Գլուխ 13 — Աստվածային առաջնորդության նշաններ

GSAM 198.1«Արդյո՞ք Աստված փորձել է գնալ և մի ազգ վերցնել մեկ այլ ազգի միջից՝ փորձություններով, նշաններով ու հրաշքներով, պատերազմով, հզոր ձեռքով, երկարացված բազկով և մեծ սարսափներով, ինչպես որ Տեր Աստվածդ արեց ձեզ համար Եգիպտոսում՝ ձեր աչքերի առաջ։ Ձեզ ցույց տրվեց, որ իմանաք, որ Տերն է Աստված, և նրանից բացի ուրիշ ոչ ոք չկա։»¹

GSAM 198.2Այսպես Տերը գործեց՝ հեթանոս ազգի միջից ժողովուրդ առնելով, որպեսզի նրանց դուրս բերի այնտեղ, ուր կարող էր նրանց Իր օրենքը հայտնել և այն նրանց փոխանցել քարե տախտակների վրա փորագրված։ Այս հրաշքները տեղի չունեցան նրանց հետաքրքրասիրությունը բավարարելու համար, այլ որպեսզի նրանք հստակ իմանային, որ Նա, ով «մեծ գործեր էր արել Եգիպտոսում, զարմանալի գործեր՝ Համի երկրում, և սարսափելի գործեր՝ Կարմիր ծովի մոտ»,² և ով խոսել էր նրանց հետ Սինայի այրվող գագաթի կրակի ու ծխի միջից, այլ ոչ ոք չէր, քան կենդանի և ճշմարիտ Աստվածը, ամենայնի Ստեղծիչը։

GSAM 198Մովսեսի կանչը այրվող թփից

GSAM 198.3Մովսեսը ինքը չէր կարող Իսրայելացիներին ստիպել լքել Եգիպտոսը՝ պարզապես ասելով նրանց. «Երբ անապատում հոտերը արածեցնում էի, ձեր ստրկության հանդեպ կարեկցանք ունեցա, և այժմ իջել եմ, որ ձեզ դուրս բերեմ Եգիպտոսից, ինչպես փորձեցի անել, երբ սպանեցի եգիպտացուն, մինչև Մադիանի երկիր փախչելս»:

GSAM 199.1Պետք եղավ այրվող, բայց չսպառվող թուփը, և կրակի միջից լսելի ձայնը, որպեսզի անգամ Մովսեսին համոզեին, որ հենց ինքն է «գնալու և ժողովրդին Եգիպտոսից դուրս բերելու»։ Այս հրաշալի կերպով նա ստացավ իր հանձնարարությունը՝ իր բարձր ու սուրբ կոչումը, որի հայտնությունը միանգամից կգրավեր իր եղբայրների ուշադրությունը և կպատրաստեր նրանց միտքը այն բանի համար, ինչ պետք է հետևեր, և այդպիսով կհանգեցներ նրանց ընդունելու Մովսեսին՝ որպես իրենց առաջնորդին Աստծո տակ։

GSAM 199.2Եթե երբևէ եղել է ժամանակ, երբ Փրկչի հարությունից հետո նրա տրտմած ու հիասթափված հետևորդներին անհրաժեշտ էր մխիթարվել Նրա ներկայությամբ և հուսադրող խոսքերով, դա հենց այն ժամանակն էր, երբ մի քանի տխուր ու հալածված հավատացյալներ հաստատակամ հավատքով ամուր էին մնում 1844 թ. «կեսգիշերի ճչից» հետո; և եթե ողորմած Աստված երբևէ ուղղակիորեն հաղորդակցվել է տառապյալ հոգիների հետ, ապա թվում է, որ դա անշուշտ տեղի կունենար հենց այդպիսի ժամանակ և նման ժողովրդի համար։

GSAM 199Տիրոջ ներկայության խոստումը

GSAM 199.3Նա, ով չի սահմանափակվում գործելու ձևերով կամ միջոցներով և ով «երբ բարձրացավ վեր»³, իր եկեղեցուն շնորհեց Հոգու պարգևները, խոստացավ լինել իր հետևորդների հետ ավետարան քարոզելիս, «մինչև աշխարհի վերջը»։

GSAM 199.4Ամբողջ ընթացքում Տերը պատրաստ է եղել ցուցադրելու Իր զորությունն ու Իր շնորհները նրանց հետ, ովքեր լիովին փնտրել են Իրեն։ Իսկ չէ՞ որ Նա ավետարանական հանձնարարություն տալիս ասաց. «Այս նշանները կհետևեն հավատացյալներին. Իմ անունով նրանք դևեր կհանեն, նոր լեզուներով կխոսեն, օձեր կվերցնեն, և եթե մահացու որևէ բան խմեն, այն չի վնասի նրանց, հիվանդների վրա ձեռք կդնեն, և նրանք կբուժվեն»։⁴

GSAM 199Հոգու պարգևները բարեփոխման ժամանակաշրջանում

GSAM 199.5XVI դարի բարեփոխումների ժամանակ և դրանից հետո Տիրոջ զորության հրաշալի դրսևորումներ և մարգարեության շնորհի հայտնություններ եղան։ Դ'Ուբինեն խոսում է Յան Հուսի մարգարեությունների մասին։ Չարլզ Բաքը իր Religious Anecdotes գրքում պատմում է Ջորջ Ուիշարտի մարգարեության մասին 1546 թվականին։ Ջոն Ուեսլին իր աշխատություններում պատմում է Ջոնաթան Փայրայի մարգարեությունների և դրանց իրականացման մասին։ Հովիվ Ջ. Բ. Ֆինլին իր ինքնակենսագրությունում պատմում է 1842 թվականի ամռանը իր անձնական կյանքում տեղի ունեցած արտասովոր տեսիլքի և բուժման մասին։ The Christian Advocate (մեթոդիստական) ամսագիրը հրապարակել է հետաքրքիր հաշվետվություն մի արտասովոր տեսիլքի և դրա հետևանքների մասին, որը տրվել է այդ եկեղեցու Դոկտոր Բոնդին իր ծառայության ընթացքում։ Դրանք նշաններ էին նրանց համար, ովքեր խոնարհաբար փնտրում էին Տիրոջը, որ Նա չի փոխվել և որ դեռ կխոսի Իր ժողովրդի հետ մարգարեական շնորհի միջոցով։

GSAM 200Մնացորդ եկեղեցու մարգարեության հոգին

GSAM 200.1Աստվածաշնչում կան պարզ և կոնկրետ հայտարարություններ, որ Տերը հատուկ կերպով կհայտնաբերի Իր Հոգու շնորհները, և հատկապես մարգարեության շնորհը, նրանց մեջ, ովքեր կգտնվեն Իր գալստին սպասելիս։ Առաջին տեքստը, որի վրա մենք ուշադրություն ենք հրավիրում, գտնվում է Կորնթացիների նամակում և ասում է՝ «Ես միշտ շնորհակալություն եմ հայտնում իմ Աստծուն ձեր համար՝ այն շնորհքի համար, որ Աստված է տվել ձեզ Հիսուս Քրիստոսի միջոցով, որով դուք ամեն ինչում հարստացել եք նրանով՝ ամենայն խոսքով և ամենայն գիտությամբ, ինչպես որ Քրիստոսի վկայությունը հաստատվեց ձեր մեջ, որպեսզի դուք ոչ մի շնորհքով պակաս չմնաք, մինչ սպասում եք մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի գալստին, ով և ձեզ կհաստատի մինչև վերջ, որպեսզի անթերի լինեք մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի օրը։»⁵

GSAM 200.2Հայտնությունում մենք կարդում ենք «մնացորդի» մասին՝ վերջին ավետարանական եկեղեցու. «Վիշապը բարկացավ կնոջ [եկեղեցու] վրա և գնաց պատերազմելու նրա սերմի մնացորդի դեմ, որոնք պահպանում են Աստծո պատվիրանները և ունեն Հիսուս Քրիստոսի վկայությունը»։⁶ Մենք հարցնում ենք՝ ինչ է «Հիսուսի վկայությունը», որը պետք է ունենա վերջին եկեղեցին և որը իր հաստատմամբ հարթում է ճանապարհը Հոգու բոլոր շնորհների դրսևորման համար: Այս հարցի պատասխանը գտնում ենք հրեշտակի վկայության մեջ, որը տրվեց Հովհաննեսին Պատմոսի կղզում. «Ես ընկա նրա ոտքերի մոտ, որպեսզի պաշտեմ նրան. Եվ նա ինձ ասաց. Մի՛ արա այդ. ես քո ծառայակիցն եմ և քո եղբայրների, որոնք ունեն Հիսուսի վկայությունը. պաշտիր Աստծուն. որովհետև Հիսուսի վկայությունը մարգարեության հոգին է»։⁷

GSAM 201.1Այս սահմանումը, որը տվել է հրեշտակը, ցույց է տալիս, որ հենց «մարգարեության ոգին» է, որը հայտնվում է Քրիստոսին սպասող եկեղեցում և հարթում ճանապարհը բոլոր շնորհքների համար, և որ «մնացորդ» եկեղեցու դեմ պատերազմ է մղվում այն պատճառով, որ նրանց մեջ կա այդ շնորհքը։

GSAM 201Պողոսի վկայությունը շնորհքների մասին

GSAM 201.2Պողոսի Թեսաղոնիկեցիներին ուղղված նամակը ցույց է տալիս, որ Տիրոջ օրը՝ վերջնական գործադիր դատաստանի օրը, զանգվածների վրա կգա «գիշերվա գողի պես», սակայն այն այդպես անակնկալի չի բերի Տիրոջ հավատարիմ զավակներին, քանի որ նրանք «լույսի որդիներ և ցերեկվա որդիներ» են։ Այդ արթնացած ժողովրդին տված իր խրատներից մեկում նա ասում է. «Մի՛ մարեցրեք Հոգին։ Մի՛ արհամարհեք մարգարեությունները։ Փորձեք ամեն ինչ, ամուր բռնեք այն, ինչ լավ է։»⁸

GSAM 201.3Հունարեն propheteias բառի, որը այստեղ թարգմանվել է մարգարեություններ, վերաբերյալ Գրինֆիլդը իր հունարեն բառարանում ասում է. «Մարգարեության շնորհի կիրառումը այս իմաստով, 1 Թեսաղոնիկեցիներ 5:20»։ Սրա հետ համաձայն են նաև Փարկհերսթի, Ռոբինսոնի և Լիդել-Սքոթի բառարանները։ Սա, հետևաբար, հստակ վկայություն է, որ մարգարեության իսկական շնորհը կլինի այն եկեղեցու հետ, որը սպասում է Քրիստոսի երկրորդ գալստին։ Հորդորը ոչ թե շնորհը արհամարհելն է, այլ փորձարկելը՝ գտնելով բարի հայտնությունը, «հաստատապես բռնել» այն։⁹

GSAM 201Խոստման կատարում

GSAM 201.4Մենք արդեն նշել ենք, թե ինչպես Տերը սկսեց հայտնել մարգարեության շնորհը առաջին և երկրորդ հրեշտակների ուղերձների քարոզման ընթացքում։ Այս շնորհը ավելի լիովին զարգացել է երկու հազար երեք հարյուր օրերի ավարտից ի վեր։ Տերը այս նպատակին ծառայեցնելու համար ընտրեց Իր սեփական գործիքը՝ որպես Իր ներկայացուցիչ ընտրելով մեկին, ով ոչ միայն Իր համար ամեն ինչ զոհաբերել էր, այլ որի կյանքը կշռի վրա էր, «թույլերի ամենաթույլը»:¹⁰ Ժամկետի ավարտից երկու ամսվա ընթացքում Մեյնի նահանգի Պորտլենդ քաղաքից օրիորդ Էլեն Գ. Հարմոնը, ով այդ ժամանակ ընդամենը մոտ տասնյոթ տարեկան էր, սկսեց Տիրոջից հայտնություններ ստանալ:

GSAM 202.1Քանի որ առաջին տեսիլքի ժամանակ Պորտլենդում բնակվող մարդկանց հետ զրուցելու հնարավորություն եմ ունեցել և ծանոթ եմ եղել նաև տիկին Հեյնսին, որի տանը օրիորդ Հարմոնը ունեցել է իր առաջին տեսիլքը, ես կներկայացնեմ փաստերը այնպես, ինչպես դրանք ինձ փոխանցել են այդ մարդիկ։

GSAM 202.2Օրիորդ Հարմոնը այդ ժամանակ գտնվում էր շատ ծանր առողջական վիճակում։ Մի քանի շաբաթ նա հազիվ կարող էր շշուկից բարձր ձայնով խոսել։ Մեկ բժիշկը եզրակացրել էր, որ նրա հիվանդությունը ջրգող տուբերկուլյոզ է։ Նա ասել էր, որ աջ թոքը փչացած է, ձախը զգալիորեն հիվանդ է, և սիրտն էլ տուժած է։ Նա կարծում էր, որ նա առավելագույնը շատ կարճ ժամանակ կմնա կենդանի և կարող է ցանկացած պահի մահանալ։ Նա մեծ դժվարությամբ էր շնչում պառկած ժամանակ։ Գիշերները հանգստություն էր գտնում միայն այն ժամանակ, երբ նրան անկողնում բարձերով բարձրացնում էին գրեթե նստած դիրքով։ Հաճախակի հազի նոպաներն ու թոքային արյունահոսությունները մեծապես թուլացրել էին նրա ֆիզիկական ուժերը։

GSAM 202Օրիորդ Հարմոնի առաջին տեսիլքը

GSAM 202.3Առաջին տեսիլքի պահին նա գտնվում էր տիկին Հեյնսի տանը։ Դա եղել է առավոտյան, և նրանք զբաղված էին ընտանեկան աղոթքով։ Ներկա էին հինգ անձ, բոլորը հավատքի քույրեր։ Մյուսները աղոթել էին, և օրիորդ Հարմոնը շշուկով աղոթում էր, երբ Աստծո զորությունը աներևակայելի կերպով իջավ, ակնհայտորեն ազդելով ներկաների վրա, և մի ակնթարթում նա կորցրեց իրեն շրջապատող ամեն ինչի գիտակցությունը՝ նա տեսիլքի մեջ էր։

GSAM 202.4Հաջորդ ժողովում նա Պորտլենդի հավատացյալներին պատմեց, թե ինչ էր նրան ցուցադրվել։ Նրանք լիովին վստահ էին, որ դա Տիրոջից է։ Այդ ժամանակ Պորտլենդում մոտ վաթսուն մարդ կար, ովքեր այն ընդունեցին որպես Տիրոջ գործ։ Տեսիլքին և դրա պատմությանը ուղեկցող մի ուժ կար, որը կարող էր բխել միայն Աստվածային աղբյուրից։ Նրան անընդհատ հուզում էր հավիտենական շահերի լուրջ զգացումը, և թվում էր, թե նա լեցուն է անհայտելի երկյուղով, որ իր պես երիտասարդ ու թույլ անձը ընտրվել է որպես այն գործիք, որի միջոցով Տերը լույս կհաղորդի Իր ժողովրդին։ Նա հայտարարեց, որ տեսիլքի ընթացքում կարծես շրջապատված էր փայլուն հրեշտակներով երկնքի փառավոր բակերում, որտեղ ամեն ինչ ուրախություն և խաղաղություն է, և որ արթնանալը այս մահկանացու կյանքի անբավարարող իրականություններին տխուր փոփոխություն էր։

GSAM 203Առաջին տեսիլքի ամփոփագիր

GSAM 203.1Նրա առաջին տեսիլքի հետևյալ կարճ ամփոփագիրը, որը նա պատմել է Պորտլենդի հավատացյալներին, որոշ պատկերացում կտա դրանց բոլորի բնույթի մասին՝

GSAM 203.2«Աղոթելիս Աստծո զորությունը իջավ ինձ վրա այնպես, ինչպես երբեք նախկինում չէի զգացել։ Ես շրջապատված էի լույսով և ավելի ու ավելի էի բարձրանում երկրի վրայից։ Ես շրջվեցի, որպեսզի գտնեմ աշխարհում ադվենտիստներին, սակայն չկարողացա գտնել նրանց, երբ մի ձայն ասաց ինձ. “Նայիր նորից և մի փոքր ավելի վեր”։ Այդ ժամանակ ես բարձրացրի աչքերս և տեսա աշխարհի վերևում բարձրացված մի ուղիղ և նեղ ճանապարհ։ Այս ճանապարհով Ադվենտի ժողովուրդը գնում էր դեպի քաղաքը, որը գտնվում էր ճանապարհի հեռավոր ծայրին։ Նրանց ետևում, ճանապարհի սկզբում, դրված էր մի պայծառ լույս, որը հրեշտակը ինձ ասաց “կեսգիշերի ճիչն” է։ Այն լուսավորում էր ամբողջ ճանապարհը և լուսավորում նրանց ոտքերը, որպեսզի չընկնեն։ Եվ եթե նրանք իրենց հայացքը հառած պահեին Հիսուսին, ով նրանց առջևում էր և դեպի քաղաքն էր առաջնորդում, նրանք ապահով կլինեին։ Բայց շուտով ոմանք հոգնեցին. նրանք ասացին, որ քաղաքը շատ հեռու է, և սպասում էին, որ ավելի վաղ կմտնեին այնտեղ։ Այդժամ Հիսուս նրանց հուսադրում էր՝ բարձրացնելով իր փառավոր աջ ձեռքը, և նրա ձեռքից դուրս եկավ պայծառ լույս, որը թափվում էր Ադվենտի ժողովրդի վրա, և նրանք գոչում էին. Ալելուիա։ Մյուսները անխոհեմաբար հերքեցին իրենց հետևում գտնվող լույսը և ասացին, որ ոչ թե Աստվածն է իրենց այդքան հեռու առաջնորդել։ Այդ մարդկանց հետևի լույսը մարեց, նրանց ոտքերը մնացին լիակատար խավարի մեջ, և նրանք սայթաքեցին, աչքերը շեղվեցին նպատակից, կորցրին Հիսուսին տեսադաշտից և ընկան ճանապարհից՝ ներքև՝ խավարի և չարի աշխարհը։ Շուտով մենք լսեցինք Աստծո ձայնը՝ ինչպես բազմաջրերի դղրդյուն, որը մեզ հայտնեց Հիսուսի գալուստի օրն ու ժամը։ Կենդանի սրբերը ճանաչեցին ու հասկացան այդ ձայնը, մինչդեռ չարերը կարծում էին, թե դա ամպրոպի ձայնն ու երկրաշարժն է։ Երբ Աստված հայտնեց ժամանակը, Նա մեր վրա սփռեց Սուրբ Հոգին, և մեր դեմքերը սկսեցին լուսավորվել ու փայլել Աստծո փառքով, ինչպես Մովսեսինը, երբ նա իջավ Սինայի լեռից։»¹¹

GSAM 204Տիկին Ուայթի վիճակի նկարագրությունը տեսիլքի ժամանակ

GSAM 204.1Նախքան մենք շարունակենք հետևել այս հուզիչ պատմությանը՝ Աստծո Հոգու այս հրաշալի դրսևորման մասին, ես կներկայացնեմ մի քանի փաստեր տեսիլքների վերաբերյալ։ Առաջին անգամ ես տեսա տիկին Է. Գ. Ուայթին (նախկինում՝ օրիորդ Հարմոն) 1852 թ. հոկտեմբերին։ Այդ օրը ես տեսա նրան տեսիլքի վիճակում, որը տևեց ավելի քան մեկ ժամ։ Այդ ժամանակից ի վեր ինձ բախտ է վիճակվել տեսնել նրան տեսիլքի մեջ գտնվելիս մոտ հիսուն անգամ։ Ես ներկա եմ եղել, երբ բժիշկները զննում էին նրան այս վիճակում, և ինձ համար հաճելի է վկայել այն, ինչ տեսել և գիտեմ։ Հուսով եմ, որ այս դեպքի փաստերի շարադրանքն անփութորեն չի անտեսվի նրանց պատահական ենթադրությունների պատճառով, ովքեր երբեք չեն տեսել նրան այս վիճակում։

GSAM 204.2Տեսիլքի մեջ մտնելիս նա երեք հիացուցիչ «Փառք» գոչում է, որոնք արձագանքում են՝ երկրորդը և հատկապես երրորդը թույլ, բայց առաջինից ավելի հուզիչ։ Ձայնը նման է ձեզնից բավական հեռավորության վրա գտնվող մեկի ձայնին, որը հենց նոր դուրս է գալիս լսողության սահմանից։ Մոտավորապես չորս-հինգ վայրկյան նա կարծես անգիտակից վիճակում ընկնում է կամ ուժասպառվում է; ապա անմիջապես լցվում է գերբնական ուժով, երբեմն միանգամից ոտքի է կանգնում և շրջում սենյակում: Ձեռքերի և բազուկների հաճախակի շարժումներ կան, որոնք ցույց են տալիս աջ կամ ձախ, երբ գլուխը պտտվում է: Այս բոլոր շարժումները կատարվում են անչափ նրբագեղ կերպով։ Անկախ նրանից, թե որ դիրքում է գտնվում ձեռքը կամ բազուկը, ոչ ոք չի կարող դրանք շարժել։ Նրա աչքերը միշտ բաց են, սակայն նա չի թարթում; գլուխը բարձրացրած է, և նայում է վեր, ոչ թե դատարկ հայացքով, այլ հաճելի արտահայտությամբ, որը նորմալից տարբերվում է միայն նրանով, որ թվում է՝ նա կենտրոնացած նայում է ինչ-որ հեռավոր առարկայի: Նա չի շնչում, սակայն նրա զարկերակը կանոնավոր է: Նրա դեմքի արտահայտությունը հաճելի է, իսկ դեմքի գույնը նույնքան թարմ է, որքան բնական վիճակում:

GSAM 205Դանիելի նկարագրության հետ համեմատած

GSAM 205.1Նրա շնչառության վիճակը, ուժի կորուստը և այն, որ Աստծո հրեշտակը նրան դիպչելիս նա ուժ է ստանում, ամբողջությամբ համընկնում են մարգարե Դանիելի կողմից իր տեսիլքի վերաբերյալ տրված նկարագրության հետ, երբ նա ասում է. «Ուստի ես միայնակ մնացի, տեսա այս մեծ տեսիլքը, և ինձանում ոչ մի ուժ չմնաց, որովհետև իմ գեղեցկությունը իմ մեջ վերածվեց ապականության, և ես ոչ մի ուժ չպահպանեցի»: «Ինչպե՞ս կարող է այս տիրոջ ծառան խոսել իր տիրոջ հետ, որովհետև ինձ մոտ, ահա, միանգամից ոչ մի ուժ չմնաց, և շունչ էլ չմնաց իմ մեջ։ Այնժամ նորից եկավ ու դիպավ ինձ մի մարդու տեսք ունեցող մեկը, և նա ինձ ուժ տվեց ու ասաց. Օ, շատ սիրելի մարդ, մի՛ վախեցիր, խաղաղություն քեզ, քաջ եղիր, այո, քաջ եղիր: Եվ երբ նա ինձ հետ խոսեց, ես ուժ ստացա ու ասացի. Թող Տերս խոսի, որովհետև դու ինձ ուժ տվեցիր»:¹²

GSAM 205ԱԿԱՆԱՏԵՍՆԵՐԻ ՎԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

GSAM 205Մ. Գ. Քելոգ, բժիշկ

GSAM 205.2Ինչ վերաբերում է տիկին Ուայթի վիճակին տեսիլքի ժամանակ, տեղին կլինի ներկայացնել մի քանի ականատեսների հայտարարություններ։ Առաջինը պատկանում է բժիշկ Մ. Գ. Քելոգին, ով հղում է անում առաջին տեսիլքին, որը տեղի է ունեցել Միչիգանում, 1853 թ. մայիսի 29-ին, Լիվինգսթոն շրջանի Թիրոնե քաղաքում կայացած ժողովում։ Նա ասում է՝—

GSAM 206.1«Քույր Ուայթը տեսիլքի մեջ էր մոտ քսան րոպե կամ կես ժամ։ Երբ նա մտավ տեսիլքի մեջ, ներկաներից յուրաքանչյուրը կարծես զգում էր Աստծո զորությունն ու ներկայությունը, և մեզնից ոմանք իսկապես զգացին, որ Աստծո Հոգին հզորապես հանգրվանել է մեր վրա։ Շաբաթ առավոտյան մոտավորապես ժամը իննին մենք աղոթքի և ընկերական ժողովի մեջ էինք։ Եղբայր Ուայթը, հայրս և քույր Ուայթը աղոթել էին, իսկ ես այդ պահին աղոթում էի։ Ոչ մի հուզմունք, ոչ մի ցուցադրություն չկար։ Այնուամենայնիվ, մենք ջերմորեն աղոթում էինք Աստծուն, որ օրհնի ժողովը Իր ներկայությամբ և օրհնի Միչիգանի գործը։ Երբ քույր Ուայթը հնչեցրեց այդ հաղթական գոչումը՝ “Փառք! փ-ա-ռ-ք-! փ-ա-ռ-ք-!”, որը դուք բազմիցս լսել եք, երբ նա մտնում է տեսիլքների մեջ, եղբայր Ուայթը ոտքի ելավ և տեղեկացրեց ներկաներին, որ իր կինը տեսիլքի մեջ է։ Նրա տեսիլքների բնույթը և այն, որ տեսիլքի ժամանակ նա չի շնչում, ներկայացնելուց հետո նա հրավիրեց ցանկացողներին մոտենալ և զննել նրան։ Բժիշկ Դրամմոնդը, ով բժիշկ էր և միևնույն ժամանակ Առաջին օրվա ադվենտիստ քարոզիչ, և ով (նրան տեսիլքի վիճակում տեսնելուց առաջ) հայտարարել էր, որ նրա տեսիլքները մագնիսական ծագում ունեն և որ ինքը կարող է նրան տեսիլք պարգևել, առաջ եկավ, և մանրակրկիտ զննությունից հետո դեմքը շատ գունատվեց, և նկատեց. “Նա չի շնչում!”

GSAM 206.2«Ես լիովին վստահ եմ, որ նա այդ պահին, տեսիլքի մեջ գտնվելիս, չի շնչել, ինչպես նաև մի քանի այլ դեպքերում, երբ ես ներկա եմ եղել։ Տեսիլքից դուրս գալը նույնքան նկատելի էր, որքան մեջ մտնելը։ Տեսիլքի ավարտի առաջին նշանը նրա շնչառության նորից սկսվելն էր։ Նա իր առաջին շունչը քաշեց խորը, երկար ու լիովին՝ այնպես, որ պարզ էր դառնում, որ նրա թոքերը ամբողջությամբ դատարկ էին եղել օդից։ Առաջին շնչառությունից հետո մի քանի րոպե անցավ մինչև նա վերցրեց երկրորդը, որը լցրեց թոքերը ճիշտ նույն կերպ, ինչպես առաջինը; ապա երկու րոպե դադար, և երրորդ ներշնչում, որից հետո շնչառությունը դարձավ բնական։» Ստորագրված՝ «Մ. Գ. Քելոգ, բժիշկ, Բեթլ Քրիկ, Միչ., դեկտեմբերի 28, 1890 թ.»

GSAM 207Ֆ. Ս. Քասլ

GSAM 207.1Մենք ներկայացնում ենք հետևյալ հայտարարությունը մի անձի կողմից, որը 1853 թ. ամռանը Վերմոնտի Սթոու քաղաքում տեսիլքի ժամանակ ներկա էր տիկին Ուայթի բժշկական զննությանը։ Նա ասում է՝—

GSAM 207.2«Բժիշկը ներկա էր և կատարեց նրա զննություն այնպես, ինչպես դա թելադրում էին նրա իմացությունն ու գիտելիքները, որպեսզի պարզեր երևույթի պատճառը։ Մի վառված մոմ մոտեցրին նրա աչքերին, որոնք լայն բացված էին; աչքի ոչ մի մկան չշարժվեց։ Այնուհետև նա ստուգեց նրա զարկը և շնչառությունը, և շնչառություն չկար։ Արդյունքում նա համոզվեց, որ դա չի կարող բացատրվել բնական կամ գիտական սկզբունքներով։» Ստորագրված՝ «Ֆ. Ս. Քասլ»։

GSAM 207Դ. Հ. Լամսոն

GSAM 207.3Հաջորդ վկայությունները վերաբերում են մի քննությանը, որը կատարվել է, երբ տիկին Ուայթը տեսիլքի մեջ էր, ժողովի ընթացքում, որը տեղի է ունեցել հովիվ Ջեյմս Ուայթի տանը՝ Մոնրո փողոցում, Ռոչեսթեր, Նյու Յորք, 1854 թ. հունիսի 26-ին:—

GSAM 207.4«Ես այն ժամանակ տասնյոթ տարեկան էի։ Թվում է, թե գրեթե լսում եմ նրա արտասանած “Փ-ա-ռ-ք” հուզիչ գոչյունները։ Այնուհետև նա մեղմորեն իջավ հատակին՝ ոչ թե ընկնելով, այլ աստիճանաբար նստելով, և մի օգնականի գրկում հենվեց։ Եկան երկու բժիշկ՝ մեկը տարեց, մյուսը երիտասարդ։ Եղբայր Ուայթը շատ էր ցանկանում, որ նրանք մանրակրկիտ զննեն քույր Ուայթին, ինչը նրանք արեցին։ Բերեցին հայելի, և նրանցից մեկը բռնեց այն նրա բերանի վերևում, երբ նա խոսում էր, սակայն շատ շուտով նրանք հրաժարվեցին դրանից և ասացին. “Նա չի շնչում”։ Այնուհետև, երբ նա խոսում էր, նրանք մանրակրկիտ զննում էին նրա կողերը՝ խորը շնչառության որևէ նշան գտնելու համար, սակայն ոչինչ չգտան։ Երբ նրանք ավարտեցին զննության այս մասը, նա վեր կացավ ոտքի՝ դեռևս տեսիլքի մեջ, բարձր պահելով Աստվածաշունչը, թերթելով այն մի հատվածից մյուսը և ճիշտ մեջբերումներ անելով, թեև նրա աչքերը նայում էին վեր՝ գրքից հեռու։

GSAM 208.1«Նա տեսիլք ուներ յոթ վերջին պատուհասների մասին։ Հետո նա տեսավ սրբերի հաղթանակը, և նրա հաղթական գոչյունները կարծես հիմա էլ լսում եմ։ Այս փաստերի մասին ես ազատորեն վկայում եմ։» Ստորագրված՝ «Հովիվ Դ. Հ. Լամսոն, Հիլսդեյլ, Միչ., 1893 թ. փետրվարի 8»։

GSAM 208Տիկին Դրուսիլա Լամսոն

GSAM 208.2Մեկ այլ վկայություն նույն բժշկական զննության վերաբերյալ ներկայացնում է տիկին Դրուսիլա Լամսոնը, հովիվ Լամսոնի զարմիկի այրի կինը և Նյու Յորքի Քլիֆթոն Սփրինգսի առողջարանի տնտեսուհին։ Խոսելով 1854 թ. հունիսի 26-ի հանդիպման մասին, նա ասում է՝—

GSAM 208.3«Հիշում եմ ժողովը, երբ կատարվեց փորձարկումը, այսինքն՝ ստուգելու այն, ինչ եղբայր Ուայթը հաճախ էր ասում, որ քույր Ուայթը տեսիլքի ժամանակ չի շնչում, սակայն չեմ հիշում այն բժշկի անունը, որը ներկա էր.... Դա պետք է լիներ դոկտոր Ֆլեմինգը, քանի որ նա այն բժիշկն էր, որին երբեմն խորհրդատվության համար էին կանչում։ Սակայն նա այժմ մահացած է։ Կարող եմ ասել այսքան, որ փորձարկումը կատարվեց, և հայելու վրա շնչառության որևէ նշան չէր երևում։» Ստորագրված՝ «Դրուսիլա Լամսոն, Քլիֆթոն Սփրինգս, Նյու Յորք, 1893 թ. մարտի 9»։

GSAM 208.4Մեկ այլ վկայություն նույն վերոհիշյալ առիթին ներկա գտնված մեկի կողմից՝

GSAM 208Դեյվիդ Սիլի

GSAM 208.5«Սա վկայում է, որ ես կարդացել եմ վերոհիշյալ վկայությունները Դեյվիդ Լամսոնի և տիկին Դրուսիլա Լամսոնի կողմից, որոնք վերաբերում են բժշկի հայտարարությանը, երբ նա զննում էր տիկին Է. Գ. Ուայթին, երբ վերջինս տեսիլքի մեջ էր, 1854 թ. հունիսի 26-ին։ Ես ներկա էի այդ հանդիպմանը և ականատես էի զննությանը։ Ես համաձայն եմ եղբայր և քույր Լամսոնների ներկայացրածի հետ և ավելացնում եմ, որ քննությունը կատարել են դոկտոր Ֆլեմինգը և մեկ այլ երիտասարդ բժիշկ։ Երբ տիկին Ուայթը, ինչպես նրանք նշել են՝ մեջբերելով Սուրբ Գրքի տեքստերը, ոտքի ելավ, դոկտոր Ֆլեմինգը խնդրեց մի վառված մոմ։ Նա մոմը հնարավորինս մոտ պահեց նրա շուրթերին՝ չվառելու համար և ուղիղ նրա շնչառության գծով, եթե նա շնչեր։ Լույսի բոցը անգամ մի փոքրիկ թրթռոց չունեցավ։ Այնուհետև բժիշկը ընդգծված ձայնով ասաց. “Սա վերջնականապես հաստատում է՝ նրա մարմնում շունչ չկա”»։ Ստորագրված՝ «Դեյվիդ Սիլի, Ֆայեթ, Այովա, 1897 թ. օգոստոսի 20»։

GSAM 209Պարոն և տիկին Ա. Ֆ. Ֆաուլեր

GSAM 209.1Հետևյալ հայտարարությունները վերաբերում են մի քննությանը, որը կատարվել է, երբ տիկին Ուայթը տեսիլքի մեջ էր Վոլդրոնի դահլիճում, Հիլսդեյլ, Միչիգան, 1857 թ. փետրվարին։ Դոկտոր Լորդը, Հիլսդեյլի բժիշկ, ով ուներ հիսուն տարվա պրակտիկա, կատարեց չափազանց մանրակրկիտ քննություն, որի վերաբերյալ ես ներկայացնում եմ հետևյալ վկայությունները՝—

GSAM 209.2«Մենք ներկա էինք, երբ (1857 թ. փետրվարին) քույր Է. Գ. Ուայթը տեսիլք ունեցավ Վոլդրոնի դահլիճում, Հիլսդեյլում։ Դոկտոր Լորդը զննություն անցկացրեց և ասաց. “Նրա սիրտը բաբախում է, բայց շնչառություն չկա։ Կյանք կա, բայց թոքերի գործունեություն չկա; ես չեմ կարող բացատրել այս վիճակը”»։ Ստորագրված՝ «Ա. Ֆ. Ֆաուլեր, տիկին Ա. Ֆ. Ֆաուլեր, Հիլսդեյլ, Միչ., 1891 թ. հունվարի 1»։

GSAM 209Ս. Ս. Գլովեր

GSAM 209.3Ահա ներկայացվում է նույն տեսիլքի վերաբերյալ մեկ այլ հայտարարություն՝—

GSAM 209.4«Ես ներկա էի, երբ քույր Ուայթը ունեցավ վերոհիշյալ տեսիլքը Վոլդրոնի դահլիճում, Հիլսդեյլում։ Վերոհիշյալ հայտարարությանը հավելյալ, ես լսեցի բժշկին ասել, որ քույր Ուայթի տեսիլքի վիճակը “իր գիտելիքներից վեր է”։ Նա նաև ասաց. “Այստեղ ինչ-որ գերբնական բան կա”։» Ստորագրված՝ «Ս. Ս. Գլովեր, Բեթլ Քրիկ, Միչ., հունվարի 19, 1891 թ.»

GSAM 209Պարոն և տիկին Քարպենթեր

GSAM 209.5Ահա նույն դեպքի վերաբերյալ երրորդ հայտարարությունը՝

GSAM 209.6«Սա վկայում է, որ մենք ներկա էինք Վոլդրոնի դահլիճում, Հիլսդեյլ, Միչիգան, 1857 թ. փետրվարին, երբ տիկին Է. Գ. Ուայթը տեսիլք ունեցավ, և այդ վիճակում նրան զննում էր դոկտոր Լորդը, և մենք լսեցինք նրա հրապարակային հայտարարությունը տվյալ դեպքի վերաբերյալ, ինչպես վերևում ներկայացվել է եղբայր և քույր Ֆաուլերների կողմից։» Ստորագրված՝ «Վ. Ռ. Քարպենթեր, Էլիզա Քարպենթեր, Նոբլսվիլ, Ինդիանա, 30 օգոստոս, 1891 թ.»

GSAM 210Դ. Թ. Բորդո

GSAM 210.1Ձեր ուշադրությունն այժմ հրավիրվում է մի փորձի վրա, որը կիրառվեց, երբ տիկին Ուայթը տեսիլքի մեջ էր Բաքս Բրիջում, Սենթ Լորենս շրջանում, Նյու Յորք նահանգում՝ —

GSAM 210.2«1857 թ. հունիսի 28-ին ես առաջին անգամ տեսա քույր Էլեն Գ. Ուայթին տեսիլքի մեջ։ Ես չէի հավատում տեսիլքներին, սակայն մի հանգամանք, որ կարող եմ նշել մյուսների հետ միասին, համոզեց ինձ, որ նրա տեսիլքները Աստծո կողմից էին։ Իմ միտքը հանգստացնելու համար՝ պարզելու, շնչո՞ւմ էր նա, թե ոչ, ես նախ ձեռքս դրեցի նրա կրծքավանդակին բավականաչափ երկար ժամանակ, որպեսզի համոզվեմ, որ թոքերի բարձրացումն ու իջեցումը ոչ մի կերպ չէր տարբերվում այն բարձրացումից, որը կլիներ, եթե նա մեռած լիներ։ Այնուհետև ես ձեռքս դրեցի նրա բերանի վրա, փակելով նրա քիթը բութ մատիս ու ցուցամատիս արանքում, այնպես, որ նրա համար անհնարին էր արտաշնչել կամ ներշնչել օդ, նույնիսկ եթե նա ցանկանար դա անել։ Ես մոտ տասը րոպե նրան այսպես պահեցի ձեռքով՝ բավականաչափ երկար, որպեսզի սովորական պայմաններում խեղդվեր; սակայն այս փորձությունը նրա վրա ոչ մի կերպ չազդեց։ Այս հրաշալի երևույթին ականատես լինելուց ի վեր ես անգամ չեմ կասկածել նրա տեսիլքների աստվածային ծագմանը։» Ստորագրված՝ «Դ. Թ. Բորդո, Բեթլ Քրիկ, Միչ., 1891 թ. փետր. 4»։

GSAM 210Ոգեհարց մեդիում-բժիշկը փորձարկում է տեսիլքը

GSAM 210.3Ես կհիշատակեմ մեկ այլ բժշկական զննություն, որին ականատես եղա 1861 թ. հունվարի 12-ին Միչիգանի Սենթ Ջոզեֆ շրջանի Փարկվիլ քաղաքում։

GSAM 210.4Ադվենտիստական ժողովարանում հավաքված մեծ ժողովի առջև տիկին Ուայթի կողմից արված հորդորի ավարտին Աստծո օրհնությունը արտառոց չափով իջավ նրա վրա, և նա, աթոռին նստած, տեսիլքի մեջ ընկավ։ Այնտեղ ներկա էր դոկտոր Բրաունը, ֆիզիկապես առողջ ու ուժեղ, ոգեհարց մեդիում։ Նա ասել էր, որ նրա տեսիլքները նույնն են, ինչ մեդիումությունը, և որ եթե նա մեկը ունենար այնտեղ, որտեղ ինքը գտնվում էր, կարող էր նրան դուրս բերել դրանից մեկ րոպեում։ Հրավեր տրվեց ցանկացողներին առաջ գալ և քննությամբ համոզվել նրա վիճակի մասին, երբ նա տեսիլքի մեջ էր։ Բժիշկը մոտեցավ, սակայն դեռ զննության կեսը չավարտած՝ մահացու գունատվեց և սկսեց դողալ կաղամախու տերևի պես։ Հովիվ Ուայթը հարցրեց. «Բժիշկը կհայտնի՞ նրա վիճակը»։ Նա պատասխանեց. «Նա չի շնչում», և արագորեն շտապեց դեպի դուռը։ Դռան մոտ գտնվողները, որոնք տեղյակ էին նրա պարծենալուց, ասացին. «Վերադարձիր և արա այն, ինչ խոստացել էիր. հանի՛ր այդ կնոջը տեսիլքից»։ Մեծ հուզմունքով նա բռնեց դռան բռնակը, սակայն նրան թույլ չտվեցին բացել այն, մինչև դռան մոտ գտնվողները չհարցրին. «Բժիշկ, ի՞նչ է պատահել»: Նա պատասխանեց. «Միայն Աստված գիտի. թույլ տվեք ինձ դուրս գալ այս տնից», և դուրս եկավ։

GSAM 211.1Պարզ էր, որ այն ոգին, որը նրա վրա որպես մեդիում ազդում էր, ոչ ավելի հանգիստ էր տիկին Ուայթին տեսիլքի մեջ կառավարող զորության ներկայության մեջ, քան դիվահարները Փրկչի օրերում, որոնք հարցրին. «Դու եկել ես այստեղ մեզ տանջելու ժամանակից առաջ՞»¹³

GSAM 211.2Այս հանգամանքում նկատվում է նմանություն մարգարե Դանիելի փորձառության մեջ արձանագրվածի հետ։ Երբ նա Տիրոջ Հոգու միջոցով տեսիլքի մեջ մտավ, ներկա գտնվող քաղդեացիները՝ հեթանոսներ, որոնք չէին ճանաչում այդ Հոգուն, մեծապես սարսափեցին և «փախան թաքնվելու համար»։¹⁴

GSAM 211Օրիորդ Հարմոնին հրահանգվել է պատմել իր տեսիլքները

GSAM 211.3Նրա առաջին տեսիլքից մոտ մեկ շաբաթ անց, հոր տանը կայացած ժողովի ժամանակ, օրիորդ Հարմոնն ունեցավ երկրորդ տեսիլք, որի մեջ նրան հրամայվեց հայտնել ուրիշներին այն, ինչ իրեն էր հայտնվել։ Նա մեծ երկմտության մեջ էր, թե ինչպես կարող է կատարել Տիրոջ հրամանը։ Նրա առողջությունը այնքան թույլ էր, որ նա իրականում մարմնական տառապանքներ էր կրում, և, ըստ երևույթին, նրան մնացել էր ապրելու միայն կարճ ժամանակ։ Նա ընդամենը տասնյոթ տարեկան էր, փոքրահասակ ու թույլ, հասարակության հետ շփվելու փորձ չուներ և բնավորությամբ այնքան ամաչկոտ ու փակված էր, որ նրա համար ցավոտ էր անծանոթների հետ հանդիպելը։ Նա ջերմորեն աղոթում էր մի քանի օր և մինչ ուշ գիշեր, որ այս բեռը հեռացվի և դրվի մեկ ուրիշի վրա, ով ավելի ընդունակ է այն կրելու։ Բայց պարտքի լույսը երբեք չփոխվեց, և հրեշտակի խոսքերը անընդհատ հնչում էին. «Հայտնի՛ր մյուսներին այն, ինչ ես հայտնեցի քեզ»։

GSAM 212.1Այս խառնաշփոթ մտավոր վիճակում օրիորդ Հարմոնը մասնակցեց հոր տանը կազմակերպված մեկ այլ ժողովին։ Այս ժողովում ներկաները բոլորը միաբանեցին նրա համար ջերմ աղոթքով, և նա կրկին իրեն նվիրեց Տիրոջը՝ պատրաստ զգալով ծառայել Նրա փառքի համար։ Աղոթելիս այն խիտ խավարը, որը պատել էր նրան, ցրված եղավ, և ինչպես նա հետագայում ասաց, մի պայծառ լույս՝ կրակի գնդակի նման, եկավ դեպի նրան, և երբ այն ընկավ նրա վրա, նրա ուժը վերացավ, և նա կարծես գտնվում էր Հիսուսի ու հրեշտակների ներկայության մեջ։ Նորից կրկնվեց. «Հայտնի՛ր ուրիշներին այն, ինչ ես քեզ հայտնեցի»: Նա պատմեց, որ ջերմորեն աղաչել է, որ եթե ստիպված լինի գնալ և պատմել այն, ինչ Տերը նրան ցույց էր տվել, ապա չհպարտանա: Այնուհետև մի հրեշտակ հայտնեց նրան, որ նրա աղոթքը լսվել է, և եթե նա հպարտանալու վտանգի տակ հայտնվի, կհիվանդանա։ Հրեշտակը նրան ասաց. «Եթե դուք հավատարմորեն փոխանցեք ուղերձը և մինչև վերջ համբերեք, կուտեք կյանքի ծառի պտուղը և կխմեք կյանքի ջրերի գետից»։

GSAM 212Օրիորդ Հարմոնի այցելությունը Փոլանդ, Մեյն

GSAM 212.2Օրիորդ Հարմոնին ցույց էին տվել, որ նա պետք է գնա Մեյնի Փոլանդ քաղաք և պատմի իր տեսիլքը։ Այս երրորդ տեսիլքից մեկ օր անց, բոլորի համար անսպասելի, նրա քրոջ ամուսինը եկավ հոր տան դռան մոտ և առաջարկեց նրան տանել Փոլանդ։ Այստեղ նա անցկացրեց ժողով, որի ընթացքում պատմեց տեսիլքը։ Հեյզեն Ֆոսը,¹⁵ հուսահատված, չէր համոզվում ծառայությանը ներկա գտնվելու, սակայն դռան դրսի մոտ ականջը դրած՝ նա լսեց, թե ինչպես է Հարմոնը պատմում իր տեսիլքը, և ասաց. «Նրա պատմած տեսիլքը նման է ինձ ցույց տրվածին այնպես, ինչպես երկու մարդ կարող են նույն բանը նկարագրել»: Հաջորդ առավոտ նա անսպասելիորեն հանդիպեց օրիորդ Հարմոնին և ասաց նրան. «Հավատարիմ եղիր կրելու բեռը և հաղորդելու Տիրոջ կողմից քեզ տրվելիք վկայությունները, և Աստված քեզ չի լքի»: Մյուսներին նա ասաց. «Սա այն գործիքն է, որի վրա Տերը դրել է այս բեռը»: Նա անշուշտ պետք է իմանար, քանի որ տեսել էր այդ անձին տեսիլքում, որտեղ նրան ասվել էր, որ բեռը «նրանից վերցվել է»:

GSAM 213.1Այդ պահից սկսած՝ օրիորդ Հարմոնի գործը Նոր Անգլիայի նահանգներում տեղից տեղ շրջելն էր՝ պատմելով, թե ինչ էր նրան ցույց տրվել։ Որոշ դեպքերում տեսիլքի մեջ նրան ասում էին, թե ուր գնա, ինչպես նաև՝ ինչ դժվարությունների կհանդիպի։ Նրա ուղերձները, հատկապես, հանդիմանանքներ էին նրանց համար, ովքեր շեղվում էին Քրիստոսի հոգևոր գալստի ուսմունքի մեջ, և բոլորին հորդորում էին ամուր մնալ անցյալի փորձառությանը։

GSAM 213.2Նա իր փորձառության մասին ասում է. «Ոմանք ամբողջությամբ հրաժարվում էին աշխատանքից և եկեղեցուց հեռացնում էին բոլոր նրանց, ովքեր չէին ընդունում իրենց տեսակետը այս հարցում.... Աստված ինձ հայտնեց այս սխալները տեսիլքի մեջ և ուղարկեց իր սխալվող զավակների մոտ՝ դրանք հայտնելու համար; սակայն նրանցից շատերը ամբողջությամբ մերժեցին ուղերձը և մեղադրեցին ինձ աշխարհին հարմարվելու մեջ։ Մյուս կողմից, անվանական ադվենտիստները ինձ մեղադրում էին ֆանատիզմի մեջ, և ինձ սուտ, իսկ ոմանք՝ չարաբար, ներկայացնում էին որպես այն ֆանատիզմի առաջնորդ, որը ես իրականում աշխատում էի վերացնել»։¹⁶ Այս մասին մենք ավելի լիովին կիմանանք հաջորդ գլխում։