Kapitali 26 — Nunani allani ajoqersuiartortitatta
GSAM 403.1Allassimavoq: Taanna pillugu oqaluuffigineqarsimanngitsut takussavaat, tusarsimanngitsullu paasilissavaat.1
GSAM 403.2USA-p avataani nunami siullermi ajoqersuiartortitatta sulinerat 1874-imi aallartinneqarpoq, Elderi J. N. Andrews Schweizimut aallartinneqarmat, tassanilu sulineq aallartillugu.
GSAM 403EUROPAMI QEQQANI SULIFFIK
GSAM 403.3Taamani nunat arfineq-pingasut ajoqersuiartortitani ilaasut tassaapput Schweiz, Frankrig, Italia, Tyrkia, Belgia, Spanien, Portugal aamma Grækenland; nunaminertaq taanna inuit 140.000.000-it najugaqarfigaat.
GSAM 403.4Maanna soqutiginaateqarsinnaavoq oqaatigissallugu, suut pissutaallutik uppeqatitta nunaminertaq taama annertutigisoq ajoqersuiartortitanik aallartiffiginiarlugu isernerat, piffissami ilagiit amerlassutsikkut sanngiitsut.
GSAM 403Elderi Czechowski
GSAM 403.51865-imi Elderi M. B. Czechowski, palasi katolikki Poolandiusoq upperisaminik allanngortoq maannakkut sallusuissummik akuersisimasoq, kissaatigaa uppeqatitta aallartissagaat ajoqersuiartortitatut Europap qeqqanut. Taamani tamanna ajornarmat, Boston, Mass.-imi Adventistit sapaatip-akunnerata ulluata siulliup maleruartunut saaffiginnippoq, immaqa isumaqarlutik taanna inunnit uagutsinnit tamakkiisumik avissaaqqasoq. Qanoq pisoqarnersoq apeqqutaatinnagu, aningaasat pisariaqartitat pissarsiaralugit kissaatigisaa naapertorlugu ajoqersuiartortitanut aallartippaat.
GSAM 404Schweizimi sabbatimik maleruaarput
GSAM 404.11866-imi Tramelanimi Schweizimi sabbatimut tunngasumik sallusuissummik inngilip pingajuata tusarliussaanik ilinniartitsivoq, sulineralu sabbatimik maleruassanik ataatsimoortumik pilersitsivoq. Kinguninngua taakku qimallugit Ungarnimi tusarliussamik ilinniartitsiartorpoq. Tramelanimi ataatsimoortunut Amerikami sulinerput pillugu oqaaseqanngilaq, kisianni Albert Vuilleumier, taakkua ilaat, tuluttut atuarsinnaasimavoq. Nalaatsornikkut Advent Review-mik ataatsimik takunnippoq. Taamaalilluni nunat marluk akornanni allakkatigut attaveqarneq aallartippoq.
GSAM 404Elderi Erzenberger Amerikamut aallartitaq
GSAM 404.21869-imi James Erzenberger, Tramelanimeersoq, tuluttut ilinniarniarluni aamma Ullormi arfineq-aappaani Adventistit ajoqersuutaat ileqquilu ilisimasaqarfiginerulerniarlugit Amerikamut aallartinneqarpoq. Battle Creekimut juuni 18 tikippoq, Amerikamilu ukioq ataaseq affarlu najugaqarluni. New York qimallugu angerlamut utimut septembari 9, 1870 aallappoq. Ukiup taassuma juuni-ani Ademar Vuilleumier nunamut maanga pulaarpoq, ukiut sisamat missaat tassani najugaqarluni. Nunamut angerlamut uterami Elderi Andrews ilagaa. Neuchatelimi oktobari 16, 1874 tikipput.
GSAM 404.31875-imi Elderi D. T. Bourdeau ilaquttanilu Amerika qimallugu Frankrigimut aallaarput, tassani ataatsimiititaliamit sulinissamut toqqarneqarsimallutik.
GSAM 404Franskisut aviisip aallartinneqarnera
GSAM 404.4Ukioq tulliuttumi, juuli 1876-imi, Schweizimi Baselimi franskisut aviisi saqqummersinneqalerpoq, ateqartinneqarluni Les Signes des Temps (Piffissap ilisarnaatai). Maaji 13, 1882, ukiut arfinillit qaangiummata, Elderi Haskell New York City-miit Europamut umiarsuarmik aallarpoq. Ajoqersuiartortitatut angalanermini Schweizimi piffissamik sivisuumik sivikitsumilluunniit najugaqarpoq.
GSAM 405Elderi Whitney Baselimut aallartoq — Elderi Andrewsip toqunera
GSAM 405.1Juuli 26, 1883, Elderi B. L. Whitney ilaquttanilu Baselimut tikipput; taanna Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaanit ajoqersuiartortitap aqutsisussatut toqqarneqarsimavoq, Elderi Andrewsip peqqiilliuuteqaleriartornera pissutigalugu taassuma sulinerata oqilisaaffigineqarnissaa siunertaralugu. Qaammatit ikittuinnaat qaangiummata, ukiup taassuma oktobari-ani Elderi Andrews toquvoq.
GSAM 405.2Elderi Andrews inuusuttuulluni ilinniarfinni qaffasissuni atuarfinnilu periarfissaqarsimanngikkaluarluni ilinniarluarsimasuuvoq, silammi taagagaat imminut ilinniartittoq imaluunniit imminut pilersittoq. Atuartarnermigut Latin, Græsk aamma Hebraisk pikkoriffigai, kingusinnerusukkullu franskisut. Europap qeqqani ajoqersuiartortitani sulinerup aallartinnissaanut ingerlannissaanullu iluaqutaasussaq pillugu franskisut ilinniarpoq; inuunermi ukiut kingulliit arfinillit tassani sulivoq, franskisut Les Signes des Temps-imik (Piffissap ilisarnaataanik) allallunilu saqqummersitsilluni, kiisalu taanna oqaatsit atorlugit oqalulluni. Taama sulitilluni toquvoq.
GSAM 405Dr. Kellogg Europami
GSAM 405.31883-ip upernaavani Dr. J. H. Kellogg nakorsaanermut ilisimatusarnermik soqutigisaqarluni Europamut pulaarpoq. Ajoqersuiartortitatta tamarmik immikkut ullut ikitsut najugaqarfigai, pulaarnerilu sulisunut qiimmassaataapput; immikkut Elderi Andrewsip Dr. Kelloggip Baselimi sulinermut siunnersuutai pingaartilluinnarpai.
GSAM 405Elderi Butler Europamut pulaartoq
GSAM 405.4Ataatsimut ataatsimeersuarnerup oktobari 1883-imi ingerlanneqarnerani innersuussutigineqarpoq sapinngisamik piaartumik Englandimi aviisi saqqummersinneqalissasoq. Ataatsimeersuarnerup taasineratigut aamma Elderit George I. Butler, M. C. Wilcox aamma A. C. Bourdeau Europami Englandimilu sulinermut ikiuukkiartorlutik aallaarput. Elderi Butler Glasgowimut, Scotlandimut, februaari 27, 1884 tikippoq. Nunani allani ajoqersuiartortitanut pulaarnerata siunertai ilagaat nunani allani sulinerup ajornartorsiutai nammineq misigalugu paasiniarnissaa aamma qanoq qaangerneqarsinnaanersut ilinniarnissaa. Baselimi Europallu qeqqani suli piffissamik sivisuumik sivikitsumilluunniit najugaqarpoq. A. C. Bourdeau Alperni qaqqani qooruini, Waldensit akornanni, franskinik sulivoq; M. C. Wilcox Englandimi naqiterinermut allattarnermullu attuumassuteqartumik sulivoq, 1886-ip naanerata tungaanut.
GSAM 406Baselimi naqiterivik pilersinneqarpoq
GSAM 406.11884-imi naqiterivik Imprimerie Polyglotte (ateq oqaatsinik amerlasuunik naqiterivimmik isumaqartoq) Baselimi pilersinneqarpoq. Marsi 1885-imi H. W. Kellogg Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaanit Baselimut pulaarluni naqiterivimmut pisariaqartut maskiinat pisiniartussatut piginnaatinneqarpoq. Taamaaliorpoq, taamaalillunilu Baselip illoqarfittaani pisoqalisumi Ullormi arfineq-aappaani Adventistinit pigineqartoq atortorissaarutilik naqiterivik pilersinneqarluni.
GSAM 406.2Elderi Butler Europami pulaarnerata nalaani aviisi tyskisut Herold der Wahrheit (Sallusuissutip nalunaarutaa) Baselimi allaffimmi naqiterneqarpoq. Ukiup taassuma ingerlanerani aviisi rumæniamiusut Adevărulu Prezentu (Maannakkut sallusuissut) aamma tassani saqqummersinneqarpoq. Aamma alla italiamiutut L’Ultimo Messagio (Tusarliussat kingulliit) saqqummersinneqarpoq. Aviisit taakku marluk kingulliit taaneqartut tamarmik quppernernik 16-inik ukiumut sisamariarlutik saqqummersinneqartarput. Schweizimi ataatsimeersuarnerup oktobari 1884-imi nalunaarutigaa ukioq taanna aviisit sisamat taakkua 146.000-inngorlugit naqiterneqarlutillu siammartinneqarsimasut. 1895 tikillugu, Baselimi malersorneqarnermik pissuteqartumik naqiterivik illoqarfimmit Hamburgimut Tysklandimut nuunneqarmat, atuakkat traktiillu oqaatsini assigiinngitsuni aqqanilinni saqqummersinneqarput: franskisut, tyskisut, italiamiusut, rumæniatut, spaniamiutut, bøhmiskisut, russisut, hollandisut, ungarnimiusut, armeniatut, tyrkiamiusut, aamma tyrkiamiut-grækerisut. Taamaalilluni ateq naapertorlugu tassaavoq suliffeqarfik “oqaatsinik amerlasuunik naqiteriffik.”
GSAM 407Arnaq White Europamut pulaartoq
GSAM 407.1septembari 3, 1885, Arnaq White, ernera W. C. White ilaquttanilu Baselimut tikipput. Nunani pisoqaanerusuni ukioq ataaseq affarlu najugaqarput, Europap qeqqani ajoqersuiartortitat pulaarlugit; tassani ajoqersuiartortitani assigiinngitsuni ikiuulluinnartumik sulisoqarpoq.
GSAM 407Schweizimi ataatsimeersuarneq aaqqissuussaq
GSAM 407.2septembari 10, 1885, Schweizimi ataatsimeersuarneq aaqqissuussaavoq. Taamanikkut nalunaarummi oqaatigineqarpoq ataatsimeersuarneq oqaluussisumik ivertitamik ataatsimik, licentiatinik arfineq-marlunnik, oqaluffinnik qulinik ilaasortalimmik aamma ilaasortanik 224-nik katitigaasoq. Ukiup siuliani quliugaq $1,645.11 akilerpaat. Tamatuma saniatigut sulinermut tunissutit $2,041.22 tunniunneqarsimapput.
GSAM 407Elderi Waggoner Europami
GSAM 407.3Arnaq White, W. C. White ilaquttanilu peqatigalugu, 1887-imi Amerikamut uterpoq. Ukioq taanna Elderi J. H. Waggoner Europap qeqqani ajoqersuiartortitanut attuumassuteqaqqullugu qaaqquneqarpoq. Suliffeqarfimmi tassani ukiut marluk sinnerlugit sulivoq, piffissami tassani angerlarsimaffini Baselimiittoq. Illoqarfimmi tassani toquvoq, aprili 20, 1889, soorlu siusinnerusukkut oqaatigineqartoq.
GSAM 407.4Elderi Whitneyip peqqiilliornera kingornalu toqunera (aprili 9, 1889) aamma ajoqersuiartortitanut alianartumik eqquineruvoq.
GSAM 407Elderi Robinson Europami
GSAM 407.5Elderi D. A. Robinson, Englandimi sulisoq, Elderi Whitneyip taarsernissaanut toqqarneqarpoq. Ukiuni arfinilinni missaani sumiiffimmi tassani piginnaaneqarluartumik sulivoq; 1895-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup qaaqqummagu Indiami sulinermut aallarluni. Taassuma nuunnera pissutigalugu aqutsisumik allamik toqqaasoqartariaqarpoq.
GSAM 408Elderi Holser sumiiffimmut aqutsisoq
GSAM 408.1Elderi H. P. Holser inississamut toqqarneqarpoq, suliarlu taanna saniatigut Europap qeqqani ajoqersuiartortitat tamarmiusut aqutsisussatut aamma toqqarneqarluni. Tassani qasusuilluni piginnaaneqarluartumillu 1901 tikillugu sulivoq, taava aamma nappaatip aseruutaanik nakkaatinneqartariaqarluni. Canyon City-mi Coloradomi septembari 11, 1901 toquvoq.
GSAM 408.2Ajornartorsiutit taakku pigaluartut ajoqersuiartortitaq alliartorpoq sulinerlu siuariartorluni, soorlu 1895-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermut nalunaarummi takutinneqarpoq; tassani oqaatigineqarpoq Europap qeqqani ataatsimeersuarneq oqaluffinnik 19-inik ilaasortanillu 484-nik katitigaasoq, taakkua ukiup siuliani quliugaq $4,378.18 akileraat. Taamanikkut oqaluussisut ivertitat sisamat aamma licentiatit tallimat pigaat.
GSAM 408TYSKLANDIMI-RUSLANDIMILU AJOQERSUIARTORTITAQ
GSAM 408.31870-imi J. H. Linderman, Prussiami Elberfeldip eqqaani oqaluffimmi palasi, ilaasortallu 40-t Biibilimik atuarnermit ullormi arfineq-aappaani sabbatimik maleruaallutik aallartipput, ilisimanngikkaluarlugu kristumiunik allanik nunarsuarmi ullormik taassuminnga sabbatitut maleruaasunik peqarmat. Ataatsimoortut taakku pillugit ilisimasap uagutsinnut apuunnera immikkut ittumik pivoq. Sabbatimi qinusartoq Baselimi ajoqersuiartortitap illuanut aggerpoq. Ilaqutariit sabbatimi atuarfiup ilinniagaanik Biibilit ammasut saavanni atuaarput. Takusani taanna sunnerneqarpoq apeqqutinillu aperisalerluni.
GSAM 408Elberfeldimi ataatsimoortut
GSAM 408.4Paasigamiuk juutiunngitsut, kristumiulli ullormi arfineq-aappaani sabbatimik maleruartut, Elberfeldimi ataatsimoortut pillugit oqaluttuuppaa. Elderi Andrews isumaqarpoq nalunaarut misissorneqartariaqartoq; taamaattumik Elderi Erzenberger peqatigalugu 1875-ip aallartinnerani Prussiamut aallarpoq, tassanilu ataatsimoortut oqaatigineqartutut nanillugit. Elderi Erzenberger Tysklandip immikkoortuani tassani sivisunngitsumik sulivoq, januari 8, 1876-ilu inuit arfineq-pingasut Elberfeldimi kuisipput; tamanna Tysklandimi Ullormi arfineq-aappaani Adventistinit kuisitsinermut siulliuvoq.
GSAM 409.1Sallusuissut Ruslandimi tunngavissippoq 1882-mi allaat, Amerikami qatanngutinit tyskisut allakkatigut naqitat Ruslandimi Tysklandimiunik nunasisimasunut ikinngutaannut nassiunneqartut aqqutigalugit.
GSAM 409Elderi Conradi Europami
GSAM 409.21885-imi Elderi L. R. Conradi Amerika qimallugu Europap qeqqani ajoqersuiartortitanut, tyskinik suliffigisassaminut, aallappoq. Juuni 28, 1886, Basel qimallugu Krimimut Ruslandimut aallarpoq. Tassani Elderi Perk peqatigalugu Berdebulatimut angalapput, tassani arnat marluk kuisinneqarlutik aamma ilaasortanik 19-inik oqaluffik aaqqissuullugu; tamanna Ruslandimi Ullormi arfineq-aappaani Adventistit oqaluffiannut siulliuvoq.
GSAM 409Elderit Conradi aamma Perk parnaarunneqartut
GSAM 409.3Tamatuma kinguninngua Elderit Conradi aamma Perk ortodoksit upperisaannut akerliusumik ilinniartitsinermut tigusarineqarlutik Perekopimi sapaatit akunnerini tallimani parnaarussaapput. Aniguisitaanermi kingorna (USA-p aallartitaata akuliunneratigut) Elderi Conradi Ruslandip kangiani pulaarpoq, kingornalu Schweizimut uterluni.
GSAM 409Ruslandimi Volgami sulineq
GSAM 409.4Ukioq taanna Elderi Laubhan Ruslandimi sulineq aallartippaa, angerlarsimaffimminut qanittumi, Volgami kuummiittumi. 1880-imi Elderi Klein, Kansasimeersoq, Ruslandimi tyskit nunasisimasut akornanni sulinermut ilannguppoq; taamaalillunilu suliassaqarfimmut ajornakusoortumut sulisussanik pilersitsisoqarpoq. Upperisallit nunaminnit anisitaanermik parnaarunneqarnermillu nalaanneqartaraluarlutik Naalakkap sulineq tupinnartumik pilluaqquaa.
GSAM 409Tysklandimi atuakkanik tuniniaasut iluatsitsinerat
GSAM 409.51888-imi atuakkanik tuniniaasut Rheinish-Prussia-mi, Württembergimi, Badenimi Alsace-milu sulilerput. Sulisut arfineq-pingasut qulitilluunniit nukittuullutik uppernaatsuullutillu taama iluatsitsigipput ukioq ataaseq atuakkat ima amerlatigisut tunillugit: Kristusip inuunera 3,000; Edenimit Edenimut 2,000; aamma traktiit 12,000. Sulinerup kingunerisaanik sumiiffinni tamangajanni atuakkat tunineqarlutillu atuarneqartillugit ilaat ataatsimik amerlanernilluunniit sallusuissummik akuersipput.
GSAM 410Hamburgimi ajoqersuiartortitaq aallartinneqarpoq
GSAM 410.1maaji 1889-imi Elderi Conradi-p Hamburgimi Tysklandimi ajoqersuiartortitat sulinerat aallartippaa, piffissallu sivikitsup iluani sulisussanik ilinniarfik pilersinneqarluni. oktobari tulliuttumi sabbatimi atuarfik ilaasortanik 28-nik katitigaq aaqqissuussaavoq. Ukiup taassuma ingerlanerani Elderi Haskell ajoqersuiartortitanut pulaartoq, oqaluffillu ilaasortanik 20-nik katitigaq aaqqissuussaalluni, atuakkanullu toqqorsivik pilersinneqarluni.
GSAM 410.2Elderi J. T. Boettcher taamani Barmenimi tyskisut sulinermut peqataavoq. 1890-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnernut nalunaarutigineqarpoq Tysklandimi-Ruslandimilu ajoqersuiartortitani oqaluffiit aaqqissuussat qulingiluat, ilaasortat katillugit 422, kiisalu sabbatimik maleruartut 75-it suli aaqqissuuneqanngitsut. Ukiup taassuma aprili 7-ani allanik aqqaneq-marlunnik kuisitsisoqarpoq, taakkulu Hamburgimi oqaluffimmut ilanngupput. decembariimi oqaluffiup ilaasortai 40-nut amerlisimapput. Hamburgimi toqqorsivimmiit atuakkanik tuninerminit, Hollandimi, Ruslandimi aamma Tysklandip immikkoortuini assigiinngitsuniit, aningaasat tiguneqartut $5,000-upput.
GSAM 410Europami iluatsitsineq
GSAM 410.3Europap qeqqani ajoqersuiartortitani sulineq arriitsumik kisianni qularnaatsumik siuariarpoq, soorlu 1891-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnernut nalunaarummi takutinneqarpoq. Taamanikkut Tysklandimi oqaluffiit tallimat, ilaasortat 140-t, taakkunannga 64-it Hamburgimi oqaluffimmiillutik. Quliugaq akilerneqartoq $1,000-iuvoq. Umiarsuarnik Hamburgimi umiarsuarni ajoqersuisup tuniniaanera atuakkanik $500-inik naleqarpoq, atuakkanillu tuniniaasut ukiumi sumiiffimmi tamarmi tunisaat $6,000-ullutik. Austria-mi 150-it sallusuissummik akuersisimapput, Ruslandimilu oqaluffiit 13-it ilaasortanik 400-nik pigisaqarput.
GSAM 411Ruslandimi sabbatimik maleruartut tallimat nunaminnit anisitaasut
GSAM 411.1Taamani (1891) Ruslandimi oqaluffimmi ilaasortat tallimat, aqutsisoq ilanngullugu, oqaluffimmut pilersinneqarsimasumut akerliusumik ajoqersuisimasutut tigusarineqarlutillu ukiumi tallimani Trans-Caucasusimut anisitaanissamut eqqartuunneqarput. Ataqatigiissillugit qilersorneqarlutik 500 miilinik pisullutik ingerlaartussaapput. Misilinneqarnerminni uppernerat isumalluutigisartik iluaqutigalugu Naalakkami nuannaarput. Ukioq taanna trakti Biibilimik atuakkanik atuartitsissutitut ilusilik russisut piareersarneqarpoq; tassani Kristusip naalliunnera, toqungasut sininnerat, ullup sorliup sooq, aamma ilisimasaqarfigisinnaavarput? pillugit.
GSAM 411.21895-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani Tysklandimi ilaasortat 368-nut amerlisimapput, ukiullu siuliani quliugaq $2,327.43-uvoq.
GSAM 411Ruslandimi sabbatimik maleruartut amerlanerusut
GSAM 411.3Ruslandimi, amerlasuut nunanut allanut nuussimagaluartut, ilaasortat 467-nut amerlisimapput, taakkulu quliugaq $841.60 akilerpaat.
GSAM 411.41896 pillugu sapaatip-akunnerani qinunermi atuagassamik atuartitsinermi nunani allani ajoqersuiartortitanut allatsiup nalunaarutaaniit paasivarput
GSAM 411.4“Tysklandimi-Ruslandimilu ajoqersuiartortitani ukiup siuliani ilaasortat amerlassusaat marloriaatinngorsimangajappoq; amerlassusaat 400-t sinnerlugit ilaneqarput. Berlinimi Tysklandimi inuit 60-it sabbatimi nalinginnaasumik ataatsimiinnernut peqataasarput. Hamburgimi ajoqersuiartortitap oqaluffissaanik sanaartorneq tassani sulinermut nukittorsaavoq. Munichimi, Bavaria-mi, amerlasuut kuisinnissamut utaqqipput. Leipsicimi, Königsbergimi, Magdeburgimi, Posenimi, Stuttgartimi aamma Tysklandimi illoqarfinni pingaarnerni allani upperisallit peqarput. Hollandimilu Rotterdamimi aamma ataatsimoortoqarpoq.”
GSAM 412.1“Ruslandimi atuakkanik tuniniaasut naalakkersuisunit akuersissutit pissarsiarisimavaat. Atuakkat Lettishisut Esthonianisullu nutserneqarsimapput. Aviisi tyskisut Baselimiit Hamburgimut nuunneqarsimavoq, allaffimmilu tassani sallusuissut oqaatsini 14-ini naqiterneqarpoq.”
GSAM 412Ungarnimi kuisitsineq
GSAM 412.2Ukioq taanna Ungarnimi kuisitsineq siulleq pivoq, Bohemiamilu nerliiviliarluni ataatsimiinneq siulleq. Galatzimi Roumaniami umiarsuarni ajoqersuiartortitaq pilersinneqarpoq, Danubemut aamma Immap Qernertumut.
GSAM 412Tysklandimi atuakkanik tuniniaaneq
GSAM 412.3Home Missionary-mi decembari 1895-imi saqqummersumi Elderi Spies Tysklandimi atuakkanik tuniniaanermut tunngatillugu ima oqarpoq,
GSAM 412.3“Atuakkanik tuniniaanermik aqutsisut, suliassaq sumiiffimmi aallartinneqarmat, siuarsaanertik unitsinngilaat, naak Leipsicimi naqiterisartut atuakkanillu tuniniaasartut ilaasa pingaarnerit qularutigalutik oqaraluartut ‘atuakkanik siumoortumik inniminniisitsinikkut tuniniaaneq iluatsinngitsoorumaartoq.’”
GSAM 412.4“Aggusti 1887-imi Kristusip inuunera pillugu atuakkap saqqummersinnera siulleq tyskisut piareerpoq. Atuagaq taaneqartoq siammartinneqarnissamut piareernerata nalaani Baselimi atuakkanik tuniniaasunut ilinniartitaaneq ingerlanneqarpoq; tamanna atuakkanik tuniniaanerup aallartinneranut nalunaaqutaavoq, Tysklandimi kisimiunngitsoq Europami tamarmi. Atuakkap naqiterneqartup arfineq-aappaat maanna tyskisut naqiterivimmit anivoq.”
GSAM 412.5“Januari 1, 1895-imiit atuakkanik tuniniaasut nutaat aqqaneq-marluk suliassaqarfimmut ilanngupput. juuni 1895-imi nalunaarummi tunisaq 50 procentimik qaffassimavoq. Maanna aviisimut Herold der Wahrheit-imut (Sallusuissutip nalunaarutaanut), aviisitsinnut tyskisut saqqummersumut, immikkut suliniuteqarpugut. Oqaluffiit ilaat, amerlagisassaanngitsut, naqitat 50-init 200-nut tikillugit tigusillutik tunisarpaat. Pisiniartunillu nuannersunik misigisaqartarput. Review-mi februaari 18, 1896-imi saqqummersumi Elderi Conradi oqarpoq: ‘1895 naallugu Tysklandimi-Ruslandimilu ajoqersuiartortitani sabbatimik maleruartut 1,500-upput.’”
GSAM 413SKANDINAVIANERNUT SULIAT
GSAM 413.1Skandinaviani innuttaasunut suliaq 1877-imi Elderi John Matteson-imit aallartinneqarpoq. 6. juni Danmarkimi Jyllandimi Vejle-mut tikilluni. Nunamut tassunga pigami inuit ikittuinnaat Amerikami ikinngutiminnit nassiunneqartunik aviisinik naqitanillu atuarnermikkut sabbatimik maleruaarneq aallartissimavaat.
GSAM 413.2Suliaq tamanna qanoq aallartinnersoq malillugu paasivarput 1850-imi inuit sisamat Norgemiit Amerikamut nuussimasut Naalakkap sabbatianik maleruaarneq aallartissimagaat. Taakku Oaklandimi Wisconsinimi najugaqarput. Taakkua marluk Elderi O. A. Olsenip angajoqqaaviupput. 1863-imi Elderi John Matteson sapaatip-akunnerata ulluata arfineq-aappaata sabbatianik maleruaarneq aallartippaa. Poysippimi Wisconsinimi najugaqarpoq. Qaammatit arfinillit tullianni sulinermigut qallunaat-norgemiut 40-t missaat Ullormi arfineq-aappaani Adventistit ajoqersuutaat upperilerpaat. Oqaluffimmi kiffartornermi siullerpaamik suleqatigisaanik oqaluussisoq Elderi J. F. Hanson Minnesotameersoq.
GSAM 413ATUAKKAT SIULLERSAAT QALLUNAAT-NORGEMIUT OQAASIINIK NAQITAQ
GSAM 413.31866-imi Elderi John Matteson Review and Herald-ip naqiteriviani aqutsisunut saaffiginnippoq aperalugulu skandinavianut atugassanik namminneq oqaasiinut atuagannguanik naqitanillu oqaasiinik naqiterisinnaanersut. Akineqarpoq naqiterivimmi aningaasaateqannginneq pissutigalugu tamanna pisinnaanngitsoq; kisianni Wisconsinimi Minnesotamilu nunaqqatigisai sallusuissut anaanaminnut oqaasianni naqinneqassasoq taama kissaatigaat, naak aningaasatigut akunnattumik inissisimagaluarlutik 50-it inorlugit amerlassuseqaraluarlutik, aningaasanik $1,000-inik katersipput taassumalu atugassaanik tunniullugu. Aningaasat taakku allattuiffiullu kusanartumik piareersarneqarsimasup ilai atorlugit Elderi Matteson Battle Creek-imut pivoq atuakkanillu naqitanik qinnuteqaqqilluni. Siusinnerusukkut akornutaasimasut akiorniarlugit piareersimammat kissaatigisaasa akuerineqarput, 18. marts 1867-imilu atuakkaminut Liv og Død-imut (Inuuneq Toqulu), allattuiffini Elderi J. N. Andrews-imut uannullu, taamani naqiterinermut ataatsimiititaliamut ilaasortaasunut, atuartalerpaa. Oqaatsit allat atorlugit: allattuiffimmi qallunaat-norgemiut oqaasii qanoq innerat tuluttut oqaluttuuppaatigut.
GSAM 414ELDERI MATTESON NAQITERISARTUNNGORPOQ
GSAM 414.1Taamani naqiterisartoq naqiterissutissanik inissiisinnaasoq atugassaqanngilaq, taamaattumik nammineq ilinniarnissaminut akuerineqarnissani qinnutigaa. Suliaq tamanna ingerlappaa nammineerluni oqaasii atorlugit atuagannguanik naqitanillu quppernerit tuusintit missaanniittut naqinneqarnissaat tikillugu.
GSAM 414.2Sallusuissutip innuttaminut siammarterneqarnissaanut periarfissap nutaap tamatuma kingunerisaanik nutaamik sapiissuseqaluni naalagaaffinni assigiinngitsuni ataatsimiisitsilluni ingerlaarpoq. Ullormit taassumannga skandinaviani suliap siuariartornera sukkatsippoq.
GSAM 414OQAATSIT ALLAT ATORLUGIT AVIISI SIULLERPAAQ
GSAM 414.3Qallunaat-norgemiut akornanni suliaq taama annertutigilerpoq nunaqqatigiit namminneq oqaasiini ilinniartinneqarlutillu kajumissaarneqarsinnaaniassammata qaammammut aviisimik pisariaqartitsisoqalerluni. Taamaattumik 1. januaari 1872 Review and Herald-ip naqiteriviani qallunaat qaammammut aviisiat saqqummerpoq, quppernerit 24-t atuagannguatut ilusilik, ateqarluni Advent Tidende (Adventip tusarliussaa). Ukiup tulliani aviisip qupperneri 32-nut amerlineqarput. Taanna tassaavoq Ullormi arfineq-aappaani Adventistit oqaasiinit allanit siullerpaamik saqqummersinneqartoq.
GSAM 414.41874-imi svenskisut oqaluttut upperisallit akornanni soqutiginninneq taama annertutigaaq oqaasiini qaammammut aviisi quppernernik 16-inik imalik aallartinneqarluni, ateqarluni Svensk Härold.
GSAM 414.5Elderi Matteson skandinavianut suliniummut nunami tassani (juuni 1877) aallartikkaa Advent Tidende-p assingi 266-it Amerikamiit qaammatikkaartumik Danmarkimut nassiunneqartarput, 60-illu Norgemut. Aviisit taakku atuarlugit inuit arlallit Skandinaviani sabbatimik maleruaarereerput. Danmarkimi ukiuni ataatsini sulinerminut kingunerisaanik upperisallit eqimattat sumiiffinni assigiinngitsuni pilersinneqarput.
GSAM 415NORGEMI NAQITERIVIK
GSAM 415.1Tamatuma kingorna Elderi Matteson Norgemut nuuppoq, tassani 7. juuni 1879 Christiana-mi sulinerminut kingunerisaanik ilagiit ilaasortanik 38-nik katersorneqarlutik. Elderi J. P. Jasperson Amerikameersoq piffissami tassani kiffartornermi suleqatigilerpaa. Ukioq taanna Norgemi saqqummersitsisartut peqatigiiffiat pilersinneqarpoq, Christiana-milu illu $14,580-inik akilerlugu pisiarineqarpoq, naqiterivittut, ilagiit kiffartornerinut ataatsimiittarfittut najugaqarfittullu atorneqartussaq. Piffissami sivikitsumi aviisi Tidernes Tegn, tassa Piffissap nalunaaqutaa, Christiana-miit sapaatip-akunneranut ataasiarluni saqqummertarpoq.
GSAM 415.21880-imi ukiakkut aallartisimalernerani Elderi Matteson Skandinaviani suliaq annertusarneqarsinnaaqqullugu ikiorneqarnissaminik ujartorluni Amerikamut pivoq. Ukiumi tassani Ataatsimut ataatsimeersuarneq peqataaffigaa, april 1881-imilu Europamut uteqqilluni annertuumik kajumissuseqarluni. Uteqqinnerata kingorna sivitsunngitsoq cylinderinik naqiterivik pisineqarpoq Christiana-milu inissinneqarluni.
GSAM 415QALLUNAATUT SVENSKISULLU PEQQISSUTSIMUT AVIISIT
GSAM 415.3Erniinnaq qallunaatut peqqissutsimut aviisimik naqiterineq aallartippaat, ateqarluni Sundheds Bladet. 1883-imi svenskit oqaasiini taamaattumik aviisimik, aamma upperisarsiornermut aviisimik Sanningens Härold-imik taaneqartumik, saqqummersitsivoq. 1884-imi naqiterivimmi atortuutit nalingat $2,563-inik nalilerneqarpoq. Ukioq taanna aviisit katillugit 115,000-it naqinneqarlutillu siammarterneqarput, tamannalu saniatigut naqitanik tuusintilinnik amerlasuunik atuakkanillu ilaannik.
GSAM 415ELDERI HASKELL SKANDINAVIANI
GSAM 415.4Skandinaviani nunani suliaq Elderi Haskellip 1882-imi tikeraarneranit annertuumik ikiorneqarpoq, 1884-imilu Elderi-t Geo. I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen aamma E. G. Olsen sulinerisigut iluaqutigisaqarpoq.
GSAM 416ARNAQ WHITE SKANDINAVIAMUT ANNERTOORUJUSSUARMIK IKIORSAASOQ
GSAM 416.11885-imi Arnaq E. G. White ernini W. C. White ilagalugu Skandinaviamut tikeraarput, tamannalu nunami tassani suliamut naleqaqisumik iluaqutaavoq. Ilaasa isumaqalersimavaat nunami tassani piitsuusut quliugaq tunniussinnaanngikkaat atuakkanillu tuniniaalluni angalaneq iluaqutaanngitsoq. Arnaq Whiteip nalunaajaataa piffissaalluartumi tunniunneqarpoq, innuttaasunillu nuannarineqarluni, akissutaat oqaasinik ukunani erserpoq: Naalakkap oqaatigisaa tamaat suliarissavarput naalattussaallutalu. Tikeraarnermini Skandinaviani suliamut allanngorneq tamarmi pilersinneqarpoq, pingaarnertullu Arnaq Whiteip sulinerata qasusuissup kingunerisaanik.
GSAM 416NORGEMI ALLAFFIK NUTAALIAQ SANANEQARPOQ
GSAM 416.21886-imi Elderi-t O. A. Olsen aamma N. Clausen Skandinaviani nunanik tikeraarput, kingulleq sivisuumik tassaniiginnarluni. 1885-imi Christiana-mi allaffik nutaaq sananeqarpoq, ukiullu 1. septembari 1886 naallugu naqiteriviup atuakkanik naqitanillu tuniniaanermiinnaq $5,386.68 isertippaa, aviisinullu ilaasortaanermut akilerneqartut $3,146.03-iullutik.
GSAM 416SKANDINAVIANI ILAGIIT 25-T
GSAM 416.31889-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermut nalunaarutigineqartoq naapertorlugu Skandinaviani suliniummi ilagiit 25-t, ilaasortat 926-t, quliugarlu $2,548.75 akilerpaat; aamma oqaluussisartut arfinillit, licentiaateqartut sisamat atuakkanillu tuniniaasut 52-t pigineqarput. Norgep Sverigellu atuakkanik tuniniaanerisa qaammatit pingasut ingerlaneranni $2,161.26-inik naleqarput.
GSAM 416ATUARFIK CHRISTIANAMI
GSAM 416.4Taamani Christiana-mi atuarfik ingerlavoq ilinniartunik 50-inik. 1891-imi Christiana-mi Biibilimik ilinniarfik ingerlanneqarpoq Elderi-t O. A. Olsen aamma E. J. Waggoner siulersorlugit, ilinniartut 100-t peqataallutik. Ilinniarfimmi atuakkanik tuniniaalluni sulineq pillugu sukumiisumik ilinniartinneqarput.
GSAM 4171895-IMI SKANDINAVIANI ILAGIIT 40-T
GSAM 417.1Ukiut arfinillit qaangiummata, 1895-imi, nalunaarut Elderi D. A. Robinsonimit, nunani allani suliamut immikkoortortaqarfimmi aqutsisuusumit, tunniunneqartoq takuarput. Ukiut taakku ingerlaneranni suliap annertuseriarnera ersarilluinnarpoq, taamaattumik ima issuarpugut: “Skandinaviami ilagiit 40-t ilaasortallu 1,458-it. Ukiumut quliugaq $5,585.55-uvoq. Oqaluussisut ivertitat 15-it, licentiaateqartut 11-t, ukiumilu atuakkanik tuniniaaneq $40,000-inut annertussuseqarpoq. Aningaasat annertuut taakku atuakkanik tuniniaasut suliniarnerannit pingaartumik pisuupput, aamma nunami 1885-imi atuakkanik niuertartut, allaat upperisatsinnik oqaluussisartut, atuakkanik illumiit illumut tuniniaaneq pisinnaanngitsoq oqaatigisimavaat.”
GSAM 417SKANDINAVIANI ATAATSIMEERSUARNERIT PINGASUT
GSAM 417.2Skandinaviani suliniummi maanna ataatsimeersuarnerit pingasut ipput, pilersinneqarnerisa ullui imaallutik: Danmarki, 30. maj 1880; Sverigi, 12. marts 1882; Norge, 10. juuni 1887. Elderi John Matteson, Skandinaviami suliniummik siullersaalluni aallartittoq, suliamillu taama iluatsitsitigisumik siuttuulluni, innuttat taakkua atugarissaarnissaat pillugu ilungersorluni pilliuteqarlunilu sulisimasoq, nappaat toqunartoq puakkut napparsimanermut eqqugaalluni El Monte-mi Californiami 30. marts 1896 toquvoq, ukiut 61-it utoqqaalluni.
GSAM 417TULUIT NUNAANNI SULIAT
GSAM 417.3William Ings Hampshiremi Englandimeersuuvoq, kisianni anersaakkut ilinniartitaanikkullu Amerikamiuulluni, meeraanerminit USA-mi najugaqarsimagami. Baselimi Schweizimiit 23. maj 1878 Southamptonimut tikippoq. Taamani najugaqarnera sivikitsuuvoq, sapaatit-akunneri marluk qaangiutiinnartut Europamut uteqqikkami. Kingusinnerusukkulli Southamptonimut uteqqippoq, tassani qaammatit sisamat illumiit illumut sulilluni naqitanik agguaallunilu ajoqersuiartornermut suliassanik takkuttunik suliaqareerluni, sabbatimik maleruaarisut qulit nalunaarutigalugit. Ukioq taanna 30. decembari uanga nulaaralu Southamptonimut tikippugut, tassani Elderi Ingsip sulineranut ilanngulluta ukiukkut Shirley Hallimi aamma nammineq attartukkatsinni ataatsimiisitsisarluta. 1879-imi aasaanerani Southamptonimi tupertitsilluni ataatsimiisitsivugut. Taamani sumiiffimmilu tassani niviarsiaq Maud Sisley (maanna Arnaq Boyd) suliamut ilannguppoq, Biibilimik atuartitsilluni illumiillu illumut sulilluni. Suliamut tamatuma kingunerisaanik arlallit sallusuissummik upperisaqalersinneqarput. Ukiup tulliani ukiukkut Ravenswood Villa-mi ataatsimiittarfimmi ataatsimiisitsivugut, illumi tassani najugaqarpugut toqqorsivimmillu pigisaqarluta.
GSAM 418INGLANDIMI TUPERMI ATAATSIMIINNEQ
GSAM 418.11880-imi aasaanerani Elderi Andrews, peqqissutsimigut sanngiikkaluarluni, Schweizimiit tikippoq Romsey-mi tupertitsilluni ataatsimiinnermut ikiuukkiartorluni, tassani inuit allat tusarliussamik upperisaqalersinneqarput.
GSAM 418.211. januaari 1880 naqitanik siammarterisartut peqatigiiffiat pilersinneqarpoq. Suliamut matumunnga ilaasortat soqutiginnipput, naqitanillu amerlasuunik siammarterisoqarpoq.
GSAM 418.38. februaari 1880 kuisitsinitta siullersaat pivoq, qinnuteqartut arfinillit kuisillugit. 2. juuli 1881 tikillugu Southamptonimi qinnuteqartut 29-t imermut morsutsitaallutik kuisinneqarsimapput.
GSAM 418INGLANDIMI SULISUT AMERLASSINNEQARPUT
GSAM 418.4Ataatsimut ataatsimeersuarnerup 1881-imi ukiakkut ingerlanneqartup taasineratigut Elderi A. A. John nulianilu, Geo. R. Drew, aamma niviarsiaq Jennie Thayer Inglandimut aallarput nunamilu tassani suliniummut ilanngullutik. 1882-imi Elderi Haskell Europami suliniummik tikeraarluni ullualuit Inglandimi suliniummi sulisunik peqatigai, siunnersuinikkut ilitsersuinikkullu ikiuulluarluni.
GSAM 418.5Marts 1882-mi Piffissap ilisarnaataanut tuluit ilanngussaat quppernernik marlunnik imalik naqinneqartalerpoq, Amerikamiit nassiunneqartunut Piffissap ilisarnaataanut 1,000-inut ilanngunneqartarluni. Taakku Tuluit Nunaanni ajoqersuiartortitsinermi atorneqartaarput. Suliamut 1. oktobari 1883 nalunaarusiami takutinneqarpoq taamani sabbatimik maleruaarisut 100-usut. Suliniutip aallartinneraniit quliugaq akilerneqartoq $2,078.71-uvoq.
GSAM 419UMIARSUARNI AJOQERSUIARTORTITSINEQ
GSAM 419.1Umiarsuarnik paarsisut inussiarnersumik akuersineratigut Elderi Ingsip akiligassaanngitsumik naqitanik aviisinillu poortukkanik umiarsualivinnut pingaarnernut 80-inut nassiussinissaa akuerineqarpoq, taakkulu “Peninsular and Oriental Steam Ship Company”-p Afrikami Kujallermi, East Indies-imi West Indies-imilu, Amerikami Qiterlermi aamma Bay Islandsimi umiarsualiviiniipput. Naqitat taamatut nassiunneqartut atuarnissaasa sunniutaat aqqutigalugu Demarara-mi qeqertami soqutiginninneq siullerpaamik ikkunneqarpoq. Paasissutissat taakku qeqertamiit allakkanik tigusaqarpugut.
GSAM 419“SABBATIP OQALUTTUARISAANERA” TULUIT NUNAANNI ATUAGAATEQARFINNI INISSINNEQARPOQ
GSAM 419.2Elderi Andrewsip Sabbatip oqaluttuarisaanera atuakkap assinga Tuluit Nunaanni atuakkanik atorniartarfinnut akeqanngitsumillu atuartarfeqarfinnut 60-inut aamma inissinneqarsimavoq, atuakkallu suli tassaniipput, atuarumasunut oqaluttuaq oqaluttuaralugu.
GSAM 419.31884-imi Elderi Butler Inglandimut tikeraarpoq, suliniummut matumunnga sulisunik allanik ilaqarluni. Elderi-t S. H. Lane aamma Robert Andrews Bostonimiit umiarsuarmik aallarput Tuluit Nunaanni suliniummut ilanngunniarlutik 9. maj 1885. Arnaq Whiteip Inglandimut tikeraarnera sulisunut nukittorsaataallunilu kajumissaataavoq. Arnaq White ernini ilagalugu sapaatit-akunneri ikitsut tassaniipput Europami suliniummiit Amerikamut uternissartik sioqqullugu.
GSAM 419“MAANNAKKUT SALLUSUISSUT” AALLARTINNEQARPOQ
GSAM 419.41884-ip aallartinnerani, Elderi Butler Inglandimut tikinnerata kingorna sivitsunngitsoq, Grimsby-mi aviisimik quppernernik arfineq-pingasunik qaammammut marloriarluni saqqummertartussamik aallartinnissaa aalajangerneqarpoq, M. C. Wilcox allattuuneralugu, ateqarluni Maannakkut sallusuissut. Maanna aviisi taanna Londonimi Inglandimi sapaatip-akunneranut saqqummersarpoq quppernernik 16-inik imalik, sapaatip-akunneranilu 18,000-it missaat naqinneqartarlutik.
GSAM 420.11889-imi Elderi Holserip Tuluit Nunaanni suliniut nalunaarutigaa ilagiinnik arfineq-pingasunik, sabbatimik maleruaarisunik 200-nik, taakkunannga 65-it Londonimiillutik. Ukiup siuliani quliugaq $1,244.58-uvoq. Oqaluussisut ivertitat marluk, licentiaateqartut marluk, umiarsuarnik ajoqersuiartortitat marluk, aamma Biibilimik suliallit arfineq-marluk ipput. Piffissap tamatuma nalaani Elderi-t Wm. Hutchinson aamma Francis Hope Tuluit Nunaanni suliniummut ilanngupput.
GSAM 420PACIFIC PRESS LONDONIMI
GSAM 420.21890-imi Pacific Press Publishing Company Oaklandimeersoq, Californiami, Londonimi 48 Paternoster Row-mi immikkoortortaqarfimmik pilersitsivoq, aamma Londonimi 451 Holloway Road-mi N. naqiterivimmik. Naqiterivimmit ukiup siulliani atuakkanik tuniniaaneq amerlasuunik tuniniaanermi akigititat atorlugit $9,556.89-uvoq.
GSAM 420.3Februaari 1895-imi Elderi Robinson nalunaarut tulliuttoq tunniuppaa:
GSAM 420.3“Tuluit Nunaanni ilagiit 11-t, ilaasortat 363-it, oqaluussisut tallimat aamma licentiaateqartoq ataaseq ipput. Ukiumi kingullermi quliugaq $5,077.20-uvoq, ilaasortamullu ataatsimut agguaqatigiissillugu $13.98. Naqiteriviup pigisai maanna International Tract Society, Limited, tuluit nunaanni suliffeqarfimmit pigineqarlutillu aqunneqarput.”
GSAM 420.4Decembari 1895-imi nunani allani suliniummut allatsi Tuluit Nunaannut ilaasortat 560-it nalunaarutigai. Ukiumi tassani quliugaq $1,000-inik qaffassimavoq. Taamani Londonimi sumiiffinni assigiinngitsuni eqimattat arfineq-pingasut sabbatimi ataatsimiittarput.
GSAM 420.5Taamaalilluni suliniummi tassani suliaq siuariarpoq, ilaannikkut malunnanngingajalluni. Nunat ilaannut naatsiiassat nunanut allanut sanilliullugu sukkasuumik naasuunneq ajorput. Naajarnerat kigaanneruvoq, kisianni alliartornerat qulakkeernerullunilu nukittuneruvoq. Taamaappoq aamma kunngeqarfimmi matumani tusarliussap pingajuata sallusuissutaa. Naasussaa siaruarsimavoq, sorlarsimavoq kigaatsumillu alliartorluni maanna annertussuseqarlualersimalluni.
GSAM 421AUSTRALIASIAMI SULIAT
GSAM 421.110. maj 1885 Elderi-t S. N. Haskell, J. O. Corliss ilaqutaalu, M. C. Israel ilaqutaalu, Wm. E. Arnold aamma Henry Scott San Franciscumiit umiarsuarmik aallarput Australiami suliniummik aallartitsiartorlutik. Ukiut 11-it sioqqullugit, 1874-imi Battle Creekimi ataatsimiinnermi Arnaq White oqarpoq nunat amerlasuut sallusuissummik suli tigusaqassasut, naqiteriviillu ingerlasut atuakkallu aviisillu nunani assigiinngitsuni naqinneqartut takusimallugit. Aperineqarami nunat suut pineqarnersut, akivoq Australia kisiat eqqaamasinnaallugu.
GSAM 421BIIBILIP EKKOA
GSAM 421.2Elderi Haskellip suleqatigisallu ilungersorlutik iluatsitsillutillu sulinerat aqqutigalugu tusarliussaq taama sukkatigisumik siuariartormat Australiami aviisimik naqiterisoqartariaqalerpoq. Taamaattumik saqqummersitsinermut aaqqissuussisoqarpoq, 1. januaari 1886-imilu Melbourneni qaammammut aviisi quppernernik 16-inik imalik saqqummerpoq, ateqarluni Biibilip ekkoa aamma Piffissap ilisarnaatai. Normup siulliup naqinnera 6,000-inik amerlassuseqarpoq, nalinginnaasumillu saqqummersinneqartartoq 3,000-iulluni.
GSAM 421AUSTRALIAMI ILAGIIT SIULLERSAAT AAQQISSUUNNEQARPOQ
GSAM 421.3Sapaatip-akunnerata ullua siulleq, sapaati 10. april 1886, Australiami Ullormi arfineq-aappaani Adventistit ilagiit siulliit aaqqissuuneqarput. Inuit 18-it isumaqatigiissummut atsioqataasimasut najuupput, allallu arfineq-marluk kuisinnikkut ilanngunnissamik qinnuteqarput. Taakku sabbatimi tullermi kuisinneqarput, sabbatillu tamaasa sapaatit-akunneri arlalinni ilaasortat ilanngupput, ilagiit 55-inut amerlillutik. Maj 1886 tikillugu allattorsimasut katillugit 90-iupput. Taakku saniatigut sumiiffinni allani inuit 35-t missaat sabbatimik maleruaarput.
GSAM 421.4Naqiterivimmi naqiteriviit pitsaasut marluk maskiinarlu ataaseq ipput, tamarmik akilerneqareerlutillu Ullormi arfineq-aappaani Adventistinit nunami ungasissumiittumi pigineqarput — Oaklandimi Californiami allaffissuatsinniit 7,000 miilit missaannik ungasitsigisumi.
GSAM 422.11886-imi tusarliussaq New Zealandimut siammarpoq. Australiami suliniummiit nalunaarut naapertorlugu New Zealandimi sabbatimik maleruaarisut 50-it ipput. Naqiterivimmi atuakkanik tuniniaanermi $700 isertinneqarpoq. Tamatuma saniatigut atuakkanik tuniniaasut New Zealandimi Akerleriinneq Angisooq-p assinganik 400-nik, Australiamilu Daniel pillugu isumaliutinik 1,000-nik tuniniaapput.
GSAM 422Australiami allaffiup illua
GSAM 422.219. juli 1889 nalunaarusiami saqqummiunneqartumi makku paasisat pissarsiaraarput: Melbourne-mi naqiterivimmut illu naammassineqarpoq, tassani oqaluffimmi kiffartuussinernut oqaluffeqarpoq.
GSAM 422Tasmania ilanngunneqarpoq
GSAM 422.3Australiami New Zealandimilu immikkut oqaluffiit ataatsimeersuarnerat aaqqissuussaavoq, sulinerlu Elderi Israelimit aamma Steedimit Tasmaniamut siammarneqarpoq. Tassani oqaluffiit pingasut maanna aaqqissuussaapput, ataatsimut ilaasortaasut 136-ullutik. Taakkua saniatigut sabbatimik maleruartunik ataasiakkaanik suli aaqqissuussaanngitsunik allanik peqarpoq.
GSAM 422.4Australiami suliffigisami ukiumut quliugaq $9,371-iuvoq. Atuakkanik tuniniaasut 15-it suliffigisamiipput, taakkualu atuakkanik tuniniaanerisa nalingat $19,500-iuvoq.
GSAM 422.5Elderi Haskellip nunarsuup kaajallallugu angalanerata aappaani Australiamut uteqqippoq, august 1889-mi ataatsimeersuartumut peqataalluni, assigiinngitsutigullu ikiuulluartumik ikiuulluni; tamanna aaqqissuussaq nutaaq nuannaartorujussuuvaa. Amerikami sulisuusut assigiinngitsut piffissaq piffissarlu naapertorlugu Australiamut tikittarput suliaq ataasiinnaq angisooq — Guutip sulinerata qaffatsinneqarnissaa nukittorsarneqarnissaalu — pillugu.
GSAM 422Arnaq White Australiami
GSAM 422.61891-imi ukiakkut Arnaq E. G. White, ernera W. C. White, Elderi Geo. B. Starr allallu Californiamit Australiamut aallaarput, decembarimilu tikillutik — nunami tassani aasaanerani. Arnaq Whitep nalunaajaanera, nunami tassani ukiuni qulingiluani najugaqarnerani timikkut sanngiissusermik nalaataqaraluarluni, sulinerup inngilip pingajuata tusarliussaanut anersaamut isikkullu naapertuuttumik inissinneqarnissaanut annertuumik iluaqutaavoq. Australiamiinneranni Elderi J. O. Corliss maani sulinermut ilanngoqqippoq, W. A. Colcord allallu oqaluussisutut, ilinniartitsisutut il.il. suliffigisamut iserput.
GSAM 423Elderi Olsen Australiami
GSAM 423.1Elderi O. A. Olsenip Ataatsimut ataatsimeersuarnerup siulittaasuattut aqutsinerani nunami tamarmi suliffeqarfitta pingaarnerit tamaasa tikeraarpai. Tamanna angalanermik annertuumisumik pisariaqartitsivoq — nunarsuup kaajallallugu angalanermik. Angalanerup siunertaraa pisariaqartitaat suliffigisallu assigiinngitsut inissisimanerat ilisimasaqarfiginerulerniarlugu, taamaalilluni naapertuilluartumik sullissinnaaniassammat. Angalanerani tassani, 1893-imi, sapaatit akunneri arlalissuit Australiami atorpai.
GSAM 423Australasian Unionip ataatsimeersuarnera
GSAM 423.2Taamani Australasian Unionip ataatsimeersuarnera aaqqissuussaavoq, Australiami aamma New Zealandimi ataatsimeersuarnerit kiisalu Australiami ajoqersuiartortitat suliffigisaat katillugit. Ataatsimeersuarneq ukiut marlukkaarlugit ataatsimiittarpoq, nunanilu allani unionip ataatsimeersuarnerisa pilersaarutaat malillugu ingerlanneqarpoq. 1893-imi atuakkanik tuniniaasut ikittuinnaat suliffigisamiittut atuakkamik Kristusimut alloriarnerit-imik 5,000-inik naqitaq tunivaat, amerlaqataanik naqitaq aappaa naqiterneqarpoq. 1894-95-imi aasaanerani qaammatini sisamani inniminniilluni atuakkanik 4,000-inik inniminniisitsipput.
GSAM 423Elderi Prescott Australiami
GSAM 423.31895-imi Elderi W. W. Prescott, upperisarsiornermi ilinniartitaanermut allatsi, ataatsimeersuarnerup iluani qaammatini arlalinniippoq, sulinerup immikkoortuani matumani piffissamik isumamillu annertuumillu atuilluni. Taassuma nalaani ilinniartitaanermut institutimik ingerlatsisuuvoq, taakkununnga iluaqutissarujussuuvoq.
GSAM 424.1Ukiumi sulinerup nalunaarusiaa Ataatsimut ataatsimeersuarnermut tunniunneqartoq Elderi W. C. Whitemit saqqummiunneqarpoq, imaappoq:
GSAM 424.1“Australian Unionip ataatsimeersuarnera oqaluffinnit 17-iusunit ilaasortanik 1074-inik katillugu inuttaqarpoq; siorna quliugaq $9,810.10 akiliunneqarpoq. Ataatsimeersuarneq taanna oqaluussisunik ivertitanik 12-inik, licentiatisinik marlunnik, Biibilimik sulialinnik pingasunik, atuakkanillu tuniniaasunik 50-inik peqarpoq; taakkua ukiumi atuakkanik $28,731.11 nalinginik tunisaqarput. Ukiumi tassani New South Walesip koloniata, oqaluffinnik arfinilinnik ilaasortanillu 321-inik inuttaqartup, Australiami ataatsimeersuarnermiit avinneqarnera pivoq, taannalu New South Walesip ataatsimeersuarneranik ateqalerpoq.”
GSAM 424AFRIKAP KUJALLIUP AJOQERSUIARTORTITAA
GSAM 424.21886-imi Battle Creekimi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani Afrikap Kujataani ajoqersuiartortitanik suliffigisaq ammaannissaq apeqqutigineqarlunilu eqqarsaatigineqarpoq. Suliniummik tapersersuisumik aalajangiisoqarmat, 1887-imi aasaanerata aallartinnerani nunami ungasissumi tassani sulinerup pilersinneqarnissaa anguniarneqarpoq; tassani inuit ikittuinnaat sabbatimik maleruaalereersut sulisuusunik qaaqqusipput.
GSAM 424Elderi Boyd aamma Robinson Afrikap Kujataani
GSAM 424.3Siunertamut tassunga atatillugu 11. maj Elderi C. L. Boyd ilaquttanilu, Elderi D. A. Robinson nulianilu, sulisuusullu allat New York City-miit Afrikamut aallaarput, Liverpool aamma London aqqutigalugit. Ukiut pingasut tamatuma kingorna Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani Angut P. W. B. Wesselsip oqaatigaa, sulisuusut taakku Afrikamut tikikkamik inuit 40-t missaat sabbatimik peqqussutip sisamaata maleruaraat, tamanna atuagassianik atuarnermik Allakkat Illernartut misissuinerullu kingunerigaat.
GSAM 424.4Elderi Robinson aamma Boyd Kap Townimi ajoqersuiartortitanik sulineq aallartippaat; tassanngaanniit kangimut avannamut, diamantinik aatsitassarsiorfinnut Kimberleymut, 800 miilit missaanik siammarpoq.
GSAM 424.51889 tikillugu oqaluussisut marluk, licentiati ataaseq, oqaluffiit sisamat ilaasortallu 80-it kisimik piupput; taakkua quliugaq $2,798.36 akiliuppaat. Ukiumi tassani Amerikamiit Elderi Ira J. Hankins Kap Townimi pitsaasumik inerneqartumik sulivoq, Angut aamma Arnaq Druillard Nebraskamiit sumiiffimmut matumunnga sulinermut ilanngullutik; nunami nutaami sulinermik siuttuullutik aallartartunut pisartut sulinerminni atugarliuutillu avillugit. Arnaq Druillardip sulinera pingaartumik atuakkanik toqqorsivimmiippoq, immikkoortup taassuma niuernera taassumunnga isumagisassanngorlugu; Angut Druillardilu ajoqersuiartortitanut ataatsimut sulivoq. Ukiumi tassani umiarsuit umiarsualivimmut tassunga tikittartut akornanni atuakkanik $750 nalinginik tunisaqarpoq.
GSAM 425Elderi Haskell Afrikami
GSAM 425.1Ukiumi tassani augustimi Elderi Haskell Kap Townimut tikiuppoq. Qaammatit tallimat Afrikap Kujataani suliniaqatigiinnik assigiinngitsunik tikeraarluni suleqatigallugit pitsaasumik atorneqarput. Tikeraarneratigut sulineq nukittorsarneqarpoq ineriartortinneqarlunilu, Haskellilu suliaminit inernerit takugamigit uummatimigut qiimmassarneqarpoq. Ilinniartitaanermut sulinermut soqutiginninneq pilersinneqarpoq, imaattumik Afrikami ilinniartut 12-it Amerikamut ilinniarfitsinnut peqataajartorlutik.
GSAM 425.2Taamani atuakkanik tuniniaanermut sulineq naleqquttumik eqqarsaatigineqarpoq. Sulinermut tassunga atatillugu Kap Townimi institutimik ataatsimiisitsisoqarpoq, Angut E. M. Morrisonimit ingerlanneqartumik; tamanna tusarliussap immikkoortuani pingaaruteqartumi inuunermik nukimmillu nutaamik pilersitsivoq. Institutimi ilinniartitsinerup kingorna erngerluni atuakkanik tuniniaasut 13-it qaammatini arfinilinni atuakkanik tunisaallutillu tunniussaat $5,621.28 angullugu naleqarput. Pisinissamik inniminniinerit amerlangaarmata Londonimi allaffik tamarmi “assut artorsartinneqarpoq”, atuakkallu pisariaqartitsineq malillugu sukkassuseqisumik piareersarneqarsinnaanngillat.
GSAM 425.31892-imi Elderi A. T. Robinson Afrikap Kujataani sulinermut ilannguppoq. Taamani sulineq taama annertutigilersimavoq toqqorsivik pisoqaq taarserlugu toqqorsivimmik nutaamik pisariaqartitsisoqarluni. Taamaattumik illu nutaaq ataatsimiinnernut oqaluffiup inuttaasa atugassaannik naammattumik angissusilik sananeqarpoq.
GSAM 426Afrikami ilinniarfiup illua
GSAM 426.1Taamaalilluni sulineq alloriarnerit tamaasa siuariartorluni ingerlaarpoq, naggataatigullu Kap Townip eqqaani Claremontimi ilinniarfiup illua $35,000-inik akilimmik sananeqarpoq. Qatanngutinit Amerikameersunit ikiuutissat kissaatigineqartut kisiat tassaavoq ilinniartitsisunik ilinniarfimmi ilinniartitaanermut piukkunnartunik nassiussinissaat; aningaasartuutillu namminneq akilissavaat. Qinnuteqaat tamanna naammassineqarmat atuarfik 1. februaari 1893 ammaanneqarpoq.
GSAM 426Afrikap Kujalliup oqaluffiit ataatsimeersuarnerat
GSAM 426.2Afrikap Kujalliup oqaluffiit ataatsimeersuarnerat 1892-imi aaqqissuussaavoq. 1893-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ilaasortaattut akuersissutigineqarpoq. Taamani oqaluffiit tallimat, ilaasortat 138-t, siornalu quliugaq $34,077.32 akiliunneqarsimasoq peqarput. Ataatsimeersuarnerup matuma nalaani Afrikap Kujalliup oqaluffiit ataatsimeersuarnerat Peter Wesselsimit sinniisuneqarpoq; taassuma Ataatsimut ataatsimeersuarnermut $16,000 tunissutigaa, tamanna Afrikap Kujataani sulinerup ammarneqarneranut Ataatsimut ataatsimeersuarnerup aningaasartuutigisaanit amerlaneruvoq. Tunissummut tassunga ilanngullugu taassuma qatanngutaasalu ataatsip Chicagomi akeqanngitsumik nakorsiartarfimmik sulinerup aallartinnissaanut $40,000 tunissutigaat.
GSAM 426.31895-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani nunani allani ajoqersuiartortitanut allatsi Afrikami suliffigisaq pillugu ima oqarpoq:
GSAM 426.3“Afrikap Kujataani ataatsimeersuarneq ukiut marluk kisiisa aaqqissuussaalluni, piffissalli tassani Ataatsimut ataatsimeersuarnerup sulisuusut aqqaneq-marluk suliffigisamut nassiuppai. Taakkunannga marluk nunap iluani imminut pilersorlutik ajoqersuiartortitatut sulipput, allat immikkoortut assigiinngitsut sulinerannut ilanngullutik. Ataatsimeersuarneq taanna atuarfimmik ingerlalluartumik, meeqqanik angajoqqaarsiaqanngitsunik angerlarsimaffimmik, napparsimmavimmillu sanaartorneqartumik peqarpoq. Kisitsisit takutippaat ilaasortat 184-iusut.”
GSAM 426Afrikap Kujataani saqqummersitat
GSAM 426.4Afrikap Kujataani upperisarsiornermi kiffaanngissuseq pillugu apeqqut qaammatini kingullerni ilagiivut aviisinik marlunnik saqqummersitsinissamut kaammattorpai: aappaa Hollandimiutut De Wachter-imik ateqartoq; aappaa Tuluttut The South African Sentinel and Gospel Echo-mik ateqartoq. Kingulleq 4,000-inik siammarterneqartarpoq.
GSAM 427Afrikap Kujalliup Unionip ataatsimeersuarnera
GSAM 427.1Januar 1903-imi Afrikap Kujalliup Unionip ataatsimeersuarnera aaqqissuussaavoq; tassani Cape Colony aamma Natal-Transvaalip ataatsimeersuarneri, Basutoland aamma Matabelelandimi ajoqersuiartortitat Unionip ataatsimeersuarnerata aqutsineraniittut ilanngupput. Ataatsimeersuarnerup iluani oqaluffiit 15-it aaqqissuussaallutik ilaasortanik 595-inik, suliniaqatigiit qulingiluat aaqqissuussaanngitsut ilaasortanik 90-inik, sabbatimillu maleruartut ataasiakkaat 30-t — katillugit 715-it — quliugamik $7,850 akiliisut peqarput. Sulisuusut 39-uupput, taakkunannga 21-t ataatsimeersuarnerit assigiinngitsut akissarsialinnut allattorsimapput.
GSAM 427POLYNESIAMI SULIFFIGISAQ
GSAM 427.21876-imi Elderi James White uagalu Piffissap ilisarnaatai-imik atuakkamik ataatsimik traktiinik aamma allakkamik ilalik Pitcairn Islandimut nassiussivugut. Allakkat taakku umiarsuarmut New Yorkimut Cape Horn aqqusaarlugu angalasussamut ikkunneqarput. Qularnaatsumik nalunaarfigineqarpugut umiarsuaq Pitcairnimi unitsissasoq, tassanilu poortugaq tunniunneqassasoq. Qeqertami tassani inummik ataatsimilluunniit ilisarisimasaqanngilagut, qeqertarlu nammineq pillugu ilisimasaqarnata, taamaallaat inuit upperinnilluartut Guutimillu mianerinnittut najugaqarfigigaat ilisimallugu. Atuagassiat misiliutigalugu nassiunneqarput.
GSAM 427Pitcairnimut tikeraarneq
GSAM 427.3Inunnit imaluunniit atuagassianit uagutsinnit tusagaqanngilagut Angut John I. Tayip 1886-imi qeqertamut tikeraarnerata tungaanut, ukiut qulit qaangiuttut. Taava paasivarput Piffissap ilisarnaatai-imik atuakkamik traktinillu atuareernerup kingunerisaanik qeqertaq tamarmi piffissami ataatsimi sapaatip-akunnerata ullua siulleq-miit ullumut arfineq-aappaanut allannguinissamik, Guutillu sabbatianik maleruaanissamik, aalajangernissaminut qanillivissimasoq. Taamaaliunngillalli Angut Tay tikeraarnissaata tungaanut. Taanna sivisuumik qeqertamut tikinnissaminut uummatikkut killinneqarsimavoq, inunnilli taakkuninnga nammineq ilisarisimasaqanngilaq, sallusuissummullu soqutiginninnerat ikinneqareersoq ilisimanngilaa.
GSAM 428.1Amerikamut uterami umiarsuarmik sanaartortoqarnissaanut, ajoqersuiartortitat Qeqertat akornanni Pacific Oceanimi angallanneqarsinnaaqqullugit, ilungersorluni qinnuteqarpoq. 1889-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup nalaani eqqarsaat taanna salliutillugu peqataavoq, tassanilu Polynesiami qeqertat pillugit suliaq salliutippaa. Ataatsimeersuarnerup suliniutip iluaqutissartai takullugit, tunissutinik $12,000 katersinissaq akuersissutigaa; aningaasat taakku qeqertani Pacific Oceanimi sulinissamut umiarsualiornermut imaluunniit pisinermut atorneqassallutik.
GSAM 428Pitcairn sanaaq
GSAM 428.2Aalajangiineq tamanna malillugu umiarsuaq Pitcairn 1890-imi aasaanerani Beniciap eqqaani, Oaklandimit 30 miilit missaanik ungasitsigisumi, California-mi, sananeqarpoq; akia $12,035.22. Aningaasat taakku qaammatini qulingiluani katersorneqarput, siunertamut tassunga kisimi atorneqarlutik sabbatimi atuarfinnit tunissutigineqarlutik; tunissummillu kajumissutsimik nuannaarutigeqisumik tunniussisoqarnerusimanngilaq. Umiarsuaq Oaklandimi 25. september 1890 illernartinneqarpoq. Inuit 1,500-it missaat umiarsuarmi umiarsualivimmilu katersuupput nalliuttorsiorneranik isiginnaarlutik.
GSAM 428Pitcairnip angalanera siulleq
GSAM 428.3Umiarsuaq San Franciscumit suliffigisaminut ungasissumut angalanerminut siullermut 20. oktober aallarpoq. Ajoqersuiartortitatut ilaasut tassaapput Elderi E. H. Gates nulianilu, Elderi A. J. Read nulianilu, John I. Tay nulianilu, Kapteni Marship aqutsinerani ajoqersuiartortitanik sulisunik ilaasoqarluni. Umiarsuaq siullermik Pitcairn Islandimut, San Franciscomit kujammut 4,000 miilit missaanik ungasitsigisumut, ingerlanneqarpoq; 25. november tikilluni. Umiarsuup qeqertaq qimammagu 17. decembari, inersimasut 82-it kuisimasut Ullormi arfineq-aappaani Adventistitut oqaluffimmut aaqqissuussaapput. Taava umiarsuaq Society, Hervey, Samoan, Friendly aamma Fiji qeqertaqatigiinnut ingerlanneqarpoq, tuluttut oqaluttut akornanni upperisarsiornermi atuakkanik traktinillu peqqissutsimut temperansimullu tunngasunik tunioraasarluni. Qaammatini arfineq-pingasuni, september 1891 ilanngullugu, ajoqersuiartortitat atuakkanik $1,900 nalinginik tunisaqarput, atuagassanillu amerlasuunik akeqanngitsumik siammarterillutik.
GSAM 429.1Ajoqersuiartortitat ima inissinneqarput: Elderi Read Tahitimi; Elderi Gates Pitcairn-imi sulineq aallartinneqareersoq naammassiniarlugu tassaniiginnarpoq; Angut Tayip Fiji qeqertaani sulinissani toqqarpaa. Review-mi 14. april 1904-mi Elderi Fultonip Fiji-mi sulineq pillugu ima oqaatigaa: “Maanna ajoqersuiartortitat suliffigisaanni tassani sabbatimik maleruartut 150-it sinnerlugit peqarput.” Fiji-miit umiarsuaq Aucklandimut, New Zealandimut, iluarsartuussinernut pisariaqartitanullu pitsanngorsaanernut kiisalu atuakkanik pilersuinissamut aallarpoq.
GSAM 429Ajoqersuiartortitat toqunerat
GSAM 429.2Ukiup ataatsip, qaammatit aqqanillit ullullu 18-it peqanngereerluni Pitcairn San Franciscumut uterpoq, 9. oktober 1892 tikilluni. Piffissami tassani Kapteni Marsh toquvoq, New Zealandip qeqertaani ilineqarluni. Angut Tayip puallunneq nappaatigilerpaa, iluarseqqissinnaanngisaminik. Taannattaaq eqqissilluni toquvoq, Fiji-mi nunami ungasissumi ilineqarluni; taamaalilluni inuunerit marluk erlinnartut Polynesiami ajoqersuiartortitanut taama sukkatigisumik tunniunneqarput.
GSAM 429.3Tahitimi Papaetemi ajoqersuiartortitat inissinneqartut suliaminnik inernerit erngerlutik takullugit nuannaarput. Ullormi tassani nunamut angerlarsimaffimmut nalunaarummik qiimmassaatissamik nassiussisinnaapput: inuit 40-t allanngorlutik Ullormi arfineq-aappaani Adventistitut oqaluffimmut aaqqissuussaapput.
GSAM 429Pitcairnip angalanera aappaa
GSAM 429.4Umiarsuaq San Franciscumit angalanermut aappaanut 17. januar 1893 aallarpoq, ajoqersuiartortitat makku ilaasoralugit: B. J. Cady nulianilu, J. M. Cole nulianilu, E. C. Chapman nulianilu, kiisalu M. G. Kellogg, nakorsaq. Niviarsiaq Hattie Andre Ohio-meersoq ilinniartitsisutut Pitcairn Islandimut ilaasuuvoq. 1893-imi ukiakkut Angut Cadyip Society qeqertaqatigiinni Raiateami atuarfik ammarpaa, ilinniartunik 60-inik. Atuartitsinerup siulliup naanerani amerlassuseq 105-nut qaffappoq. Atuartitsinerup aappaa aallartimmat ilinniartut 120-t peqataapput.
GSAM 430Pitcairnip angalanera pingajuat
GSAM 430.1Umiarsuup angalanera pingajuat 1893-94-imi pivoq. Angalanermut ajoqersuiartortitat tassaapput G. O. Wellman nulianilu kiisalu Lillian White, tamarmik Michiganimeersut; Raiateamut allatsinneqarsimapput, tassani Elderi Cady sulinerani ikiuutissallutik. Angut Stringer nulianilu imminut pilersorlutik ajoqersuiartortitatut aallarput. Rurutu-mi unipput. Raratongami (inuit arfininngorneq sapaammut paarlallugu maleruaaffigisaanni) Nakorsaq Caldwell nulianilu inissinneqarput; Elderi Buckner nulianilu Californiameersut Pitcairn-imiiginnarput. Inunnik taakkuninnga najugaqarnerani suliffiit nutaat amerlasuut eqqunneqarput, najugaqartunut assigiinngitsorpassuartigut iluaqutaallutik. Siullermik majsinik maanna qeqertami naatinneqartunik aserorterivissamik anorisaat sananeqarpoq; anorip nukinganit aamma maskiinat mikisut ingerlapput, taamaalilluni qeqertamiut siornatigut ilisimanngisaannik suliffiit allat pilersinneqarlutik.
GSAM 430Pitcairnip angalanera sisamaat
GSAM 430.215. decembari 1895 nunani allani ajoqersuiartortitanut allatsi ima oqarpoq:—
GSAM 430.3“Pitcairn maanna umiarsualivimmiippoq, angalanerminit sisamaannit uterluni.... Sulineq qeqertaqatigiinni assigiinngitsuni qulingiluani ikkunneqareerpoq, sulisuusullu uku tassani sulisinneqarlutik:—
GSAM 430.4“Pitcairn Islandimi ilinniartitsisut E. S. Butz nulianilu, kiisalu Hattie Andre. Norfolk Islandimi imminut pilersorlutik ajoqersuiartortitat ilaat Australiamiit tikittut maani sulipput. Society Islandsimi oqaluussisoq B. J. Cady; nakorsaanermik ajoqersuiartortitat Angut aamma Arnaq R. A. Prickett. Raratongami nakorsaanermik ajoqersuiartortitat Nakorsaq J. E. Caldwell nulianilu, Niviarsiaq Lillian White aamma Maude Young; ilinniartitsisut G. O. Wellman nulianilu, Elderi J. D. Rice nulianilu. Fiji-mi Elderi J. M. Cole nulianilu. Friendly Islandsimi Elderi E. Hilliard nulianilu. Rurutu-mi Angut aamma Arnaq Stringer, imminut pilersorlutik ajoqersuiartortitat. Hawaii-mi Elderi E. H. Gates nulianilu; ilinniartitsisut H. H. Brand nulianilu. Samoa-mi Nakorsaq F. E. Braucht nulianilu. Elderi D. A. Owen ernini paninilu ilagalugit, imminut pilersorlutik ajoqersuiartortitat.”
GSAM 431.1“Pitcairnip angalanerni sisamani atuagassianik amerlasoorsuarnik tunisaallunilu tunniussivoq. Tamatuma kingunerisaanik sumiiffinni amerlasuuni sabbatimik maleruartut pilersipput. Pitcairn Islandimi, Norfolk-imi aamma Tahitimi oqaluffiit aaqqissuussaapput.”
GSAM 431Pitcairn tunineqarpoq
GSAM 431.2Maannakkut Polynesiami suliffigisamut angalanissamut periarfissaqalersimammat, umiarsuup sananeqarnerani suli piunngitsunik, umiarsuaq tunineqarsimavoq, sulinerlu ingerlaqqinniassammat aqqutit allat atorneqalerlutik. Elderi E. H. Gates maannakkut Polynesiami sulinermut pisortavoq, qeqertallu eqimattakkuutaat assigiinngitsut akornanni siumukarnermik nalunaaruteqartarluni.
GSAM 431VESTINDIA
GSAM 431.31889-imi ukiukkut angut Amerikamiu Wm. Arnold Vestindiami atuakkanik tuniniaalluni sulilerpoq. Sulinermini inuit 1,200-t aqqi najugaanilu pissarsiarai, taakkulu Nunat tamalaat akornanni atuagaaqqanik siaruarterinermut peqatigiiffimmut nassiunneqarput ajoqersuiartornermi atorneqassallutik. Allaqatigiinnikkut najukkanullu taakkununnga atuagassanik nassiussisarnikkut sallusuissummik soqutiginninneq pilersinneqarpoq, taamaalillunilu Oqaatsimik oqaluussinikkut iivangkiiliup siaruarterneqarnissaanut aqqutissaq ammarneqarpoq.
GSAM 431.4Oqaluussinikkut sulisoqarnissaanik qinnuigineqarnermut akissutitut Elderi D. A. Ball novembarimi 1890-imi Barbadosimut sumiiffinnullu allanut suliartorpoq. Sulinerata kingunerisaanik inuit arlallit sallusuissut ilassivaat. 1892-imi angut Californiameersoq Patterson qeqertani atuakkamik «Biibilimik atuagassat»-nik iluatsilluartumik tuniniaasarpoq. 1893-imi B. B. Newman Floridamit Jamaicamut aallarpoq, angut Arnold peqannginnerani atuakkanik tuniniaanermik aqutsissalluni. Angutit Evans aamma Hackett ukiumi tassani Vestindiamut aamma aallarput sulinerup immikkoortuani tassani suleqataajartorlutik. Maajimi Elderi Haysmer nulianilu suliffigisamut tamatumunnga tikipput periarfissat ammartarnerat malillugu sulisassallutik. Tamatuma kingunitsianngua angut Arnold uterpoq, tamatumuuna peqqissuseq pillugu atuakkanik tuniniaajartorluni. Juulip tungaanut 1895-imi Jamaicami kisimi atuakkat taamaattut $8,200-nik nalillit tunineqarsimapput, upperisarlu pillugu atuakkanik tunisineq $7,654-nik naleqarluni, katillugit $15,854. Atuagassanik taama amerlatigisunik siaruarterineq Kingstonimi ilagiinnik 75-inik ilaasortaqartunik aaqqissorluagaasunik pilersitsinissamut annertuumik iluaqutaavoq, qeqertallu ilaani allani oqaluussinermut aqqutissanik ammaalluni.
GSAM 432Trinidad
GSAM 432.1Maannani sulineq Jamaicami atorneqartumut assingusumik aallartinneqarpoq. 1889-imi angut F. B. Grant nulianilu qeqertamut tikeraaqquneqarput ilagiitta atuagassaannik ilisimatitsiartorlutik, Elderi Flowers nulianilu qaaqquneqarlutik sivitsunngitsoq malippaat periarfissat ammartarnerat malillugit suliartorlutik. Iluatsilluartumik sulipput, kisianni Elderi Flowers kissarneqarnerup nappaatianik eqqorneqarpoq, tamannalu juunip 29-anni 1894-imi toqussutigaa. Elderi E. W. Webster kingoraartissatut toqqarneqarpoq, aggustimilu 1895-imi New Yorkimit umiarsuarluni aallarpoq.
GSAM 432.21896-imi Vestindiami sulisut ukuupput: Jamaicami Elderi A. J. Haysmer aamma W. W. Eastman, atuakkanillu tuniniaasut arlallit Bahamasip Qeqertaaniipput. Antillit Mikisut akornanni Elderi E. Van Deusen nulianilu, C. F. Parmlee nulianilu Biibili pillugu sulisuullutik, angutillu Bean aamma Hackett atuakkanik tuniniaasuullutik. Trinidadimi Elderi E. W. Webster nulianilu, arnaq inuusuttoq Stella Colvin nakorsaanikkut ajoqersuiartortitaalluni. Inernerit tassaapput Jamaicami sabbatimik maleruaasut 110-t, Trinidadimilu sabbatimik maleruaasut 50-it Couvap eqqaaniittut; Barbadosimi ilagiit ataatsit, Antillillu Mikisut akornanni Antiguami eqimattat ataatsit.
GSAM 432AMERIKAP QEQQA
GSAM 432.3Elderi F. J. Hutchins nulianilu novembarip 16-anni 1891-imi USA-mit Bay Islandsimut aallarput. Taamanikkut, pingaartumik Ruatanimi, inuit 20-t missaanniittut peqqussutit qulit naapertorlugit peqqussutit sisamaanni sabbatimik maleruaasuupput; sallusuissut tamanna atuagassanit allakkerisarnikkut nassiunneqartunit siullerpaamik malugilersimavaat. Ukiut pingasut qaangiummata, 1894-imi, W. A. Miller nulianilu Californiamit Bonaccamut aallarput. Tassani ilinniartitsinermut ilanngupput atuarfimmi ilinniartitsisuullutik, atuarfik taanna juulip 4-anni 1894-imi ammarneqarsimavoq, atuarfiup illuani Ullormi arfineq-aappaani Adventistit sanaavanni. Ilinniartitsiviup immikkoortuani siullermi agguaqatigiissillugu atuartut 34-upput. 1895-imi atuarfik nammineerluni aningaasartuutiminik matussusiisinnaasutut nalunaarutigineqarpoq, atuartut 45-nut amerlisimammata.
GSAM 433.11895-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi Elderi Hutchins nalunaarpoq qeqertani inuit 100-t tusarliussamut naalattuusut, aamma nalunaarpoq ataatsimiittarfiit marluk sananeqarsimasut Ullormi arfineq-aappaani Adventistit pigisaannik. Nuna annikitsuinnaallunilu naatitsivissatut naleqangaarsimammat guutisiorfiit taakku ilaat immap qulaani napparneqarpoq. Illut taakku marluk atuarfillu Ataatsimut ataatsimeersuarnerup peqatigiiffianut pigisassanngortillugit allagartalerneqarput. Qeqertami ataatsimeersuarnerup pigisaasa nalingat $1,789.60-imut naatsorsorneqarpoq. 1895-ip tungaanut atuakkat tunineqartut $2,243-nik naleqarput.
GSAM 433Amerikap Qeqqanut umiarsuaq mikisoq
GSAM 433.2Ataatsimeersuartut malugitinneqarmata umiarsuaqaruni mikisumik ajoqersuiartortitanik qeqertamit qeqertamut angallassisinnaasumik qanoq oqilisaataallunilu iluaqutaassasoq, aalajangiunneqarpoq Bay Islandsimi sulinermut umiarsuaq taamaattoq sananeqassasoq, aningaasartuutai $3,000-nit amerlanerussanatik.
GSAM 433.31896-imi Amerikap Qeqqani sulisut sisamaannaat: Elderi F. J. Hutchins nulianilu aamma Elderi J. A. Morrow nulianilu Spaniamiut Hondurasiani. Belize-mi, Tuluit Hondurasiani illoqarfiit pingaarnersaanni, uppertut eqimattaqarput peqqussutit sisamaat naapertorlugu ullormik arfineq-aappaanik maleruaasunik. Suliffigisami tamatumani sulinerup annerpaartaa Immap Caribiap qeqertaani ingerlanneqarpoq. Maannani atuakkat dollarsinik tusindinik arlalinnik nalillit tunineqarsimapput, inuillu 60-it inngilip pingajuata tusarliussaata sallusuissutaanik nuannaarput.
GSAM 434Elderi Hutchinsip toqunera
GSAM 434.1Ukiut 12-t missaanni Elderi F. J. Hutchins Amerikap Qeqqani aalajaalluni ilungersorlunilu sulivoq. Naggataatigut nukissaaruppoq nappaatinillu toqulluni. Maanna sinilluni qasuersaarpoq, Naalakkap qaaqqusineranik utaqqilluni — qaaqqusineq aalajaatsunik itertitsisussaq.
GSAM 434AMERIKAP KUJATAA
GSAM 434.2Ullormi arfineq-aappaani Adventistit isumaannik Amerikap Kujataani siullerpaamik ilisimatitsineq naqitanik pisuuvoq. Oktobarimi 1891-imi angutit Snyder, Stauffer aamma Nowlin Argentinami atuakkanik tuniniaallutik sulilerput. 1893-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnerup aalajangiineratigut Elderi F. H. Westphal Illinoisimeersoq, tyskisut oqaluussisoq, ajoqersuiartortitat suliffigisaanni tamatumani sulinermut ilannguppoq, 1894-imilu Frank Kelley Californiameersoq Colombiap Naalagaaffiinut Peqatigiinnut aallarpoq namminerisaminik aningaasartuutiminik matussusiilluni ajoqersuiartortitaalluni. Qaammatit qassialuit qaangiummata sulisut allat taakkununnga malipput, taamaalillunilu ajoqersuiartorneq nutaaq tamanna aallartinneqarpoq. 1896-imi suliffigisami tamatumani sulineq pillugu ima nalunaaruteqartoqarpoq: Chile oqaluussisumik ataatsimik sulisoqarpoq, Elderi G. H. Baber, oktobarip 19-anni 1895-imi tikittoq; atuakkanillu tuniniaasut marluk, F. W. Richards aamma F. H. Davis. Argentina aamma oqaluussisunik marlunnik sulisoqarpoq, F. H. Westphal aamma Jean Vuilleumier; atuakkanillu tuniniaasut marluk, O. Oppegard aamma C. A. Nowlin. Taakkua saniatigut Biibili pillugu sulisut sisamaapput, Lucy Post, angut Snyder nulianilu aamma John McCarthy. Brasiliami oqaluussisut marluk sulisuupput, Elderi W. H. Thurston aamma H. F. Graf; atuakkanillu tuniniaasut pingasut, A. B. Stauffer, J. F. aamma J. A. Berger. Tuluit Guianaanni oqaluussisut marluk sulisuupput, Elderi W. G. Kneeland aamma Elderi P. Giddings; nakorsaanikkullu ajoqersuiartortitat marluk, nakorsaq B. J. Fercoit nulianilu.
GSAM 435.11896-imi Chilemi atuakkat dollarsinik 1,000-nik nalillit tunineqarsimapput, sabbatimillu maleruaasut 30-t atuakkanik tuniniaasunit pisiarisimasaminnik atuarnermikkut sabbati sallusuissutillu taassumunnga atasut ilassisimallugit. Brasiliami Argentinamilu atuakkat dollarsinik 10,000-nik nalillit tunineqarsimapput; pitsaanerusumillu, inuit 100-t sabbatimik maleruaasuupput. Ilagiit ataatsit sabbatimilu atuarfiit tallimat pilersinneqarsimapput. Argentinami ilagiit aaqqissugaasut pingasuupput, Buenos Ayresimi, Crespomi aamma San Cristobalimi. Tuluit Guianaanni aamma ilagiit aaqqissugaasut ataatsit sabbatimillu maleruaasut 50-it pigineqarput, taamaalillutik Amerikap Kujataani Ullormi arfineq-aappaani Adventistit katillugit 150-iullutik.
GSAM 435KUJATAANI AJOQERSUIARTORTITAT PEQATIGIIFFIAT
GSAM 435.2Eqqorluartumik oqaatigalugu peqatigiiffik tamanna nunani allaniittumik taaneqarsinnaanngilaq, naak nunagisatsinni innuttaasunut nunanit allaneersut kinguaaviusunut (Afrikamiunut) iivangkiiliumik nalunaajaanermik suliaqaraluartoq. Angusat maanna anguneqareersut pillugit Elderi J. E. Whitep Guutip pilluaqqusinerata ataani qasusuilluni ilungersorneri nersualaarneqartariaqarput.
GSAM 435.31893-imi ukiukkut, Illinoisimi oqaluffiit ataatsimeersuarneranni siulittaasuutillunga, Elderi White uannut orniguppoq naalagaaffinni kujasinnerusuni inuit amimikkut qernertut pillugit isumakulungaarluni. Chicagomi sapaatip-akunneri arlallit najugaqartussaagami illoqarfimmi tassani inuit amimikkut qernertut akornanni sulisinnaanissaminut akuersissummik qinnuteqarpoq. Qinnuteqaat nuannaarutigeqalugu akuerineqarpoq, tassanilu inuiaqataasut taakkua atugarliortut akornanni sulinera ilumut aallartippoq.
GSAM 435Elderi Whitep umiarsuaa aalamik ingerlateqartoq ajoqersuiartornermut atugassaq
GSAM 435.4Taamanernit Kujataani suliffigisassaq pillugu qinusalerlunilu pilersaarusiulerpoq. Eqqarsaatigeqqissaartillugu pilersaarutai inerikkiartorput, naggataatigullu Tasersuup Michiganip eqqaani umiarsuarmik aalamik ingerlateqartumik sanatitsivoq, «Ullaap Ulloriaa»-nik taaguuteqartumik. «Beteli» puttasoq tamanna atorlugu Chicagomut aallarpoq, tassanngaanniillu Illinoisip Mississippillu kuussuatigut kujammukarluni, Vicksburgimut, Mississippimiittumut, januaarip 10-anni 1895-imi apuulluni. Tassani suleqatit ikittunnguit peqatigalugit siornatigut suliffigineqarsimanngitsumi sulinini aallartippaa.
GSAM 436Kujataani Ajoqersuiartortitat Peqatigiiffiata sulinera
GSAM 436.1Elderi Whitep apriilip 9-anni 1903-mi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi nalunaarutaanit issuarpugut. Nalunaarutip sulinerup inerneri saqqummiuppai taamanikkullu Kujataani ajoqersuiartornerup qanoq innera takutillugu:—
GSAM 436.2«Peqatigiiffitta Mississippimi atuarfiit tallimat pilersissimavai maannakkullu ingerlataralugit.... Atuarfiit taakku Vicksburgimi, Yazoo Citymi, Columbusimi aamma Jacksonimiipput.... Sulisutta aamma Tennesseemi Nashvillemi, Memphisimi aamma Edgefield Junctionimi, kiisalu Kentucky-mi Louisvillemi aamma Bowling Greenimi sulineq siuarsarsimavaat.
GSAM 436Kujataani sulisut
GSAM 436.3«Maannakkut peqatigiiffiup immikkoortuini assigiinngitsuni sulisut 27-upput. Kujataani Ajoqersuiartortitat Peqatigiiffiata sulineratigut oqaluussisut ivertitat tallimat perorsarneqarsimapput.... Atuarfinni ilinniartitsisut 13-it assigiinngitsunik sulinissaminnut piginnaanngorsarneqarsimapput.... Angut inuusuttoq ataaseq peqatigiiffimmit nakorsatut ilinniartinneqarpoq Nashvillemi Meharrymi nakorsanngorniat ilinniarfianni, alla ilinniarfimmi tassani ilinniarnermini tapersersorneqarpoq.... Biibili pillugu sulisut pikkorissut ilaat perorsarneqarsimapput. Ilinniartitsisut ilaat aamma immikkoortumi tassani sulisartutut pikkorissiartorput.
GSAM 436Umiarsuaq aalamik ingerlateqartoq «Ullaap Ulloriaa»
GSAM 436.4«Ullaap Ulloriaa uanga nammineq pigaara, nammineq aningaasaatinnik sananeqarsimasoq. Tamatuma saniatigut umiarsuup tamatuma ingerlanneqarneranut aningaasartuutit tamarmik nammineq isertitannit akilerneqarsimapput. Aamma oqaatigerusuppara umiarsuarmi inuuniarnermut aningaasartuutit uanga nammineq tamatigut isumagisarsimagikka. Amerlasuutigut inuttat qulit 18-illu akornanniittarput.... Allaat ukiuni arlalinni peqatigiiffimmit sulisitaasut tamarmik akissarsiaat tunissutinit tiguneqartanngillat, uanga namminerisannik isertitannit akilerneqartarlutik.
GSAM 437Kujataani ajoqersuiartornermut aningaasat qanoq pissarsiarineqarnerat
GSAM 437.1«Aperisoqarsinnaavoq: ‘Aningaasat taakku sumit pissarsiarivigit?’ Naalakkap uatsinnut tunniuppai. Atuagaaqqat ilaat saqqummersinneqarput. Siullermik «Iivangkiiliumik ilisarititsineq», aallaqqaammut inuit amimikkut qernertut ilinniartitaaneranni atugassatut pilersaarutaasoq. Atuakkat tusindit ikittunnguit tunineqarnissaat naatsorsuutigineqarpoq, tupaallaatigaarput tunineqartut millionip ataatsip missaaniilereersimammata.
GSAM 437.2«Anaanap [Arnaq E. G. White] atuagaq «Kristusi Annaassisorput» atorlugu ikiortigut; taanna 300,000-nik imaluunniit 400,000-nik tunineqarpoq. «Oqaluttuat pitsaanerpaat» 200,000-t imaluunniit 300,000-t tunineqarsimapput. Naatsorsorneqarpoq «Kunngi aggersoq» ima amerlatigisut siaruarterneqarsimasut, qaleriissikkaanni napasutut 4 miilinik portussusilittut isikkoqassallutik. Atuakkani taakkunani atuakkiortutut isertitat atorlugit, suliniutit allarpassuit sulinerullu immikkoortui allat ingerlanneqarnerisa saniatigut, Ullaap Ulloriaa sanavarput.»
GSAM 437NUNANI AMERLASUUNI
GSAM 437Mexiko
GSAM 437.3Nunami tassani sulinerput 1894-imi aallartippoq Guadalajarami nakorsaanikkut ajoqersuiartorfiup pilersinneqarneratigut. 1896-imi sulisut ima nalunaarutigineqarput: Elderi D. T. Jones nulianilu, ajoqersuiartorfimmik aqutsisuusut. Ilinniartitsisut tassaapput Ora A. Osborne, arnaq A. Cooper, Kate Ross aamma nunaqavissumik ikiorti ataaseq. Nakorsaanikkut ajoqersuiartortitat tassaapput nakorsaq J. A. Neal, A. Cooper, arnaq A. J. Rice, arnaq Bartlett aamma arnaq Rachel Flowers. Ullormut napparsimasut 40-t ajoqersuiartorfik saaffigisarpaat, atuartullu 40-t ajoqersuiartortitat atuarfiannut atuariartortarlutik. Taamanikkut katsorsartarfik nutaaq sananeqarpoq $12,000-nik akeqartussaq.
GSAM 437Afrikap Qeqqa
GSAM 437.41893-imi inngilip pingajuata tusarliussaa ima siuarsimatigaaq Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaa isumaqarluni Afrikap Qeqqani ajoqersuiartorfeqalernissamik innersuussinissamut tunngavissaqarluarluni. Taamaattumik aalajangiunneqarpoq: «Periarfissaqaleriarpat ajoqersuiarfik Matabelelandimi ammarneqassaaq.» Aalajangiussaq tamanna naapertorlugu Ullormi arfineq-aappaani Adventistit eqimattat 1894-imi nunamut tamatumunnga tikipput, nunaleriffissarlu 12,000 akerinik annertussusilik toqqarlugu. 1895-imi ataatsimeersuarnermi Elderi C. B. Tripp nulianilu, W. H. Anderson nulianilu aamma nakorsaq A. S. Carmichael suliffigisamut ungasissumut tamatumunnga ajoqersuiartortitassatut toqqarneqarput. Ingerlaannaq angalanissamut takisuumut piareersalerput, umiarsuarmillu angalalluareerlutik juulip 26-anni 1895-imi ornigassaminnut apuupput.
GSAM 438Kuultip Sineriaa
GSAM 438.1Ukiuni arlalinni Afrikap Kitaata Sineriaanit Makedoniamiunit ikiortissarsiortumik nilliunneq assigalugu Ullormi arfineq-aappaani Adventistit ikiortissarsiortunik saaffigineqartarsimapput. Adventistit naqitaannik atuarnikkut sallusuissummik soqutiginninneq pilersimavoq, aatsaat 1894-ip missaani ikiortinik aallartitsisoqarluni. Taamanikkut Elderi Sanford aamma angut Rudolph Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaanit qaaqquneqarput sulinermik taama sivisutigisumik utaqqisinneqarsimasumik aallartitsiartussallutik. Ilungersorlutik sapiillutillu suliffigisamut tikipput. Sivitsunngitsorli Elderi Sanford kissarneqarnerup nappaatianik eqqorneqarpoq, nappaat taanna tassani ima atugaatigaaq nuna «angutip qaqortup ilerranik» taaneqartarluni. Pingasoriarluni napparsimalerpoq, inuunilu annaanniarlugu Amerikamut utertariaqalerluni. Allat Kitaata Sineriaanut aallartinneqarput, taakkununnga ilaallutik Elderi D. U. Hale, Geo. F. Kerr nulianilu aamma G. P. Riggs. Kingulliulli nappaatini ima nukillaassutigaa allaat inuunissaa neriuutaarunneqarluni. Silap pissusiata allanngorneratigut pitsaanerulernissani neriuutigalugu Tuluit Nunaannut qimaavoq; tamatumani ikinngutinilu pakatsipput, tassami arriitsumik sanngiilliartuinnarluni naggataatigut toquvoq, tassanilu ilisaalluni. Taassuma aamma Inuunermik Tunisisup tikiunnissaa utaqqivaa.
GSAM 438India
GSAM 438.2Januaarip 12-anni 1890-imi Elderi Haskell Afrikap kujataata kangiata sineriaani Port Durbanimit umiarsuarluni aallarpoq Calcuttamut Indiamiittumut, Kinamut Japanimullu. Ulloq taanna sioqqullugu allattaa Percy T. Magan taassumunnga ilanngussimavoq. Indiami angalanerup tamatuma siunertaa «misissuineruvoq», paasissutissanik pissarsiniarluni, taamaalillutik Ullormi arfineq-aappaani Adventistit tassani ajoqersuiartornermik aallartitsilerpata siunnersuillutillu ilitsersuisinnaaniassammata. Indiami ajoqersuiartorfeqalernissaq eqqarsaatigalugu Ataatsimut ataatsimeersuarnerup 1893-imi innersuussutigaa Wm. Lenker nunamut tamatumunnga atuakkanik tuniniaasutut aallassasoq. Innersuussut tamanna malillugu Indiamut aallarpoq Ullormi arfineq-aappaani Adventistit atuagassaannik eqqussilluni. Kingusinnerusukkut angut Lenker nalunaarpoq nammineq inuillu allat sisamat 1896-ip tungaanut Indiap ilaani assigiinngitsuni atuakkanik tuniniaasarsimallutik, naqitanillu $10,000-nik nalilinnik tunisaqartarsimallutik. Atuakkat tunineqartut soqutiginninnermik qanoq pilersitsisimanerat takutinniarlugu aamma oqarpoq Madrasip eqqaani Indiap kitaata sineriaani tuniniaanermini «nunaqavissumik oqaluussisoq 60 miilinik pisussimasoq «Danieli Saqqummersitallu pillugit eqqarsaatit»-nik ataatsimik pisisinnaajumalluni.»
GSAM 439Georgia Burrus Indiami
GSAM 439.11895-imi arnaq inuusuttoq Georgia Burrus Californiamit Indiamut aallarpoq. Tikikkami ingerlaannaq bengalimiut oqaasiinik ilinniarneq aallartippaa, sivitsunngitsorlu ajoqersuiartornermi sulilerluni. 1896-ip tungaanut inuit arlallit sulisutsinnik peqateqartarnermikkut Naalakkap sabbatianik maleruaalerput.
GSAM 439.21896-imi suliffigisami sulisut tassaapput Elderi D. A. Robinson nulianilu. Arnat inuusuttut May Taylor aamma Georgia Burrus Biibili pillugu sulisuupput. Angutit Lenker aamma Masters atuakkanik tuniniaasuupput. Ajoqersuiartortitat angerlarsimaffissaattut illu naleqquttoq pissarsiarineqarsimavoq, suliassallu amerliartuinnartut naammassineqarnissaannut nakorsanik, napparsimasunik paarsisunik ikiuuttussanillu amerlanerusunik nunagisamut qinnuiginnittoqarsimalluni. Qinnuiginninnermut tamatumunnga Elderi Brown allallu akissuteqarput. Taanna Elderi D. A. Robinsonilu tamarmik decembarip naalernerani 1899-imi Indiami Bengalimi Karmatarimi toqupput.
GSAM 439Hawaii, Sandwichip Qeqertai
GSAM 439.31884-imi angut La Rue aamma Henry Scott namminneq akilikkaminnik Hawaiimut ajoqersuiartortitaallutik aallarput. Sulinertik aallartippaat inunnut ataasiakkaanut ajoqersuinikkut atuakkanillu tuniniaanikkut. Tamatuma qeqertami soqutiginninneq ima annertutigisoq pilersippaa Ataatsimut ataatsimeersuarnermi novembarimi 1885-imi aalajangiunneqarluni Elderi Wm. Healy ukiup tulliata angalanissamut piffissaani Hawaiimut suliartussasoq, aammalu Californiami oqaluffiit ataatsimeersuarnerat tamatumunnga atugassamik tupermik attartortitseqqullugu qinnuigineqassasoq. Taama atortulersorneqarluni Elderi Healy qeqertamiilereersullu 1886-ip aasaanerani tupermi ataatsimiinnermik ingerlatsipput. Sulinerup tamatuma kingunerisaanik inuit arlallit tusarliussaq ilassivaat. Angut La Rue Honolulumiiginnarpoq 1889 tikillugu, taamanikkullu Kinami Hong Kongimut umiarsuarluni aallarpoq.
GSAM 440Hawaiimi Kinamiut akornanni sulineq
GSAM 440.1Ataatsimut ataatsimeersuarneq marsimi 1895-imi katersuutinnagu qeqertami oqaluussinikkut sulineq annikitsuinnaavoq. Taamanikkut aalajangiunneqarpoq «Elderi Gates nulianilu, kiisalu angut Brand nulianilu Kinamiut ilinniartitsisussaattut, Honolulumut ajoqersuiartortillutik suliartussasut.» Ilinniartitsineq ingerlaannaq aallartippoq, Elderi Gatesilu peqqissutsimigut sanngiikkaluarluni sulineq siuarsarniarlugu sapinngisani tamaat iliuuseqarpoq. Nakorsaq napparsimasunillu paarsisut sivitsunngitsoq ajoqersuiartortitanut malipput, tusarliussallu immikkoortuani tassani sulineq pitsaasumik aallartinneqarluni.
GSAM 440Ajoqersuiartornerit pillugit eqikkaaneq, januaarip 1-anni 1903
GSAM 440.2Nunani allani ajoqersuiartornermut allattaasup decembarip 31-anni 1902-mi nalunaarusiaata USA-p avataani tusarliussamik sulineq ima saqqummiuppaa:—
GSAM 440.3Australiami oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffiat, Victoriami, New South Walesimi, New Zealandimi, Queenslandimi, Australiap Kujataani, Tasmaniami Australiap Kitaanilu oqaluffiit ataatsimeersuarnerinik katitigaasoq.
GSAM 440.4Europami Ataatsimut ataatsimeersuarneq, Tysklandimi oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffianik, Tysklandip Kitaanik, Tysklandip Kangianik, Tysklandip Kujataanik, Hollandimik Belgiamilu flamskisut oqaasilinnik, Østrig-Ungarnimik Balkanillu naalagaaffiinik, Schweizimi tyskisut oqaasilinnik, Ruslandip Kujataanik, Ruslandip Avannaanik Ruslandillu Qeqqanik katitigaasoq.
GSAM 440.5Skandinaviami oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffiat, Danmarkimik, Norgemik, Sverigemik, Finlandimik Islandimillu katitigaasoq.
GSAM 441.1Tuluit Nunaanni oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffiat, Tuluit Nunaata Avannaanik, Tuluit Nunaata Kujataanik, Irlandimik, Skotlandimik Walesimillu ilaqartoq.
GSAM 441.2Franskit latiinerillu oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffiat, Schweizimi franskisut oqaasilinnik, Frankrigimik Italiamillu ilaqartoq.
GSAM 441.3Kangiani ajoqersuiartortitat suliffigisaat, Egyptenimik, Syriamik Tyrkiamillu ilaqartoq.
GSAM 441.4Afrikap Kujataani oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa kattuffiat, Kapimi nunasiaammik, Natal-Transvaalimik, Basutolandimik Matabelelandimillu ilaqartoq.
GSAM 441.5Assigiinngitsut: Bermuda, Brasilia, Tuluit Hollandimiullu Guianaat, Amerikap Qeqqa (Kujataa), Kina, Fiji, India, Jamaica, Japani, Antillit Mikisut, Mexiko, Nyassaland, Pitcairn, Porto Rico, River Plate, Raratonga, Samoa, Peqatigiiffiup Qeqertai, Sumatra, Tonga, Trinidad, Kitaata Sineriaa (Amerikap Kujataa) aamma Kitaata Sineriaa (Afrika).
GSAM 441.6Suliffigisani assigiinngitsuni taakkunani sulisut sulinermik ingerlatsisut, oqaluussisut, oqaluussinissamut akuersissuteqartut, Biibili pillugu sulisut, atuakkanik angalallutik tuniniaasut atuakkanillu tuniniaasut ilanngullugit, 754-iupput.
GSAM 441Sulinermut pingaarutilinnik aallaaveqarfiit pilersinneqarput
GSAM 441.7Ajoqersuiartornivut pillugit naatsumik nalunaarutit taakku tunngavigalugit oqarsinnaavugut, soorlu nunani allani ajoqersuiartornermut allattaasoq 1896-imi oqartoq:
GSAM 441.7«Sulinermut pingaarutillit inissat taakku silarsuup ilaani tamangajanni tusarliussamit maanna atorneqalermata, Guuti pissaanermigut killeqanngitsukkut piffissami sivikitsuararsuarmi suliarsuarmik sunniuteqarluartumillu naammassinnissinnaavoq. Iluarneq atorlugu suliani sivikillisissavaa.»
Notes
- Romamiunut 15:21. ↩