Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
05 / 31
05 / 31

Kapitali 2 — Annaanneqarnissamut pilersaarutip saqqummernera

John Norton Loughborough

GSAM 38.1“Neriuutip kinguaattoortinneqarnera uummammut napparsimalersitsisarpoq; kissaatigineqartulli piviusunngornera tassaasarpoq inuunerup orpia.”1 “Katersaarsuit Naalagaat ima oqarpoq: Suli ataasiarlunga, sivikitsunnguup kingorna, qilak nunalu, imaq nunalu panertoq sajutsissavakka; inuiaqatigiillu tamaasa sajutsissavakka, inuiaqatigiillu tamarmik kissaatigisaat tikiutissaaq; illulu manna naalannassutsimik ulikkaartissavara, oqarpoq Katersaarsuit Naalagaat.”2

GSAM 38.2Adami Edenip naatsiivianit inuunerullu orpianit anisitaammat, arnap kinguaassaa pillugu Saatanimut oqaatsit oqaatigineqartut — “Taassuma niaqqut aserussavaa” — Diaavulup naggataatigut ajorsartinneqarnissaanik, taassuma peqquserlulluni pilersaarutaasa suujunnaarsinneqarnissaannik inuunerullu orpianut uteqqinnermik neriuutissiipput. Taamaalilluni utaqqisaq taanna — Kinguaassaq neriorsuutigineqartoq — “inuiaqatigiit tamarmik kissaatigisaattut” isigineqalerpoq.

GSAM 38.3Haggajimit qulaani issuarneqartumi erserpoq kissaatigineqartup taassuma tikiunnissaa piffissamut Naalakkap qilammik nunamillu sajutsitsiffissaanut attuumassuteqartoq. Paulusip Hebræerinut allakkamini sajutsitsineq tamanna siunissamut inissippaa, oqarluni: “Suli ataasiarlunga nuna kisiat pinnagu aammali qilak sajutsissavara. Oqaatsillu uku: Suli ataasiarlunga, isumaqarput sajutsinneqartut, tassa pinngortitat, peerneqarumaarnerannik, sajutsinneqarsinnaanngitsut atatiinnarsinnaaqqullugit. Taamaammat naalagaaffik nikisinneqarsinnaanngitsoq pigileratsigu, saammaannermik pigisaqarniarta, taassumuuna Guuti ataqqinnilluta mianerinnillutalu iluarisaasumik kiffartuuteqqullugu.”3 Sajutsitsineq taanna ataasiinnaq suli piumaartussaq pillugu oqaatsit taakku, Guutip naalagaaffiata naggataatigut Kristusip, Kinguaassap neriorsuutigineqartup, “inuiaqatigiit tamarmik kissaatigisaata,” ataani pilersinneqarnissaanut qanittumik attuumassuteqartitsisutut ipput.

GSAM 39.1Kristusi aqqutigalugu iluarseeqqinneqartussaq ulluni kingullerni makkunani kikkunnit tamanit Biibilimik ilivitsuusumik saamminni ammaassillutik pigisaqartunit ersarissumik takuneqarsinnaavoq. Itsaq inuusunut taamaanngilaq. Naalakkap oqaasia taakkununnga tikiuttarpoq, “peqqussut peqqussutip kingorna, peqqussut peqqussutip kingorna; titarneq titarnerup kingorna, titarneq titarnerup kingorna; maani annikitsoq, taavanilu annikitsoq.”4 Taamaalilluni annaanneqarnissamut pilersaarutip taakkununnga saqqummersinneqarnera naapertuilluartup aqqutaatut ippoq, “qaamanertut qaamasutut, ullup tamakkiisumik qaamarnissaata tungaanut suli qaammariartuinnartutut.”5 Taamaattumik soqutiginartorujussuuvoq pilersaarutip taassuma Guutip innuttaminut itsaq inuusunut saqqummersikkiartuaarnera naatsumik malinnaavigissallugu.

GSAM 39Kinguaattoornissaq aallaqqaammut saqqummersinneqanngilaq

GSAM 39.2Naalakkap neriuffigisamik Kinguaassakkut neriorsuutigineqartukkut piviusunngornissaata tungaanut ukiut 100-likkuutaat qaangiuttariaqartut ingerlaannaq saqqummersinngilai, taamaalilluni neriuutaat kinguartinnagu uummataallu napparsimalersinnagit. Pisimasut allassimasut tunngavigalugit isumaqarsinnaavugut meeraq inunngortoq siulleq Kinguaassatut taassumatut eqqarsaatigisinnaatitaasimasut; qanittukkullu arlaatigut Edeni iluarsineqassasoq, namminnerlu inuunerup orpianut isersinnaaqqilissasut. Kaini inunngormat Eva suaarpoq: “Naalakkamit angummik pissarsivunga.”6 Hebræerisut oqaatsinik ilisimatuut ilaasa uppernarsarpaat allassimasoq oqaatsit ataasiakkaat malillugit tamakkiisumillu nutserneqaraangami ima paasineqartartoq: “Angummik pissarsivunga, Naalagaq.” Tassa, Aajuna Kinguaassaq taanna Saatanip ajorsartinnissaanik naalakkatut suliassamik suliarinnittussaq. Abeli inunngormat Evap taamaattunik oqaaseqarsimaneranik allassimasoqanngilaq. Eqqarsarsinnaallunilu pissusissamisoortumik eqqarsassagunarpoq angajulliliap neriorsuut naammassissagaa. Kainip pissusia ineriartormat, taassumalu ajortumik inuunera naggataatigut qatanngutimi toqunneqarneranik kinguneqartoq takugamiuk, neriuutai qanoq annikilliartorsimatigissappat, allaallu toqusimallutik. Abeli toqutaatinnagu siunissami namminneq pillugit pilliutigineqartussaq pillugu qaamanermik ilisimasaqarnermillu pissarsisimassapput; Abelimimi Guutimit ilinniartinneqarnermisut savaaraq pigisani pilliutissatut aggiuppaa, Kainili qatanngutimisulli ilinniartinneqarsimagaluartoq, nunap inerititaanik pilliutissamik aggiussivoq, allaallu kamannermik sinnganermillu anersaaqarluni. Abelip pilliutaa Kainip pilliutaanit iluarineqarneruvoq, “uppernikkut” pilliutigineqarmat, tassungalu tunngatillugu Paulusi allappoq: “Toqusimagaluarluni suli oqaluppoq.”7

GSAM 40Seti tassaava Kinguaassaq?

GSAM 40.1Abelip toqunerata kingorna Seti inunngorpoq, taamanilu neriuut uummaqqippoq; “Guutimmi,” Eva oqarpoq, “Abelip, Kainimit toqutaasup, taarsiutaanik kinguaassamik allamik tunisippaanga.”8 Tamatuma kingorna Seti Adamip kinguaariivinut ilanngullugu naatsorsorneqarpoq. (Takuuk Mosesimik allakkat siulliit 5:3.) Kaini, ilumut angajulliliusoq, kinguaariit allassimaffiannut ilanngunneqanngilaq. Ilimanarpoq Evap Seti maanna Kinguaassatut neriorsuutigineqartutut eqqarsaatigigaa. Allassimasunit erserpoq Seti inunngoreermat inuit Naalakkap aqqanik imminnut taagortalersut. (Takuuk Mosesimik allakkat siulliit 4:26-p sinaani allassimasoq.) Immaqa taamaaliorsimapput Seti naggataatigut naalakkersuisussatut, Naalakkatut, Saatanillu naalagaaffimmik arsaarinnissimalluni pigisaanik suujunnaarsitsisussatut naatsorsuutigigamikku.

GSAM 40Noa neriuuteqarfigineqarpoq

GSAM 40.2Adamip nalaanit Noap inunngornissaata tungaanut pisimasut naatsumik allaatigineqarneranni inuit kinguaariivisa allattorsimaffiannit annerusumik paasissutissiisoqarpianngilaq. Noap (“naapertuilluartoq,” sinaani allassimasoq) inunngorneratigut neriuut qaffakaqqippoq, inuillu oqarput: “Taassuma nunap Naalakkap perloqqusaata pissutigalugu sulinitsinni assattalu ilungersorneranni tuppallersassavaatigut.”9 Guutip oqaasianit oqaatigineqanngilaq qanoq imaluunniit sumik ilillutik tuppallersarneqarnissartik naatsorsuutigigaat; neriuutigineqarporli nunap perloqqusaanera arlaatigut annikillisinneqassasoq. Noap nalaani ajussuseq qanoq annertutigissanersoq, inuit silarsuaq ajortimik nakuusernermillu ima ulikkaartissagaat inuiassuit ulersuarmit nunamit piuneerunneqassallutik, Noalu ilaqutaalu kisimik aserornermit aniguiumaarlutik; taassumalu ukiuni 120-ni silarsuaq aserornissaq nalliutingajalersoq pillugu mianersoqqusariaqassagaa — tamakku tamaasa pillugit ilisimasaqarnissaat taakkununnga tunniunneqanngilaq.

GSAM 41Babeli sanaartorneqarpoq

GSAM 41.1Ulersuup kingorna inuit Noa aqqutigalugu nuna inunnik ulikkaartissagaat peqquneqarput; amerliartulermatali Naalakkap imminnik aqutsinissaanut pilersaarut itigartippaat. Nimrodip Babelip naalagaaffia tunngavilerpaa (kingusinnerusukkut Babyloniimik taaneqartoq, nunarsuarmi naalakkersuisoqarfiit siulliat).10 Sivitsunngitsoq inuit Babelip napasulianik sanaartulerput, imminnut tusaamasaalersinniarlutik siammarterneqarnissartillu pinaveersimatinniarlugu, Naalakkap Noa aqqutigalugu ilinniartitaanut akerliulluinnartumik. Naalakkap siunertami piviusunngortinnissai naammagittarlutik utaqqinagit suliassaq namminneq tigummilerpaat, Guutillu oqaasii paatsuungalersippai, taamaalillutillu siammarterneqarput.

GSAM 41Abrahami silarsuarmik kingornussisussaavoq

GSAM 41.2Allassimasut naatsut Noamit kinguaariit qulingannut malittaralugit Abrahamip qaaqquneqarnera tikipparput. Naalakkap taanna oqarfigaa: “Nuna takusat tamaat ilinnut kinguaassannullu naassaanngitsumik tunniutissavara. Kinguaassatit nunap pujoralaasut amerlatigilersissavakka; inuk nunap pujoralaanik kisitsisinnaappat, taava kinguaassatit aamma kisinneqarsinnaassapput. Nikuigit, nuna takissutsimigut silissutsimigullu angalaffigiuk; ilinnummi tunniutissavara.”11 Abrahamimut nunamik piginnilernissaanik neriorsuut tamanna tunniunneqaraluartoq, Naalakkap toqujumaarnera taassumunnga uppernarsarpaa. Paulusi oqarpoq taanna aallartoq “nunamut kingusinnerusukkut kingornussassamisut pisassaminut.”12 Neriorsuutip eqquunnissaanut apeqqut taanna Abrahamimut Guutimit takorruugaq aqqutigalugu qularutissaanngitsumik paasitinneqarpoq, taassumami “illoqarfik tunngavilik, Guutimit sananeqarlunilu pilersinneqartoq, utaqqivaa.”13 Romamiunut allakkat 4:13-imi oqaatigineqarpoq neriorsuut tassaasoq “silarsuarmik kingornussisunngussasoq;” maanna pissusianik pinnagu, kisiannili piaartumik kingusinnerusukkulluunniit, inuuqqilernermi kingorna.

GSAM 42.1Abrahamip inuit isiginneriaasiat tunngavigalugu paasisinnaanngilaa kinguaassaq neriorsuutigineqartoq qanoq nammineq kinguaassarisinnaanerlugu. Taamaattumik illumi aqutsisuata Eli'ezerip kinguaassatut taaneqartarnissaa siunnersuutigaa. Naalagaq oqarpoq: Taamaassanngilaq; tassaassaarli “illit timinnit aniumaartoq.” Maanna Naalakkap Abrahamimut saqqummersikkiartulerpaa kinguaassaata naggataatigut suliassaa ingerlaannaq naammassineqassanngitsoq. Abrahami oqarfigaa: “Kinguaassatit nunami pigisarinngisaminni takornartaassapput, tassanilu kiffartuussissapput; taakkulu ukiuni 400-ni naalliutsissavaat.... Illilli eqqissillutit siuaasannut ingerlassaatit; utoqqarsuullutit ilineqarumaarputit.”14

GSAM 42.2Abrahamip nulia neriorsuutip eqquunnissaanik siuarsaaniarluni ilisimassuseqanngitsumik pilersaarummik siunnersuuteqarpoq; Iisaalli, Abrahamip taassumalu inatsisit naapertorlugit nuliaata Sarap ernerpiaata, inunngornerata kingorna, Naalagaq Ishma'eli taassumalu anaanaa Hagari pillugit oqarpoq: “Inussiaq arnaq taanna erneralu anisikkit.”

GSAM 42.3Abrahamip Iisaamik pilliivimmi pilliutiginninniarneratigut uppernerata misilinneqarnerani toqusut makinnissaat pillugu ilinniagassaq ilikkarpaa. Taanna pillugu ima allassimavoq: “Eqqarsaatigigamiuk Guutip taanna [Iisaaq] allaammi toqusunit makitissinnaagaa; taakkunannga assersuutaasumik utertillugu aamma pissarsiarigamiuk.”15

GSAM 42Kinguaassaq ilumoortoq

GSAM 42.4Abrahami ilaatigut ilinniartinneqarpoq Kinguaassaq ilumoortoq, taanna aqqutigalugu inuiaqatigiippassuit tamarmik pilluaqquneqartussat, naak uinikkut kinguaassarigaluaraa, ilumut Guutip Kristusianit allaanerussanngitsoq; Naalakkammi taanna oqarfiginngilaa: “Kinguaassanut, soorlumi amerlasuut pineqartut; ataasiinnarmilli pineqartutut: Kinguaassannullu, tassa Kristusi.”16 Apustili Paulusi tamanna pillugu oqarpoq: “Allakkap, Guutip Guutimik nalusut uppernikkut naapertuilluartuutikkumaarai siumut takullugu, Abrahamimut iivangkiiliu siumut oqaluussissutigaa, oqarluni: Ilikkut inuiaqatigiippassuit tamarmik pilluaqquneqassapput.”17 Abrahamimut neriorsuut Iisaamut taassumalu kinguaassaanut nutarterneqarpoq,18 aamma Jaakumut.

GSAM 42.5Jaaku aqqaneq-marlunnik ernilik pissutigalugu maanna pissusissamisoortumik apeqqut saqqummersussanngorpoq: Kinguaassap ilumoortup kinguaariivi taakkua sorliat aqqutigalugu malinnaavigineqassappat? Jaakup ernini pillugit anersaamit isumassarsisitaalluni nalunaajaanermini tamanna aalajangerpaa: “Kunngip tigummia Judamit peerneqassanngilaq, inatsisiliortorlu taassuma isigai akornanniit, Shilo tikiutinngikkallartillugu; inuiaqatigiillu taassumunnga katersuukkumaarput.”19 Tamatuma eqquunneranut tunngatillugu maani maluginiagassaavoq Israelikkut, naak inuiaqatigiinnut assigiinngitsunut naalatsigititaagaluarlutik, Sanhedrinimik siunnersuisoqatigiiffeqarnissaminnik akuerineqartarsimasut. Taamaalillutik Juda — juutit naggueqatigiit Judamit taama ateqalersimasut — Shilop (Kristusip) ilumut tikiunnissaata tungaanut naalakkersuisoqarnerminni aalajangeeqataaffigilaartarsimavaat.

GSAM 43Piffissaq isertugaavoq

GSAM 43.1Siuaasat iluarsitseqqinnissaq Kinguaassarlu neriorsuutigineqartoq pillugit arlaannik ilisimasaqarput; qaquguli imaluunniit qanoq sivisutigisumik utaqqereeruni tikiutissanersoq suli taakkununnga isertugaavoq. Jaakup kinguaavi Egyptenimi amerliartormat, Assyriamiullu — Faraop (Esaja 52:4) — “Josefi ilisarisimanngitsup,”20 naqisimammatik, pissusissamisoortumik eqqarsaatimikkut ukiumut 400-nut (ilumut 430-nut), Abrahamimut taakkua naalliuffissaattut takornartatullu najugaqarfissaattut oqaatigineqartunut, uteqqipput. Neriupput taakkunannga aniguisinneqarneq kingornussassap neriorsuutigineqartup aallartinneranik kinguneqassasoq.

GSAM 43.2Mosesi inunngormat angajoqqaavisa takuaat “meeraq kusanartuusoq.”21 Guutip ataani Israelip inussiaataanermit naakkittaatsumit aniguisitsisussaanera taakkununnga qaammarsarneqarsimassaaq. Qularutissaanngitsumik ilisimasaq tamanna Mosesimut ingerlateqqinneqarpoq; taassumami 40-nik ukioqarluni Israelikkunnut naqisimaneqartunut ilanngunnissaminik aalajangermat, taakkualu naalliunnerinik avitseqatiginnikkumalluni Faraop paniata erneranik Egyptenillu issiavissaarsuata kingornussisussaanik taaneqarneq qinernagu,22 innuttamilu illersorneqarnissaat anguniarlugu taakkua illersorniarlugit Egyptenimiu toqummagu, suliassani ilisarineqanngimmat tupigusuutigingaarpaa; “eqqarsarami qatanngutimi paasisimassagaat Guutip assani aqqutigalugit aniguisissagaatik.”23

GSAM 44.1Israelikkut Egyptenimit aallarfigisassaannik Naalakkap piffissarititaa nalliummat aallarput, ullorlu siumut oqaatigineqartoq eqqorlugu. Mosesimik allakkat aappaat 12:40, 41. Mosesi naggataatigut naalagassamittut kinguaassatullu neriorsuutip tunniunneqarfigisaanut pineqartutut isigisinnaasimassanngilaat, taassumami Levip naggueqatigiivineersuuvoq; Jaakullu anersaamit isumassarsisitaalluni siulittuinermini oqaatigisimannginnerpaa Judap Shilop tikiunnissaata tungaanut taakku naalakkersussagai?

GSAM 44“Takujumaarpara, maannaunngitsorli.”

GSAM 44.2Israelikkut Kana'animut ingerlammata Moabip kunngiata Balakip (Lotip kinguaavisa ilaata) Bileami qaaqquaa Israeli perloqqoqqullugu. Naalakkap perloqqusinera pilluaqqusinermut saatsippaa, tamannalu aqqutigalugu qaamanermik annerusumik pissarsipput, Kana'animut iserunik Saatanip naalagaassusermik arsaarinninneranit naggataatigut aniguisinneqarnissaat ingerlaannaq pissasoq isumaannik piiaasussamik. Tamanna pillugu Allakkat oqaluttuaat imaappoq: Bileami Guutimit takorruugaqarluni oqarpoq: “Takujumaarpara, maannaunngitsorli; isigiumaarpara, qanittuunngitsorli; Jaakumit ullorissarsuaq aniumaarpoq, Israelimillu kunngip tigummia saqqummerumaarpoq, Moabillu teqeqqui anaassavai, Shethillu qitornai tamaasa aserussallugit.”24

GSAM 44.3Kinguaassat Abrahamimit pinngorartut amerlasoorpassuit taakku Paulusip ima eqqartorpai: “Taamaattumik ataasiinnarmit, allaallu toqusutut isigisariaqartumit, qilammi ullorissat amerlassusiattut amerlatigisut, imaatalu sinaani sioratut kisinneqarsinnaanngitsut, pinngorput. Taakku tamarmik upperlutik toqupput, neriorsuutit suli pinagit, ungasissumilli takullugit, upperilluinnarlugit tikilluaqqungaarlugillu, nunamilu takornartaallutillu angalaartuinnaallutik nassuerutigalugu.”25

GSAM 44.4Israelip uummataa Bileamip neriuutaasa naammassineqarnissaat “maannaunngitsoq” imaluunniit “qaninngitsoq” pillugu siulittuutaanit sanngiillisinneqartariaqaranilu nikallortinneqartariaqanngilaq; siulittuutimmi taassuma siornatigut sivitsunngitsukkut Naalakkap naalannartumik pissutsit naggataatigut tikiunnissaat nammineq inuunini sallunaveeqqusiullugu neriorsuutigisimavaa. Mosesi aqqutigalugu oqarpoq: “Ilumut uanga inuugama, nuna tamakkerluni Naalakkap naalannassusaanik ulikkaarumaarpoq.”26 Ukiut 863-it qaangiummata pruffiitip Habakkukip nalaani sallusuissut taanna uteqqinneqarpoq, suli siunissami pisussatut oqaatigineqarluni: “nunarsuaq Naalakkap naalannassusianik ilisarsinermik ulikkaarumaarpoq, soorlu immap erngi immap naqqanik qallerlugit.”27

GSAM 45Naalaffimmi illernartumi kiffartuuteqarneq ilumoortumut assersuutaavoq

GSAM 45.1Naalakkap Israeli Egyptenimit aniguisikkamiuk tammaarsimaffimmiittut tamarmik tusaasaatillugit inuunermi ileqqorissaarnissamik peqqussutinik inatsisini nalunaarutigaa, assilineralu nammineq inussaminik ujaqqamut kigartorlugu tunniullugu. Naggataatigut namminneq pillugit imminik pilliutigiumaartussaq Annaassisoq taanna siumut tikkuartuinnarneqartassammat, taassumalu aavata erlinnartup pissaaneratigut ajortaat piiarneqarsinnaaqqullugit, inoqajuitsumi naalaffimmik illernartumik sanaartortitsivoq. Tupiusoq taanna, imaluunniit naalaffik illernartoq, sanaartornerani tamatigut Naalakkap qaqqami Mosesimut takutitaata assinga eqqorluinnarlugu sananeqaqqullugu Mosesi peqquneqarpoq.28 Naalaffimmi illernartumi tassani kiffartuuteqarneq Kristusip qilammi naalaffimmi illernartumi kiffartuunnerata ilumoortup tarrarigaa.29 Guutip naalaffimmi illernartumi tunissutit pilliutillu siunertarigaluarpai “ajunngitsut piumaartussat,”30 tarraannik inuit saavanniititsiuaannassallutik; Saatanili ilungersorpoq inuit Kristusi taassumalu kiffartuunnera ilumoortoq, pilliutip assersuutaannaarfigisaa, isiginagit, pilliut namminerpiaq isiginiartilerniarlugu. Taamaalilluni annaanneqarnissaminnut nammineq suliatik isumalluutigitinniarlugit usserniarpai.

GSAM 45.2Naalakkap siunertaraa innuttami — Israelikkut — naalakkersuisoralutik naalagarisassagaat, sorsunnerini sorsuffigissallugit inuiaqatigiillu naalatsigitissallugit. Nammineq aqutsinermini periuseqarpoq, soorlu allassimasumi tulliuttumi ersertoq: “Kana'anip nunaani inuiaqatigiippassuit arfineq-marluk suujunnaarsereeramigit, nunaat makitsinikkut taakkununnga agguarpaa. Tamatuma kingorna eqqartuussisunik tunivai, ukiuni 450-it missaanni pruffiitip Samuelip nalaata tungaanut.”31

GSAM 45Israeli kunngeqarnissamik piumasaqarpoq

GSAM 45.3Israelikkut Naalakkap imminnik aqutsinermini periusia iluarinngikkaat erserpoq. Taassumali siunertaralugulu piumasarivaa inuiattut immikkut ittutut, avatangiisiminni allanit tamanit allaanerullutik, inuussasut. Peqqussutai sukannersumik malissimassagaluarpatigit, allaat inuiaqatigiippassuit taakkua pillugit oqassagaluarput: “Ilumut inuiassuaq tamanna tassaavoq inuit ilisimassuseqarlutillu paasisimasaqartut. Inuiassuarmimmi angisuumik sumik peqarpa Guutip taama qanitsigisaanik, soorlu Naalagaq Guuterput tamanik qinnutigisatsinnik qanitsigalutigu?”32

GSAM 46.1Naammaginnginnerminni Samueli qinnuigaat imminnut kunngimik ivertitseqqullugu, Naalakkallu Samueli oqarfigaa: “Uanga itigartippaannga, imminnut kunngioqqunanga.”33 Aammalu Samueli oqarfigaat, suli sukanganerulaartumik: “Maanna kunngimik pilersitsivigitigut, inuiaqatigiippassuit tamaasa assigalugit eqqartuussisussatsinnik.”34 Samuelip kunngeqalerunik naqisimaneqarumaarnerat peqqissaarluni saqqummiuppaa, “inuilli Samuelip nipaanik naalakkumanngillat, oqarlutillu: Naamik; kunngeqarumavugulli uagutsinnut naalakkersuisussamik; uaguttaaq inuiaqatigiippassuit allat assigilerniassagatsigit; kunngittalu eqqartuussinnaaniassammatigut, siulersorlutalu aallarsinnaaniassammat, sorsunnerpullu sorsuutigalugu.”35

GSAM 46.2Taamaalillutik ukiut 500-t missaanni kunnginik naalakkersuisoqarput, siullermik naalagaaffittut ataasiusutut Saulip, Daavip Salomollu ataani; kingornalu naalagaaffinnut marlunnut avinneqarlutik, Israelimut Judamullu. Kunngeqqatigiivisa ikittuaraannaat ajunngitsuullutillu naapertuilluartuupput, amerlanerpaalli ajortuupput, inuit guutipilussiornermut ajortuliornernullu ingasattunut siulersorlugit. Taamaalillutik inuit avatangiisimittut inuiaqatigiittut kunngeqaannarnatik, aammali taakkunatut ajussuseqalerput, siuaasamik Guutiat qimallugu, guutipiluit qilammilu katersaarsuit pallorfigalugit.

GSAM 46.3Kunngit naalakkersuisuunerat tamanna pillugu Naalagaq pruffiitip Hoseap qarnatigut oqarpoq: “Israeli-aa, imminut aserorputit; uanga ilinnik ikiuisuuvunga. Uanga kunngigissavarma; alla kinaava illoqarfinni tamani ilinnik annaassisinnaasoq? Eqqartuussisutit sumiippat, taakku pillugit oqarsimasutit: Kunngimik naalagaanernillu tuninnga? Kamallunga kunngimik tunivakkit, kamangaarnermilu taanna peerpara.”36

GSAM 47Naalagaaffik uppisinneqarpoq

GSAM 47.1Kunngikkut naalakkersuineq tamanna ingerlavoq Kaldæerit Jerusalemi ikuallatsillugu, naalaffiup atortui tigullugit Judallu innuttaanik Babylonimut aallarussinissaat tikillugu. Tassani ukiuni 70-iniipput, siumut siulittuutigineqarsimanertut. Kunngikkut naalakkersuinerup tamatuma naanerani Naalakkap siulittuisoq Ezekieli aqqutigalugu Zedekia, taakku kunngiat kingulleq, ima oqarfigaa: “Illit Israelimi naalagartaq illernartuujunnaarsitaq ajortorlu, ullussat nalliuppoq ajussutsip naggataarnissaa. Naalagaq Guuti ima oqarpoq: Niaqorusiussaq peerniarsiuk, kunngillu niaqorutaa piiarsiuk; tamanna taamaaginnassanngilaq. Appasissoq [Babylonip naalagaa] qaffatsiguk, portusorlu [Judap naggueqatigiivisa naalagaat imminut qaffatsingaarmat] appartiguk. Uppisissavara, uppisissavara, uppisissavara; atajunnaassaaq piginnittussaatitaasup tikiunnissaata tungaanut, taassumunngalu tunniutissavara.”37

GSAM 47.2Naalagaasussaatitaasoq taanna, Kinguaassaq ilumoortoq, tassaavoq Kristusi. Siulittuisoq Mika taanna pillugu allappoq: “Illit savaatit napasuliaat, Zionip paniata pallittaalisaa, ilinnut pissaaq naalakkersuineq siulleq [nunarsuarmut naalakkersuineq, Kristusimi pilerseqqinneqartoq]; naalagaaffik Jerusalemip panianut pissaaq.”38

GSAM 47.3Israelip kunngip tigumiaa annaammagu Babylonip kunngiata assaanut pivoq. Kingoraartillugit Mediap Persiallu, Grækerit Romallu naalakkersuinerisa ataanniilernerisigut naalagaaffik pingasoriarluni uppisinneqarpoq. Romap kaasariata, kaasari Augustusip naalakkersuinerani Kristusi, Daavip issiavissaarsuanut kingornussisussaatitaasoq — arnap, Aaperaap Daavillu Kinguaassaat ilumoortoq — inunngorpoq, siulittuutigineqarsimasullu pissusissaat naapertorlugit.

GSAM 47.4Innuttaasut ilisimaniassammassuk Naalagaasussaatitaasoq, Kinguaassaq ilumoortoq, inuinnaanngitsoq toqusussaq naalagaaffimmillu sivikitsumik atasussamik pigisalik, Naalakkap tussiaasiortoq ima allatsippaa: “Taanna angajulliliarissavara, nunarsuup kunngiinit qutsinnerutillugu. Saammaassusera taassumunnga naassaanngitsumik attatiinnassavara, angeruseralu taassumani aalajangiutissaaq. Kinguaassai naassaanngitsumik atasunngortissavakka, issiavissaarsualu qilaat ulluisut atassaaq.” “Kinguaassai naassaanngitsumik atassapput, issiavissaarsualu seqernisut kiinnama saani atassaaq. Qaammatisut naassaanngitsumik aalajangersimassaaq, qilammilu nalunaajaasutut aalajaatsutut.”39

GSAM 48.1Naalagaq taanna pillugu Esajap siulittuutaani aamma ima atuarpugut: “Meerarmi uagutsinnut inunngorpoq, ernermik tunineqarpugut; naalakkersuinerlu taassuma tuianiissaaq. Atialu taaneqassaaq Tupinnartoq, Siunnersuisoq, Guuti Pissaaneqangaartoq, Ataataq Naassaanngitsoq, Eqqissinerup Naalagaa. Naalakkersuinerata eqqissineratalu alliartornerat killeqassanngilaq, Daavip issiavissaarsuani naalagaaffianilu, eqqartuussinikkut naapertuilluarnermillu aaqqissuullugu aalajangersarniarlugu, maannamiit naassaanngitsumut. Katersaarsuit Naalagaata ilungersornerata tamanna naammassissavaa.”40

GSAM 48Enokip Eliallu qilaliartinneqarnerat

GSAM 48.2Itsaq inuit ilaat toqu misiginagu qilaliartinneqarsimanerinik oqaluttuaqarpoq. Enoki, Adamimit kinguaariinni arfineq-aappaat, pillugu oqaatigineqarpoq taanna “Guuti ilagalugu saqisoq; tassaniikkunnaarpoq, Guutip tigummani.”41 “Uppernikkut Enoki peertinneqarpoq toqu takussannginnamiuk; nassaarineqanngilarlu, Guutip peertissimammagu. Peertinneqanngikkallarami Guutimut iluarisaasimanerminik nalunaajaaffigineqarsimavoq.”42

GSAM 48.3Aamma Elia Elisalu peqatigiillutik pisutsillutik, “ingerlaqqillutik oqaloqatigiinneranni ataalimi qamutit innermik sanaat hestillu innermik sanaat saqqummerput, taakkualu avissaartillugit; Elialu anorersuakkut qilammut majuarpoq. Elisap tamanna takugamiuk nillialluni oqarpoq: Ataataga, ataataga, Israelip qamutai hestinik qimussertuilu! Taavalu taanna takoqqinngilaa.”43

GSAM 48.4Enoki Kristusip nunarsuup tamarmi eqqartuussisussaatut tikiunnissaa pillugu ima siulittuivoq: “Takuat, Naalagaq illernartuutini titusindilikkaat ilagalugit tikiuppoq, inuit tamaasa eqqartuussiffiginiarlugit, taakkunanngalu Guutiitsunut tamanut uppernarsarniarlugu suliaat Guutiitsut tamaasa, Guutiillutik suliarisimasaat, aammalu oqaasiat sakkortuut tamaasa, ajortillit Guutiitsut taassumunnga akerliullutik oqaatigisaat.”44

GSAM 49Jobip Naalakkap tikiunnissaa ajoqersuutigaa

GSAM 49.1Jobi, Mosesip nalaani inuusimasorineqartoq, Kristusip tikiunnissaa makititaanissarlu pillugit arlaannik ilisimasaqarpoq, ima oqarmat: “Qanortoq oqaatsikka allanneqarlik! Qanortoq atuakkamut allanneqarlik! Saffiuumik allaatigalugulu aqerlumik qaarsumut naassaanngitsumik kigartorneqarlik! Nalunnginnakku Utertitsisora uumasoq, ullullu naggataanni nunarsuarmi qeqarumaartoq. Amera aseroreerpat quperlullu tima una aserorpassuk, suli uinimni Guuti takussavara. Uanga nammineq takussavara, isikkalu takunnissapput, allap pinnani.”45

GSAM 49Daavip issiavissaarsua tassaavoq Naalakkap issiavissaarsua

GSAM 49.2Daavip issiavissaarsua Naalakkap issiavissaarsuanik taaneqarpoq. “Salomo ataatani Daavi kingoraarlugu kunngitut Naalakkap issiavissaarsuanut ingippoq.”46 Naalakkap “taassumunnga [Daavimut] uppernaalluni neriorsuutigaa kinguaavisa ilaat, uinik naapertorlugu, Kristusi, makitikkumallugu issiavissaarsuanut ingeqqullugu; tamanna siumut takullugu Kristusip makititaanissaa eqqartorpaa, tarninga toqusut inaanni qimanneqanngimmat, uinialu asiunngimmat.”47 Kristusillu siunissami naalakkersuinissaa pillugu aamma oqaatigineqarpoq Daavip issiavissaarsuanut ingissasoq. (Takuuk Esaja 9:7.) Aamma: “Nunarsuup kunngii piareersarput, naalagartallu ataatsimut siunersioqatigiipput, Naalakkamut tanitaanut akerliullutik.... Taamaattorli kunngiga inissippara qaqqanni illernartumi Zionimi. Peqqussut nalunaarutigissavara: Naalakkap oqarfigaanga: Illit Ernerivakkit; ullumi uanga erniaraakkit.”48 Aamma: “Naalakkap Naalagannut oqarpoq: Talerpimma tungaani ingigit, akerartortitit illit isigavit tummarfissarilernissaasa tungaanut.”

GSAM 49Juutit paatsiveerupput

GSAM 49.3Allassimaffiit taakku Juutinut paatsiveerunnartuupput. Apeqqut una akissuteqarfigisinnaanngilaat: Daavip Naalakkamik taasimaguniuk, taava qanoq ililluni ernerisinnaavaa? Qanoq ililluni Daavip kinguaassaanit inunngorsinnaava, taamaakkaluartorli tassaalluni Immanueli — Guuti uagutsinniittoq? Taamaattorli siulittuisuat Esaja oqarpoq: “Niviarsiaq uimik atoqateqarsimanngitsoq naartulissaaq, ernertaassallunilu, atserlugulu Immanueli.”49

GSAM 50.1Kristusip nalunngilluarpaa apeqqut suna farisiiarit akerartuisut nipangersissinnaassagai; taamaattumillu ima aperai: “Kristusi qanoq isumaqarfigaasiuk? Kia erneraa? Akivaat: Daavip. Taassuma oqarfigai: Taava sooq Daavip Anersaakkut Naalakkamik taavaa, ima oqarluni: Naalakkap Naalagannut oqarpoq: Talerpimma tungaani ingigit, akerartortitit illit isigavit tummarfissarilernissaasa tungaanut? Daavip Naalakkamik taappagu, taava qanoq ililluni erneraa?”50

GSAM 50.2Tamanna aamma Tussiaatit 45:6, 7-imi eqqartorneqarpoq: “Guuti, issiavissaarsuit naassaanngitsumik atassaaq; naalagaaffivit kunngip tigumiaa tassaavoq tigumiaq naapertuilluartoq. Naapertuilluarneq asavat, ajussuserlu uumigalugu; taamaattumik Guutip, Guutivit, illit ilagisannit qaffasinnerutillutit tipaatsunnerup uulianik tanippaatit.”51 Allassimaffiit taakku eqqarsaatigalugit juutit siunissami Naalagaasussap Nutaalersuisussallu qanoq ittuunissaa pillugu qutsissunik eqqarsaatigisariaqarsimavaat. Allatut ajornaqaaq.

GSAM 50Kinguaassaq Guutimeersuuvoq

GSAM 50.3Kristusi inunngornissalu pillugit sukumiisumik ilinniartitsissutigineqarput, Naalakkap siulittuisoq Mika aqqutigalugu taassuma Guutimit aallaaveqarnera nalunaarutigimmagu, allaat nunaqarfinnguup inunngorfigisassaata sumiinnera: “Illilli, Bethlehemi Efrata, Judap tusindilikkaavisa akornanni mikigaluarlutit, ilinnit uannut anissaaq Israelimi naalagaasussaq; taassuma aallaavii itsarsuarmit, naassaanngitsumit pisuupput” (sinaani allassimasoq, hebræerisut, “ullunit naassaanngitsunit”).52

GSAM 50Guutip najuunnera shekinami nuissamilu erserpoq

GSAM 50.4Israelikkut oqaluttuarisaaneranni kingusinnerusukkut Salomop naalaffik, oqaatigisaa malillugu “alutornangaartariaqartoq”, sanallugu naammassimmagu, Guutip naalannassusiata shekinaa kerubit akornanni saammaannarfimmi inissippoq. Oqaluttuarineqartoq naapertorlugu naalaffiup tunniunneqarnerani palasit inimit illernartumit anineranni “nuissap Naalakkap illua ulikkaartippaa, taamaalillutik palasit nuissaq pissutigalugu kiffartorumallutik qeqaannarsinnaanatik; Naalakkammi naalannassusiata Naalakkap illua ulikkaartissimavaa.”53 Naalakkap naalaffimmi tassani najuunnera innuttaasunut takuneqarsinnaasimavoq nuissami naalannassusilimmi. Pisumi tamatumani Naalakkap Salomop qinnutaa akivaa, ima oqarfigalugu: “Qinnutit tusarpara, inilu manna nammineq pilliiviusussatut toqqarpara.”54

GSAM 51.1Innuttaasut ajortuliorput — guutipilussiorlutik — taamaammallu illoqarfiat naalaffiallu illernartoq ukiuni 70-ini aserorsimapput. Aallarussaaqqanerup kingorna naalaffik Zerubbabelip siulersuinerani sanaqqinneqarpoq. Salomop sanaavanit naalannassutsimigut minnerugaluartoq Naalakkap siulittuisuni aqqutigalugu taanna pillugu oqarpoq: “Illup matuma kingulliup naalannassusia siulliup naalannassusianit annerussaaq.”55 Illu taanna Herodesip kusassarpaa, taassumalu silataani ungalusami Annaassisoq ajoqersuivoq. Illumi siullermiippoq nuissaq naalannassusilik Naalakkamik ersersitsisoq, aappaanulli Annaassisoq nammineq, tamanik Pinngortitsisoq, iserpoq.

GSAM 51Isajip kimmernata naalannassusilimmik naalakkersuinera

GSAM 51.2Esajap nalaani neriuuteqarlutik utaqqisunut siulittuutaani annaanneqarnerup naggataanut atasunik naalannassusilinnik nassuiaatai nukittorsaataasimassapput qiimmassaataallutillu. Siulittuutit taakku aamma paatsuugassaanngitsumik takutippaat Annaassisoq utaqqineqartoq naggueqatigiinnit sorlernit pissasoq, ima allassimanertigut: “Isajip kimmernanit avalequt naajumaarpoq, sorlaaniillu avaalaqiaq naassalluni. Naalakkallu anersaava taassumaniissaaq, ilisimassutsip siuneqassutsillu anersaava, siunnersuinermut pissaanermullu anersaaq, ilisarsinerup Naalakkamillu mianerinninnerup anersaava. Naalakkamik mianerinninnermi paasisimasaqarluartissavaa; isimi takusaat naapertorlugit eqqartuussissanngilaq, siutimilu tusagaat naapertorlugit avoqqaarliussanani. Naapertuilluarnermilli piitsut eqqartuussiffigissavai, nunarsuarmilu qanilaartunut peqquserluitsumik aalajangiissalluni. Nunarsuaq qaniminit aniasumik tigumiamik anaalissavaa, qarlumilu anersaartornerannik ajortulik toqussallugu.”56

GSAM 52Makititaanissaq siulittuisut ajoqersuutigaat

GSAM 52.1Siulittuisup Esajap toqusut makititaanissaat aamma oqaatsinik tuppallernartunik makkuninnga ajoqersuutigaa: “Qaqqami matumani Katersaarsuit Naalagaata inuit tamaasa nerersuaartitsissavai neqinik orsulinnik, viinninik kinnikulinnik, neqinik patilikkaanik, viinninik kinnikulinnik salinneqarluarsimasunik. Qaqqami matumani inuit tamarmik qalliutaat, innuttaaqatigiillu tamarmik assiaqusersuutaat suujunnaarsissavaa. Toqu ajugaaffigalugu iissavaa, Naalakkallu Guutip kikkut tamarmik isaat qulliarumaarpai; innuttamisalu nikanarsagaanerat nunarsuarmi tamarmi peerlugu, Naalagaq taama oqarsimammat. Ullormi tassani oqartoqassaaq: Takuat, tassa Guuterput, taanna utaqqisimavarput, annaatissavaatigullu. Tassa Naalagaq, taanna utaqqisimavarput; annaassinerani tipaatsullutalu nuannaarumaarpugut.”57

GSAM 52Nunarsuarmi nutaanngortitaasumi naalagaaffik

GSAM 52.2Siulittuisup taassuma oqaatigaa naalakkersuineq naggaterpiaq nunarsuarmi nutaanngortitaasumi pilersinneqassasoq: “Takuat, qilannik nutaanik [silaannarmik qilannik] nunarsuarmillu nutaamik pinngortitsivunga; siulliusullu eqqaaqqinneqassanngillat, eqqarsaatinulluunniit pinnatik [sinaani allassimasoq, hebræerisut, ‘uummammut pissaapput’, tassa imaappoq, kissaatigeqqinneqassapput]. Kisianni pinngortitanni tipaatsugitsi naassaanngitsumillu nuannaarlusi; takuammassi, Jerusalemi tipaatsunninngortillugu pinngortippara, innuilu nuannaarutinngortillugit. Jerusalemilu nuannaarutigissavara, innuttakkalu tipaatsuutigalugit; tassani qianerup nilliaatillu nipaat tusaqqinneqassanngillat. Taamanimiit [nunarsuup nutaap pinngortinneqarneraniit] meerannguaq ullualuinnarnik inuusussaq [meeraq sivikitsumik inuusussaq] tassaassanngilaq, utoqqarlu ullussaminik naammassisaqarsimanngitsoq [siusinaarluni utoqqalineq] tassaassanngilattaaq. Meerarmi 100-nik ukioqarluni toqusassaaq [inuit 900-nik ukioqalertarnerisa nalaanni meeqqat 100-nik ukioqartarsinnaasimapput]; ajortulilli 100-nik ukioqarluni [100-nik ukioqarluni inuuneq naangajalersoq] perloqqusaassaaq. [Nunarsuup nutaap atuutilernerani toqusut tassaapput ‘inuit Guutiitsut aserorneqarneranni’ nungusut. Petrusip allagai aappaat 3:7.] Illuliorumaarput najugaqarfigalugit; viinnequteqarfinnillu ikkussissapput inerititaallu nerillugit. Illuliussanngillat allap najugaqarfigisaanik; ikkussuissanngillat allap nerisassaanik. Orpiummi [inuunartup orpianik, Septuagintami] ullui tassaapput innuttama ulluisa assingi, toqqakkamalu assammik suliaminnik sivisuumik nuannaarutiginnikkumaarput.”58

GSAM 53.1Ezekieli siunissamut ungasissumut qiviarluni toqusut makititaanissaat takuaa. Naalagaq taanna aqqutigalugu oqarpoq: “Takuat, innuttakka, ilivisi ammassavakka, ilivisilu qimallugit qaqitillusi, Israelillu nunaanut pisissallusi.”59

GSAM 53“Taassuma aliasuutivut nammagai”

GSAM 53.2Esajamut, siulittuisumut iivangkiiliulersaartumut, Annaassisup inuit pillugit misilinneqarnissaa, naalliunnissaa toqunissalu sukumiinerusumik saqqummersinneqarput. “Kiap,” siulittuisoq oqarpoq, “nalunaaruterput upperaa? Naalakkallu talia kikkunnut saqqummersinneqarpa? Taassumami saani naavoq naasunnguatut sorlattullu nunami panertumi. Iluserissutsimik kusanassutsimilluunniit peqanngilaq; takugutsigulu kissaatiginissaanut kusanassuseqanngilaq. Inunnit nikagineqarpoq ajatugaallunilu; angut naalliuutilik aliasunnermik ilisimannittoq. Soorlumi kiinnavut taassumunnga toqqortorivut; nikagineqarpoq pingaarteqatiginninnatalu. Ilumut erloqissutivut nammagai, aliasuutivullu nammappai; uagulli isigaarput eqqorneqartutut, Guutimit anaalineqartutut naalliutsitaasutullu. Taannali unioqqutitsinivut pillugit ikilerneqarpoq, ajortuliavut pillugit tilluunneqarpoq; eqqissinissatsinnut perorsaatissinneqaat taassumunnga tutsinneqarpoq, iperartorneqarneratigut ajorunnaarpugut.”60

GSAM 53.3Pisut taama tupinnartut uanga ullunni pissappat? Taama innuttaasut siulittuisorlu aperisinnaasimapput. Akissut imaassagaluarpoq: Maanna pissanngillat; Annaassisup angisuup tamatuma tikiunnissaanut piffissaq suli nalliutinngilaq. Siulittuisorli oqarpoq: “Isivit Kunngi kusanassusiani takujumaarpaat; nuna ungasissorsuaq isigiumaarpaat.”61

GSAM 54Danielip siulittuutai siunissamik saqqummersitsipput

GSAM 54.1Kisianni siulittuisoq Danieli aqqutigalugu Naalakkap innuttani ilinniartilerpai naalagaaffiit kingoraartussat pilersussallu naalakkersussallutillu, nammineq naalagaaffimmi naassaanngitsup pilersinneqarnerata tungaanut. Aamma piffissaq aalajangersimasoq saqqummersilerpaa, pisussamit taamanikkut suli pinngitsumit aallartittussaq, Messiarsip ilumut saqqummerfissaata toqunneqarnissaatalu tungaanut. Nebukadnesarip sinnattuata nassuiarneqarneratigut saqqummersinneqarpoq naalagaaffiit sisamat nunarsuarmut naalakkersortussat pissaanerat alutornassusiallu annikilliartussasut, kuultip, sølvip, kanngussap saviminissallu nalikilliartornerat naapertorlugu; naggataatigullu naalagaaffiit aserorsimasut avissaarsimasullu qanoq innerat saviminermut marullummut akusamut sequmisujasumut assingussasoq. Taava qilammi naalagaaffik pissaaq, naalagaaffiit taakku suujunnaarsitaanerisa kingorna. Taakku aasakkut karrinik karrertaajaaffimmi qaleruaannut assigilissapput, sumiiffissaqarunnaavillutik, Guutilli naalagaaffiata nunarsuaq tamaat ulikkaartissavaa.

GSAM 54.2Taava kapitali arfineq-aappaanni takorruukkami uumasorujussuit sisamat ilisarnaatitut atorlugit tamanna eqqartorneqaqqippoq, naalagaaffiillu taakku pissusii allat saqqummiunneqarlutik. Kapitalimi tassani oqaluttuarineqarpoq pissaanerup “nassunnguamik” taaneqartup ingerlaneranik suliaanillu. Naalagaaffiup sisamaata qulinngorlugu avinneqarnerata kingorna saqqummissaaq, pingasut uppisillugit imaluunniit naalatsigitillugit, taakkununnga tamanut anersaakkut naalagaalerumalluni. Paavip pissaanera tamanna naalagaaffiup sisamaata avissaarsimasup sequmisujasullu iluani ingerlaannassaaq, allaat ukiuni 1260-ini. Taamaalillutik pisussat saqqummersinneqarput Kristusip naalagaaffik Ataataminit pissarsiarinissaata tungaanut, taassumalu Qutsinnerussaartup illernartuutaanut tunniutissavaa; naalagaaffik naggataatigut nunarsuarmi tamarmi naalakkersussaaq naassaanngitsumillu atassalluni.

GSAM 55Ullut 2300-t

GSAM 55.1Danielip allagaasa kapitaliisa arfineq-pingajuanni savamik angutiviamik, savaasamik “nassunnguamillu annertoorujussuarmik alliartortumik” takorruugaq aqqutigalugu siulittuisoq piffissap naggataanut ingerlanneqaqqippoq. Versini 13-imi 14-imilu piffissamut — ullut 2300-t — eqqartuussinerup tungaanut ingerlasumut sammitinneqarpoq. Tamanna piffissaq sivisoorujussuuvoq, siulittuisullu taama paasivaa; inngilimmi ilisimatippaa takorruugaq suli ullunut amerlasuunut atuuttussaasoq. Ullut qaqugu aallartinnissaat suli ullulerneqarsimanngilaq, taamaattumillu kapitali naggaserpaa ima oqarluni: “Takorruugaq tupigusuutigaara, kialuunniilli paasinngilaa.”

GSAM 55Sapaatip-akunneri 70-it Messiarsimut

GSAM 55.2Kapitali qulingiluaat oqaluttuarpoq inngili Danielimut tikiuttoq, qinnutaa akillugu, piginnaassusermik paasisimasaqarnermillu tuniumallugu. Piffissaq sapaatip-akunnerinik 70-inik sivisussusilik pillugu ilisimatippaa. Sapaatip-akunneri taakku ukiunik naatsorsorneqartut 69-it [oqaasiup shevooim-ip, “sapaatip-akunnerinik” nutserneqartup, taama isumaqarnera oqaatigineqarpoq] Messiarsip nalaata tungaanut ingerlasussaapput. Piffissap aallartiffissaa, “Jerusalemip iluarsaanneqarnissaanik sanaqqinneqarnissaanillu peqqussut”, suli nalunaarutigineqarsimanngilaq. Apeqqut saqqummerpoq: Danielip qanoq ilisimassavaa sapaatip-akunnerit 69-it sumut killittussat? Kapitali aqqaneq-aappaanni piffissaq pillugu apeqqut eqqartorneqaqqippoq, aperimmallu: “Tamakkua naggataat qanoq issava?” aqqutini ingerlatseqqeqquneqarpoq, oqaatsit “matoqqammata naqissuserneqarlutillu piffissap naggataata tungaanut”, taamani “silatuut paasinnikkumaarput”.

GSAM 55.3Qularnanngitsumik piffissaq pillugu apeqqut tamanna apustilip Petrusip ima oqarluni innersuussutaanut ilaavoq: “Annaanneq tamanna pillugu siulittuisut paasiniaasimapput ilungersorlutillu misissueqqissaarlutik, ilissinnut saammaannermik pisussamik siulittuisut. Misissugarisimavaat piffissaq suna qanoq ittulluunniit Kristusip Anersaavata taakkunaniittup tikkuarneraa, siumut nalunaajaagami Kristusip naalliunnissaanik tamatumanngalu kingorna naalannassusissamik.”62

GSAM 56Guutiitsut qanoq pineqarumaarnerat

GSAM 56.1Malaki, Testamentitoqqap siulittuisuisa kingullersaat, ajortut naggataatigut aserorneqarnerannik killitsinnartumik allappoq: “Takuat, ulloq nalliukkumaarpoq, kissarsuartut ikuallassalluni. Makitasuut tamarmik, aap, ajortuliortut tamarmik karrip kimmernerisut issapput. Ullup nalliuttussap nungullugit ikuallakkumaarpai, Katersaarsuit Naalagaq oqarpoq, sorlaannilluunniit avalequtaannilluunniit qimatsiviginagit. Ilissinnulli atinnik mianerinnittunut naapertuilluarnerup seqerna nuisassaaq, suluimini ajorunnaarsitsinermik nassarluni. Aniumaarpusi, nersuteeqqatut inimi nerukkaaviusumi peroriartorlusi. Ajortullu tummarumaarpasi, arsakummi issapput alussinni, ullormi tamanna naammassiffigisassanni, Katersaarsuit Naalagaq oqarpoq.”63

GSAM 56.2Pisut taakku tamarmik Israelikkut pigisaanni Testamentitoqqami allassimapput, annaanneqarnissamut pilersaarutip pissusiinik amerlasuunik taakkununnga saqqummersitsillutik. Oqaatsimik ilungersorlutik ilinniagaqartut qanoq soqutiginnitsigisimassappat, Kinguaassap neriorsuutigisaasup tikiunnissaanut piffissaq qanilliartortoq takullugulu paasilersimagamikku. Inuit amerlanersaasa, allaat sabbatit tamaasa synagogini Allakkanik Illernartunik atuartartut, oqaatsit paasinngilaat (Apustilit Suliaat 13:27). Guutimilli mianerinnittut ilinniagaqarluartullu, Anersaap siulersuinerani aalajaallutik Allakkanik Illernartunik misissueqqissaartut, qularnanngitsumik ilungersorlutik qinusarsimapput, soorlu apustili Johannesi piffissami matumani taamaaliortoq: “Aggerit, Naalagaq Jiisusi, erniinnaq aggerit.”

Notes

  1. Ussatit 13:12. ↩
  2. Haggaji 2:6, 7. ↩
  3. Hebræerinut allakkat 12:26-28. ↩
  4. Esaja 28:13. ↩
  5. Ussatit 4:18. ↩
  6. Mosesimik allakkat siulliit 4:1. ↩
  7. Hebræerinut allakkat 11:4. ↩
  8. Mosesimik allakkat siulliit 4:25. ↩
  9. Mosesimik allakkat siulliit 5:29. ↩
  10. Mosesimik allakkat siulliit 9:1; 10:9, 10. ↩
  11. Mosesimik allakkat siulliit 13:15-17. ↩
  12. Hebræerinut allakkat 11:8. ↩
  13. Hebræerinut allakkat 11:10. ↩
  14. Mosesimik allakkat siulliit 15:13-15. ↩
  15. Hebræerinut allakkat 11:19. ↩
  16. Galatiamiunut allakkat 3:16. ↩
  17. Galatiamiunut allakkat 3:8. ↩
  18. Mosesimik allakkat siulliit 28:13. ↩
  19. Mosesimik allakkat siulliit 49:10. ↩
  20. Mosesimik allakkat aappaat 1:8; Apustilit Suliaat 7:18. ↩
  21. Hebræerinut allakkat 11:23. ↩
  22. Takuuk Josefusip Juutit itsaq oqaluttuarisaanerat, atuagaq 2, kapitali 9, immikkoortoq 7; Siulittuisarnermut anersaaq, atuagaq 1, quppernerit 165, 166. ↩
  23. Apustilit Suliaat 7:25. ↩
  24. Mosesimik allakkat sisamaat 24:17. ↩
  25. Hebræerinut allakkat 11:12, 13. ↩
  26. Mosesimik allakkat sisamaat 14:21. ↩
  27. Habakkuki 2:14. ↩
  28. Mosesimik allakkat aappaat 25:40; 26:30; 27:8; Apustilit Suliaat 7:44. ↩
  29. Hebræerinut allakkat 8:3-5; 9:8-12. ↩
  30. Hebræerinut allakkat 10:1. ↩
  31. Apustilit Suliaat 13:19, 20. ↩
  32. Mosesimik allakkat tallimaat 4:6, 7. ↩
  33. Samuelimik allakkat siulliit 8:7. ↩
  34. Samuelimik allakkat siulliit 8:5. ↩
  35. Samuelimik allakkat siulliit 8:19, 20. ↩
  36. Hosea 13:9-11. ↩
  37. Ezekieli 21:25-27. ↩
  38. Mika 4:8. ↩
  39. Tussiaatit 89:27-29, 36, 37. ↩
  40. Esaja 9:6, 7. ↩
  41. Mosesimik allakkat siulliit 5:24. ↩
  42. Hebræerit 11:5. ↩
  43. Kunnginik allakkat aappaat 2:11, 12. ↩
  44. Juudasi 14, 15. ↩
  45. Jobi 19:23-27. ↩
  46. Oqaluttuarisaanermik allakkat siulliit 29:23. ↩
  47. Apustilit Suliaat 2:30, 31. ↩
  48. Tussiaatit 110:1. ↩
  49. Esaja 7:14. ↩
  50. Matthæusi 22:42-45; Tussiaatit 110:1. ↩
  51. Hebræerit 1:8, 9. ↩
  52. Mika 5:2. ↩
  53. Kunnginik allakkat siulliit 8:10, 11. ↩
  54. Oqaluttuarisaanermik allakkat aappaat 7:12. ↩
  55. Haggaji 2:9. ↩
  56. Esaja 11:1-4. ↩
  57. Esaja 25:6-9. ↩
  58. Esaja 65:17-22. ↩
  59. Ezekieli 37:12. ↩
  60. Esaja 53:1-5. ↩
  61. Esaja 33:17. ↩
  62. Petrusip allagai siulliit 1:10, 11. ↩
  63. Malaki 4:1-3. ↩

Note

Back