ընդունում է ուղերձը

GSAM 333.21852 թվականին հովիվ Ջ. Հ. Վագոները, ով Վիսկոնսինում գավառական թերթ էր հրատարակում, ընդունեց ներկայիս ճշմարտությունը, և հաջորդ տարի ամբողջովին նվիրվեց քարոզչական գործին։ 1857 թվականին նա գրել է երկու շատ կարևոր գրքույկ՝ յուրաքանչյուրը մոտ երկու հարյուր էջի ծավալով։ Առաջինը կոչվել է The Nature and Tendency of Modern Spiritualism, իսկ երկրորդը՝ A Refutation of the Age-to-Come։ Առաջինը ոչ միայն միջոց է ծառայել շատերին փրկելու Սատանայի այդ թակարդն ընկնելուց, այլև, Աստծո օրհնությամբ, բացել է շատերի աչքերը, ովքեր չէին հասկանում, թե ինչպես մեկնաբանել այս ժամանակակից դրսևորումները։

GSAM 333.3Նրա Refutation of the Age-to-Come աշխատությունը մեր Տիրոջ երկրորդ գալուստից հետո մեղավորների փորձաշրջանի վերաբերյալ կեղծ տեսությունների ամենաամբողջական մերկացումն է։ Այն այդ ուսմունքի այնքան ամբողջական հերքումն է, որ ոչ միայն դրան պատասխան չի տրվել, այլև մեր ուշադրության տակ երբևէ չի հայտնվել որևէ փորձ պատասխանելու։ Գիրքը շատ հստակ և հակիրճ կերպով ներկայացնում է Քրիստոսի քահանայական դիրքը Հոր գահին (իր Մելքիսեդեկյան քահանայությունը) ներկայիս դարաշրջանում և այն դիրքը, որը նա կզբաղեցնի իր սեփական գահին՝ իր ապագա հավիտենական թագավորությունում, գահ, որի հետ որևէ միջնորդավոր քահանայություն կապված չի լինի։

GSAM 334.1Ավելի ուշ հովիվ Վագոները գրել է երրորդ, մոտավորապես նույն չափի գրքույկ՝ The Atonement in the Light of Reason and Revelation վերնագրով։ Մոտավորապես 1884 թվականին այն վերանայվել և ընդարձակվել է մինչև մոտ 400 էջանոց հատոր։ Դա հստակ և հակիրճ տրակտատ է վերնագրով նշված թեմայի շուրջ։

GSAM 334.2Այդ ժամանակից սկսած նա սերտորեն կապված էր հրատարակչական աշխատանքի հետ՝ և՛ որպես հեղինակ, և՛ որպես խմբագիր։ Նա շարունակեց նաև իր քարոզչական ծառայությունը, իսկ իր վերջին տարիները անցկացրեց Եվրոպայում։

GSAM 334.31889 թ. ապրիլի 17-ին նա հանկարծակի մահացավ Շվեյցարիայի Բազել քաղաքում, հենց վերջացնելուց հետո իր վերջին գիրքը՝ From Eden to Eden։ 16-ին նա ամբողջ օրն աշխատել էր գրելով և իր օրագրում գրել էր. «Կատարեցի դժվար օրվա աշխատանք»։ Եվրոպացի եղբայրների կողմից նրա գործի վերաբերյալ կազմված զեկույցից ստացվում են հետևյալ մանրամասները՝—

GSAM 334.4«17-ի առավոտյան, մոտավորապես ժամը հինգ ու կեսին, նա խոհանոցում անակնկալ կերպով ընկավ մեռած՝ սրտի կաթվածից, առանց որևէ նախազգուշացման։ Նա շատ ծանր էր աշխատել՝ ավարտին հասցնելու իր նոր գրքի անգլերեն հրատարակությունը, և նախատեսում էր հաջորդ կիրակի մեկնել Լոնդոն՝ այնտեղի աշխատանքներին մասնակցելու համար, նախքան ամռանը Ամերիկա վերադառնալը»։

GSAM 334.51854 թվականից սկսած՝ հովիվ Վագոները անընդմեջ և ակնառու կերպով հանդես էր գալիս հանրության առջև՝ պաշտպանելով ճշմարտությունը և քարոզչական բեմում, և մամուլում։ Մահվան պահին նա մոտավորապես 69 տարեկան էր։ Նա թաղվեց Բազելում, ապրիլի 20-ին։ Այսպես, իր պարտականությունների կատարման վայրում ընկավ գործի առաջին աշխատողներից ևս մեկը։

GSAM 334Հավատքով բժշկություն

GSAM 334.61858 թվականի վաղ գարնանը տիկին Ուայթը մի քանի օր խիստ տառապել էր, գրեթե անօգնական վիճակում պառկած մնալով անկողնում։ Մի երեկո, մոտ կեսգիշերին, նա ուշագնաց եղավ։ Ընտանիքը փորձեց իր գիտելիքների բոլոր միջոցները՝ նրա գիտակցությունը վերականգնելու համար, սակայն ապարդյուն։ Նա այդ վիճակում մնաց ավելի քան կես ժամ, երբ հովիվ Ուայթը շտապ կանչեց հովիվ Էնդրյուսին և ինձ՝ աղոթքի մի պահի համար միանալու։ Նրա մահճի մոտ հնչեցված ջերմ աղոթքներին ի պատասխան Տերը ողորմաբար վերադարձրեց նրան գիտակցության և վերականգնեց նրա սովորական առողջությունը։ Աստծուն օրհներգեր մատուցելիս նա, մահճի մեջ պառկած, տեսիլքի մեջ մտավ։ Այս տեսիլքում նրան ցույց տրված որոշ բաներ կարելի է կարդալ «Testimony for the Church» թիվ 5-ում։

GSAM 335Հիշարժան ֆիզիկական դրսևորում

GSAM 335.1Այս տեսիլքի հետ կապված էր մի առանձնահատուկ ֆիզիկական դրսևորում, որի վրա մենք առանձնակի ուշադրություն ենք հրավիրում։ Հովիվ Ուայթը և ես նստած էինք մահճակալի մի կողմում, իսկ հովիվ Էնդրյուսը՝ մյուս կողմում։ Նրա ձեռքերը հերթով միացվում էին կրծքավանդակի վրա կամ, իր բնորոշ ազատ ու նրբագեղ շարժումներով, ձգվում էին դեպի այն տարբեր տեսարանները, որոնք նա դիտում էր։ Նրա մարմնի վերին մասը բարձրացված էր մահճից, այնպես որ նրա ուսերի և բարձի միջև կար մոտավորապես ութ-ինը դյույմ բացվածք։ Մյուս խոսքով՝ կոնքերից վեր մարմինը թեքված էր մոտավորապես երեսուն աստիճան անկյան տակ։ Եվ այդ դիրքով նա մնաց ամբողջ երեսուն րոպե տևողությամբ տեսիլքի ընթացքում։ Բնականաբար, ոչ ոք չէր կարող առանց ձեռքերի ու բազուկների աջակցության նման դիրք ընդունել, առավել եւս՝ այդքան ժամանակ այնտեղ մնալ։ Սա կրկին ապացուցում էր, որ տեսիլքի հետ կապված էր մի ուժ, որի նկատմամբ նա վերահսկողություն չուներ։

GSAM 335Մեկ այլ կանխատեսում

GSAM 335.21858 թվականի հոկտեմբերի առաջինին Ռոչեսթերում (Նյու Յորք) հովիվ Ուայթի, տիկին Ուայթի և հեղինակի կողմից անցկացվեց ընդհանուր ժողով։ Այս ժողովից հետո հեղինակը նրանց ուղեկցեց շրջագայության Նյու Յորք նահանգով և Նոր Անգլիայի նահանգներով։ Մի շաբաթ օրը տիկին Ուայթը տեսիլք ստացավ, որի մեջ, այլ բաների հետ մեկտեղ, ցույց տրվեց, որ մեր ծրագրված ճանապարհորդության ընթացքում որևէ վայրում Սատանան ուժգին հարձակման է պատրաստվում նրա վրա, և որ հովիվ Ուայթն ու ես հավատքով պետք է ամուր բռնած պահենք նրան, և Տերը կփրկի նրան։

GSAM 336Տիկին Ուայթի տառապանքը

GSAM 336.1Այստեղ կրկին կանխատեսում կար այն մասին, թե ինչ էր լինելու։ Հաջորդ հատվածը ցույց կտա, թե որքան ճշգրիտ այն կատարվեց։ Ռոչեսթերի ժողովից հետո առաջին շաբաթ օրը մենք Ռուզվելտում էինք, իսկ հաջորդ շաբաթ օրը՝ Բրուքֆիլդում, Մեդիսոն շրջանում։ Հաջորդ շաբաթ Մաննսվիլում, Ջեֆերսոն գավառում, պարոն Բալլուի ընդարձակ խոհանոցում մենք ժողովներ անցկացրինք։ Երբ գնացքով Բրուքֆիլդից Մաննսվիլ էինք գնում, տիկին Ուայթի դեմքը աչքերի տակ բորբոքվեց։ Դա այնքան ցավոտ էր, որ Մաննսվիլ հասնելիս նա ստիպված եղավ մահճակալին պառկել։ Բորբոքումը երկու օր շարունակ աճեց, զրկելով նրան քնից և թույլ չտալով մասնակցել ժողովներին։ Նրա գլուխը այտուցված էր այնպես, որ երկու աչքերն էլ փակվել էին, և դեմքը այնքան աղավաղված էր, որ այլևս մարդու դեմք չէր հիշեցնում։ Այս բոլոր խոցող ցավերի և քնի պակասից առաջացած ծայրահեղ նյարդայնության մեջ թշնամին ջանանում էր ստիպել նրան տրտնջալ Աստծո դեմ։ Այսպես շարունակվեց մինչև նշանակված ժողովների ավարտը։

GSAM 336.2Հանդիպումների ավարտից հետո հովիվ Ուայթը ինձ ասաց՝

GSAM 336.2«Եղբայր Ջոն, սա հենց այն Սատանայի հարձակումն է իմ կնոջ վրա, որի մասին մեզ զգուշացրել էին Ռոչեսթերում։ Դու հիշում ես, որ այնտեղ խոստում տրվեց, որ եթե մենք միասին ջանք գործադրենք և հավատքով սատարենք նրան, ոչ մի պահ չթողնելով նրան, երբ պայքարը սկսվի, թշնամու ուժը կկոտրվի, և նա կազատվի։ Եկեք անմիջապես մտնենք և աղոթքի ժամանակ ունենանք»։

GSAM 336Ազատագրում՝ ինչպես կանխատեսված էր

GSAM 336.3Մենք անմիջապես մտանք այն սենյակ, որտեղ տիկին Ուայթը անկողնին գամված էր, և նրա համար ջերմ աղոթք բարձրացրինք, մինչդեռ եղբայրները, ովքեր մեր ժողովների սենյակում էին, լուռ աղոթում էին։ Մոտ տասը րոպե աղոթելուց հետո իջավ Տիրոջ զորությունը և լցրեց սենյակը։ Տիկին Ուայթը ակնթարթորեն ազատվեց բոլոր ցավերից և անմիջապես խնդրեց ուտելիք։ Դա տեղի ունեցավ կեսօրից հետո մոտավորապես ժամը հինգին։ Յոթին նրա դեմքի այտուցը ամբողջությամբ անհետացել էր, և նա ներկա գտնվեց երեկոյան ժողովին՝ ըստ երևույթին՝ նախկինի պես առողջ։

GSAM 337.1Քաղաքացիների խնդրանքով երեկոյան «Սրբերի ժառանգության» վերաբերյալ քարոզ խոսվեց, որի ավարտին տիկին Ուայթը խրատ տվեց։ Մինչ հովիվ Ուայթը իր փոքրիկ որդի Վ. Կ.-ի հետ դուրս էր, նա այդ մեծ ժողովի առջև տեսիլքի մեջ մտավ։ Այդ ժամանակ նրան ցույց տրված որոշ բաներ կարելի է կարդալ Testimony Number 5-ի եզրափակիչ հոդվածում, որը թվագրված է Մեննսվիլ, Նյու Յորք, 1858 թ. հոկտեմբերի 21-ով։

GSAM 337.2Վերը նշված դեպքի առթիվ տիկին Ուայթի ստացած թեթևացումը նույնքան արդյունավետ էր, որքան կանխատեսվել էր Ռոչեսթերում տրված տեսիլքում։ Այդ ճանապարհորդության ընթացքում նման դժվարություն այլևս չառաջացավ, և ամենուրեք մենք ունեցանք ճշմարտության փառավոր հաղթանակ։

GSAM 337Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի կանխատեսում

GSAM 337.31861 թ. հունվարի 12-ին, շաբաթ օրը, Ֆորտ Սամթերի վրա առաջին կրակոցն արձակվելուց ուղիղ երեք ամիս առաջ (որը իրականում պատերազմի սկիզբն էր, որի արդյունքում Ամերիկայում ազատվեցին 4 000 000 աֆրիկացի ստրուկներ), Միչիգանի Պարկվիլ քաղաքում օծվեց յոթերորդ օրվա ադվենտիստների ժողովարանը։ Ծառայությանը ներկա էին հովիվ Ուայթը և նրա կինը, հովիվներ Վագոները, Սմիթը և հեղինակը։ Հովիվ Ուայթի քարոզի ավարտին տիկին Ուայթը տվեց ոգևորիչ հորդոր, որից հետո նստեց աթոռին։ Այդ դիրքով նա տեսիլքի մեջ վերցվեց։ Եկեղեցին լեփ-լեցուն էր մարդկանցով, և դա իսկապես հանդիսավոր վայր էր։ Տեսիլքից դուրս գալուց հետո նա ոտքի ելավ և, նայելով եկեղեցուն, ասաց՝—

GSAM 338.1«Այս տանը չկա մի մարդ, որ անգամ երազած լինի այն դժբախտությունների մասին, որ գալու են այս երկրի վրա։ Մարդիկ ծաղրում են Հարավային Կարոլինայի անջատման օրենքը, բայց ինձ նոր են ցույց տվել, որ մեծ թվով նահանգներ պատրաստվում են միանալ այդ նահանգին, և կսկսվի չափազանց սարսափելի պատերազմ։ Այս տեսիլքում ես տեսել եմ երկու կողմերի մեծ բանակներ, հավաքված ճակատամարտի դաշտում։ Ես լսեցի թնդանոթների հուժկու հռնչյունը և տեսա մեռածներին ու մահացողներին ամենուր։ Հետո տեսա, թե ինչպես նրանք վազում էին դեպի միմյանց՝ ձեռքի կռվի մեջ՝ [միմյանց սվինահարելով]։ Հետո տեսա դաշտը ճակատամարտից հետո, ամբողջովին ծածկված մեռածներով ու մահացողներով։ Հետո ինձ տարան բանտեր, և տեսա կարիքավորների տառապանքը, որոնք օրեցօր մաշվում էին։ Այնուհետև ինձ տարան նրանց տները, ովքեր պատերազմում կորցրել էին ամուսիններին, որդիներին կամ եղբայրներին։ Ես տեսա նրանց տառապանքն ու տագնապը»։

GSAM 338.2Ապա տան մեջ դանդաղորեն շուրջը նայելով՝ նա ասաց. «Այս տանը կան մարդիկ, որոնք այդ պատերազմում որդիներ կորցնելու են»։

GSAM 338Տիկին Էնսայնի վկայությունը տեսիլքների վերաբերյալ

GSAM 338.3Վերոհիշյալ փաստի հաստատման, նշված օրը կանխատեսումը արված լինելու և համայնքի այն ընկալման ու տարածման օրինակ ներկայացնելու համար ներկայացվում է հետևյալ վկայությունը՝—

GSAM 338.4«Սա վկայում է, որ ես 1861 թ. հունվարին ապրում էի Միչիգան նահանգի Սենթ Ջոզեֆ գավառում, Պարկվիլից մոտ վեց մղոն հեռավորության վրա։ Ես ադվենտիստ չեմ եղել։ Այդ ամսվա 12-րդ օրը մի քանի հարևաններս գնացին Պարկվիլ՝ ժողովներին մասնակցելու։ Երբ նրանք տուն վերադարձան, պատմեցին ինձ, որ ժողովին մի կին է եղել, որը տրանսի մեջ է եղել և ասել է, որ Միացյալ Նահանգներում մոտենում է սարսափելի պատերազմ; որ երկու կողմերում՝ և Հարավում, և Հյուսիսում, մեծ բանակներ են հավաքվելու, և շատերն են տառապելու բանտերում; և պատերազմում ամուսիններ, որդիներ և եղբայրներ կորցնելու հետևանքով շատ ընտանիքներում կզգացվի սաստիկ կարիք; և որ տանը կային տղամարդիկ, որոնք այդ պատերազմում որդիներ կկորցնեին»։ Ստորագրված՝ «Մարթա Վ. Էնսայն, Ուայլդ Ֆլաուեր, Ֆրեզնո շրջան, Կալիֆորնիա, 1891 թ. հունվարի 30»։

GSAM 339.1Այդ սարսափելի պատերազմի կանխատեսման առնչությամբ տիկին Ուայթը նաև հայտարարել է, որ յոթերորդ օրվա ադվենտիստները «պատերազմի հետևանքով կհայտնվեն նեղությունների մեջ, և որ բոլորի պարտքն է ջերմորեն աղոթել, որպեսզի նրանց տրվի իմաստություն՝ իմանալու, թե ինչ անել իրենց առջև ծառացած փորձության ժամանակներում»։

GSAM 339Քաղաքացիական պատերազմի մասշտաբը

GSAM 339.2Տեսիլքի տրման ժամանակ հյուսիսային ժողովուրդը ընդհանուր առմամբ շատ քիչ պատկերացում ուներ սպասվող պատերազմի մասին, եթե ընդհանրապես ուներ։ Նույնիսկ նախագահ Լինքոլնը, երեք ամիս անց (1861 թ. ապրիլի 12-ին), երբ մի քանի նահանգներ միացել էին Հարավային Կարոլինային նրա անջատման որոշման հարցում, և առաջին կրակը արձակվել էր Ֆորտ Սամթերի վրա, պահանջեց միայն 75 000 մարդ՝ երեք ամսվա կարճ ժամկետով։

GSAM 339.3Պատերազմի ընթացքում Միության կողմում գրանցված զինվորների ընդհանուր թիվը կազմել է 2 859 132։ The Encyclopedia Britannica-ն նշում է, որ «1863 թվականի սկզբին Կոնֆեդերացիայի բանակը կազմված էր մոտ 700 000 զինվորից», սակայն դժվար է հստակ պարզել, թե ընդհանուր առմամբ նրանցից քանի՞ն էին գրանցված։ Այն նրանց զոհերի թիվը գնահատում է «մոտ 300 000 զինվոր»։ Որոշ վերջին հանրագիտարաններ Միության կողմի կորուստները (մարտադաշտում սպանվածների կամ վերքերից ու մարտադաշտում կամ բանտերում ձեռք բերված հիվանդություններից մահացածների) գնահատում են 359 528։ Միության կողմի պարտքի մասին Britannica-ն ասում է՝—

GSAM 339.4«Պարտքը հասավ իր առավելագույնին 1865 թ. օգոստոսի 31-ին՝ կազմելով 2,845,907,626.56 դոլար։ Նաև մոտ 800 000 000 դոլար եկամուտ է ծախսվել, հիմնականում պատերազմի վրա; նահանգները, քաղաքները, գավառները և ավանները ծախսել են իրենց սեփական հարկերը և կուտակել իրենց սեփական պարտքերը պատերազմական նպատակներով; կենսաթոշակների վճարումները, ամենայն հավանականությամբ, վերջում կհասնեն 1 500 000 000 դոլարի։ Կոնֆեդերացիայի ծախսերը երբեք չեն կարող հայտնի լինել, Դաշնային և կոնֆեդերացիոն բանակների կողմից ոչնչացված գույքը դժվար է գնահատել, և Հարավում ստրուկների դրամական արժեքը (2,000,000,000 դոլար) պատերազմի հետևանքով ոչնչացվեց։ Ընդհանուր առմամբ, թեև պատերազմի ծախսերը ճշգրիտ հաշվարկել հնարավոր չէ, 8,000,000,000 դոլարը համեստ գնահատական է»։⁴

GSAM 340Տեսիլքի մեկ այլ հաստատում

GSAM 340.1Ինչ վերաբերում է Պարկվիլի ժողովարանի տղամարդկանց պատերազմում որդիներ կորցնելու կանխատեսմանը, ապա ես միայն կասեմ, որ 1883 թվականի աշնանը հանդիպեցի Պարկվիլի եկեղեցու հովվին, ով նաև հովիվն էր 1861 թվականի հունվարին, երբ տրվեց տեսիլքը, և հարցրի նրան, հիշո՞ւմ է արդյոք տիկին Ուայթի արտահայտությունը, երբ նա պատմում էր պատերազմի մասին տեսիլքը։ «Այո», - ասաց նա, - «հիշում եմ»։ «Կասե՞ք, թե քանի հոգու եք ճանաչում, որոնք եղել են այն օրը տանը և կորցրել որդիներին պատերազմում»: Նա անմիջապես հիշեց հինգ անուն և ասաց. «Գիտեմ, որ նրանք այնտեղ էին և որ կորցրեցին որդիներին պատերազմում. և եթե տանը լինեի, որտեղ կարող էի խոսել իմ մարդկանց հետ, ավելի շատ անուններ կտայի ձեզ: Կարծում եմ», - շարունակեց նա, - «կային ևս հինգ հոգի, բացի այն հինգից, որոնց մասին արդեն նշեցի»:

GSAM 340.2Հարավի կողմից չորս տարուց ավելի անընդմեջ մարտերը, որոնց ընթացքում զորակոչված ուժերի գրեթե կեսը զոհվել է մարտերում կամ հիվանդություններից, վառորեն ցույց են տալիս վերոհիշյալ կանխատեսման զարմանալի իրականացումը։

GSAM 340Ստրկությունը և պատերազմը

GSAM 340.31862 թ. հունվարի 4-ին իրեն տրված տեսիլքը պատմելիս տիկին Ուայթը ասաց՝—

GSAM 340.4«Հազարավորներ են համոզվել զորակոչվել այն համոզմամբ, որ այս պատերազմը ստրկությունը ոչնչացնելու համար է․ բայց հիմա, երբ նրանք արդեն զորակոչված են, պարզել են, որ իրենց խաբել են, որ այս պատերազմի նպատակը ստրկությունը չեղյալ հայտարարելը չէ, այլ այն պահպանելը այնպես, ինչպես կա»։

GSAM 341.1Վերը բերվածը ասվել է այն ժամանակ, երբ զինվորներին հարկադրում էին օգնել վերադարձնել իրենց տերերին բոլոր ստրուկներին, որոնք փախել էին Միության գծեր, և զինվորները ներկայացվում են ասելիս՝ «Եթե մեզ հաջողվի ճնշել այս ապստամբությունը, ի՞նչ ենք շահել»։ Նրանք հուսահատ պատասխանում են. «Ոչինչ։ Այն, ինչը առաջացրեց ապստամբությունը, չի վերացվել։ Ստրկության համակարգը, որը ավերել է մեր ազգը, թողնվել է ապրել և առաջացնել նոր ապստամբություն»։ Այս խոսքերը, վերցված Testimony No. 7-ից, որտեղ «Ստրկություն և պատերազմ» վերնագրի տակ ամբողջությամբ ներկայացվում է պատերազմի հուզիչ պատմությունը, չեն պնդում, որ ստրկությունը երբեք չի վերացվի, այլ արտահայտում են այն իրավիճակը, ինչպես այն ընկալում էին զինվորները։ Նույն վկայության մի փոքր ավելի ուշ կա հետևյալ կանխատեսումը՝—

GSAM 341Հյուսիսին հաջողության կանխատեսում

GSAM 341.2«Եվ այնուամենայնիվ ազգային ծոմ է հայտարարվում։ Ասում է Տերը. “Չէ՞ այս այն ծոմը, որ ես ընտրել եմ՝ չարության կապանքները լուծելու, ծանր բեռները վերացնելու, ճնշվածներին ազատ արձակելու և ամեն լուծ կոտրելու համար”։ Երբ մեր ազգը պահի այն ծոմը, որ Աստված է ընտրել, այնժամ նա կընդունի նրանց աղոթքները, որքան վերաբերում է պատերազմին, բայց այժմ դրանք նրա ականջ չեն մտնում»։

GSAM 341.3Պատերազմի պատմությանը ծանոթ մարդիկ տեղյակ են հյուսիսային ուժերի հարավային բանակները նվաճելու փորձերի հետ կապված պարտություններին, աղետներին, ուշացումներին և այլն՝ մինչև 1863 թ. հունվարի 1-ին ազատագրման հռչակագրի հրապարակումը։ Իսկ որքան արագ էին նվաճումները այդ պահից մինչև պատերազմի ավարտը։ Ինչքան ակնհայտ էր նրանց համար, ովքեր հետևում էին գործի ընթացքին, 1862 թ. հունվարի 4-ի այդ կանխատեսման իրականացումը։ Երբ բեռները հանվեցին, ստրկությունը թուլացավ, և ստրուկի վզից կոտրվեց լուծը։ Ինչքան ակնհայտ էր, որ Աստված լսեց Իր ժողովրդի աղոթքները և բարեհաճեց պատերազմը ավարտին հասցնելու ջանքերին, երբ նրանք ընտրեցին Իրեն հաճելի ծոմը։

GSAM 342Նախկին նահանգապետ Սենթ Ջոնի վկայությունը

GSAM 342.1Կանզասի նախկին նահանգապետ Ջոն Փ. Սենթ Ջոնի Օտավա (Իլինոյս) քաղաքում, 1891 թ. հունիսի 29-ի կեսօրից հետո, իմ լսած ելույթում նա արեց հետևյալ հայտարարությունը՝—

GSAM 342.2«Ես երբեք այնքան հիասթափված չեմ եղել, որքան Բուլ Ռան-ում [կոնֆեդերացիների] մեզ պարտության մատնելու ժամանակ։ Բայց դա ամբողջությամբ Աստծո ծրագրի մի մասն էր։ Եթե մենք պարտության մատնեինք [կոնֆեդերացիներին], քաղաքական գործիչները կկազմակերպեին խաղաղություն, և Միությունը կշարունակվեր ստրկության հետ, և մենք այսօր էլ կունենայինք այն։ Երկու տարի [կոնֆեդերացիները] առավելություն ունեին; բայց երբ Լինքոլնը հրապարակեց հայտնի ազատագրման հռչակագիրը, մենք անցանք Աստծո կողմը և չէինք կարող պարտվել»։