Kapitali 25 — Ilinniarfeqarfiit
GSAM 391.1“Ilisimassuseq pissarsiariuk, paasisimasaqassuseq pissarsiariuk; puioqinagu, qanimalu oqaasii tunuarniaqinagit. Ilisimassuseq qimanniaqinagu, taava illersorumaarpaatit; asajuk, taava paariumaarpaatit. Ilisimassuseq pingaarnerpaavoq; taamaattumik ilisimassuseq pissarsiariuk, qanorluunniit pissarsiaqassagaluaruit paasisimasaqassuseq pissarsiariuk.”1
GSAM 391Professori G. H. Bellip atuarfia
GSAM 391.2Ilagiit ilinniartitaanermik suliaat maannakkut annertungaatsialersimavoq. Suliamut immikkoortut allat siusinnerusukkut eqqartorneqartut assigalugit aallartinnera annikitsuaraavoq. 1868-imi professori G. H. Bell atuarfimmik ammaavoq allaffitoqqami, Battle Creekimi aqquserngit Kalamazoo aamma Washington naapiffiata avannamut kangimut teqeqquani. Tamatuma saniatigut 1871-imi upernaakkut, Ataatsimut ataatsimeersuarnerup naanerani, oqaluussisunut sapaatit-akunnerini sisamani ilinniartitsineq ingerlanneqarpoq, oqaluussinermik ilagiinnilu sulinermik suliaqartunut iluaqutaasussaq.
GSAM 391Ilagiit namminneq atuarfeqalernissaannik kajumissaarut
GSAM 391.3Review-p 16. apriili 1872-imi saqqummersortaani allaaserisaq saqqummerpoq, qulequtalik “Ilagiit namminneq atuarfeqassappat?”, atuarfimmik taamaattumik pisariaqartitsineq ersarissumik nassuiarneqarluni. Review-p 16. juulimi saqqummersortaani nalunaarutigineqarpoq atuarfik aallartimmat ilinniartut aqqaneq-marluusut, sapaatit-akunneri marluk qaangiummata 25-nngortimasut, unnukkullu oqaatsit aaqqissuussaanerannik ilinniartinneqartut 50-it klassiat aallartinneqarsimasoq. Atuarfiup ilinniarfiup ukiuata immikkoortua aappaa aallartippoq 16. septembari 1872-imi, atuartut 40-ullutik. 16. decembari nallermat atuarfik ima allisimatigaaq katersortarfiliaanneqarluni; tassani allaffiit peqittakkat oqaluffimmi issiaviit tunuinut ikkussuunneqarput. Aammattaaq oqaluffiup qulaani inersuartaata ilaani meeqqat atuarfiat atuartunik 63-inik peqartoq ingerlanneqarpoq.
GSAM 392Ilinniarfimmut qaffasinnerusumut aningaasat katersorneqarput
GSAM 392.1Marsi 1873-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi piffissaq annertooq atorneqarpoq eqqartorlugu aningaasat katersorneqartariaqarnersut illunik naleqquttunik sanaartornissamut, ilagiit atuarfiannik ingerlatsiffiusussanik, tassani sulisut suliassaqarfinnut assigiinngitsunut aallarnissaminnut piareersarneqassallutik. Tamanna akuersissutigineqarmat ataatsimiititaliaq pilersinneqarpoq aningaasat pisariaqartitat katersorneqarnissaannik isumaginnittussaq. Piffissap tamatuma ingerlanerani Elderi Butlerip, Elderi Whitep allallu allaaserisaat pikkorissumik allataasut pingaarutillillu tamatuminnga samminnittut Review-mi ilaannikkut saqqummertarput. Elderi Butlerip Elderi Haskellillu toqqini ataatsimeersuarnerni assigiinngitsuni sulinerisigut atuarfissamut pilersaarutigineqartumut aningaasat amerlasuut katersorneqarput.
GSAM 392.2Ataatsimeersuarneq alla ingerlanneqarpoq 16. novembari 1873-imi. Tassani nalunaarutigineqarpoq Ullormi arfineq-aappaani Adventistit ilinniartitaanermut aningaasaateqarfiannut $52,000-inik tunniussinissaq neriorsuutigineqareersimasoq, nunaminertamik pissarsinermut illunillu naleqquttunik ukiumi tullermi sanaartornermut atorneqartussanik. Ataatsimiinnermi tassani taasinikkut inuit arfineq-marluk ataatsimiititaliaannut qinerneqarput, ilinniartitaanermut peqatigiiffiliornissaq illussanullu nunaminertamik pissarsinissaq suliassaralugit.
GSAM 392.3Ataatsimeersuarnermi eqqartorneqartumi George I. Butler Ataatsimut ataatsimeersuarnerup siulittaasuatut qinerneqarpoq, Sidney Brownsbergerilu allatsitut. Ataatsimut ataatsimeersuarnermi ataatsimiititaliamut qinerneqartut tassaapput George I. Butler, S. N. Haskell aamma Harmon Lindsay. James White, Ira Abbey, J. N. Andrews aamma Uriah Smith ilanngunneqarput, Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaa peqatigalugu arfineq-marlunnik ilaasortalittut ataatsimiititaliaassallutik. Taakku “Ullormi arfineq-aappaani Adventistit Ilinniartitaanermut Peqatigiiffiat”-nik taaguuteqarlutik inatsisitigut peqatigiiffinngorput. Tamatuma kingorna professori Brownsberger Battle Creekip ilinniarfianut qaffasinnerusumut atavoq, Healdsburgimi, Californiami, ilinniarfimmik qaffasinnerusumik ammarneqarniartumik aqutsisussatut aggersarneqarnini tikillugu.
GSAM 393Ilinniarfissamut akrit aqqaneq-marluk pisiarineqarput
GSAM 393.131. decembari 1873-imi ataatsimiititaliap taassuma Battle Creekip kitaatungaani nunaminertaq akrinik aqqaneq-marlunnik annertussusilik pisiaraa. Taakkunannga akrit arfineq-marluk Battle Creekip ilinniarfiani qaffasinnerusumi ilinniarfeqarfittaapput.
GSAM 393.2Battle Creekimi ilagiit atuarfiata ukiukkut ilinniarfiup immikkoortua aallartippaa 15. decembari 1873-imi allaffiup illutaasa pingajuata initaani, atuartut 110-t nalunaarsorneqarsimallutik.
GSAM 393Ilagiit namminneq atuarfeqarnissamik pisariaqartitsinerat
GSAM 393.3Ilagiitut naleqquttunik ilinniartitaanermut atuarfeqarnissarput pillugu Arnaq White 1873-imi ima allappoq:—
GSAM 393.4“Angutit arnallu isumamikkut oqimaaqatigiissumik ineriartorsinnaaqqullugit eqqarsartaatsip pisinnaasai tamaasa atorneqartariaqarput ineriartortinneqarlutillu. Silarsuaq angutinik arnanillu ilaannakortumik ineriartorsimasunik ulikkaarpoq; taamaalisimapput pisinnaasaasa ilaat ineriartortinneqarsimammata allalli atorneqannginnermikkut ineriartorsimanngimmata. Inuusuttut amerlanerpaat ilinniartitaanerat iluatsinngitsoortarpoq. Atuaqqissaarpallaartarput, sulinermili ulluinnarni atugassatik sumiginnarlugit....
GSAM 393Tamakkiisumik ilinniartitaaneq pisariaqartinneqarpoq
GSAM 393.5“Atuarfiit maannakkut ingerlanneqarnerattut atuaqqissaarnermik kipisuitsumik sammisaqarnermik inuusuttut ulluinnarni inuunissamut naleqqukkunnaarsinneqartarput. Inuit eqqarsartaatsiat sulerusuppoq. Eqqortumik sammivilimmik sulinngikkuni kukkusumik sammivilimmik sulissaaq. Eqqarsartaatsip oqimaaqatigiinnera attatiinnarumallugu atuarfinni sulineq atuaqqissaarnerlu ataqatigiissinneqartariaqarput.
GSAM 393.6“Kinguaariinni siuliini ilinniartitaanerup annertunerusumik ingerlanneqarnissaa periarfissinneqarsimassagaluarpoq. Atuarfinnut atassuteqartumik nunaleriveqartariaqarlunilu tunisassiorfeqartariaqaraluarpoq. Angerlarsimaffimmi suliassanik ilinniartitsisoqartariaqaraluarpoq, ullullu tamaasa piffissap ilaa sulinermut atorneqartariaqaraluarpoq, timip eqqarsartaatsillu pisinnaasai naligiimmik sungiusarneqarsinnaaqqullugit. Atuarfiit pilersaarut eqqartugarput naapertorlugu pilersinneqarsimasuuppata maannakkut inuppassuit isumamikkut oqimaaqatigiinngitsumik ineriartorsimasuussanngikkaluarput.”2
GSAM 394Battle Creekip ilinniarfia qaffasinnerusoq
GSAM 394.11874-imi aasakkut ukiakkullu Battle Creekip ilinniarfiata qaffasinnerusup illutaa sananeqarpoq. Illu marraasunik sanaajusunik sanaajuvoq, naqqata ataani initaata qulaani quleriit pingasuullutik, 75 x 75 fodinik annertussusilik, grækerit sanningasuata ilusaanik iluseqartoq. Naammassineqarpoq 4. januaari 1875-imi, naleqquttumillu nalliuttorsiornikkut tunniunneqarluni. Illumi tassani ilinniarfik aallartippoq ilinniartunik 100-t sinnerlugit amerlassusilinnik, immikkoortunullu assigiinngitsunut ilinniartitsisunik arfineq-marlunnik piukkunnartunik peqarluni. 1877-imi ilinniarfiup ukiua aallartimmat nalunaarutigineqarpoq ilinniartut 200-sut. Ilinniartitaanermut Peqatigiiffiup nalunaarutaani, oktobari 1880-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi saqqummiunneqartumi, erserpoq 1873-imit decembari 1880-imut Battle Creekip ilinniarfiani qaffasinnerusumi ilinniartut 1400-t nalunaarsorneqarsimasut.
GSAM 394Atuarfiit allat marluk ammarneqarput
GSAM 394.2Decembari 1882-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi nalunaarutigineqarpoq ukiumi tassani ataatsimeersuarnerup isumagisaanik ilagiit atuarfii marluk ammarneqarsimasut. Aappaa tassaavoq Healdsburgip ilinniarfia qaffasinnerusoq, Healdsburgimi, Californiami, inissisimasoq, 11. apriili ammarneqartoq; aappaalu South Lancasterip ilinniarfia, South Lancasterimi, Massachusettsimi, inissisimasoq, 19. apriili ammarneqartoq.
GSAM 394Healdsburgip ilinniarfia qaffasinnerusoq
GSAM 394.3Review-p 15. januaari 1884-imi saqqummersortaani ilagiit Manerassuup sineriaani atuarfiat pillugu nalunaarut soqutiginartoq una saqqummerpoq:—
GSAM 394.4“Septembari 1881-imi Californiami oqaluffiit ataatsimeersuarnerat aalajangerpoq ilagiit atuarfiannik ammaaniarluni, ataatsimiititaliamillu suliassaq naammassisussamik pilersitsilluni. Apriili 1882 nallermat nunaminertaq naammattumik angissusilik illulu naleqquttoq qulinik initalik pisiarineqarsimapput, ilinniartitsisut marluk atorfinitsinneqarsimallutik, atuarfillu atuartunik 33-nik peqartoq aallartissimalluni. Ilinniarfiup ukiuata ingerlanerani (29. juuli 1882-imi aallartittumi) ilinniarfik qaffasinnerusoq inatsisitigut akuerineqarpoq, nunaminertaq alla akrinik tallimanik annertussusilik pisiarineqarluni, illu inissaqarluartoq [ilinniartut angerlarsimaffissaattut] sananeqarluni, ilinniartitsisut arfinillit atorfinitsinneqarlutik, ilinniartullu 152-it nalunaarsorneqarlutik. Ammarneraniit suliamut $27,000-it qanillugit tunniussinissaq neriorsuutigineqarsimavoq, taakkulu ilarpassui Californiamiunit akilerneqareersimapput.”
GSAM 395South Lancasterip ilinniarfia
GSAM 395.1New Englandimiut atuarfitsik aallartippaat South Lancasterimi, Massachusettsimi, guutisiorfimmi. Elderi S. N. Haskellip qasusuilluni suliniuteqarneratigut New Englandimilu qatanngutitta pilliuteqarnerisigut 1884-imi ukiakkut atuarfiup illutai tunniunneqarnissaminnut piareerput. South Lancasterip Ilinniarfiata Peqatigiiffiata pigisai illut tallimaapput, taakkunannga marluk nutaajulluinnarlutik. Ilinniarfiup illutaa 60 x 65 fodiuvoq, illulu alla nutaamik sananeqartoq, ilinniartut angerlarsimaffiat, 36 x 88 fodiulluni. Taakku 19. oktobari 1884-imi tunniunneqarput.
GSAM 395.2Ilinniarfik taanna ukiuni 21-ni pitsaasumik sullissereerluni suli ingerlalluarpoq, Naalakkallu sulianut sulisunik ilungersortunik nunarsuup ilaanut assigiinngitsunut aallartitsisarsimalluni. Ilinniarfiup pisortaa maannakkut tassaavoq Frederick Griggs, aammattaaq Ataatsimut ataatsimeersuarnerup Ilinniartitaanermut Immikkoortortaqarfiani allatsitut sulisoq.
GSAM 395Londonimi (Tuluit Nunaanni) sungiusarfik
GSAM 395.3Londonimi, Tuluit Nunaanni, sulineq siuariartortuarlunilu nukittusiartortillugu, 1887-imi aasakkut naleqquttuusorineqarpoq Biibilimik suliaqartunut sungiusarfimmik ammaasoqassasoq, taassumunngalu Biibilimik sulineq ataqatigiissinneqassasoq. Ilinniarfimmit tassannga sulisut Tuluit Nunaanni nunasiaanilu sumiiffinnut allanut suliartortinneqartarsimapput. Maannakkut Londonip avannaani Duncombe Hallimi atuarfik ingerlalluartoq ingerlanneqarpoq, professori H. R. Salisbury aqutsisoralugu; taanna siusinnerusukkut Battle Creekimi, Michiganimi, ilinniarfimmi qaffasinnerusumi ilinniartitaasimavoq.
GSAM 396Battle Creekip ilinniarfia qaffasinnerusoq allilerneqarpoq
GSAM 396.1Battle Creekip ilinniarfiani qaffasinnerusumi inissaqartitsinerunissamik pisariaqartitsineq ima annertutigaaq 1886-imi aasakkut ilinniarfiup illuata annertuumik allilerneqarnissaa pisariaqalerluni, ukiumilu tullermi (1887) ilinniartunut arnanut najugaqarfimmik (Kitaani Illorsuarmik ilisimaneqartumik) sanasoqartariaqalerluni. Kitaani Illorsuaq ilinniartunut 150-inut inissaqarpoq, nerisarfianilu inuit 225-t inissaqartinneqarsinnaapput. Kujataani Illorsuaq, 1884-imi ilinniarfeqarfiup kujataatungaani sananeqarsimasoq, ilinniartunut angutinut najugaqarfiuvoq. Ilinniarfik 1886-87-imi ukiukkut ilinniarfiup immikkoortuanut ammaqqimmat ilinniartut 568-iupput.
GSAM 396.21885-imi professori W. W. Prescott Battle Creekip ilinniarfiani qaffasinnerusumi pisortanngortinneqarpoq, sivitsunngitsorlu ilagiit ilinniartitaanermut allatsitut atorfinitsinneqarluni. Tamanna silatusaarnerusoq erserpoq. Battle Creekip ilinniarfia qaffasinnerusoq iluaqutissarsivoq, allatsillu taamatut suliaqarneratigut, Guutip pilluaqqussutaanik, ilagiitta atuarfiisa tamarmik sulineranni ataqatigiinneq annertunerulersinneqarpoq, sulinerlu pitsaanerulersinneqarluni.
GSAM 396Emmanuelip ajoqersuiartortitanut ilinniarfia qaffasinnerusoq
GSAM 396.3Battle Creekip ilinniarfia qaffasinnerusoq pitsaasumik sullissivoq 1901 tikillugu. Taamanikkut nunaminertaq illullu Amerikami Nakorsaasunik Ajoqersuiartortitanik Ilinniarfiup Qaffasinnerusup Peqatigiiffianut tunineqarput, ilinniartitaanermullu peqatigiiffik atorunnaarsinneqarluni. Ingerlaannartumik ilinniarfiup qaffasinnerusup ingerlatseqatigiiffia nutaaq pilersinneqarpoq, Emmanuelip ajoqersuiartortitanut ilinniarfianik qaffasinnerusumik taaguuteqartoq. Michiganip kujammut kitaatungaani Berrien Springsip eqqaani nunaleriffik pissarsiarineqarpoq, tassani ilinniartut illunik sanaartorsimapput, atuarfillu ingerlalluartoq ingerlanneqarluni. Atuarfiup taassuma aalajangiussimasaa tassaavoq “tamakkiisumik ilinniartitaanermik” tunniussinissaq, kapitalip matuma siusinnerusortaani ilitsersuutinik issuarneqartunik naapertuuttumik. Emmanuelip ajoqersuiartortitanut ilinniarfiani qaffasinnerusumi ilinniartitsisut kissaatertik anguniagartillu pingaarneq tassaavoq sulisunik, Guutip isumaginninneratigut nunarsuarmi sumulluunniit suliartoqquneqaraluarunik tamakkiisumik piareersimasunik, piginnaanngorsaanissaq.
GSAM 397Biibilimik Ilinniarfik Qitiusoqarfik, Chicago, Illinois
GSAM 397.1Review-p marsi 1887-imi saqqummersortaani Elderi George I. Butler siunnersuuteqarpoq Chicagomi, Illinoisimi, ajoqersuiartortitanut illumik sanasoqassasoq. Illu taanna Biibilimik suliaqartunik ilinniartitsinermut Biibilimik ilinniarfittut qitiusoqarfittut atorneqassaaq, ilutigitillugulu illoqarfimmi qatanngutitsinnut oqaluffittut ajoqersuiartortitanullu illutut atorneqarsinnaassalluni. 1888-89-imi ukiakkut ukiukkullu illu sananeqarpoq. Nunaminertat, illu, pequtit il.il. ilanngullugit aningaasartuutit $28,000-it missaanniipput. 4. apriili 1889-imi pisortatigoortumik ammarneqarpoq, atuakkanik tuniniaasunut pikkorissartitsisoqarluni. Tunniunneqarnerani oqaatigineqarpoq qatanngutitta inunnik ikinnerpaamik 1000-inik ilisimasaqartut, nunap ilaani assigiinngitsuni Biibilimik sulisut suliniuteqarnerisigut maannakkut sallusuissummik akuersereersimasunik.
GSAM 397.2Atuarfik taanna Elderi George B. Starrip piginnaaneqarluartumik aquppaa 1891-imi upernaaq tikillugu. Tamatuma kingorna Ataatsimut ataatsimeersuarnerup ataatsimiititaliaata ilinniartitsisussatut toqqagai atorlugit sulinini ingerlateqqippaa 1893 tikillugu, taamanikkullu paasineqarpoq Biibilimik ilinniartitaanermik pisariaqartitsinerup annertusiartorneranut illu naammanngitsoq. Battle Creekip ilinniarfianut qaffasinnerusumut Biibilimik ilinniarfiup atassuserneqarnissaa aaqqissuunneqarmat, Chicagomi illu Nakorsaasut Ajoqersuiartortitat Ikiuinermullu Peqatigiiffianut tunineqarpoq. Illu allilerneqarpoq, napparsimasunullu katsorsarfeeqqatut atorsinnaanngorlugu atortulersorneqarluni. Maannakkut Battle Creekip Katsorsarfiata Chicagomi Immikkoortortaqarfianik taaguuteqarpoq.
GSAM 397Ataatsimoornermut ilinniarfik qaffasinnerusoq, Nebraska
GSAM 397.31889-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi siunnersuut eqqartorneqarpoq ilinniarfimmik qaffasinnerusumik sanasoqassasoq, naalagaaffiit immikkoortuini ukunani qulingiluaasuni oqaluffiit ataatsimeersuarnerinut naleqquttumik inissisimasumik: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado aamma Arkansas. Taamaattumik ataatsimeersuarnermi ataatsimiititaliaq toqqarneqarpoq atuarfiup inissisimaffissaanik naleqquttumik toqqaasussaq. Des Moinesimi, Iowami, Fremontimi Lincolnimilu, Nebraskami, sumiiffinnilu allani innuttaasut qanoq iliuuseqarnissarput tusaramikku suliamut tapiissutissanik neqerooruteqarnerminni unammilerput, sumiiffiit tamarmik ilinniarfiup illutai illoqarfimminnut inissinneqarnissaat taama kissaatigaat. Lincolnimut, Nebraskamiittumut, inissinneqarpoq, tassanimi innuttaasut tukkornerpaamik neqerooruteqarput, sumiiffillu naleqqunnerpaatut isigineqarluni.
GSAM 398.1Illu pingaarneq, Ataatsimoornermut ilinniarfiup qaffasinnerusup illutaa, 141 x 84 fodinik angissuseqarpoq. Nunamiit illup qaliani kuppelip nuuanut portussusia 100 fodiuvoq. Illup taassuma saniatigut najugaqarfiit marluk tamarmik 104 x 104 fodinik angissusillit, quleriinnik pingasunik portussusillit, pigineqarput. Ilimagineqarpoq nunaminertat tunissutigineqartut tuninerannit isertitat ilagiit ilinniarfiannik qitiusoqarfiusumik taassuminnga atortulersuinermut aningaasartuutit minnerpaamik affaat matussuserumaaraat. Tassani sulisut immikkoortortaqarfinni assigiinngitsuni tuluttut, Skandinaviamiut oqaasiinik tyskillullu ilinniartinneqassapput, ilinniartitsisunit taakkuninnga ilitsoqqussaralugu oqaasilinnit.
GSAM 398.2Illut 24. septembari 1891-imi tunniunneqarput, atuarfillu 30. septembari ammarneqarpoq. Ukiumi siullermi nalunaarsorneqartut 301-iupput. 1892-imi atuarfik ammaqqimmat ilinniartut 222-upput, ukiumilu nalunaarsorneqartut 553-iullutik. Taakkunannga 71-it tyskit immikkoortortaqarfianniipput, 85-illu Skandinaviamiut immikkoortortaqarfianniillutik.
GSAM 398.3Ilinniarfimmut qaffasinnerusumut nunaleriffik atavoq, ilinniartunut nunalerinermik suliaqarnissamut kissaatilinnut suliffissaqartitsisoq. Ilinniarfik aamma iffiortarfeqarpoq, tassani peqqinnartunik nerisassianik aalajangersimasumik annertussusilimmik tunisassiortoqartarluni. 1903-ip ingerlanerani peqatigiiffik pilersinneqarpoq atuagassianik atuakkanillu tyskillisut, svenskitut qallunaatut-norgemiutullu naqitertitsisussaq. Peqatigiiffiup taassuma nammineq naqiterivini pigaa, ilagiillu Amerikami inuiannut taakkununnga naqiterisitsisarnerat tamaat ingerlataralugu. Sulineq pingaartumik ilinniartunit ingerlanneqarpoq. Naqiterinermut ilinniartinneqaannanngillat, aammali tassani ajoqersuiartortitanik suliaqarnermikkut misilittagaqalersarput.
GSAM 398.4Aammattaaq ilinniarfik taanna nakorsaanermik suliaqarnermut atassuteqarpoq. Inissat atorneqarnerisa sipaarneqarneratigut paasineqarpoq ilinniarfiup najugaqarfissuisa aappaa pisariaqartikkunnaarsinnaagaa. Taamaalilluni annikitsunik aningaasartuuteqarluni katsorsarfik aallartinneqarpoq, taannalu pitsaasorujussuarmik sullissivoq.
GSAM 399Walla Wallap ilinniarfia qaffasinnerusoq
GSAM 399.1Atuarfik taanna Washingtonip naalagaaffiata immikkoortuani Walla Wallap eqqaani inissisimavoq, 8. decembari 1892-imilu tunniunneqarluni. Ulloq taanna sioqqullugu atuarfik aallartippoq ilinniartut 101-iullutik. Ukiumi tassani amerlassusiat 185-inut qaffappoq. Atuarfimmut nunaleriveeraq tunisassiornerlu alla atapput. Ingerlalluarpoq pitsaasumillu sullissilluni. Maannakkut professori J. L. Kay ilinniartitsisut pisortaraat.
GSAM 399Australiami atuarfik
GSAM 399.224. aggusti 1892-imi Melbournemi, Australiami, illumi attartukkami atuarfik ammarneqarpoq, tallimanik ilinniartitsisoqarluni. L. J. Rousseau, Battle Creekimi, Michiganimi, ilinniarfimmit qaffasinnerusumeersoq, atuarfiup pisortaraa siulleq. 1894-imi atuarfimmi tassani ilinniartut 89-it nalunaarsorneqarsimapput.
GSAM 399Avondalemut nuunneq
GSAM 399.3Atuarfimmik pilersitsisut sulinerup atuaqqissaarnerullu ataqatigiissinneqarnissaat kissaatigimmassuk sumiiffimmik allannguinissaq naleqquttuusorineqarpoq. Taamaattumik illoqarfissuarmit Melbournemit Avondalemut, Cooranbongimi, New South Walesimiittumut, nunaleriffiusumut nuunneqarpoq. Tassani nunaleriffik pissarsiarineqarpoq illunillu naleqquttunik sanaartortoqarluni. Atuarfik maannakkut sulinermik ilinniartitsinermik tunngaveqartumik iluatsilluartumik ingerlanneqarpoq.
GSAM 399Avondale pillugu siulittuut eqquuppoq
GSAM 399.4Atuarfiup tunngavilerneqarnerani aqunneqarneranilu ataatsimiititaliap anguniagaraa sulinermik ilinniartitsinermut atuarfiit pillugit ilitsersuutinut sapinngisamik qaninnerpaamik naapertuuttumik ingerlatsinissaq. Atuarfik taanna “maligassiuisumik atuarfiussaaq”, arlaleriarlunilu neriorsuutigineqarpoq eqqortumik aqunneqaruni ingerlalluassasoq. Atuarfiinnaanngitsoq, aammali nuna, naleqanngitsutut isigineqarsimasoq, inerititaqarlualissasoq oqaatigineqarpoq. Piffissap ingerlanerani, Naalakkap pilluaqqussutaanik, siulittuutip ilumoortuunera erserpoq. Ukiuni arlalinni tulleriinni panernersuaqaraluartoq, nunalerinermut aseruutaaqisumik avatangiisaanilu karrinik naatitsinerup iluatsinngitsoorneranik kinguneqartumik, Avondalep nunalerivia qorsuusimavoq inerititaqarluarlunilu. Tamanna tupinnangaarmat naalakkersuisut atorfilittai takkupput, nunalerinermi periaatsit suut taama tupinnartumik iluatsitsinermik kinguneqartitsinersut paasiniaaffigalugit.
GSAM 400.11903-imi atuarfiup ingerlanera pillugu nalunaarusiami erserpoq ilinniartut amerlassusiat 50 procentimik amerlisimasoq. Aningaasat aamma ajunngitsumik inissisimapput — aningaasartuutit tamarmik akilerneqarsimapput, aningaasaatigineqartullu sinneruttut $1,500-ullutik, atuarfiup iluaqutissaanut atorneqartussat. Professori C. W. Irwin ukiuni sisamangajanni atuarfiup aqutsisoraa pisortaralugulu.
GSAM 400Mt. Vernonip ilinniarfia
GSAM 400.21893-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi aalajangiineq akuersissutigineqarpoq Mt. Vernonimi, Ohiomi, ilinniarfimmik ammaasoqarnissaa taperserneqassasoq. Atuarfik taanna tunisassiornermik suliassanik arlalinnik atassuteqarpoq, nalunaarutigineqarlunilu pitsaasumik sulisoq. 1894-imi nalunaarsorneqartut 140-upput. Professori J. W. Loughhead ukiuni arlalinni atuarfimmi tassani pisortaasimavoq, Washingtonimut, D.C.-mut, aggersarneqarnini tikillugu. Atuarfiup allakkerivikkut najugaa tassaavoq Academia, Ohio.
GSAM 400Keenemi sulinermik ilinniartitsinermut atuarfik
GSAM 400.31893-imi Ataatsimut ataatsimeersuarnermi Keenemi, Texasimi, sulinermik ilinniartitsinermut atuarfiup ammarneqarnissaa akuersissutigineqarpoq. Nunaleriffik akrit 130-t sinnerlugit annertussusilik pissarsiarineqarpoq, illut sananeqarlutik, atuarfillu professori C. B. Hughesimit ikiortaannillu aqunneqarluni aallartilluni. Sulinerup atuaqqissaarnerullu ataqatigiissinneqarnissaannik pilersaarut naapertorlugu ingerlanneqarpoq. 1894-imi ilinniartut 160-it nalunaarsorneqarsimapput. Atuarfik taanna aamma erseqqissumik iluatsilluarsimavoq.
GSAM 400Claremontimi Ataatsimoornermut ilinniarfik qaffasinnerusoq
GSAM 400.4Atuarfik taanna Kenilworthimi, Cape Townip eqqaani, Afrikap Kujataani inissisimavoq. Ilinniartitsisui amerlanerpaat Battle Creekip ilinniarfianit qaffasinnerusumit toqqagaapput. 1894-imi ammarneqarpoq, ilinniartut 90-it nalunaarsorneqarsimallutik. Atuarfiup ukiuata siulliup naanerani atuartut amerlisimaqimmata atuarfiup illutaa allilertariaqalerpoq inissaqartitsinerulersinnaaqqullugu. Ilinniarfik qaffasinnerusoq maannakkut professori C. H. Haytonimit nakkutigineqarpoq.
GSAM 401.1Ullormi arfineq-aappaani Adventistit aamma Claremontimi nunaqarfiup atuarfianik (meeqqanut atuarfimmik) atuartunik 70-inik peqartumik ingerlatsipput, Beaconsfieldimilu ilagiit atuarfiannik, 1894-imi atuartunik 30-nik nalunaarsorneqarsimasunik peqartumik.
GSAM 4011895-imi ilinniartitaanermik sulinerup eqikkarnera
GSAM 401.2Februaari 1895-imi ilinniartitaanermut allatsip Ataatsimut ataatsimeersuarnermut nalunaarut una saqqummiuppaa:—
GSAM 401.3“Ilagiit ilinniartitaanermut periarfissaat imatut eqikkarneqarsinnaapput: Ilinniarfiit qaffasinnerusut tallimat sumiiffinni ukunaniipput: Battle Creek, Michigan; College View, Nebraska; Healdsburg, California; College Place, Washington; aamma Kenilworth, Afrika Kujalleq. Nunami maani ilinniarfiit sisamat, imaluunniit atuarfiit ilinniarnertuunngorniarfiit qaffasissusiinut naapertuuttumik atuartitsisut, uku sumiiffigaat: South Lancaster, Massachusetts; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; aamma Graysville, Tennessee.... Taakkua saniatigut uku pigineqarput: Australiami Biibilimik Ilinniarfik; Mexicomi atuarfik nakorsaasut ajoqersuiartortitat suliaannut atasoq; nunap inoqqaavisa meeraannut atuarfik Pitcairnip Qeqertaani; Raiateami, Societyip qeqertaanut ilaasumi, Manerassuup kujataaniittumi; Bonaccami, Bayip Qeqertaanut ilaasumi, Caribiap imartaaniittumi; ilagiit atuarfii 15-it missaanniittut nunami maani nunanilu allani; Ataatsimut ataatsimeersuarnerup Biibilimik ilinniarfii marluk; kiisalu atuakkanik tuniniaasunut atuarfiit sumiiffinnilu oqaluffiit ataatsimeersuarnerisa atuarfii arlallit, aalajangersimasumik aaqqissuussaanngitsut.”
GSAM 401.4Ilagiit ilinniarfiini qaffasinnerusuni atuarfiinilu aalajangersimasumik ingerlanneqartuni ilinniartut amerlassusiat eqikkarlugu allatsi oqarpoq: “Sippuinani missingiissagaanni maannakkut Ullormi arfineq-aappaani Adventistit atuarfiini atuartut assigiinngitsunik ukiullit 3,000-it sinnerlugit nalunaarsorneqarsimapput.”
GSAM 4021903-imi ilinniarfeqarfiit eqikkarnerat
GSAM 402.1Ullormi arfineq-aappaani Adventistit akornanni ilinniartitaanermik sulineq ilinniarfeqarfiillu tusarliussap immikkoortuisa allat ineriartornerannut naapertuuttumik annertusiartorsimapput. Ataatsimut ataatsimeersuarnerup 1904-mut Ukiumoortumik Atuagaani erserneratut maannakkut Amerikami ilinniarfiit qaffasinnerusut ilinniarfiillu qulingiluaapput, nunanilu allani tallimaallutik. Nunanilu allaniittut imatut inissisimapput: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, Cape Townip eqqaani, Afrika Kujalleq; Holloway, Londonip avannaa, Tuluit Nunaat; Nyhyttan, Järnboås, Sverige; Friedensau, Magdeburgip eqqaani, Tyskland.
GSAM 402.2Amerikami akunnattumik qaffasissuseqartumik atuarfiit 14-iupput; nunanilu allani tallimaallutik. Kingulliit uku sumiiffigaat: København, Danmark; Honolulu, Hawaii nunataa; Diamante, Entre Rios, Argentina naalagaaffik, Amerika Kujalleq; Curityba, Brasilia, Amerika Kujalleq; Brusque, Brasilia, Amerika Kujalleq.
GSAM 402.3Ilinniarfeqarfiit qulaani taaneqartut saniatigut ilagiit sumiiffinni ilagiit atuarfiinik 357-inik ingerlatsipput. Taakkunannga 317-it Amerikami Naalagaaffeqatigiinniipput, 40-llu nunani allaniillutik. Ullumimut kisitsisinik eqqortunik peqaraluarutta kisitsisit taakku annertunerungaatsiassagaluarput. 1902-p naanerata kingorna atuarfiit amerlasuut ammarneqarsimapput. Assersuutigalugu Nebraskami oqaluffiit ataatsimeersuarnerata nalunaarutigisimavaa ilagiit atuarfiinik qulinik peqarluni. 1. februaari 1904-imi nalunaarutaanni allassimavoq “ilagiit atuarfii 24-t”, taamaalilluni oqaluffiit ataatsimeersuarnerata ataatsip iluani 14-inik amerlisimallutik.
GSAM 402.4Ilumut Naalakkap assaata siulersuisup inuit uku akornanni ilinniartitaanermik sulineq tupinnartumik siulersorlugulu aqqutissiuussimavaa. Suliamut taassuma immikkoortuanik aqutsisussatut aggersarneqartunut ilisimassuseqartitsili, atuarfiit assigiinngitsut pilersaarummut taassuma aalajangersagaanut naapertuuttumik ingerlanneqarsinnaaqqullugit. Taava Naalakkamut sulisut piginnaaneqarluartullu tamakkiisumik ineriartorsimasut amerlasoorpassuussapput, angutit arnallu ilinniartitaanermikkut pissutsimikkullu “ilaannakortumik” ineriartorsimassanatik. “Naalakkap oqaaseq tunniuppaa,” tussiaasiortoq oqarpoq, “tamannalu tusarliussisut katersaat [sakkutuut, quppernerup sinaani] angisoorujussuuvoq.”