Kapitali 23 — Peqqissutsimut suliffeqarfiit
GSAM 358.1“Asasara, tarnikkut ajunngitsumik ingerlannerit assigalugu, sutigut tamatigut ajunngitsumik ingerlallutillu peqqissuunissat kissaatigaara.”1
GSAM 358.2Sabbatimi, juunip 6-anni 1863, Elderi White nulianilu Otsego-mi, Michiganimi, Elderit Cornellip Lawrence-llu aaqqissugaanni tupermi ataatsimiinnermut peqataapput. Tassani Arnaq White takorruukkamik tunineqarpoq, tassuuna peqqissutsimik iluarsartuussineq pillugu paasisaqartinneqarluni. Tamatuma kingorna peqqissuseq peqqinnartumillu inuuneq pillugit allaaserisat Misissuinermut nalunaarummi saqqummersinneqartalerput, arnarlu peqqissuseq pillugu imminut saqqummersinneqartut allattalerpai. Taakku ilaat Nalunaajaaneq nr. 11-mi kiisalu atuakkami Qanoq inuussanerluni-mik qulequtalimmi saqqummerput.
GSAM 358.3Peqqinnartumik inuuneq taassumalu timikkut, eqqarsartaatsikkut anersaakkullu ineriartornermut eqqortumik atassuteqarnera inuit erseqqissumik saqqummiiffigineqarput. Misissuinermut nalunaarummi oktobarip 25-anni 1864 saqqummersumi Elderi J. N. Andrews tamanna pillugu siunnersuutinik pingaarutilinnik makkuninnga saqqummiussivoq:—
GSAM 358J. N. Andrews peqqinnartumik inuuneq pillugu
GSAM 358.4“Nerisassat ajoqutaasut tamaasa atorunnaarsinnissaat, ajoqersuutillu pitsaasut Guutimullu ilerasuuteqannginnissamik pingaartitsineq malillugit ingasaassinaveersaartumik inuunissaq, peqqissutsimut pingaarnerpaat ilagaat. Timivut Anersaap Illernartup naalaffigai. Timitsigut anersaakkullu taanna ilumut naalannarsissagutsigu, timitta nukingisa tamakkiisumik pigiinnarnissaat qanoq pisariaqaatigaa! Qujanaq Guutimut tamanna maanna inuiattatsinnut immikkut saqqummiunneqarmat. Peqqissuseq nukittussuserlu pigisatta naleqarnerpaat ilagaat, annikilliornartullu nalaani pisussanik annertuunik takunnittussanut pingaaruteqarluinnarput.”
GSAM 359.1Biibili naapertorlugu peqqissutsimik paarinninneq kristumiullu ingasaassinaveersaarnerat Misissuinermut nalunaarummi allaaserisatigut kisiat siuarsarneqanngillat, aammali oqaluussisutta siuarsarpaat.
GSAM 359.2Maajip 20-anni 1866 Ataatsimut ataatsimeersuarnermi Arnaq White aqqutigalugu ilitsersuut una tunniunneqarpoq (taannalu aamma Nalunaajaaneq nr. 11-miippoq):—
GSAM 359Peqqissutsimut suliffeqarfimmik pilersitsisoqassaaq
GSAM 359.3“Takutinneqarpunga naalliuuteqartunut, nappaatinillu pinaveersaartitsisinnaaqqullutik timiminnik qanoq paarinninnissamik ilikkagaqarusuttunut angerlarsimaffimmik pilersitsisariaqartugut....
GSAM 359.4“Upperinngitsut suliffeqarfimmut nappaatinik iluatsittumik katsorsaanissamut tunniussimasumut, nakorsanillu sabbatimik maleruaasunik ingerlanneqartumut ornigukkunik, toqqaannartumik sallusuissummit sunnerneqalissapput. Inuiattatsinnik upperisavitsinnillu ilisarisaqalerunik, paasisimasaqannginnertik pissutigalugu akerliunertik qimassavaat, ajunngitsumillu isumaqarfiginnilerlutik. Taama sallusuissummit sunnerneqalerunik, ilaat timikkut sanngiilliornerminnit oqilisaaffigineqaannassanngillat, aammali tarniminnut ajortimit napparsimasunut mamissaammik katsorsaatissamik nassaarumaarput.
GSAM 359Inernerisassat siulittuutigineqarnerat
GSAM 359.5“Napparsimasut silatusaartumik katsorsarneqarnermikkut peqqissinerullutik inuuneq nuannaarutigisaleraangamikku, peqqissileqqinnerminnut ikiuussimasunut tatiginnittalerput. Uummataat qujamasunnermik immerneqartarput, sallusuissutillu naatsiiassartaa ajunngitsoq tassani inissarsipallannerussaaq, ilaatigullu inuussutissinneqarluni, naajartorluni Guutip naalannaatissaanik inerititaqassalluni. Tarneq naleqangaartoq ataasiinnaq taama annaanneqartoq, suliffeqarfimmik taamaattumik pilersitsinissamut aningaasat pisariaqartinneqartut tamaasa sinnerlugit naleqassaaq....
GSAM 359.6“Ilaat peqqissillutik imaluunniit annertuumik iluaqutisillutik aallarunik, upperisatta sumiiffinni nutaani ilisarisimaneqalernissaanut iluaqutaassapput, sallusuissutillu erfalasua nappassallugu sumiiffinni siornatigut iserfigineqarsinnaasimanngitsuni, inuit peqqissiumallutik inuiattatsinnilu najukkallarnermikkut paasisimasaqannginnermik tunngaveqartumik akerliunertik siullermik qimassimanngitsuugunikku.”
GSAM 360.1Inuiattatta katersuussimasut isumaqatigiillutik taasinermikkut aalajangerpaat, periarfissaqaleriarpat peqqissutsimut suliffeqarfik Battle Creekimi imaluunniit taassuma eqqaani ammarneqassasoq, nakorsallu H. S. Lay-p nakorsaanermut tunngasut aqussagai. Taanna siusinnerusukkut nakorsatut ilinniarsimanermi saniatigut kangiani imermik katsorsaavimmi ukioq ataaseq sinnerlugu najugaqarsimavoq, nappaatinik imermik katsorsaanermut periutsit ilinniarlugit.
GSAM 360Peqqissarfissamut nunaminertaq pisiarineqarpoq
GSAM 360.2Taamani suliffeqarfimmik taamaattumik pilersitsinissaq suliniutitut annertuutut isikkoqarpoq; inernerisassaa pillugu nalunaajaaneq tamanna qiimmassaataasoqarsimanngitsuuppat, sulinerup aallartinnissaa kinguartinneqarsimassagaluarpoq. Kinguartitsisoqarnanili, ataatsimeersuarnerup naammassinerata kingorna ullut ikittuinnaat qaangiuttut, eqqartuussisup Gravesip illua inissaqarluartoq, taassuma Battle Creekip kitaani najugaqarfia kusanartoq, nunaminertaq 8 akkerinik annertussusilik ilanngullugu pisiarineqarpoq. Illu taanna atasumik marlunnik quleriilimmik erngertumik allineqarpoq, uffarfittut atorneqartussamik. Illuni taakkunani Peqqissutsimik iluarsartuussinermut suliffeqarfik ammarneqarpoq.
GSAM 360.3Misissuinermut nalunaarummi juunip 19-anni 1866 saqqummersumi suliffeqarfimmi aktianik pisinissamut tamanut siullermeertumik kajumissaarisoqarpoq. Aviisip saqqummersitaani tassani aamma nalunaarutigineqarpoq, Battle Creekimi, Michiganimi, aamma Olcottimi, N.Y.-mi, ilagiit katillugit $2,625-nik aktianik pisinissaminnut neriorsuuteqareersimasut, tassa aktiat 105-t, ataaseq $25-lik. Michiganip naalagaaffiani peqqissutsimut suliffeqarfinnik ingerlatsinermut ingerlatseqatigiiffimmik pilersitsinissamut inatsiseqanngimmat, pigisat piffissap ilaani paarineqartussanngorlugit tigummineqarput, ingerlatseqatigiiffimmik inatsisit naapertorlugit pilersitsisoqarsinnaalersinnagu.
GSAM 360Peqqissuseq pillugu atuagassiaq aallartinneqarpoq
GSAM 360.4Aqutsisut aamma aggustip aallaqqaataani peqqissuseq pillugu qaammammut atuagassiamik saqqummersitsisalernertik aallartippaat, quppernernik 16-inik ungalulinnillu atuagassiatut iluseqartumik. Taanna Peqqissutsimik iluarsartuussisoq-mik taaguuteqarpoq. Atuagassiaq taanna suli saqqummersinneqartarpoq, maanna Peqqissuseq pitsaasoq-mik taaguuteqarluni, maannalu silarsuarmi peqqissuseq pillugu atuagassiani siuttuuvoq. Atuagassiap peqqissutsimut ingasaassinaveersaarnermullu tunngaviit sammigiinnarnagit, aammali peqqissutsimut suliffeqarfiup ussassaarutigineqarneranut iluaqutaavoq. Taanna septembarip 5-anni 1866 napparsimasunut najugaqartunullu pisortatigoortumik ammarneqarpoq. Taamaalilluni, inuiattatsinnut suliaq siullermeertumik eqqaaneqarmat qaammatit sisamat suli qaangiutinngitsut, suliffeqarfik pisiarineqareerlunilu atortulersorneqareerlunilu ingerlalersimavoq; aktianillu pisinissamut $11,000-nik neriorsuisoqarsimavoq, taakkulu ilarpassui akilerneqareersimallutik.
GSAM 361Nakorsaanermut ingerlatseqatigiiffik pilersinneqarpoq
GSAM 361.11866-67-ip ukiuani Michiganip inatsisartuisa inatsit akuersissutigaat, taanna naapertorlugu peqqissutsimut suliffeqarfimmik ingerlatsinermut ingerlatseqatigiiffimmik pilersitsisoqarsinnaalluni. Maajip 17-anni 1867 tamanna pivoq, malittarisassat akuersissutigineqarput, illut nunaminertallu pigisallu allat eqqortumik qinigaasunut siulersuisunut tunniunneqarlutik. Ulloq taanna tikillugu aktianik pisinissamut neriorsuutigineqartut katillutik $26,100-upput; taakkunannga $18,264.87 akilerneqarsimallutik. Suliffeqarfik piginnaaneqarluartunik nakorsaqarlunilu ikiorteqarpoq, illullu napparsimasunik ulikkaangajapput. Taakkunannga arlallit upperisatsinnut ilanngutereersimapput, suliffeqarfimmut tikinnermik kingorna inuiattatsinnik sallusuissummillu ilisarisaqarsimagamik.
GSAM 361Peqqinnartumik atisaqarneq
GSAM 361.2Piffissani tamani nunanilu tamani inuup uummataa pissusissamisoortoq silarsuarmit, taassumalu inuunermi makitasuussusianit, sianiilliornerinit atisalersoriaasianillu sunnerneqarsinnaasarpoq. Ukioq 1863, nunatsinni peqqissutsimut atisanullu tunngasut Arnaq White-mut takutinneqarfiat, allaanerunngilaq. Tamanna takuneqarsinnaavoq arnat taamani atisaasa iluanni ammalortunik kaavittortalersuinermik atisalersoriaatsimut tiguartinnerisigut; taakku angissusii pissutigalugit arnarpassuit silaannarmik pullattat killormut saatinneqartut iluanni pisuttutut isikkoqartarput. Piffissap tamatuma missaani atisalersoriaatsit ingasattut allat marluk saqqummiunneqarput, oqallinnermik annertuumillu pilersitsillutik. Taakku naatsumik eqqaaneqarnerat, immaqa, Arnaq Whitep atisat pillugit nalunaajaaneranik, Ilagiinut Nalunaajaaneq nr. 10-miittumik, atuartup pitsaanerusumik paasinninnissaanut piareersaataassaaq.
GSAM 362Atisalersornermi ingasaassinerit assuarineqarput
GSAM 362.1Ingasattut siullersaat tassaavoq arnat atisaasa tunuisa nunakkut kalinneqartussamik tallineqartarnerat, tommit qulit aamma yaardip affaa akornanni imaluunniit suli takinerusumik, atisallip kissaatigisaa naapertorlugu. Taakku nunamut kalitittuaannarneqartarsimapput, angutillu “aqqusinernik sanigutit”-nik taagortarlugit. Ingasattut aappaat akerlianik iluinnarmik isikkoqarpoq, angutit atisaannut sapinngisamik assingunerpaajulluni. Atisalersoriaaseq taanna niviarsiap Bloomerip malinnittaasa atulerpaat, taamaammallu “Bloomerip atisalersoriaasia”-nik taaneqarluni. Kingusinnerusukkut taaguut “Amerikamiut atisalersoriaasiat”-nut allanngortinneqarpoq. Atisalersoriaatsimik taassuminnga illersuisut sumiiffinni assigiinngitsuni ataatsimeersuartarput, qatanngutittalu arnat ilarpassui taassuminnga atuinissaq tapersersorpaat. Ilaat atulerpaat.
GSAM 362Atisat pillugit nalunaajaaneq
GSAM 362.2Arnaq White-mut atisat pillugit takutinneqartut eqqarsaatigalugit, Nalunaajaaneq nr. 11-mit immikkoortut ikittunnguit issuassavakka:—
GSAM 362.3“Guutip innuttaai aalajaatsut tassaapput silarsuup qaamanera nunallu tarajua, eqqaamajuartariaqarpaallu sunniuteqarnertik naleqartoq. Atisat ingasaalluni takisuut ingasaalluni naatsunut taarsissagaluarunikkit, sunniuteqarnertik annertuumik aserussagaluarpaat. Upperinngitsut, ikiorlugillu Guutip Savaaraanut ornigutsinniagassaraluatik, maajuginnilissagaluarput. Arnat atisaat peqqissutsimut tunngasut eqqarsaatigalugit amerlasuutigut pitsanngorsarneqarsinnaapput, isiginnittup maajugilissutigisaanik annertutigisumik allanngortinnagit.
GSAM 362Atisalersorneq iluarsartuunneqartoq
GSAM 362.4“Timi sukaterutinik soqqarnillu minnerpaamilluunniit sukaterneqartariaqanngilaq. Atisat tamakkiisumik iluaqquttuusariaqarput, puak uummallu peqqinnartumik sulisinnaaqqullugit. Atisaq kammip qullaata ataanut annikitsumik killittariaqarpoq, kisianni assammik kivinneqartariaqarani pisuinnaat aqquserngisa aqquserngillu ipertereqqajaasaannut attuuttannginnissaanut naammattumik naatsuussalluni. Atisaq suli naannerusoq, arnat angerlarsimaffimmi sulineranni, pingaartumillu avataani annertunerusumik annikinnerusumilluunniit sulisariaqartunut, naleqquttuullunilu atoruminarneqarlunilu peqqinnassaaq.
GSAM 363Timip ilaa tamarmik naligiimmik atisalersorneqassapput
GSAM 363.1“Atisaq qanorluunniit takitigigaluarpat, arnat niui angutit niuisa assinganik tamakkiisumik atisalersorneqartariaqarput. Tamanna pisinnaavoq qarlinnik ilupaqartunik atuinikkut, ataatigut katersorlugit singernernut qilersorneqartunik, imaluunniit silittunik ataatigut amiliartortunik; taakku kamippannut annguttariaqarput. Niut singernerillu taama atisalersukkat anorimit illersorneqassapput. Isikkat niullu atisanik oqortunik iluarusutsinneqaraangata, aap ingerlaarnera naligiissinneqassaaq, aallu minguitsuullunilu peqqissuujumaarpoq, nillertinneqarnanilu timikkut pissusissamisut ingerlaarnermini akornuserneqannginnami.”
GSAM 363.2Atisap taassuma takissusaa, nunakkut kalinneqartup Amerikamiullu atisalersoriaasiata akornanni akunnattumik nersorneqarsinnaasutut saqqummiunneqarpoq. Oqaatigineqanngilaq kinaluunniit taanna atisarisariaqaraa, kisianni sunniuteqarnertik annaassutigisaminnik, ikiugassaraluaminnillu maajugineqaatigisaminnik iliortariaqanngitsut. Oqaatigineqanngilaq singerneritik uani nassuiarneqartutut atisalersortariaqaraat, kisianni taamaaliortoqarsinnaasoq. Siunertaq taanna allatut anguneqarsinnaappat, soorlu ilupaat takisuut niunullu qallersuutit nuersakkat atorlugit, nalunaajaanermut tassunga tamakkiisumik naapertuutissaaq.
GSAM 363Peqqinnartumik atisaqarnermut pingaarutillit tallimat
GSAM 363.3Malugineqassaaq atisalersoriaatsimi innersuussutigineqartumi peqqinnartumik atisaqarnermut pingaarutillit tallimaasut, ukuusut:—
GSAM 363.41. Timimik sukaterutinik kiisalu qitimik suulluunniit sukaterissutaannik atuinnginnissaq.
GSAM 363.52. Talini niuniluunniit qilersuutinik aap akornuteqarani ingerlaarneranut akornutaasunik tamanik atuinnginnissaq.
GSAM 364.13. Timip ilaanik tamanik naligiimmik atisalersuinissaq, pingaartumik isikkanik singernernillu.
GSAM 364.24. Arnat atisaasa ataasa tuinit nivinngartinnissaat, qaquguluunniit qilersuutit atorlugit siffianut nivinngatinnagit.
GSAM 364.35. Atisap takissusaa.
GSAM 364.4Pingaarutillit siulliit sisamat maanna nakorsat paasisimasaqarluartut tamarmik tapersersorpaat; tallimaallu eqqarsaatigalugu, nunakkut kalinneqartut kiisalu atisat ingasaalluni naatsut maanna tamarmik atorunnaarsinneqarput.
GSAM 364Arnaq Jenness-Miller atisat pillugit
GSAM 364.5Ukiumi 1890-mi Arnaq Jenness-Miller, New Yorkimeersoq, taamani atisat peqqinnartut pillugit atuagassiani ilisimatusarnermut tunngaveqarnerpaami kaammattuivoq, arnat atisatik annikitsukkuutaarlugit naalisittariaqaraat, allannguut tassanngaannarpallaaleqqunagu, arnap kammiata qullaata missaanut killilersillugit,—taama takissusilimmik Nalunaajaaneq nr. 11-p kaammattuutigisaatut.
GSAM 364Nakorsap Trallip tapersersuinerata oqaasii
GSAM 364.61868-imi aaqqissuunneqarpoq nakorsaq R. T. Trall, Florence Heightsimi, N.J.-mi, peqqinnartumik inuunikkut katsorsaanermut ilinniarfimmeersoq, maajip naalernerani sapaatip-akunnerani ataatsimi oqaluussisutsinnut Battle Creekimi, Michiganimi, oqalugiartassasoq. Ilinniartitsinerup ingerlanerani nakorsaq Elderi Whitekkunni tikeraartuuvoq. Arnaq White oqalugiaatinut peqataanngilaq, kisianni nakorsaq ullut tamaasa Elderi White nulianilu aamma Elderi J. N. Andrews peqatigalugit qamutini hestinit uniarneqartuni angalaartarmat, isumaqatigiittoqarpoq arnap peqqissutsimik paarinninneq, nappaatit pissutaallu, nakorsaatit sunniutaat allallu pillugit isumai tusarnaassagai. Takorruukkami imminut takutinneqartut kisiisa oqaluttuarai, ilisimasanili suminngaanniit pissarsiarisimanerlugit oqaatigineq ajorlugu. Nakorsaq oqarpoq nakorsaanermi ilisimatusarneq arnap isumaanut saqqummiussaanut naapertuuttuusoq. Elderi Andrewsip oqaluttuuppaanga, ullut aappaanni oqaloqatigeereernerup kingorna nakorsap Arnaq White aperisimagaa nakorsaanermut ilisimatusarnermik ilinniarnini sumi naammassisimaneraa. Tupaallaatigaa paaseramiuk arnap tamakku ilinniarsimanngisaannarlugit, kisiannili Otsego-mi, Michiganimi, juunip 6-anni 1863 imminut takutinneqartut kingunerinik oqaluttuarfigigaani. Uppernarsarpaa arnap isumai tamarmik timip sulineranik ilisimasanut peqqissutsimillu paarinninnermut tamakkiisumik naapertuuttut, sammisanilu amerlasuuni arnaq nammineq paasisimasaminiit itinerusumik paasisaqarsimasoq. Ullut tallimat missaanni taama angalaartareerlutik oqaloqatigeereerlutillu, nakorsap Elderi White paasiniarfigaa sooq ilinniarfimminit qimagulluni Battle Creekimi oqaluussisunut oqalugiarnissamut qaaqquneqarsimanerluni. Oqarpoq: “Arnaq White peqqissutsimik paarinninneq pillugu pisariaqartutigut taakkuninnga ilinniartitsinissamut uattulli piareersimalluartigaaq.”
GSAM 365Nakorsaanermi ilisimatusarnerup akuersaarpai
GSAM 365.1Ulluinnarni peqqissutsimik paarinninnerup sammivii assigiinngitsut pillugit arnap allatai amerlasuut ukiuni arlalinni tamanut saqqumisimapput, taakkulu ilarpassui maanna atuakkami Kristumiut ingasaassinaveersaarnerat Biibililu naapertorlugu peqqissutsimik paarinninneq-mik qulequtalimmi katersorneqarsimapput. Nakorsat ilinniagaqarluarnerpaat ilaasa, allatat taakku sukumiisumik misissuiffigereerlugit, oqaatigaat nakorsaanermi ilisimatusarneq taakkununnga tamakkiisumik naapertuuttuusoq. Arnamut taakku ilinniarnermik inernerunngillat, tassaallutilli Naalakkap takorruukkami imminut saqqummersitaanik allattuineq.
GSAM 365Nakorsap Kelloggip nalunaajaanera
GSAM 365.2Nakorsaanermi ilisimatusarnerup misissuinermigut paasisaasa, Arnaq White-mut 1863-imi takorruukkami saqqummersinneqartunut qanoq naapertuutsiginerannik uppernarsaatitut, Kristumiut ingasaassinaveersaarnerat-mut siuleqummit nakorsap J. H. Kelloggip oqaasii issuassavakka. Taanna Battle Creekimi, Michiganimi, peqqissarfimmi nunarsuarmi tusaamasaasumi pisortavoq. Oqarpoq:—
GSAM 365.3“1. Allatat eqqartorneqartut siullermeerlutik saqqummernerisa nalaanni, peqqissutsimut tunngasut soqutigineqanngilluinnangajapput, inunnit allaffigineqartunit kisiannit pinnatik, aammali silarsuarmiunit nalinginnaasumik.
GSAM 365.4“2. Timikkut ileqqut allanngortinnissaannik pisariaqartitsisoqarneranik illersuisut ikittunnguit, iluarsartuussinermut tunngavinnik eqqortunik siuarsaanerminnut ilutigitillugu, kukkunerit ersarilluinnartut ilaatigullu maajugisassat siaruarterpaat.
GSAM 366.1“3. Sumiiffinniluunniit kimilluunniit peqqissutsimut sallusuissutit aaqqissuussaasumik imminnullu naapertuuttumik saqqummiunneqarsimanngillat, kukkunernik ersarissunik peqanngitsut Biibilimullu kristumiussutsillu tunngaviinut naapertuuttut.
GSAM 366.2“Taama nalaataqartillugu allatat eqqartorneqartut saqqummerput. Tunngaviit ilinniartinneqartut ilisimatusarnerup oqartussaassusia tunngavigalugu aalajangiunneqanngillat, kisianni inummit ilisimatusarnikkut ilisimasalittut imminut saqqummiunneq ajorluni, kisianni Guutimit qaammarsarneqarnermit ikiorneqarluni taassumalu oqartussaassusia tunngavigalugu allannerartumit, paasiuminartumik toqqaannartumillu saqqummiunneqarput.
GSAM 366Tunngaviit misilinneqarnermi atasimapput
GSAM 366.3“Tunngaviit taama immikkut nalaataqartillugu taama tupinnartumik oqariartuutigineqarlutik saqqummiunneqartut, piffissap misilittakkallu misilinneqarneranni qanoq atasimappat? Tamanna eqqortuliorluni apeqqutigineqarsinnaavoq. Akissutaa pissutsini tamakkiisumik uppernarsarneqarsinnaasuni nassaarineqassaaq.... Tunngaviit ukiut 25-t matuma siorna soqutigineqanngilluinnarsimasut imaluunniit illaruaatigineqarsimasut, nipaarsaarlutik inuit tatiginninnerannik ataqqinninnerannillu pissarsisimapput, silarsuarmilu puiorneqarluinnarluni taakku tamatigut taama akuerineqartarsimanngitsut. Ilisimatusarnermi nutaanik nassaarnerit ilisimasanillu pisoqqanik nutaanik paasinninnerit uppernarsaatinik tapersiisunik ingerlaavartumik ilasimaartuarsimapput, ullumikkut tunngaviit tamarmik ukiut 25-t sinnerlugit matuma siorna siuarsarneqartut, ilisimatusarnikkut uppernarsaatinit sapinngisamik nukittunerpaamik taperserneqalersillugit.
GSAM 366Takorruukkat Guutimit aallaaveqarnerannik uppernarsaat
GSAM 366.4“Ilanngullugu tupinnartutut isigineqartariaqarpoq, ilisimatuussutsimik misilittakkanillu oqartussaanerartut, isumaliutersuutit ingasanneri pillugit paatsiveqanngitsutut akerleriittullu, kukkunernillu amerlasuunit iluaqutaajunnaarsimasut akornanni, ilisimatuussutsimik ilinniagaqarnermilluunniit imminut neriorsuutiginngitsoq, peqqissutsimut tunngasunik allattut eqqarsartartullu ikittuinnaat isumaliutaat paatsiveqanngitsut kukkuneqartut ataatsimoortillugit, peqqissutsimut tunngasunik malittarisassanik ima ataqatigiissumik, naapertuuttumik ilumoorlutillu aaqqissuussisinnaasimammat, ukiut 25-it ingerlaneranni oqallinnerit, misissuinerit, nassaarinerit misilittakkallu tunngavimmik ataatsimilluunniit atorunnaarsitsisimanngimmata, ilinniartitsissutit kisiisa uppernarsarlugit; tamanna ilumut immikkuullarissuuvoq, Guutimit ilisimasaqarneranik siulersorneqarneranillu ersiutaalluni.” Allanneqarsimavoq: “Battle Creek, Mich., 1890.”
GSAM 367Peqqissutsimut suliffeqarfik annertusineqarpoq
GSAM 367.1J. H. Kellogg, M.D.-ip aqutsinerani, 1876-imi nakorsatut pisortatut suliffeqarfimmut ilannguttup, paasineqarpoq katsorsarneqarnissamik pisariaqartitsineq ima annertutigisoq 1877-ip upernaani inissaq annertusineqartariaqarluni. 1876-imi suliffeqarfiup ateqaa Peqqissutsimik iluarsartuussinermut Instituti-mit Medical and Surgical Sanitarium-imut allanngortinneqarpoq, 1878-imilu illu pingaartoq nutaaq sananeqarpoq.
GSAM 367.2Illu taanna 136 x 46 fodinik angissuseqarpoq, toqqaviup qulaani quleriit sisamat. Tamarmi aurisamik kissartinneqarpoq gassimik qaamanersorneqarluni. Ammaanermi kinguninngua napparsimasunit pulaartunillu ulikkaarngajalerpoq.
GSAM 367.3Taamanikkornit 1866-imi Arnaq White-ip nalunaajaaneratigut suliffeqarfik pillugu siulittuutigineqarsimasoq ersarissumik eqquuppoq. Taamanikkut inuit amerlasuut sallusuissutip maannakkut atuuttup qaamaneranik akuerinnereersimapput; inuit taakku peqqissutsimik ujarlerlutik suliffeqarfimmut tikinnermikkut aatsaat uatsinnik ilisimasaqalerput.
GSAM 367Nunaqarfimmi Peqqissutsimut qasuersaarfik
GSAM 367.4Piffissap ilisarnaataani 22. november 1877-imi M. G. Kellogg, M.D., J. H. Kellogg-ip qatanngutaa ataatsimik angajoqqaaqatigisaa, nalunaarpoq Howell Mountain-ip sivinganerani, St. Helena-p avannamut kangiani miilit marluk affarlu, Napa County, Cal., nunaminertamik pissarsisimasoq, tassani Crystal Springs-ip eqqaani illu “Nunaqarfimmi Peqqissutsimut qasuersaarfik”-mik taaneqartussaq sananiarlugu. Ukiup 1877-78-imi illu sananeqarpoq, 1878-illu aallartinnerani napparsimasut katsorsarneqartussanngorlugit ammarneqarpoq. Qasuersaarfik tamanna, angajoqqaaviatut Battle Creek-imi sanitariumitut, annertussutsimigut alliartorpoq, aamma inuit amerlasuut tusarliussamik ilisimasaqalersillugit akuersaartilersillugit sumiiffiulluni.
GSAM 368Pacific Peqqissutsimut atuagassiaq
GSAM 368.11885-ip aasaqata nalaani inngilip pingajuata tusarliussaanut suliaq annertuunik pisoqarfiusoq siuariartorfiuvoq. Maajip aallaqqaataani St. Helena-mi Nunaqarfimmi Peqqissutsimut qasuersaarfik nakorsamit ilinniarsimasumit nakorsaanerusumik aqunneqalerpoq. Juunimi aallartinneqarpoq Pacific Peqqissutsimut atuagassiaq aamma imigassamik atornerluinermut illersuisoq qaammatini marlunni saqqummertartoq, quppernernik 24-nik atuagassiaq, Elderi J. H. Waggoner-ip aaqqissuisutut akisussaaffigisaa. Taakkua aqqutigalugit peqqissutsimut suliffeqarfik nutaamik nukissaqalerpoq; ukiut siuliini annaasaqaraluarluni, ukiumut 2,000 dollarimit 4,000 dollarimut iluanaaruteqartalerpoq, 1891-imilu aprilimi ukiup naanerani 12,000 dollarit sinnerlugit iluanaaruteqarpoq.
GSAM 368.2St. Helena-mi Nunaqarfimmi Peqqissutsimut qasuersaarfiup peqatigiiffiata 1887-imi ataatsimiinnerani suliffeqarfiup aningaasaqarnera pillugu ima nalunaarutigineqarpoq: 1. maj 1885 suliffeqarfiup akiitsui ilanngaatigereerlugit nalinga taamaallaat $5,322.76-uvoq, imaluunniit ulloq taanna aningaasaliissutigineqarsimasut tamarmik katillugit $2,547.24-mik ikinnerulluni. Allatut oqaatigalugu suliffeqarfiup iluanaarutini tamaasa aammalu aningaasaliissutit ilaat $2,547.24 nungullugit atorsimavai. 1. april 1887 suliffeqarfiup akiitsui tamaasa ilanngaatigereerlugit nalinga $21,372.64-uvoq, qaammatini 23-ni $16,049.88-mik qaffassimalluni. Taakkunannga aningaasaliissutit $5,280 tiguneqarput, suliffeqarfimmullu tunissutigineqartut $2,497.60-iullutik; taamaalilluni suliffeqarfiup ingerlatsinerani iluanaarutaa $8,272.28-uvoq. Tamatuma nalaani Pacific Peqqissutsimut atuagassiaq saqqaqarluni qaammatit tamaasa quppernernik 32-nik saqqummersalerpoq, suliffeqarfiup soqutigisaasa tunngaviisalu siuarsarneqarneranni suli iluaqutaalluarnerulluni.
GSAM 369Isumaginninnermut sulineq
GSAM 369.1Nakorsatigut Ajoqersuisoq-mi januar 1891-imi Battle Creek Sanitarium pillugu Dr. J. H. Kellogg ima allappoq:—
GSAM 369.2“Suliffeqarfiup ukiut 25-it piunerani isumaginnilluni katsorsaanerit katillugit $100,000-it sinnerlugit naleqarput, aningaasaliissutit aallartinnermi aningaasaliutigineqartut arlaleriarlugit sinnerlugit.
GSAM 369.3“Taaneqartutut isumaginninnermi sulinermut ilanngullugu suliffeqarfiup ilinniartitsisartunik, peqqissaasunik, igaffimmi ilinniarfinnut ilinniartitsisartunik allallu ajoqersuisutut suliassanik assigiinngitsunik ilinniartinneqarsimasunik aallartittarsimavai.”
GSAM 369Iliarsunnut ikiuinissamik noqqaassut
GSAM 369.4Ataatsimut ataatsimeersuarnerup 8. marts 1891-imi ingerlanneqartup nalaani Dr. Kellogg iliarsuit pillugit ilungersortumik noqqaassuteqarpoq. Taanna oqarpoq: “Maanna imminut ’sinniisutut immikkoortumut aalajangersimasumut atanngitsutut’ toqqagaasutut nassaarivunga, sinniisoqanngitsullu—iliarsuit, isumagisussaqanngitsut—sinniussallugit.”
GSAM 369Arnaq Haskell-ip tunissutaa $30,000
GSAM 369.5Angerlarsimaffimmi Ajoqersuisoq-mi januar 1892-imi iliarsuit angerlarsimaffissaannik pilersitsinissamut aningaasat pillugit noqqaassut sakkortooq saqqummerpoq. Atuagassiaq taanna angerlarsimaffimmut neriorsuutinik tunniussisut aqqinik imaqarpoq, katillugit $17,716; suliniutip ingerlatsisai isumaqarput tamanna suliniummut taama angitigisumut naammanngitsoq, taamaattumik sulinerup aallartinnissaa kinguartinneqassasoq ernumaneqarpoq. Kisianni Siunissaq aallartinneraniit takusinnaasup, “qaqqani tusindini nersutit”-nik piginnittup, pisut ima aaqqissorpai, arnaq pisuujussuaq upperisatsinnut ilaasuunngitsoq, Arnaq Caroline E. Haskell, Chicago-meersoq, Frederick Haskell-ip uillarnera, isumaginninnermi suliniut tamanna tusarlugu, erngerluni illuliortiterinermut komitémut $30,000 tunniullugu, piumasaqaatigalugu tamanna tamakkiisumik iliarsunnut angerlarsimaffimmik, pilersaarutit siusinnerusukkut aalajangerneqartut naapertorlugit, sananermut atorneqassasoq, anersaakkut ammasumik kiffaanngissuseqartumillu ingerlanneqassasoq, suliffeqarfillu uillarnini eqqaallugu Haskell-ip eqqaassutissaanut angerlarsimaffimmik ateqassasoq.
GSAM 370.1Aningaasat taama pilersinneqartut atorlugit Nakorsatigut Ajoqersuisut Isumaginnittullu Peqatigiiffiat ukioq taanna illu iliarsuit angerlarsimaffissaat sanallugu ammassinnaasimavaa. Illu taanna 25. januar 1894-imi tunniunneqarpoq. Ulloq taanna kingorna piffissap ilarujussuani ilaqutariit, iliarsunnik, ikiortinik ilinniartitsisunillu ilaasut, agguaqatigiissillugu inuit 100-usimapput.
GSAM 370James White-ip eqqaassutissaanut angerlarsimaffik
GSAM 370.2Iliarsuit taakku isumaginerisa tapersersornerisalu saniatigut peqatigiiffik tamanna isumaginninnermi suliffeqarfimmik allamik, James White-ip eqqaassutissaanut angerlarsimaffik-mik taaneqartumik, aqutsisuuvortaaq; tassanilu utoqqaat angerlarsimaffeqanngitsullu 20-it sinnerlugit isumagineqarlutillu ajunngitsumik inuuneqartinneqartarput.
GSAM 370Nakorsatigut ajoqersuisut
GSAM 370.3Sulinerup tamatuma iluani alloriarneq nukittooq alla allorneqarpoq, nakorsatigut ajoqersuisunik ilinniartitaaneq aallartinneqarmat. Inunnik qaffassaanissamut suliniut tamanna nersorlugu Arnaq White, Preston, Australia-meersumik allagaqarnermini 16. september 1892-imi ima allappoq:—
GSAM 370.4“Maanna ilinniartinneqartoq ataaseq taarsiullugu inuit 100-t ilinniartinneqartuugaluarpata nuannaarutigissagaluarpara. Taamaasariaqarpoq. Angutit arnallu nakorsatut ilinniagaqarsimanngitsutut ajoqersuisutut taarsiullugit nakorsatigut ajoqersuisutut amerlanerusunik iluaqutaasinnaapput.”
GSAM 370.5Inuunertik tamaat taamatut kiffartornissamut piareersarlutik ilinniartitaanermik ingerlataqartut amerlassusaat qulaani allanneqarmalli annertoorujussuarmik amerleriarsimavoq.
GSAM 370Peqqissutsimut sulinerup alliartornera
GSAM 370.6Nakorsatigut Ajoqersuisoq-mi januar 1894-imi peqqissutsimut sulinerup alliartornera pillugu paasissutissanik soqutiginartunik naatsumik nalunaaruteqarpoq. Ima allassimavoq:
GSAM 371.1“Peqqissutsimik iluarsartuussinermut Instituti 1866-imi aaqqissuussaavoq.... Illu qisunnik sananeqartoq annikitsuinnaq, Battle Creek-ip qatsissumi nuannersumi peqqissusermullu iluaqutaasumi, illoqarfiit Michigan-ip alliartortut ilaatittup, najugaqarfiusimasoq, pisiarineqarpoq. Nakorsat marluk, uffartartunut ikiortit marluk, peqqissaasoq ataaseq (ilinniarsimanngitsoq), ikiortit pingasut sisamalluunniit, napparsimasoq ataaseq, ajornartorsiutit suulluunniit amerlaqisut, suliffeqarfiup siunissaanut tunngasunut tunngaviusumillu ileqqunut upperneq annertooq—tamanna tassaavoq suliniutip maanna piusup aallartinnera. Taanna Peqqissutsimik iluarsartuussinermut Instituti-mik ilisimaneqarpoq.
GSAM 371.2“Illup mikisup siulliup inissisimaffiani maanna illu 312 fodinik takissuseqartoq, 100 fodinik itissusilik, quleriinnik arfinilinnik portussusilik, inissisimavoq; taassumalu pulaartut 300-t inissaqartippai, ilisimatuussutsip nutaap napparsimasut isumaginissaannut ajorunnaarsinnissaannullu siunnersuutigisinnaasai tamarmik atortulersorneqarsimallutik. Nakorsat qulit, amerlanersaat immikkut ilisimasallit, suliffeqarfiup nakorsai tassaapput. Peqqissaasut ikiortillu ilaqutariit 300-t sinnerlugit amerlassuseqarput, suliffeqarfiullu pulaartui nunap ataatsimoorfiata naalagaaffii tamarmik sinnerlugit, nunanillu allaneersut amerlasuut peqataapput. Matui ajoqersuisumut, angerlarsimaffimmi nunanilu allani kiffartortumut, kimulluunniit ammasuaannarput, ilaqutariillu taakkunannga ataatsimik amerlanernilluunniit amigaateqanngisaannangajapput.
GSAM 371Sanitariumip napparsimmavia
GSAM 371.3“Napparsimmavik 1888-imi sananeqarpoq, illu 100 x 60 fodinik angissusilik, quleriinnik tallimanik portussusilik. Quleriit qulliit pingasut sanitariumip pilattaanermut immikkoortortaanut, napparsimasut initaanut immikkoortortaanullu atorneqartarput. Suliffeqarfiup isumaginninnermi sulineranut allaffiit aamma tassaniipput. Illut mikisut 20-t, taakkunannga arlallit aurisamik kissartinneqartut, illullu pingaartutut innaallagissamik qaamanersugaasut, eqqaani katersuupput, napparsimasunik ilinniartunilluunniit ulikkaarlutik. Nakorsatigut ajoqersuisutut peqqissaasunik ilinniartitaanissamut atuarfik 1. juli 1884-mi aaqqissuussaavoq. Ukiut affaani siullermi ilinniartut 35-it allatsinneqarput.”
GSAM 372Suliffissanut aallartussanik siulittuut
GSAM 372.1St. Helena-mi, Cal.-imi peqqissutsimut suliffeqarfik pillugu Arnaq White, Tramelan, Schweizimiit 6. februar 1887-imi allakkamini ima allappoq:—
GSAM 372.2“Guutip oqaatigaa suliffeqarfimmut matumunnga attuumassuteqartut angutit maniguullutik naalallutik, Guutip piumasaanik naammassinnillutik ingerlassappata, tamanna inuusinnaassasoq siuariartorsinnaassasorlu; tassanngaanniillu ajoqersuisut allat pilluaqqussallugit aallartinneqassasut, Guutip taakkununnga tunniussimasaanik qaamanermik. Taakku Jiisusip anersaavani qatsissumi guutipiluit piiassavaat; upperisapalaaq qulaajassavaat, maannalu kukkunerinnaat, imminut nuannarineq, imigassamik atornerluineq ajortuliornerlu paarineqartuni sallusuissut, minguissuseq illernarnerlu ikkussissavaat.”
GSAM 372.3Oqaatsit taakku issuarpavut, suliffeqarfinnut assingusunut allanut aamma taama nukittutigisumik atuummata.
GSAM 372Peqqissutsimut sulinermi iluatsitsineq neriorsuutigineqarpoq
GSAM 372.41891-imi ilagiinnut nalunaajaanermi immikkut ittumi ima atuarpugut: “Peqqissutsimik iluarsartuussineq pillugu soqutiginninnermik itertitsiniarluni suliniutinut tamanut Guutip pilluaqqussutaa najuutissaaq; tamanna sumi tamani pisariaqarpoq. Tamanna pillugu nutaamik itertoqartariaqarpoq, Guutip tamanna aqqutigalugu angisuunik naammassinniarnissaq siunertarimmagu.”
GSAM 372Amerikamiut Nakorsatigut Ajoqersuisunut Ilinniarfik
GSAM 372.5Alloriarneq alloriarneq qaamanerup napparsimasunik katsorsaanissamut periaatsimut naapertuuttumut siuariartortillugu, 1895-imi juunip tungaanut nakorsanik ilinniartitaanermut suliffeqarfimmik aaqqissuussinissamik pisariaqartitsineq pilersinneqarpoq. Pisariaqartitsineq tamanna malillugu Amerikamiut Nakorsatigut Ajoqersuisunut Ilinniarfik aaqqissuussaavoq, immikkut siunertaralugu nakorsanik, Ullormi arfineq-aappaani Adventistit Nakorsatigut Ajoqersuisut Isumaginnittullu Peqatigiiffiup ataani, angerlarsimaffimmi nunanilu allani sulisussanik ilinniartitaaneq. Aallartinneqarneranut atatillugu aaqqissuussinerit Battle Creek-imi 30. september 1895-imi ingerlanneqarput, kollegialu aqaguani, 1. oktober, ilinniartunik 40-nik klassilimmik ammarneqarpoq.
GSAM 372.6Kollegiap nalunaarutaani ima atuarpugut:
GSAM 372.6“Kollegia Chicago-mi pilersinneqarsimavoq Illinois-ip naalagaaffiata inatsisaasa ataani. Ilinniartitaanermi pilersaarut USA-mi nakorsanik ilinniarfiit pitsaanerpaatut sukumiitigissaaq. Ilinniartitsineq ilaannikkut Chicago-mi, ilaannikkullu Battle Creek, Mich.-imi ingerlanneqassaaq.”
GSAM 373.1Nakorsatigut ajoqersuisutut sulinissamut piareersartut pillugit Nakorsatigut Ajoqersuisoq-mi august 1895-imi ima allassimavoq:
GSAM 373.1“Maanna Battle Creek Sanitariumi Peqqissaasunik Ilinniarfik-imi ilinniartut peqqissaasut 250-it sinnerlugit amerlassuseqarput; taakkunannga tamarmik nakorsatigut ajoqersuisutut sulisinnaanngoreersut suliffeqarfissamik inniminnigaqarput. Manerassuup kujataani qeqertanut, India-mut, Indiaaqqanut, Amerikap Kujataanut, USA-p kujataani naalagaaffiinut 25-t 30-llu akornanni, aammalu illoqarfissuarnut peqqissaasunik pisariaqartitsisoqarpoq.”
GSAM 373Nakorsatigut ajoqersuisutut sulinerup alliartornera
GSAM 373.2Sanitariumi Ajoqersuisutut Peqqissaasut klassiisa ilinniarnerminnik naammassinnittut nalliuttorsiorneranni, Tabernacle-mi 5. november 1895-imi ingerlanneqartumi, Dr. Kellogg ima oqarpoq:—
GSAM 373.3“Ukiut aqqaneq-marluk matuma siorna taamatut aaqqissuussinermi peqqissaasut marluk ilinniarnerminnik naammassipput. Maanna peqqissaasunik 300-t 400-llu akornanni amerlassuseqartunik sulisoqateqarpugut. Sanitariumi nakorsat 19-it, suliffeqarfinnilu assingusuni, sanitariumimut assigiinngitsutigulluunniit attuumassuteqartuni, Nakorsatigut Ajoqersuisut Isumaginnittullu Peqatigiiffimmit nakkutigineqartuni nakorsat 22-t allaanerusut sulipput. Peqqissaasutta 53-it nunani allani assigiinngitsuniipput—Sverigemi, Old Mexico-mi, Africa-p Gold Coast-iani, Australia-mi, Afrikap Kujataani, Danmarkimi, India-mi, New Zealand-imi, Samoa-mi aammalu British Guiana-mi. Maanna ilinniartut nakorsanngorniat 63-it ilinniartinneqarlutik. Taakkunannga 41-t maaniipput, 22-t University of Michigan-imi atuarfinni allaniilluunniit. Peqqissaasut 22-t unnuk manna maani ilinniarnerminnik naammassipput, peqqissaasutut akuerisaasutut aallartinnissaminnut tamakkiisumik piareersimasut.”
GSAM 373.4Peqqissutsimut suliffeqarfiit 1902-mut tikillugu alliartornerat malillugu, Battle Creek Sanitarium, nakorsanut ilinniarfia peqqissaasunullu ilinniarfiata peqatigalugu, Ullormi arfineq-aappaani Adventistit pigisaanni taamatut ittuni silarsuarmi suliffeqarfiit annersaattut nassaarivarput.
GSAM 374Illut pingaartut ikuallapput
GSAM 374.1Februarip 18-iani unnuakkut 1902-imi illu pingaartoq angisooq, atortorissaarutit kusanartut peqatigalugit, napparsimmavillu inissaqarluartoq ikuallannikkut aserorneqarput. Taamani illuni napparsimasut pulaartullu 400-tipput, kisiannili nakorsat, peqqissaasut ikiortillu sapiillutik suliniarnerisigut, Naalakkallu immikkut illersuinera iluaqutigalugu, tamarmik illunit annertuumik ajoqusernatik anisinneqarput.
GSAM 374Sanitarium nutaaq
GSAM 374.2Illu alla, siornatigut illumit anginerusoq nukittunerusorlu, illut pisoqqat inissisimaffianni sananeqarpoq. Illup maanna piusup toqqaviata ujaqqaa 12. maj 1902-imi inissinneqarpoq, illullu 31. maj 1903-imi tunniunneqarpoq. Suliffeqarfiup aqutsisui illu nutaaq pillugu ima oqarput: “Illu taanna saviminermik, ujaqqanik, qarmasissianik cementimillu sananeqarsinnaasutut nukittutigalunilu atasinnaassuseqartigaaq.
GSAM 374.3“Suliffeqarfiup atortulersorneqarnera tamatigut isigalugu nutaaliaanerpaavoq, naammassilluarnerpaalluni, peqqissutsimut naleqqunnerpaalluni, atoruminartuutillunilu pitsaalluinnartoq; upperineqarpoq maanna naammassillugu sananeqarsimasoq Battle Creek Sanitarium napparsimasunut periarfissanik atoruminartunillu, qularnanngitsumik allanit qaangerneqanngitsunik, neqerooruteqartoq.
GSAM 374.4“Suliffeqarfiup aqutsisuisa siunertarisimavaat katsorsaanerup ilisimatuussutsikkut naapertuuttup akuerisaanik periaatsit atortullu nutaat tamarmik sumiiffimmut ataatsimut, pissutsillu pitsaasut atorlugit, katersorneqarnissaat, periaatsillu taakku ilisimassuseqarluni ilumoortumik atorluaqqissaarneqarnissaat.”
GSAM 374Sanitariuit amerlasuut pilersinneqassapput
GSAM 374.5Inunnut taakkununnga tunniunneqarsimasup qaamanerata takutippaa Naalakkap kissaatigigaa sanitariuit amerlasuut, angissutsimikkut akunnattumik, silarsuarmi tamarmi siammarsimasut, suliffeqarfissuarnik ikittuinnarnik pigisaqarnissaq pinnagu. Nuannaarutigaarput ukiut qulit kingulliit immikkut ittumik nunarsuup immikkoortuini assigiinngitsuni sanitariumit mikisut ammarneqarsimanerat. Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ukiumut atuagaa 1904-imeersoq sanitariumit mikisut taama ittut 50-it sinnerlugit allassimavai.
GSAM 375Sanitariuit allattorsimaffiat
GSAM 375.1Taakkunannga pilersitsinermut pissutaasut oqaluttuarinissaat soqutiginarsinnaagaluartoq, inissaq killilik atorlugu suliffeqarfiit nunani sorlerni inissisimanerannik nunanilu ataasiakkaani qassiunerannik allattorsimaffiinnarmik naammagisariaqarpugut. USA-mi 35; Tuluit Nunaanni 3; Tyskit Nunaanni 1; Schweizimi 1; Danmarkimi 1; Norgemi 1; Sverigemi 1; Afrikap Kujataani 1; Australia-mi 2; New Zealand-imi 1; Samoap qeqertaani 1; Old Mexico-mi 1; India-mi 1; Japan-imi 1.
GSAM 375Katsorsaanermut init allattorsimaffiat
GSAM 375.2Sanitariuit taakkua saniatigut katsorsaanermut init 22-it, taakkunannga 17-it USA-mi; ataaseq Jaffa-mi, ataaseq Jerusalem-imi, Palestine-mi; ataaseq Guadalajara-mi, Old Mexico-mi; ataaseq Kimberley-mi, Afrikap Kujataani; ataaserlu Rockhampton-imi, Australia-mi. Taakkununnga ilanngullugit neriniartarfiit naatitartunik nerisassallit 26-it, inuit nerisassanik minguitsunik peqqissutsimut naleqqussunik pissarsiffigisinnaasaat, aamma inuuneq eqqortumik qanoq ingerlanneqassanersoq pillugu ilinniartinneqarsinnaasaat.
GSAM 375.3Peqqissutsimik iluarsartuussinermi tunngaviit siuariartornerat pillugu kisitsisit taakkua takutippaat Naalakkap “tamanna aqqutigalugu suliaq angisooq naammassisinnaagaa”, soorlu 1866-imi Guutimit siulittuutigineqartoq; aamma 1863-imi siulittuutigineqartutut, “peqqissutsimik iluarsartuussinermi tunngaviit” “Naalakkap tikiuteqqinnerani inunnik nuunneqartussanik piareersaanermi” peqataasinnaasut takutippaat. Taamaammat peqqissutsimut suliffeqarfiit 100-riaammik amerliartorlit, qanittukkullu suliassamut toqqarneqarnerminnut siunertaminnullu naapertuuttumik naammassinnilerlit.
Notes
- Johannesip allagai pingajuat 2. ↩