Kapitali 6 — Tusarliussaq tusarliussisullu
GSAM 108.1“Takorruugaq allaguk, allaffissianullu ersarissumik allallugu, atuartup arpassinnaaqqullugu. Takorruugaq suli piffissamut aalajangersimasumut tunngavoq, naggataatigulli oqaluttassaaq sallunani. Kingusinaaraluarpat utaqqiuk, qularnanngitsumik tikiukkumaarmat, kingusinaassanngilarlu.”1
GSAM 108.2“Takuaralu inngili alla qilammi qiterpasissukkut timmisoq, iivangkiiliumik naassaanngitsumik peqartoq nunarsuarmi najugalinnut, inuiaqatigiinnullu tamanut, naggueqatigiinnullu, oqaasilinnullu, inuiannullu oqaluussissutigisassaminik, nipituumillu oqartoq: Guuti mianerisiuk naalannarsisillugulu, taassuma eqqartuussinissaanut nalunaaqutaq nalliummat; pallorfigisiullu qilammik nunamillu imaanillu puilasunillu pinngortitsisoq.”2
GSAM 108.3Kristusip tikiunnissaanik nalunaaruteqartartut oqarput “takorruugaq” taanna piffissaalu “aalajangersimasoq”, pruffiitip Habakkukip eqqartugai, Danielip Saqqummersitanillu allattup siulittuutaanni takorruukkanut aamma tunngasut. Siulittuutinik titartakkamikkut taakku ima ersaritsigilersippaat nassuiaataannik atuartoq ilumut “arpassinnaalluni” ilisimasani allanut ingerlateqqissinnaanngorlugu.
GSAM 108Tusarliussaq aalajangersimasoq
GSAM 108.4Adventistit nalunaarutigisaat tassaaginnanngilaq Paulusip Filiksip saani nalunaarutigisaa: “Iluarneq, imminut naalakkersinnaaneq eqqartuussinissarlu;” aamma Martin Lutherip Biibilimik nutsigami, toqunissani sioqqullugu piffissaq sivikitsunnguaq qaangiuttoq, oqarsimaneragaata assiginngilaa: “Qularutiginngilara eqqartuussinissaq ungasinngitsoq; aap, Naalagaq nammineq suli ukiut untritillit pingasut sinnerlugit peqanngitsuussanngilaq.” Aamma John Wesleyip oqaaserisai, “ukiut untritillit ataatsit missaasa qaangiunneranni ukiuni tusindini naalagaaffik aallartissinnaasoq isumaqarsimalluni”, assiginngilaat. Adventistit oqarput tusarliussaq Saqqummersitat 14:6, 7-imi assersuunneqartoq nalunaarutigalugu: “Taassuma eqqartuussinissaanut nalunaaqutaq nalliuppoq,” aamma Saqqummersitat 10:6-imi nilliunneq: “Piffissaq atuukkunnaarumaarpoq.” Siulittuut taamaattoq eqquussinnaanngilaq pisussaq “tikiukkumaartoq”, “ukiut untritillit pingasut qaangiuppata” imaluunniit “ukiut untritillit ataatsit qaangiuppata” pissasoq nalunaarutigineratigut, piffissamili aalajangersimasumi “nalliuppoq”. Tusarliussaq taamaattoq, siulittuutit qulaani taaneqartut piumasaattut aalajangersimatigisoq, Adventistit nunarsuarmut tamarmut tusarliuppaat.
GSAM 109Kristusip tikiunnerani eqqartuussineq
GSAM 109.1Tusarliussaq taanna siullerpaamik nalunaarutigineqarmat kristumiut ilagiivisa tamarmik upperaat eqqartuussineq Kristusip tikiuteqqinnerani aappaanni pissasoq. Taamaammat inuit taamaattunik atugallit, taamatut isumaqarlutik eqqartuussinissap nalunaaqutaa nalliuttoq tusarliukkamikku, pinngitsooratik Kristusip tikiuteqqinnissaa aappaa nalunaarutigisariaqarpaat. Ilumut tusarliussamut nukissaasoq inunnillu sakkortunerpaamik killitsitsisoq tassaavoq piffissamik aalajangersimasumik nalunaaruteqarneq. Siullermik oqarput nunarsuup naggatissaa “juutit ukiuanni” 1843-mi nalliutissasoq, tamannalu 21. marsi 1843-p 21. marsilu 1844-p akornanni piffissamiittoq. Piffissaq taanna qaangiummat, 1844-mi Unnuap qeqqani nilliunnermit paasivarput siulittuutini piffissat naaffissaannut ulloq aalajangersimasoq aalajangerneqarsimasoq. Tassaavoq juutit qaammataasa arfineq-aappaanni ulloq qulingat, 22. oktobari 1844-mut naapertuuttumik.
GSAM 109Ullunik 2300-nik naatsorsuisarneq
GSAM 109.2Piffissap — 1843-p — tunngavia tassaavoq Danieli 8-mi ullut 2300-t. Oqarput “ullut” taakku siulittuutinut, uumasut naalagaaffinnut assersuutaaffigisaanut, atassuteqarmata “ullut” ukiuni assersuutitut paasineqartariaqartut, Naalakkap piffissamik assersuutigineqartumik nassuiaaneratut, Mosesip allagaasa sisamaanni 14:34-mi Hesekielilu 4:5, 6-imi allassimasutut; aamma Danieli 9-mi sapaatit-akunneri 70-it — ullut 490-it — ullut 2300-t immikkoortuisa siullersarigaat, piffissallu taakku marluk ataatsikkut aallartittut. Danieli 9-mi pisussatut taaneqartoq sapaatit-akunnerisa 70-it aallartinnerannik nalunaaqutaasoq tassaavoq “Jerusalemip iluarsaanneqarnissaanut sanaqqinneqarnissaanullu peqqussutip nalunaarutigineqarnera.” Peqqussut taanna nalunaarutigineqarpoq Artaxerxes Longimanusip naalakkersuinermini ukiuisa arfineq-aappaanni, Kristusip inunngornera sioqqullugu 457-mi, Esra 7-imi allassimasutut.
GSAM 110.1Ulloq taanna sapaatit-akunnerisa 70-it aallartiffissaat eqqortoq uppernarsarneqarpoq ima pisoqarneratigut: Kristusip inunngornera sioqqullugu 457-mit sapaatit-akunneri 69-it — ukiut 483-t — eqqorluinnartumik qaangiummata, tassa Kristusip inunngornerata kingorna 27-mi, Kristusi Johannesimit kuisippoq kiffartorninilu aallartillugu oqarluni: “Piffissaq naammatsippoq,”3 il.il. Kristusip kiffartornerata 27-mi aallartinnerata, ukiut pingasut affarlu tamatuma kingorna sanningasulimmut kikiagaanerata, “sapaatip-akunnerata [70-issaata] qeqqani [qiterpiaani]”, juutit akornanni immikkut sulinerup 34-mi naanerata, Saulusillu, juutiunngitsunut apustiliusup, tamatuma kinguninngua saannerata uppernarsarpaat sapaatit-akunneri 70-it piffissami tassani ilumut naasut, taamaalillutillu Kristusip inunngornera sioqqullugu 457-mi aallartissimasut. Ima naatsorsuutigaat: 2300-nit 457-t ilanngaraanni 1843-t sinnerupput. Ukiullu 457-t Kristusip inunngornera sioqqullugu pisimammata ullut 2300-t naaffissaat 1843-p naaneranut pisippaatigut.
GSAM 110Akerlilersuisut nassuerutaat
GSAM 110.2Ilumoorluni oqartoqarsimavoq “sallusuissutip akerlilersortaasa akornanniit sallusuissummut tapersersuutaasumik nassuerutit tassaasut uppernarsaatit nukittunerpaat”. Kristusip tikiunnissaanik tusarliussap akerlilersortaasa arlaannaalluunniit oqariartuutigisimanngisaannarpaa Naalakkap innuttaanik misissuinikkut eqqartuussineq Kristusip tikiunnissaa sioqqullugu pisussaassasoq; tamatumunngali tunngatillugu Adventistit isumaqatigalugit tunngavilersuisarput. Oqaaseq tamanna uppernarsarniarlugu akerlilersuisunit tusaamasanit marlunnit issuaassaagut.
GSAM 110.3Hr. N. Colver 1842-mi Bostonimi Marlboro Streetip oqaluffiani Adventistinut akerliulluni oqaluussitilluni oqarpoq:—
GSAM 111.1“Ullut taakku ukiuuppata nunarsuaq 1843-mi nungussaaq; nukappiaqqap atuartup kialuunniit tamanna takusinnaavaa; 490-it Kristusip toqunerani naappata ullut 2300-t 1843-mi naassammata; nunarsuarlu nunguttariaqarpoq, allamik pisoqassasoq uppernarsarneqarsinnaanngippat, qanorlu tamanna pisinnaanersoq takusinnaanngilara.”
GSAM 111.2Professori Stuart piffissap tamatuma missaani oqarpoq:
GSAM 111.2“Pissuseq eqqumiitsoq tassaavoq nassuiaasartut amerlanerpaartaat Tuluit Nunaanni Amerikamilu ukiorpassuarni Danielimi Saqqummersitanilu ullut taaneqartut ukiunut assersuutitut imaluunniit nalunaaqutitut paasisarsimammatigit. Ileqqup tamatuma nalinginnaasup, tamangajannullu siaruaassimasutut oqaatigisinnaasama, aallaavia paasiniarlugu ajornakusoortissimavara.”
GSAM 111Professori Buship nalunaajaatigisaa
GSAM 111.3Professori Bush oqarpoq: “Kinaluunniit Millerimik piffissaliussaanut tunngatillugu saassussisoq taassuma nukittunerpaaffiatigut saassussivoq. Piffissaliussaa eqqorpoq; pisussamili kukkuvoq.” Buship upperaa nunarsuarmiut tamarmik Kristusip tikiunnissaa sioqqullugu saassasut. Taassuma isumaa tassaavoq ukiuni tusindini naalagaaffik 1844-mi aallartissasoq.
GSAM 111.4Kristusip tikiunnissaanik upperisap oqaluussisartui tamanut ammasumik oqalugiarnerminni ajoqersuisarput nunarsuup oqaluttuarisaanerata takutikkaa inuiaqatigiiaat assigiinngitsut Danieli 2-mi assilissap assersuutigisaatut pissuseqartut, ujaqqap assilissap isigai eqqussallugit Guutillu qilammiusup naalagaaffini pilersissallugu; aamma kapitali 7-imi, tassani “naalagaaffik naalakkersuinerlu naalagaaffiullu angissusia qilaap tamarmiusup ataaniittoq Qutsinnerussaartup illernartuinut tunniunneqarumaarmata.” Aamma erseqqissarpaat ilisarnaatit — pinngortitami, naalagaaffiit akornanni inuillu ileqquini — Allakkat Illernartut siulittuutigisaattut isikkoqartut, Naalakkap saqqummernissaa qanillippat takuneqartussaasut.
GSAM 111Qilammi tupinnartut
GSAM 111.5Naalagaq pruffiiti Joeli aqqutigalugu oqarpoq: “Qilammi nunamilu tupinnartunik takussutissiissaanga, aammik innermillu pujorsuarnillu napasuliaasunik. Seqineq taarsissaaq qaammallu aattut allanngussalluni, Naalakkap ullussaa angisooq siooranangaartorlu nalliutsinnagu.”4 Adventistit upperaat ajoqersuutigalugu ukiuni untritilinni kingullerni arsarnerit (nalinginnaasumik avannaani qaamanernik taaneqartartut) tassaasut pruffiitip oqaatigisaatut “inneq pujorsuillu napasuliaasut”; oqaluttuarisaanermillu ilisimasat pitsaanerpaat pissarsiarineqarsinnaasut naapertorlugit (uppernarsaatitut Edinburgip Qinerlerfissiaa innersuussutigaarput) piffissaq taanna sioqqullugu qaqutiguinnaq takuneqartarsimapput.
GSAM 112.1Taamaattumik Naalakkap qanittukkut tikiunnissaanik tusarliussaq nunarsuup ungaloqisortaanut apuuttortillugu, qilammi ilisarnaatit saqqummerput sallusuissummik sakkortusisitsisut inunnillu maluginiarluarneqartut.
GSAM 112.225. januaari 1837-mi arsarnerit innertut ittut kusanangaartumik saqqummerput, inuit amerlasuut eqqarsaatimikkut toqqaannartumik pruffiitip Joelip Naalakkap ullussarsua sioqqullugu pisussanik siulittuutaanut ingerlatinneqartutut illutik. Takusassiap taassuma allaaserineqarnera tulliuttoq New Yorkimi Niuernermut Ussassaarutini 22. oktobari 1839-meersumiippoq. Allattup nammineq Victorimi, Ontario County-mi, N.Y.-mi, takusaata assigeqqinnaarpaa.
GSAM 1121837-mi arsarnerit innertut ittut
GSAM 112.3“25. januaari 1837-mi unnukkut nunap immikkoortuini assigiinngitsuni taamatut pisoqarnera [arsarnerit pineqarlutik] maluginiarnangaartumik takuneqarpoq, atuartitta qularnanngitsumik eqqaamassammassuk. Nuna aputeqartillugu takusassaq angingaarpoq aatsaat taama ‘siooranartigisumik’. Sumiiffimmi ataatsimi qaqqap eqqaaniittumi inuit takunnittut nalunaarfigaatigut tamanna ‘innertut maliusaartutut qaqqamiit ammut kuuttutut’ isikkoqartoq; nalinginnaasumillu, paasisinnaasavut naapertorlugit, nuna qalliuttoq aput innertut aammik akusatut isikkoqarpoq, qulaanilu (apustilip oqarneratut) ‘qilaat ikualasut’ ullussap kingullip pruffiitimit allaaserineqarneranut ima assingutigipput allaat inuit amerlasuut tupaallallutik; meeqqat takunnittut annilaangapput aperalutillu tamanna eqqartuussinerup nalliunnerineraa; allaallu uumasut ersittumik annilaangaqillutik sajuttarput.”
GSAM 113.1Pruffiitip Joelip ilisarnaataa taanna Amerikami kisimi takutinneqanngilaq; Naalakkap tikiunnissaanik ajoqersuut Tuluit Nunaanni tusaamaneqarnerulermat, ilisarnaat taanna aamma nunap taassuma qilaani saqqummerpoq. New Yorkimi Niuernermut Ussassaarutit 22. oktobari 1839-meersut Londonimi aviisinit tulliuttoq issuarpaat, nunami tassani 3. septembari unnuakkut maluginiarnangaartumik pisumik takuneqartumik eqqartuillutik:—
GSAM 1131839-mi arsarnerit
GSAM 113.2“LONDON, 5. SEPTEMBARI [1839].—Sisamanngornermi unnukkut nalunaaqutaq qulip ippassarlu ullaassakkut nalunaaqutaq pingasut akornanni qilammi, ukiut arlallit kingulliit ingerlaneranni takuneqarsimasunit, pinngortitap tupinnartuliai taakku, ullorissat anasut arsarnerillu, kusanarnersaasa ilaat takuneqarput. Pisup eqqumiitsup tamatuma ilisarnaataa siulleq nalunaaqutaq qulinngulersoq minutsit qulit sioqqullugu takuneqarpoq, qaamaneq aappaluttoq qaamasoq, aalatut isikkoqartoq, qilaap avannaata tungaanit qullarmat, arriitsumillu qilaap qeqqanut siaruaalluni; nalunaaqutaq qulinut imaluunniit qulit qaangerlugit tanneq pingasut missaanni kangianit kitaanut tamarmi qaamanermik qallersimavoq. Isikkua annilaarnangaartorujussuuvoq, ikuallannerullu siooranartup pilersitaatut isikkoqarluni. Qaamaneq allanngorartorujussuuvoq; ilaannikkut apparniartutut isikkoqarpoq, kinguninnguali sakkortuumik qaamalluni qaffattarluni. Ilaallugu pujorsuit takuneqarsinnaapput ulittaarlutik ingerlaartut, takunnittullu tamarmik qularutiginngitsutut ipput tamanna ‘ikuallannersuusoq annertooq’.”
GSAM 113.3“Illoqarfissuarmi annilaanganeq annertoorujussuuvoq; inuit tusindilikkuutaat ajunaarnersuusorisap siooranartup tungaanut arpattarput. Qatserisartut Baker Streetimi, Farringdon Streetimi, Watling Streetimi, Waterloo Roadimi aamma Londonip kitaani qatserisarfiisa qatserutaat — ilumut Londonimi qatserutit tamarmik — hiistinik kalinneqarlutik ‘piuneeruffiusorisap’ tungaanut nalinginnaasumit nukittunerusumik ingerlaarput, qamutinit hiistinit kalinneqartunit, hiistertunit inuppassuarnillu malinneqarlutik. Qatserutit ilaat High Gatemut Hallowaymullu [milit sisamat missaannut] anngupput kukkuneq paasineqartinnagu. Takussutissiat taakku nalunaaquttap-akunneri marluk sinnerlugit takussaapput, ullaassakkullu takusassaq kusanangaalerpoq.”
GSAM 114.1“Ullaassakkut nalunaaqutaq marlunut pisup kusanassusia angeqaaq, allaaserissallugu ajornakusoortorujussuusoq. London tamarmi ullup qeqqanisulli qaamaneqartinneqarpoq, silaannarlu tupinnartumik erseqqippoq. Qilaap kujataata tungaa piffissami taaneqartumi nuiaqanngikkaluarluni taartuinnaavoq; ullorissalli kisissaanngitsut kusanartumik qaamapput. Qilaap illuatungaa eqqumiitsumik kusanangaartumilli allaanerulluinnarpoq; erseqqilluinnarpoq qaamanerlu sakkortulluni; ullorissat anasut qaamanerup sakkortussusaatigut assigiinngitsut tulleriittuinnaapput — qilaap qeqqani pilersutut isikkoqarput, siaruaallutillu kiisami qaartoorisutut isikkoqalersarlutik. Tamanna takullugu tupannangaarpoq. Ulloriaqqat kisissaanngitsut killingusaap qulaanut anaarput, nunallu tungaanut ima sukkatigalutik ingerlaarput allaat isimit malinnaaffigineqarsinnaangajannatik; taakkuttaaq qaartoorisutut isikkoqarput, qilaallu affaa tamarmi aalamik aappaluttumik taartumik qallertarlugu. Qalipaatit kusanangaartorujussuupput.”
GSAM 114.2“Nalunaaqutaq pingasunut qiteqqummat takusassaq taarsivoq; taarnerlu tammarmat qilammi qutsinnerpaami neriusaaq qaamasoq saqqummerpoq, aamma nunap kujataata qulaani taarnerup killingata eqqaani. Sivitsunngitsoq tassannga qaamanerit napasuliatut ittut sølvittut qalipaatillit avammut siaruaapput. Tupinnartumik amerliartorput, aalamik aappaluttumik peqatigisaminnik pilersumik akulerullutik; qutsinnerpaaffitsik angugamikku takusassaq eqqarsaatigineqarsinnaasunik tamanik qaangiivoq. Ullorissat sumut tamaanga ingerlaarput, nalunaaqutaq sisamat tikillugit, taava tamarmik qamipput.”
GSAM 114Seqinermi takussutissiat eqqumiitsut
GSAM 114.3Oqaluussisartut uumasut Naalakkap tikiunnissaanik sallusuissut saqqummiuttortillugu, nunarsuup immikkoortuini assigiinngitsuni qilammi tupinnartut amerlasuut assigiinngissitaartullu takuneqartarput. Taakkunannga inissaqarnerput pissutigalugu taamaallaat seqernup Norwichimi, Tuluit Nunaanni, decembari 1843-mi isikkua takutissinnaavarput. Assingusumik New Havenimi, Conn.-mi, 9. septembari 1844-mi pisoqarpoq, ullup qeqqa sioqqullugu kingornalu nalunaaquttap-akunnerini marlunni, inunnit tusindilikkuutaanit takuneqartumik.
GSAM 115Seqernup isikkua eqqumiitsoq
GSAM 115.1Ammalortoq mikisoq ilorleq seqernumut assersuutaavoq. Aappaluttumik sungaangajattumik qaamasumik qalipaateqarpoq. Ammalortut marluk seqernup kaajallataani assigiinngitsunik ungasissusillit silataat assingusumik qalipaateqarput; ammalortulli taakku ilorlii sungaartorujussuupput, qilak taakkua iluanniittoq kajortumik taartumik qalipaateqartutut isikkoqarluni; ammalortullu angisuut pingasut seqineq aqqusaarlugu ataatigullu ingerlasut qaamanertut ersarissutut sakkortuutut isikkoqarput.
GSAM 115.2Tuluit Nunaanni pisumut tunngatillugu E. Lloydip Londonimit allagaani, 3. januaari 1844-meersumi, ima atuarpugut:—
GSAM 115.3“‘Seqinermi ilisarnaat’ maluginiarnangaartoq takuneqarsimavoq Norwichip innuttaasa nuimasut nunallu eqqaaniittut takusaat, Tuluit Nunaanni siornatigut takuneqarsimanngisaannartoq. Decembarip kingullip ingerlanerani, ullup qeqqata nalunaaqutaq 12-ip missaani takuneqarpoq, nalunaaquttallu-akunnerini marlunni takussaalluni. Najugallit annilaangangaartorujussuupput. Tamanna pivoq qatanngutit Winter, Burgess aamma Routon illoqarfimmi tassani ajoqersuiartortitaallutik sulinertik aallartinngitsiarlugu. Sallusuissummut aqqutissiuussisutut ippoq, taamaalillutik tassani sulilluarnermikkut angusaqarluarlutik.”
GSAM 116.1New Havenimi, Conn.-mi, pisup allaaserineqarnera Unnuap qeqqani nilliunnermi 10. oktobari 1844-meersumi saqqummiunneqarpoq, New Havenip Illersortaani 10. septembari 1844-meersumiit tigusaalluni. Nilliunnermi allaaserisami aaqqissuisoq oqarpoq: “Ilisimasooq arlaannaalluunniit pisup tamatuma pissutaanik nammineq naammagisaminik nassuiaassuteqarsinnaasimanngilaq.”
GSAM 116.2Takusassiap seqernup eqqaani New Havenimi, Conn.-mi, 9. septembari 1844-mi saqqummersup allaaserineqarnera aamma Hartford Courant-imi 12. septembari 1844-meersumi saqqummiunneqarpoq, imalu nipeqarluni:—
GSAM 116.3“Seqernup kaajallataani ammalortut ataasinngornermi 9. septembari 1844-mi ullup qeqqa sioqqullugu kingornalu nalunaaquttap-akunnerini marlunni takuneqartut, innuttaasutta amerlanersaannit soqutigalugu maluginiarneqarsimasorinarput, takussutissiallu taamaattut taakkualu pissutaat pillugit annertunerusumik paasisaqarnissamik eqqarsarluarnerup kingunerisaanik alapernaatsitsilersimallutik.
GSAM 116.4“Seqernup kaajallataani qaamanerup tamatuma sivisussusia maluginiarnangaartuuvoq, misissuilluarnissamullu periarfissaqartitsilluni. Ullup qeqqata missaani annerusumik ammalortunit marlunnit ilivitsunit katitigaavoq, aappaa gradit 45-t missaannik silitsigisoq seqernup kaajallataaniittoq, seqineq qeqqaniitillugu; aappaalu gradit 72-it missaannik silitsigisoq, qilaap qutsinnerpaaffiani qitiusumik, killingali seqineq aqqusaarlugu. Ammalortoq minnerusoq ammalortuliamik takisuujusumik, qeqqatigut uuttuutip takinerup sammivianiittumik, ammalortumit nalinginnaasumit allaanerungaanngitsumik, ilaqartinneqarpoq. Seqernup illuatungaani toqqaannartumik, qilaallu qutsinnerpaaffianit avannamut gradit 36-t ungasitsigisumi, ammalortoq angisooq ammalortunit allanit marlunnit, qeqqatigut silissutsimikkut taamatungajak imaluunniit taamatut silitsigisunit, akimorneqarpoq; naapiffianni qaamasumik ersarissoqarpoq, ammalortut qaamasut pingasut qaamanerisa katinnerannit pissusissamisoortumik pilersutut. Ammalortoq seqernup kaajallataaniittoq neriusaap qalipaataanik qalipaateqarpoq, akulikitsumik sakkortuumillu kusanartumillu. Ammalortut allat qaqortuupput erseqqarlunnerullutillu, seqernumit ungasinnerugamik. Ammalortut ilamininngui neriusaap qalipaataanik qalipaatillit piffissani assigiinngitsuni saqqummerput, kangiani kitaanilu.... Taamatut iluseqarnermikkut assigeeqataarnerat malittarisassamik arlaannik, seqernup kaajallataani qaamanerit pilersarnerannik aqutsisumik, tunngaveqartariaqarpoq; malittarisassalli taassuma pissusia suli tamakkiisumik paasineqanngilaq.... Ammalortup seqernup kaajallataaniittup pilersarnera nassuiassallugu ajornakusoortorsiorfiungaanngilaq, pissutaa neriusaap pilersarnerata pissutaanut assingusulaarmat; ammalortulli killingata seqernup qeqqa aqqusaarmagu taassuma pinngornera nassuiassallugu ajornakusoqarnerusimavoq.”
GSAM 117Tupinnartuliat siulittuutit allakkaniittut eqquuttut
GSAM 117.1Qilammi takusassat tupinnartut taakku England-imi Amerikamilu qanoq atorneqarsimanerat paasiniarsinnaavarput, atuarlugu Sylvester Blissip atuakkiaa, Matthæusip 24-ata nassuiarnera, Bostonimi 1843-mi saqqummersinneqartoq. Taakku oqaluttuat qulaaniittut ilaat issuaqqaareerlugu ima oqarpoq:
GSAM 117.2“Taamaattumik ‘ilisarnaatit angisuut’ aamma ‘isiginnaarnartut ersinartut’ Allakkanit sallusuissummit siulittuutigineqartut tamarmik eqquuttutut ipput, soorluttaaq taakku Annaassisup tikiutinnginnermini pisussat oqaatigisaasa.
GSAM 117.3“Soorlu orpiit pilutaasa nuilernerat aasalerneranut nalunaaqutaasoq, taamatut ilisarnaatit taakku eqquunneranni kristumiut nalunngissavaat Kristusip tikiunnissaa qanillisoq, allaat matuniittoq. Tamanna nalunnginnissaanut akuersissutaannaanngilaq, kisianni Annaassisutta ilisimassagaat peqqussutigaa.”5
GSAM 117TUSARLIUSSISUT
GSAM 117.4Tikiuteqqinneq pillugu tusarliussap pingaarnerit, siullerpaamik nalunaarutigineqartut, eqqartoreerlugit, soqutiginarsinnaavoq angisuumik nalunaarutiginninnermi pingaarutilimmik suliaqarsimasut ilaat eqqaassallugit. Nunani allani taamani oqaluussisartut pikkorinnerpaat akornanniittut tusarliussamik nilliaasut amerlasuut aqqi siusinnerusukkut oqaatigereerpagut. Maanna Amerikami siuttuusimasut ilaat, Naalakkap sulinermut akisussaaffilerlugit, eqqartoraangatsigit, ersersinneqassaaq ingerlaarnermi Naalakkap assaata ilumut peqataasimanera.
GSAM 118William Miller
GSAM 118.1Siullermik William Millerip pisimasoq maluginiassavarput. Taanna USA-mi Adventimik ingerlaarnermi taama pingaaruteqartigaaq allaat amerlasuut ingerlaarneq ‘Millerisme’-mik taamaallaat ilisimavaat.
GSAM 118.2William Miller Pittsfieldimi, Mass., februaarimi 1782-mi inunngorpoq. Meeraanerani siusissukkut eqqarsartaatsikkut nukittunerup suliniartullu nalinginnaasuunngitsup ilisarnaatai saqqummerput. Ukiut ikittut ingerlaneranni ilisarnaatit taakku inuiaqatigiinni peqataasunut tamanut erseqqissigaluttuinnarput. Timikkut peqqissoq, eqqarsartaatsimigut eqeersimaartoq pinngortumillu ineriartortoq, ileqqussatigut innarluitsoq. Distriktimi atuarfimmi iluaqutissat killeqartut ukiuni ikittuinnarni atoreerlugit, nalinginnaasumik ilinniartitsisutut atorfinitsinneqartartut ilisimasaannik qaangiisimasutut akuerisaavoq.
GSAM 118.3Mr. Miller 1802-mi katippoq Poultney-milu, Vt., najugaqalerluni. Poultneymut nuunneraniilli angutit peqatigisaasa, nunami inuunermini iluaqutissanut annertuumik akiitsoqarfigisaasa, upperisarsiornikkut qularnerit aamma deistitut isumaliuutit sakkortuumik sunnerpaat. Angutit taakku ileqqussatigut ajortuunngillat, kisianni ataatsimut isigalugu innuttaaqataapput pitsaasut, ileqqulersornerminni pimooruttut, inussiarnersut tunniusimasullu. Taamaattoq upperisarsiornermi sallusuissummut najoqqutassatut Biibili itigartippaat, itigartitsinertillu Voltairep, Hume-p, Volney-p, Paine-p, Ethan Allenillu allallu allagaannik iluaquteqarlutik uppernarsinniarsaralugu. Mr. Miller sulianut taakkununnga qanittumik atuartarnikuuvoq, naggataatigullu imminut deistitut nalunaarutigaluni. Oqarpoq deistitut inuunini ukiut aqqaneq-marluk missaat, 1804-p missaani aallartittoq, ingerlasimasoq.
GSAM 118.4Kaptejnitut atorfinitinneqareerluni 1810-mi sakkutuunngorniarluni iserpoq. Sakkutuunniit uterami ilaquttani Low Hamptonimut, N.Y., nuuppai, 1812-milu tassani nunalerineq aallartillugu. Nunalerisutut atuarnissamut piffissaqarluarsinnaavoq. Paasivaa deistitut isummani maanna inuunerup avataani pilluarnissamut qularnaarsaataanngitsoq. Ilerrup kingorna suut tamarmik taartuullutillu isumakulunnartuinnaapput. Oqaatsini atorlugit ima oqarpoq:
GSAM 118.4“Peerunneq eqqarsaatigisat nillertoq qiianartorluuvoq, akisussaassuserlu tamanut aserorneqarnermik qulakkeerutaavoq. Qilak niaquma qulaani bronzituulliippoq, nunalu isikkama ataani saviminertut ippoq. Naassaanngissuseq!—sunaava? Toqulu!—sooq ippoq? Eqqarsaatiginerujartortillugu uppernarsaat qimallugu ungasinnerulerpunga. Eqqarsaatiginerujartortillugu inerniliussakka siammarterput. Eqqarsaatiga unitsinniarsarivara, eqqarsaatikkali aqunneqarsinnaanngillat. Ilumut naalliunnartorujussuuvunga, kisianni sooq taamaannerlunga paasinngilara.... Erniinnaq, tassanngaannaq, Annaassisup pissusaa eqqarsaatinni ersarissumik naqissuserneqarpoq. Isumaqarnarpoq pinneqisumik nallittuisumillu uumasoqarsinnaasoq, nammineq ajortuliatsinnut akiliilluni taamaalillunilu ajortip pillagaaneranit annaassinnaasoq. Erniinnaq misigivara taama ittup qanoq asanartiginissaa; isumaqarpungalu taassuma taliinut imminut igissinnaallunga, taassumalu nallittuineranut tatiginnissinnaallunga.”
GSAM 119William Millerip allanngornera
GSAM 119.1Ilanngullugu ima oqarpoq:
GSAM 119.1“Paasivara Biibili Annaassisumik pisariaqartitannik taama ittumik saqqummersitsisoq; tupigusuutigivara atuagaq Anersaamik isumassarsiarititaanngitsoq qanoq ililluni nunarsuarmi ajortunngorsimasumi pisariaqartitsinernut taama iluarsarluinnartumik najoqqutassanik ineriartortitsisinnaanersoq. Allakkat Guutimit saqqummersitaasariaqartut akuerisariaqalerpara. Taakku nuannaarutigaakka; Jiisusimilu ikinngut nassaarivara.... Maanna Biibili ilinniagassannik pingaarnerpaavoq, ilumut nuannaarlunga ujartorlugu oqarsinnaavunga. Paasivara affaaluunniit uannut oqaluttuarineqarsimanngitsoq. Tupigusuutigivara siornatigut qanoq ililluni kusanassusia naalannassusialu takusimannginnerlugu, tupigusuutigalugulu tamatuma itigartissinnaasimanera.”
GSAM 119.2William Millerip Biibilimik ilinniartarnermini periusaata nammineq oqaluttuarisaa imaappoq:
GSAM 119.2“Isummakka siumut aalajangiussimasakka tamaasa tunulliutillugit, allakkat allakkanut tamakkiisumik naleqqiunniarlugit, misissornerallu aaqqissuussamik periuseqarlunilu ingerlatinniarlugu aalajangerpunga.... Paasiuminaatsumik naammattooraangama, allattuuffinnut attuumassuteqartunut tamanut naleqqiuttarpara; Cruden iluaqutigalugu, allakkani oqaaserit pingaarutillit paasiuminaatsumiittut arlaannik imallit tamaasa misissortarpakka.... Taamaalillunga Biibili siullerpaamik atuarlugu ukiut marluk missaat ilinniarpara, naammagisimaarlugulu imminut nassuiartuusoq.
GSAM 120.1“Taama ilinniartillunga paasivara siulittuutit siornatigut eqquuttut siunissami eqquuttussanut qanoq eqquunnissaannut uuttuutissatut atorneqarsinnaappata, Kristusip anersaakkut naalakkersuinera pillugu inuit nalinginnaasumik isummernerat—silarsuup naggatissaa sioqqullugu nunarsuarmi ukiuni tusindini naalakkersuinissaq, juutillu uternerat—Guutip oqaasianit taperserneqanngitsut.... Allakkani ersarissumik ilinniartinneqarpoq Jiisusi Kristusi nunamut matumunnga uteqqilluni aqqartoq, qilammi nuiani Ataatami naalannassusia tamaat pigalugu.
GSAM 120.2“Allakkat ilinniarneranni nuannaarneq aatsaat taama ittumik misigivara, siornatigut ilinniartitaaneranit pissarsiarineqarsinnaasoq isumaqarsimanngisara. Annaassisup tikiunnissaata piffissaa nassaariniarnagu ilinniarneq aallartippara, aallaqqaammulli angusaq upperiuminaatsippara; uppernarsaatilli taama sakkortutigaat, upperisakka akerlilersinnaanngilakka. Inerniliussakka aalajangiunnissaannut qanillilerlunga, Annaassisup tikiunnissaa utaqqillugu eqqumaffigalugu qinnuteqartalerpunga.”
GSAM 120.3Aamma ima oqarpoq:
GSAM 120.3“Upperpunga; erniinnarlu ajoqersuut tamanna tamanut nalunaarutiginissaa, silarsuup upperisinnaaqqullugu Eqqartuussisumut Katissimasussamullu tikiunnerani naapinnissaanut piareersarsinnaaqqullugu, pisussaaffittut eqqarsaatinni naqissuserneqarpoq. Misilinneqarnikka sivisuut annernartullu sukumiisumik oqaluttuarissanngilakka. Oqaatigissallugu naamappoq ukiut arlalialuit qaangiummata Guutip Anersaavanit, sallusuissutip pissaaneranit aamma tarninik asanninneranit, sanningasuliga tigullugu silarsuarmut toqulersumut aserortussamullu tamakku nalunaarutigisariaqalerlunga.”
GSAM 120.4Mr. Miller, nunani allani tusarliussamit ingerlateqqusaasut assigalugit, aallaqqaammut nalunaarutiginninnissamut peqqussutini allalluni aviisini tamanut ammasuni aamma naqitanngorlugit saqqummersitsinikkut naammassiniarsarivaa. Isummani siullerpaamik Vermont Telegraphimi, Brandonimi, Vt., naqinneqartartumi, Baptistit aviisianni, saqqummersippaa. Tamanna 1831-mi pivoq. Sammisaq pillugu tamanut siullerpaamik oqalugiarpoq 1832-mi. Ataatsimeersuarneq pillugu oqarpoq: “Naalakkap iluarnera katersorneqartunut kuuppoq, amerlasuullu tarnimik annaanneqarlutik upperput.”
GSAM 121.11836-mi oqalugiarnini ullormi aviisini naqitertinneqartuni ilaannut ilanngunneqarput. 1837-38-mi ukiukkut oqalugiarnini atuaganngorlugit naqitertinneqarput. 1838-mi atuagaq alla quppernernik 204-nik annertussusilik naqinneqarpoq, tassanilu Mr. Miller oqarpoq Ottomanit naalakkersuinera 1839-mi imaluunniit 1840-mi nakkarsinnaasoq. Illoqarfiit angisuut ilaannut siullerpaamik oqalugiarnera 1836-mi pivoq. Taamanikkut Randolphimi, Lowellimi, Grotonimi aamma Lynnimi, Mass., oqalugiarpoq.
GSAM 121.21840 tikillugu Mr. Miller Kristusip qanittukkut tikiunnissaa pillugu tamanut oqalugiartartutut kisimiippasippoq. Ukioq taanna tassanngaannaq inuit hundredit arlallit peqatigilertorpaat tusarliussaq nalunaarutigalugu. Allannguut angisooq tamanna qanoq pilersimanersoq kapitalimi tulliuttumi eqqaaneqassaaq. 1839-40-mi ukiukkut Mr. Miller Exeterimi, N.H., oqalugiutinik tulleriiaanik saqqummiivoq. Tassani siullerpaamik naapippaa Elderi J. V. Himes, taamanikkullu upperisamik akuerinnittoq, ullormiillu taassumani Elderi Miller sanileriillutik tusarliussamik angisuumik tikiuteqqinnermut tunngasumik saqqummersitsisutut oqaluussisutullu pimoorussisutut sulipput.
GSAM 121Joshua V. Himes
GSAM 121.3Sulisoq pimoorussisoq tamanna ingerlaarnermi angisuumi pillugu, oqaluttuarisaanera allattoq issuaannarlugu pitsaanerpaamik iliorsinnaavugut. Ima oqarpoq:
GSAM 121.4“Joshua V. Himes Wickfordimi, R.I., maajip 19-iani 1805-mi inunngorpoq. Ataataa Vestindiamut niuertuunermigut ilisimaneqarluarpoq, Wickfordimilu St. Paulip Episcopalianit oqaluffiani ilaasortatut pingaaruteqartuulluni. Anaanaa pissutsimigut inussiarnersuuvoq, Annaassisumullu asanninnini ernerminut kajumilluni tusarnaartartumut oqaluttuarisarpaa.
GSAM 121.5“Ataataata ernini Joshua, nammineq ilaasortaaffigisami oqaluffiani oqaluussisunngorniarlugu ilinniartinniarpaa, kisianni pissutsit akornutaapput. Guutip ernermut taassumunnga suliassaq alla suliaritippaa, kissaatigineqartup anguneqarnissaa anguniarlugu pissutsit taamatut aaqqissuullugit. 1817-mi ataataa nioqqutissanik akisartunik umiatsiamut ikillugu, Kaptejn Carterip akisussaaffigisaanut, Alexander Stewartilu umiarsuarmi nioqqutissanik akisussaasutut aallartippaa. Angutit taakku ilumoorfiginninngitsuupput, Vestindiami talittarfimmut tikereerlutik umiarsuaq nioqqutissallu tamaasa tunivaat qimaallutillu. Pisimasoq tamanna Joshua inuusuttoq siunissami qanoq ilinniartinneqarnissaanut pilersaarutit tamaasa allanngortippai; taanna Providence-mi, R.I., Brown Universitymut aallartinneqartussaasimagaluarpoq. Taarsiullugu 1821-mi apriilimi New Bedfordimut, Mass., eqqunneqarpoq William Knightsimullu inissinneqarluni, snedkerinngorniarluni ilinniassalluni.
GSAM 122.1“Najugaqarfimmut nutaamut tikikkami suliassaq tunniunneqartoq pimoorullugu aallartippaa, suliaminilu pikkorinnerpaanngorniarluni aalajangerluni. Erniinnaq paasivaa avatangiisini upperisarsiornermiittut tamakkiisumik nuannarivallaanngikkini. Oqarpoq: ‘Naalakkama Unitarianitut upperisarpoq, oqaluffianullu pisarpaanga. Oqaluffimmi ajoqersuisuuvoq Rev. Orville Dewey. Taanna qanittukkut ortodoksi qimallugu allamik isumataarsimavoq. Bishop Griswoldimit aamma St. Paulip Wickfordimi oqaluffiani Rev. William Burge-mit ilinniartinneqarsimanerma, kiisalu Providence-mi, R.I., St. Johnip oqaluffiani Dr. Crockerip oqalugiaatai tusarnaartarsimanerma, Mr. Deweyp Kristusip apustiliisalu ajoqersuutaanik itigartitsineranik kusanartumik oqaatigineqartunik akuerinnissinnaajunnaarsippaannga.’
GSAM 122.2“Taamanikkut New Bedfordimi Episcopalianit oqaluffeqanngimmat, Kristumiut oqaluffiannut siullermut [Disciplet oqaluffiannut tunngasuunngitsoq] najuunniarluni aalajangerpoq, kingornalu ilagiinnut taakkununnga ilanngulluni. Oqarpoq: ‘Tassani Biibili ammasoq eqqarsaatillu kiffaanngissuseqartut nassaarivakka, taakkulu marluullutik iluaqutigilluarpakka.’ Oqaluffik taanna Rev. Moses Howe-p paarsisuutippaa. Rev. Mr. Cloughip Joshua V. Himes februaarip 2-ani 1823-mi kuisippaa. Naalakkaminut ilungersortumik asanninnermik uummateqarluni, ingerlaannaq ukiut 18-iutillugu sanningasulimmik oqaluttuaq oqaluttualerpaa inunnillu allamik isumataaqqullugit kajumissaaraluni. Imminut pillugu ima oqarpoq:
GSAM 122.3“‘Erniinnaq kajumissaarisunngorpunga, tunissutigisannik atuinissamut akuersissummik tunineqarlunga.... Ilinniarnera naammassillugu naammagisimaarneqarlunga nersualaarneqarlungalu. Kisianni ukiut tallimat arfinillilluunniit ingerlaneranni sulerulunnerusarpunga, taamaalillunga sapaatip-akunneranut ullormik ataatsimik marlunnilluunniit atuarnernut aamma sumiiffinni pisariaqartitsiffiusuni ajoqersuisutut sulinermut atugassannik pissarsisarlunga, inernerilu paarsisumut tunniuttarpakka.’
GSAM 123.1“1825-mi Massachusettsip kujataani oqaluffiit kristumiut ataatsimeersuarnerata ajoqersuisorinngortippaa. Elderi Himes oqarpoq: ‘Ajoqersuisut tapersersorneqarnissaannut pilersaaruteqanngilaq periarfissaqarnaniluunniit, taamaattumik imminut pilersorniarlunga niuertunngorniarlunga aalajangerpunga, sapinngisakkalu tamaat oqaluussissallunga.’
GSAM 123.2“1828-mi New Bedford qimappaa, ernumassuteqarani nukissaaleqinani, kisianni aalajangiussaq iluatsittussaq pigalugu; Plymouthimukarpoq, tassani atuarfinni, inini aaqqissuussaanngitsuni sumiiffinnilu tusarnaartoqarsinnaasuni tamani Guutip oqaasia oqaluussissutigalugu. 1829-mi Fall Riverimi suliassaq taanna ingerlappaa, 1830-milu Bostonimut nuulluni Kristumiut oqaluffiini siullermi aappaanilu paarsisunngorluni; tassanilu ukiuni 33-ni najugaqarpoq. 1839-mi Adventimik suliaq, ilisimaneqarluartup Elderi William Millerip nassuiagaa, upperilerpaa. Suliassaq nutaaq pimoorussinermini tamakkiisumik nuannaarnermik akullugu, oqaluussinerilu kissalaartumik pissaaneqartumillu ipput. 1840-mi aviisi Signs of the Times (Piffissap ilisarnaatai) saqqummersittalerpaa, uummatini tamaat tunniussimallugu suliamut tamatumunnga illersuisoq. Aningaasani tamaasa, sulinini tamaasa, nukini tamaasa suliaq tamanna pillugu atorpai, upperisamullu ilannguttut tusindillit pissarsiarineqarput.”
GSAM 123Millerip Himesillu ataatsimoorlutik sulinerat
GSAM 123.31840-miit 1844-p ukiakkut tungaanut Elderit Millerip Himesillu sulinerat annertunerpaamik ataatsimoorput, illoqarfimmut illoqarfimmut ingerlaarlutik, aasakkut tupermi angisuumi, ukiukkullu oqaluffinni ataatsimeersuartarfinnilu. Elderi Himesip timikkut nukittunera pissutigalugu 91-inik ukioqalernissani tikillugu ingerlavoq. Eqqarsartaatsikkut piginnaasai naggataatungaanut nukittuupput. 1894-mi, septembarip 28-ani, Lansingimi, Michigan, tupermi ataatsimeersuarnermi Ullormi arfineq-aappaani Adventistit 3,000-nit amerlanerusut katersorsimallutik najuuttut oqalugiaatimik killitsinnangaartumik oqaluffigai. Ullut pisoqqat assigalugit pimoorussinermik nukinillu amerlasuunik oqaluppasippoq. Tamanna angummut qaammatit pingasut tamatuma siorna 90-inik ukioqalersimasumut, napparsimasumillu ajorunnaarsinneqarsinnaanngitsumik, ukiup tulliani toquffigisaanut, ilumut tupinnartuuvoq.
GSAM 124.1Elderit Miller Himesilu Amerikami Adventimik ingerlaarnermi ‘sorsuffiup siulliup saani’ inissisimapput, taavalu Kristusip tikiunnissaa pillugu ajoqersuut tusarliullugu peqatigalugit sulisut amerlasuut akornanni marluinnaallutik. Pingaarnertut pissusiat tassaapput siunertamut aalajangiusimaneq aamma ilumoorneq. Angutit taakku amerlanersaat silarsuup ‘nammineq ilungersornermikkut ingerlallualersimasutut’ taasaanut ilaapput—inuunermi piviusut sakkortuut naapillugit inerissimasut, tunngaviit malillugit suliaq nalilersinnaalersimasut, namminneq iluaqutissatik pinnagit. Elderi Millerip oqaatigisaa naapertorlugu tusarliussamik oqaluffinnit akuerinnittartut tassaapput ‘ilaasortat uppernerpaat, tunniusimasut uumassusillillu.’ Tamanna oqaluffinni assigiinngitsuni oqaluussisartunit uppernarsarneqarpoq; Adventistit taakkunannga avissaarmata ima oqarlutik: ‘Taassuma [ajoqersuutip] savaatitta piumartaa tigusimavaa.’
GSAM 124Adventistinik oqaluussisartut allat pingaarutillit
GSAM 124.2Taamani ingerlaarnermi Elderit Millerip Himesillu peqatigalugit pingaarutilimmik suliaqarsimasut ilaat aqqi taallugit eqqaassallugit soqutiginarsinnaavoq. Siullersaalluni Charles Fitch Clevelandimeersoq, Ohio, 1842-mi Danielip takorruugaanik Saqqummersitallu takorruugaanik nassuiarnissamut titartakkanik atuisoqarnissaanik isumassarsiivoq. Isumassarsiaq Habakkuk 2:2, 3-mut tunngavoq. Charles Fitch toquvoq 1844-mi oktobarip 10-ani.
GSAM 124.3Dr. Josiah Litch Philadelphia-meersoq, kapitalimi tulliuttumi takussavarput Naalakkamit sallusuissummik nalunaarutiginninnissamut sunnerneqartoq, eqquunneratalu Adventimik tusarliussamut soqutiginninnerup tassanngaannaq sukkasuumillu siuariartornera pilersippaa.
GSAM 124.4Elon Galusha Lockportimeersoq, N.Y., Baptistini oqaluussisoq ilisimaneqarluartoq, Naalakkap tikiunnissaa qanillisoq pillugu allagai oqaluussinerilu upperisartaani tassani annertuumik aalassatsitsipput.
GSAM 125.1E. R. Pinney Seneca Fallsimeersoq, N.Y., Baptistit oqaluffianni oqaluussisoq alla tunniusimasoq, oqaluussinerata allagaasalu sulinermi pissaaneqarnerat malunnartuuvoq. ‘Nunarsuup tarajua’-tut taaneqarpat naleqqulluassaaq.
GSAM 125.2Geo. Storrs New York Citymeersoq, Adventimik ajoqersuut upperilinngikkallarlugu upperisarsiornikkut eqeersagaanerit siuarsarneranni siuttuusimavoq. Allagai inuit imminut pigisaminnillu sulinermut annertunerusumik tunniussaqqullugit sunnerneqarneranni pissaaneqartumik sunniuteqarput; immikkut tamanna ullut 2300-t naggaserneranni sapaatip-akunnerini kingullerni pivoq. Taannaavoq pakatsinerup kingorna Adventistit innuttaasullu eqqarsaatigeqqullugit oqalugiutinik arfinilinnik saqqummiussisoq, inuup pissusaanut, toqungasut inissisimanerannut aamma siunissami pillagaanermut tunngasunik.
GSAM 125.3Elderi Stockman Portlandimeersoq, Maine, William Millerip illoqarfimmi upperisarsiornikkut eqeersagaanerini sulisoq alla pimoorussisuuvoq. Toqunera juutit ukiuata 1843-p naanissaa sapaatip-akunnerinik arlalinnik sioqqullugu pivoq, Adventistillu innuttaasut Naalakkap taamani tikiutissasoq neriuutigalugulu naatsorsuutigalugu.6
GSAM 125.4Inuit allat pingaarutillit aamma amerlapput, kisianni inissaqannginneq pissutigalugu taaneqassapput taamaallaat, soorlu N. N. Whiting, Testamentitaamik tuluttut nutserisoq, Whitingip nutserneratut ilisimaneqartumik; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; kiisalu George, Wesley aamma Edwin Burnham (qatanngutit pingasut), tamarmik tusarliussami sulisartut piginnaanillit.
Notes
- Habakkuki 2:2, 3. ↩
- Saqqummersitat 14:6, 7. ↩
- Markusi 1:14, 15. ↩
- Joeli 2:30, 31. ↩
- Matthæusip 24-ata nassuiarnera, qupp. 49-60. S. Bliss, Boston, Mass., 1843. ↩
- Soorlu Allakkat siulliit, qupp. 17-imi takutinneqartoq, ersarippoq sooq Elderit Fitch Stockmanilu sinilernerminniit sunarpiaq pisoqarsimanersoq ilisimarusussimaneraat. ↩