Mokapo 22 — Bobongisi

GSAM 343.1“Mpo na ntina wana natikaki yo na Crète, mpo obongisa makambo oyo ezangi, mpe otia bakambi na engumba nyonso, ndenge napesaki yo malako.”¹

GSAM 343.2Na bokoli ya nsango ya anzelu ya misato, mbula zomi na mibale elekaki (kobanda 1846 kino 1858) liboso ete bato na biso bámona ntina ya kosala lisanga ya solosolo koleka kaka kondima solo mpe bolingo ya bokristo. Ata Nkolo alobaki na bato na ye na likambo oyo na nzela ya likabo ya esakweli, emonanaki ete esengelaki makambo ya mpasi mpo na kolamusa bango mpenza na bososoli ya ntina ya kobongisa ba Conférence, bandakonzambe mpe masanga mpo na boyangeli ya makambo ya biloko ya mosala.

GSAM 343Botɛmɛli na Bobongisi

GSAM 343.3Na note na nse ya lokasa 12 ya buku Supplement to Experience and Views, oyo ebimaki na 1854, Pastɛrɛ James White alobi boye:—

GSAM 343.4“Nsima ya ntango oyo elekaki na 1844, mobulungano monene ezalaki, mpe ebele ya bato bazalaki kotɛmɛla ebongiseli nyonso, na kolobaka ete ezalaki kokokana te na bonsomi ya solosolo ya nsango malamu! Mama White azalaki ntango nyonso kotɛmɛla lolenge nyonso ya ligboma, mpe ayebisaki banda na ebandeli ete lolenge moko ya ebongiseli ezalaki na ntina mpo na kopekisa mpe kobongisa mobulungano. Bato moke na ntango ya lelo bakoki koyeba makasi oyo esengelaki na ntango wana mpo na kobatela likanisi na ye liboso ya mobulungano monene oyo ezalaki.”

GSAM 344.1Bomoko oyo ezalaki kati na Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo ekolisamaki mpe ebatelamaki mingi na nzela ya makanisi na ye ya kokebisa mpe mateya na ye ya na ntango ebongi.

GSAM 344George Storrs na likambo ya Ebongiseli

GSAM 344.2Maloba oyo elandi, ewuti na George Storrs, ekomami na 1844, ekolakisa mateya nini epesamaki na ntina na boyangeli epai ya baoyo bakabwanaki na ba ndakonzambe na nse ya liyebisi ya boyei:—

GSAM 344.3“Bókeba ete boluka te kosala lingomba mosusu. Lingomba nyonso oyo esalemi na mayele ya moto ekómaka Babilone mbala moko soki esili kosalema. Nkolo ye moko asalaki lingomba na ye na nzela ya bikangeli ya makasi ya bolingo. Eloko ya makasi koleka wana ekoki kosalema te; mpe soki bikangeli ya boye ekangi te basangani oyo bamimonisaka ete bazali balandi ya Kristo, bakomaka lisusu balandi na ye te, mpe bakabwanaka na nzoto lokola mbuma ya yango.”²

GSAM 344Molɔngɔ na Ntango ya Bantoma

GSAM 344.4Ba-Adventiste ya mokolo ya nsambo, lokola elobamaki liboso, bazalaki na ebongiseli ya solo ya lolenge nyonso te mpo na bambula ebele, ata mpe ebongiseli ya lingomba te. Moto nyonso oyo azalaki na mpiko ya bizaleli malamu mpo na kondima solo mpe kotosa yango na nse ya bonyokoli ya batɛmɛli oyo ezalaki na ntango wana, azalaki komonana lokola moto ya sembo mpe abongi na bolingo mpe bondeko ya bokristo. Ntango moko eyaki na mikolo ya bantoma ntango esengelaki “kobongisa makambo oyo ezangaki.”³ Pene na mobu 65 N.K., Tito azwaki ndingisa ya “kotia bankulutu na engumba nyonso” esika bandimi bazalaki, mpe Timoteo azwaki malako ya mozindo na likambo yango.⁴

GSAM 344Pastɛrɛ White na likambo ya Bobongisi

GSAM 344.5Maloba oyo elandi, uta na Pastɛrɛ James White, na likambo etali ebongiseli mpe disiplini, ebimaki na zulunalo Review ya mokolo ya 4 sanza ya yambo, 1881:—

GSAM 345.1“Ebongiseli esalemaki mpo na kobatela bomoko ya misala, mpe lokola libateli liboso ya bokosi. Ekanamaki ata mokolo moko te lokola etumbu mpo na kotinda na makasi bato bátosa, kasi nde mpo na kobatela bato ya Nzambe. Kristo atindaka bato na ye na makasi te; abengaka bango. ‘Bampate na ngai bayokaka mongongo na ngai, nayebaka bango, mpe balandaka ngai.’ Motó na biso ya bomoi azali kolakisa nzela, mpe abengaka bato na ye bálanda ye.

GSAM 345.2“Bindimeli ya bato ekoki te komema bomoko. Nguya ya lingomba ekoki te kosangisa bandimi nyonso na nzoto moko. Kristo akanisaki ata mokolo moko te ete makanisi ya bato esalema mpo na lola na nzela ya bopusi ya makanisi ya bato mosusu. ‘Moto na moto azali na motó na ye, elingi koloba Kristo.’ Mosala na ye ezali ya kokamba, ya kobɔngisa, mpe ya kotya elilingi na ye moko likolo ya bakitani ya nkembo ya seko. Ata soki ebongiseli ezali na ntina mingi mpo na kobatela eklezia, mpe mpo na kosala ete misala esalema na boyokani, esengeli te ekota mpo na kozwa disiplini na maboko ya Nkolo.

GSAM 345Bomoko Kati na Makambo Mibale ya Koleka Ndelo

GSAM 345.3“Kati na makambo mibale oyo ya koleka ndelo, elingi koloba, kosalela makasi ya Eklezia mpe bonsomi ya kozanga bosantu, nde tokutani na sekele monene ya bomoko mpe ya mosala ya malamu na kati ya mosala ya Nzambe mpe na Eklezia na Ye. Likebi na biso ebendami na likambo oyo na nzela ya libondeli moko ya bozito uta na ntoma Petelo ya lokumu, epai na bakambi ya ntango na ye: ‘Bakambi oyo bazali na kati na bino nazali kolendisa bango, ngai moko nazali mpe mokambi, mpe motatoli ya bampasi ya Kristo, mpe lisusu mosangani na nkembo oyo ekomonana: boleisa etonga ya Nzambe oyo ezali na kati na bino, bokɛngɛlaka yango, kasi na makasi te, kasi na bolingo ya motema; kasi te mpo na kozwa mbongo ya mbindo, kasi na makanisi ya malamu; mpe te lokola bakonzi likolo ya libula ya Nzambe, kasi bozala bandakisa mpo na etonga. Mpe tango Mobateli-Mokonzi akomonana, bokozwa ekoti ya nkembo oyo ekaukaka te. Ndenge moko mpe, bino bilenge, botosa bakambi. Kasi, bino nyonso, botosana bino na bino, mpe bolata komikitisa; zambi Nzambe atelemelaka bato ya lofundo, kasi apesaka ngolu na bato ya komikitisa. Yango wana, bómikitisa na nse ya loboko ya nguya ya Nzambe, mpo ete na ntango ebongi, atombola bino.’⁵

GSAM 346Bopete mpe Lolenge ya Ebongiseli ya Kondimana ya Sika

GSAM 346.1“Bato oyo bakomaki lolenge ya ebongiseli oyo Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo bandimaki, basalaki makasi mpo na kotia na kati na yango, na ndenge nyonso ekokaki kosalema, bopete ya maloba mpe ya lolenge oyo emonanaka na Kondimana ya Sika. Ndenge molimo ya nsango malamu emonanaki mingi, mpe ndenge ebongiseli ezalaki ya pete, ndenge wana mpe ezalaki na litomba mingi.

GSAM 346.2“Conférence Générale ezwaka bokɛngɛli ya monene ya mosala na bitape na yango nyonso, bakisa mpe ba Conférence ya Leta. Conférence ya Leta ezwaka bokɛngɛli ya bitape nyonso ya mosala na kati ya Leta, bakisa mpe baeklezia na kati ya Leta. Mpe eklezia ezali lisanga ya bakristo baye basangani elongo na boyokani ya pete ya kobatela mibeko ya Nzambe mpe kondima ya Yesu.

GSAM 346Bakambi ya Eklezia bazali Basali

GSAM 346.3“Bakambi ya eklezia ya esika moko bazali basali ya eklezia wana, kasi bakonzi te, mpo na kokamba yango na makasi. ‘Oyo aleki monene kati na bino akozala mosali na bino.’⁶ Bakambi oyo basengeli kozala bandakisa ya motema molai, bokebi, losambo, boboto, mpe motema malamu epai ya bandimi ya eklezia, mpe basengeli komonisa bolingo ya solosolo epai ya baoyo bazali kosalela, lokola oyo emonanaki na bomoi mpe na mateya ya Nkolo na biso.”

GSAM 346Litatoli ya Yambo na likambo ya Molɔngɔ

GSAM 346.4Na Supplement to Experience and Views, oyo ebimaki na 1854, mateya mosusu ya ntina epesami na likambo etali molɔngɔ́ ya nsango malamu. Na lokasa zomi na mwambe, totángi makambo oyo elandi:—

GSAM 346.5“Eklezia esengeli kokima na liloba ya Nzambe, mpe kotɛlɛma na molɔngɔ́ ya nsango malamu, oyo etalelamaki te mpe etikamaki. Yango ezali na ntina mingi mpenza mpo na komema eklezia na bomoko ya kondima.”

GSAM 347Molɔngɔ́ esengeli pene na suka

GSAM 347.1Na litatoli moko oyo epesamaki na mokolo ya 23 Desembere 1860, totángi boye:

GSAM 347.1“Ntango tozali kokoma pene ya suka ya ntango, Satana akitaka na nguya monene, na boyebi ete ntango na ye ezali mokuse. Mingi mpenza, akosalela nguya na ye likolo ya eteni oyo etikali. Akobunda na bango, mpe akoluka kokabola bango mpe kopanza bango, mpo ete bákóma na bolembu mpe bábukana. Bato ya Nzambe basengeli kosala na mayele, mpe basengeli kosala na bomoko na milende na bango. Basengeli kozala na makanisi moko, na etaleli moko; wana milende na bango ekokabwana te, kasi ekosala makasi mpo na kotombola likambo ya solo ya sikoyo. Molɔngɔ esengeli kobatelama, mpe esengeli bomoko mpo na kobatela yango, soki te Satana akozwa libaku likolo na bango.”⁷

GSAM 347Molɔngɔ́ ya Ba-Anzelu ya komekola

GSAM 347.2Na Testimony No. 14, oyo ebimaki na 1868, totángi boye: “Ndenge tokolanda na bosikisiki mingi boyokani mpe molɔngɔ́ ya basɛlɛfɛ́lɛ, ndenge wana mpe misala ya ba anjelu oyo ya likoló mpo na biso ekozala na elonga mingi koleka. Soki tomoni ntina te ya kosala na boyokani, mpe tozali na mobulu, tozangi disiplini mpe tozangi molongo na ndenge na biso ya kosala, ba anzelu, oyo bazali na molongo mpe basalaka na ndenge ya kokoka, bakoki te kosalela biso na elonga. Balongwaka na mawa, mpo bazali na ndingisa te ya kopambola mobulu, botutani, mpe kozanga molongo.

GSAM 347Nzambe, Nzambe ya Molɔngɔ́ Kaka

GSAM 347.3“Nzambe abongwani lokola Nzambe ya molɔngɔ? Te; azali kaka ndenge moko na ntango oyo lokola na ntango ya kala. Paulo alobi, ‘Nzambe azali te Mokeli ya mobulu, kasi ya kimya.’ Azali kaka na likebi sikoyo lokola na ntango wana. Mpe alingi ete toyekola mateya ya molɔngɔ mpe ya boyangeli malamu uta na molɔngɔ ya kokoka oyo atielaki na mikolo ya Moize mpo na bolamu ya bana ya Yisraele.”⁸

GSAM 348Losambo ya Kristo mpo na Molɔngɔ

GSAM 348.1Na litatoli moko ekomamaki na 1882 tomoni makanisi lolenge moko emonisami na maloba oyo,

GSAM 348.1“Bomoko mpe bolingo ezala kati na bayekoli na ye ezalaki likambo ya motuya na libondeli ya suka ya Mobikisi na biso mpo na bango liboso ya kokangama na ye na ekulusu.... ‘Nazali mpe kosambela kaka mpo na bango te, kasi mpe mpo na baoyo bakondimela ngai na nzela ya liloba na bango; ete bango nyonso bázala eloko moko; lokola yo, Tata, ozali na kati na ngai, mpe ngai na kati na yo, ete bango mpe bázala eloko moko na kati na biso; ete mokili endima ete yo otindaki ngai.’”⁹

GSAM 348Likama ya bonsomi ya moto na moto

GSAM 348.2Na mobu 1885, litatoli oyo epesamaki:

GSAM 348.2“Esengeli kokeba na likambo moko, mpe yango ezali bonsomi ya moto na moto. Lokola basoda na mampinga ya Kristo, esengeli kozala boyokani na misala na biteni bikeseni ya mosala.”¹⁰

GSAM 348Satana asepelaka kobebisa molɔngɔ

GSAM 348.3Na litatoli moko ya ntina oyo ebimaki na 1895, totángi boye,

GSAM 348.3“Oh, ndenge nini Satana akosepela kokɔta na kati ya bato oyo, mpe kobebisa mosala na tango oyo bobongisi ya mozindo ezali na ntina mingi, mpe ekozala nguya monene mpo na kopekisa botomboki ya lokuta, mpe kobwaka maloba oyo maloba ya Nzambe endimi te. Tolingi kosimba milɔngɔ́ malamu, mpo ete ebongiseli ya mibeko mpe ya molɔngɔ́ ekwea te.”

GSAM 348Kopesa lokumu na bapastɛrɛ

GSAM 348.4Moko ya makambo ya liboso ya kotalela mpo na kotia molɔngɔ́ na kati ya bato na biso, na boyokani na matatoli oyo totángaki, ezalaki lolenge moko ya kondima baoyo bazalaki kosakola nsango. Kobanda 1850 kino 1861, mwango oyo endimamaki ezalaki ya kopesa bapastɛrɛ oyo balakisaki likabo na bango, mpe bamonanaki polele ete Nkolo andimi bango, mpe bazalaki na boyokani na mosala mobimba, karte ya bokumisi mpo na kondimisa bango na lisanga ya bato ya Nkolo bisika nyonso, oyo ezalaki koloba kaka ete bandimami na mosala ya bokambi ya nsango malamu. Bakarte yango ezalaki na dati mpe ezalaki kosinyama na bapastɛrɛ mibale ya liboso, oyo bato na biso bayebaki lokola bakambi na mosala.

GSAM 349Lisungi mpo na Bapastɛrɛ

GSAM 349.1Na eleko ya malili ya 1858-59, liteya epesamaki ete Biblia ezali na ebongiseli ya mobimba mpo na lisungi ya mosala ya Nzambe, mpe ete soki bato na biso bakoyekola likambo yango kolanda Makomi, bakokuta ebongiseli wana. Na yango, kelasi ya Biblia esalemaki na Battle Creek, oyo Pastɛrɛ J. N. Andrews akambaki. Nsima ya boyekoli ya mozindo mpe ya losambo ya Makomi Mosantu, lisolo moko ebongisamaki mpe ebimisamaki na zulunalo Review ya mokolo ya 3 sanza ya mibale 1859, kolakisaka mwango oyo ezalaki na mobeko ya kopesa eteni moko ya zomi. Lisoló moko na likambo yango epesamaki na likita monene ya bato na biso, oyo bayanganaki na likita linene na Battle Creek, Mich., na mokolo ya 6 sanza ya motoba 1859, mpe endimamaki na mongongo moko na bato nyonso oyo bazalaki wana.

GSAM 349Molɔngɔ́ oyo etiyamaki epesamaki lokumu

GSAM 349.2Na Testimony No. 6, ya 1861, Nkolo alobaki boye, na nzela ya Mama White, na ntina na ebongiseli oyo Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo bandimaki:

GSAM 349.2“Boyibela Nzambe te na kobombaka ye badesima mpe makabo na bino. Ezali mokumba ya liboso ya bule kopesa Nzambe eteni oyo ebongi. Tika moto moko te atombola makambo na ye mpe akamba bino na koyiba Nzambe. Tika bana na bino bayiba makabo na bino na etumbelo ya Nzambe mpo na matomba na bango moko te.

GSAM 349Ebongiseli ya Badesima mpo na Kokólisa Bizaleli

GSAM 349.3“Namonaki ete, système oyo ya badesima ekokólisa bizaleli, mpe ekolakisa polele ezalela ya solo ya motema. Soki bamonisi bato likambo oyo na ndimbola na yango ya solo, mpe batiki bango moko bázwa ekateli, bakomona mayele mpe molɔngɔ na kati ya système ya badesima.”

GSAM 349.4Na lolenge oyo, ebongiseli ya misolo etongamaki na kati ya Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo mpo na kosunga mosala ya bonzambe, mpe sikoyo bato na biso bazali kosalela yango na mokili mobimba.

GSAM 350.1Na zulunalo Review ya mokolo ya 21 sanza ya nsambo 1859, lokola mbuma ya mateya oyo epesamaki liboso na nzela ya Testimonies, likanisi epesamaki mpo na mbala ya liboso ete Letá moko na moko esala likita ya mbula na mbula epai wapi mwango ya mosala ekosalema na bokebi; mpe na ndenge wana kopekisa mobulungano oyo ezalaki mingi na lolenge ya mosala ya basali ya Nzambe, mpe ete molɔngɔ mpe ebongiseli etosama na mosala na biso. Likanisi oyo, na bosolo, ezalaki kotala liboso mpo na bokelami ya bibongiseli ya ba Conférence ya Letá.

GSAM 350Kozala Nkolo ya Biloko ya Eklezia

GSAM 350.2Ndenge nsango ezalaki kokende liboso mpe motango ya bato ezalaki kobakisama, na lolenge ya naturel biloko ebele eyanganaki, yango ememaki na likanisi ya kozala nkolo ya biloko ya eklezia na ndenge ya mobeko. Na lisolo moko ya Pastɛrɛ White, oyo ezwami na Review ya mokolo ya 23 sanza ya mibale 1860, totangi makambo oyo elandi:—

GSAM 350.3“Kasi, tolikya ete ntango ezali mosika te oyo bato oyo bakozala na esika oyo esengeli mpo na kokoka ko assurer biloko ya lingomba, kosimba bandako na bango ya makita na ndenge ebongi, ete baoyo bazali kosala ba testaments, mpe balingi kosala yango, bakoka kotikela eteni moko departema ya bobimisi mikanda. Tozali kosenga na basakoli na biso mpe bandeko bakambi ete bátia likanisi na likambo oyo. Soki moto moko aboyi makanisi na biso, akomela biso, soki likoki ezali, mwango moko oyo biso lokola ekolo tokoki kolanda?”

GSAM 350Bondimi ya Ebongiseli ya Mibeko

GSAM 350.4Na eleko ya molunge ya mobu oyo, lisolo ya boyokani esalemaki na likambo oyo na kati ya zulunalo Review. Mpe na likita monene ya batindami ya bato na biso kowuta na Michigan mpe na ba Etats misusu ebele, oyo esalemaki na Battle Creek kobanda mokolo ya 28 sanza ya libwa kino mokolo ya 1 sanza ya zomi, likambo yango etalelamaki na polele, mpe lisolo ya mozindo mpe ya bonsomi esalemaki na ntina ya lisanga ya mobeko mpo na kozala nkolo ya biro mpe biloko misusu ya eklezia—bandako ya makita, mpe bongo na bongo. Lisolo oyo ezwami mobimba na kati ya Review, Volumu 16, Nimero 21, 22, mpe 23, oyo ebimaki na mokolo ya 9, 16, mpe 23 sanza ya zomi, 1860.

GSAM 351.1Na nsima ya masolo ya likita oyo, bato nyonso bandimaki na mongongo moko ete basala lisanga ya kobimisa mikanda na ndenge ya mibeko, mpe mpo ete lisanga ya boye esalema noki lokola ekoki kosalema, likita eponaki komite ya bato mitano.

GSAM 351Nkombo ya Lingomba

GSAM 351.2Likita oyo etalelaki mpe likambo ya kombo oyo bato na biso basengelaki kobengama na yango. Yango ebimisaki lisusu makanisi ndenge na ndenge, basusu bazalaki kosenga kombo moko mpe basusu kombo mosusu. Nkombo “Eklezia ya Nzambe” elobamaki, kasi batɛlɛmɛlaki yango na ntina ete ezalaki komonisa polele te eloko moko ya sikisiki ya kondima na biso, nzokande nkombo “Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo” elingaki komonisa kaka kondima na biso na boyei ya Kristo oyo ezali pene te, kasi elingaki mpe komonisa ete tosalelaka Sabala ya Mokolo ya Nsambo. Likita endimaki nkombo ya suka na bomoko monene, na boye ete ntango boponi esalemaki, kaka moto moko nde aponaki yango te, mpe mwa moke na sima alongolaki botɛmɛli na ye.

GSAM 351Nkombo Endimami

GSAM 351.3Na Testimony No. 6, totángi boye:

GSAM 351.3“Nkombo moko te oyo tokoki kopona ekozala ebongi, longola kaka oyo eyokani na bondimi na biso, emonisi kondima na biso, mpe etíyi biso elembo lokola bato ya ekeseni....

GSAM 351.4“Nkombo Adventiste ya Mokolo ya Nsambo emonisi polele bizaleli ya solo ya kondima na biso, mpe ekondimisa moto oyo azali komituna. Lokola likonga oyo ebimi na etu ya Nkolo, ekopesa mpota na babuki-mobeko ya Nzambe, mpe ekomema na kobongola motema epai ya Nzambe mpe na kondima na Nkolo na biso Yesu Kristo.”

GSAM 351.4Litomba ya litatoli yango ezalaki ya kokatisa libela na libela motuna oyo na makanisi ya bandimi.

GSAM 351Mosala ya Likabo ya Solo

GSAM 351.5Oyo ezali te eteni ya ntina mingi ya komonana ya makabo ya Molimo ya Nzambe? Paulo alobaki ete batiamaki na eklezia “mpo na kokómisa basantu bato ya kokoka, mpo na mosala ya kosalela, mpo na kotonga nzoto ya Kristo: kino biso nyonso tokokóma na bomoko ya kondima,” mpe bongo na bongo.¹¹ Eza malamu mpenza ete, sima ya bandimi koluka pole na libondeli mpe na komikitisa, Molimo aloba mpe alobi, “Oyo nde nzela; makanisi na bino ezali ya solo;” mpe na sima “kotonga” lisusu eklezia, lokola na likambo oyo, na kolakisaka bango ndenge ya kosalela motuna yango na bomoi ya mokolo na mokolo, mpe mwa matomba ya malamu oyo ekobima na bikateli na bango.

GSAM 352Ebongiseli ya Eklezia

GSAM 352.1Na diskur moko oyo Pastɛrɛ White apesaki liboso ya Conférence Générale na Battle Creek, na sanza ya minei, 1861, mpe ebimaki na zulunalo Review, na mokolo ya 11 sanza ya motoba, 1861, alobelaki likanisi ya ebongiseli ya kokoka koleka mpo na ba eglize na biso. Na libyangi, bapastɛrɛ libwa basanganaki mpo na kelasi ya Biblia mpo na koluka pole na likambo yango, mpe Likita esɛngaki bango bábimisa na Review makambo oyo ebimaki na bolukiluki wana. Nsima ya kolakisa litatoli ya Makomi na ntina na molɔngɔ́ ya Eklezia mpe bakonzi na yango, likambo ya bopesi esika ya bokokani na ba Etats ekeseni na kati ya Conférence Générale etalelamaki, ndenge moko mpe na ntina na boyemeli ya malamu mpe ya bokokani ya ba Eklezia na kati ya ba Conférence ya ba Etats. Ya solo, oyo ezalaki mbala ya liboso ya kolakisa likanisi ya kozala na batindami oyo baponami na ndenge elongobani mpo na makita linene, na kotalela motango moko ya bokokani oyo bakokaki kondima.

GSAM 352Conférence ya Etat ya Michigan Esalemaki

GSAM 352.2Na mokolo ya 6 sanza ya zomi 1861, Conférence ya Michigan esalemaki na nzela ya boponi ya prezida, sekretere, mpe komite ya bakambi ya bato misato. Na mongongo ya Conférence, elobamaki ete baeklezia bákota na ebongiseli, mpe bándima makambo oyo elandi lokola kondimana ya eklezia:—

GSAM 352.3“Biso, baye tokomi nkombo na nse, tosangani elongo lokola eklezia, tozwami na nkombo ya Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo; tolakani kobatela mibeko ya Nzambe mpe kondima ya Yesu Kristo.”

GSAM 353Mikanda ya Ndingisa ya Bapastɛrɛ

GSAM 353.1Na likita oyo, ezwamaki mokano ya liboso ete mikanda ya ndingisa epesama na bapastɛrɛ nyonso ya Ba-Adventiste ya Mokolo ya Nsambo na etuka oyo, oyo bazalaki na bomoi ya malamu na lingomba, mpe ete bapastɛrɛ basengeli komema mikanda oyo ezali na certificat ya ordination, mpe mikanda ya ndingisa oyo esignami na mokambi mpe mokomi ya Conférence, mpe mikanda wana ya ndingisa esengelaki ko renouveler mbula na mbula.

GSAM 353.2Baponi mpe ete komite moko eponama mpo na kobongisa lisolo moko oyo ekolakisa na bato na biso ndenge ya kosala mpo na kotonga ba eglize. Lisolo yango ebimaki na zulunalo Review ya mokolo ya 15 sanza ya zomi 1861.

GSAM 353Mikanda ya Ndingisa ya Batindami

GSAM 353.3Na sanza ya libwa, 1862, Conférence ya Michigan esalaki likita na yango ya liboso na Monterey. Kuna, mpo na mbala ya liboso, likanisi elobamaki ya koyamba ba église na kati ya ba Conférence lokola ndenge bandimi bazalaki kondimama na ba église. Lokola ba église zomi na nsambo na kati ya Etat esilaki kosalama, yango endimamaki na vɔti mpo na kokɔta na Conférence; mpe bandimi nyonso ya ba église wana oyo bazalaki wana bandimamaki lokola batindami.

GSAM 353Lifuti ya bapastɛrɛ

GSAM 353.4Na likita wana mpe nde mwango endimamaki ya kofuta bapastɛrɛ mbongo moko boye na pɔsɔ mpo na misala na bango. Bapastɛrɛ, na ngambo na bango, basengelaki kopesa lapolo ya ntango oyo balekisaki na mosala na Conférence, elongo na misolo oyo bazwaki mpe oyo babimisaki; mpe Conférence, sima ya kozwa lapolo yango, esengelaki kosala bafuteli ya sembo.

GSAM 353Mikanda ya ndingisa emonisamaki mpo na mbala ya liboso na batindami

GSAM 353.5Na mokolo ya 20 Mai 1863, Conférence Générale esalemaki na Battle Creek, na Michigan. Ezalaki likita ya liboso ya lisanga wana epai wapi batindami bayaki na mikanda ya bondimi kowuta na ba Etats na bango moko moko. Kasi, boyemeli ezalaki te kolanda motango ya bato. Ba Etats oyo bayemaki na likita oyo ezalaki Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York, mpe Ohio.

GSAM 354Mibeko-Mokonzi ya Conférence Générale mpe ya Conférence ya Letá

GSAM 354.1Na mokolo ya 21 Mai, Conférence Générale endimaki mobeko-likonzi, mpe na mokolo yango moko, mobeko-likonzi ya Letá elakisamaki na ba Conférence ya Letá. Endimamaki na likita ya Conférence ya Michigan. Mibeko-likonzi wana etyaki motango ya bato lokola moboko mpo na kotinda batindami na ba Conférence ya Letá mpe na Conférence Générale. Mobeko-likonzi ya Letá, oyo elakisamaki kuna, ezali pene na ndenge moko na oyo basalelaka sikoyo na ba Conférence na biso ya mboka ntuku nsambo na mibale (72) na mokili mobimba.

GSAM 354.2Na tango ya Conférence Générale, na eleko ya milona ya mobu 1864, toli ya liboso epesamaki na ba Conférence ya Leta ete Komite ya Audit ya bandimi oyo bazali bapastɛrɛ te, oyo basalaki na mosala ya Conférence te na mobu mobimba, eponama mpo na kosala elongo na komite ya bakambi na kotalela mpe kosilisa bakompte ya bapastɛrɛ. Na boye, etape na etape, ndenge mposa ezalaki, molɔngɔ́ etiyamaki na mosala mpe na likambo ya Nzambe.

GSAM 354.3Na boye, tolandi na mokuse matambe oyo ememaki na ebongiseli ya solosolo ya mosala. Yango esalemaki na tango lingomba ezalaki naino moke mingi soki tokokanisi na ndenge ezali sikoyo.

GSAM 354.4Ntango Conférence Générale ebongisamaki malamu, na mobu 1863, motango mobimba ya batindami ezalaki monene te lokola oyo tozali na yango sikoyo mbula na mbula na mwa ba Conférence locales ya mike.

GSAM 354Ntina ya Bobongisi

GSAM 354.5Ntina ya kosala ebongiseli ezalaki ete biloko ya lingomba ebombama na ndenge ya mobeko mpe etambwisama na ndenge ya mobeko; mpe ete basali na mosala bákende liboso na bomoko, kozanga mobulungano, mpo ete misala na bango ezalaki na toli, mpe na yango, kozanga kotungisama. Mibeko yango moko oyo endimamaki na ebongiseli na biso kino na mobu 1864, ekɔtisamaki na mosala ntango ezalaki kokola mpe kopanzana na mikili mpe mabota mosusu.

GSAM 355Mabongisi ya Monene oyo Esalemaki

GSAM 355.1Ntango nsango ezalaki kokende liboso, bibongiseli ya monene oyo elandi esalemaki, mpe bakambi na yango baponamaki na makita ya mbala na mbala ya Conférence Générale:—

GSAM 355.2General Conference Association—lisanga ya mibeko ya bato ntuku mibale na moko, mpo na kozala nkolo ya biloko ya bibongiseli ndenge na ndenge na Amerika mpe na bikolo mosusu.

GSAM 355.3Komite ya Misioni ya Bapaya—mpo na kokamba mpe kokolisa mosala ya misioni libanda ya ba Conférence oyo esalemi.

GSAM 355.4International Tract Society—mosala na yango ezalaki ya kokabola mikanda ya kotanga mpe mikanda ya boyokani, mpe koluka kofungola misioni ya sika.

GSAM 355.5Religious Liberty Association—mosala na yango ya ntina ezalaki ya kosunga bato oyo banyokwamaka mpo na kondima na bango, mpe kopanza mikanda na ntina ya mitindo ya bonsomi ya lingomba.

GSAM 355.6International Sabbath-School Association—mokano na yango ezalaki ya kotonga mpe kokolisa mosala ya biteyelo ya Sabala na bisika nyonso.

GSAM 355.7Medical Missionary and Benevolent Association—mosala na yango ezalaki ya koteya minganga mpe ba infirmiers, kokamba ba lopitalo ya bokolongono, bandako ya bana etike, ya mibange, mpe bongo na bongo.

GSAM 355Esika ya mosala kino na 1868

GSAM 355.8Kino na 1868, esika na biso ya mosala ezalaki eteni ya Etats-Unis na ɛsti ya ebale Missouri mpe na nɔrdi ya parallèle ya latitude oyo ekokani na ndelo ya sudi ya Missouri. Na tango wana, Komite ya Conférence Générale ezalaki kaka na basangani misato, mpe prezida ya Conférence azalaki moko na kati na bango. Ba Conférence locales mwambe nyonso ezalaki na nse ya bokɛngɛli ya Conférence Générale, oyo biro monene na yango ezalaki na Battle Creek, na Michigan.

GSAM 356Mpo na nini Bobongisi ya sika ezalaki na ntina

GSAM 356.1Lokola nsango epanzanaki na mikili misusu, mposa ebimaki ya kobongisa lisusu esika mobimba ya mosala. Yango wana, na 1897, matambe mazwamaki mpo na kokende na ngambo wana; kasi mosala ya kobongisa lisusu esalemi na mozindo koleka na mibu minei oyo euti koleka, na eleko yango Conférence Générale ya Eropa esalemaki, na komite ya bakambi ya bato zomi na minei; mpe Conférence Générale ya liboso, na biro monene na yango na Washington, D.C., ezali na komite ya bakambi ya bato ntuku mibale na mwambe, oyo ezali komonisa matomba nyonso ya nsango, mpe ezwi esika ya mwa masanga ya monene oyo esukisamaki.

GSAM 356Ezalela ya Ebongiseli na mokolo ya 1 Yanuali 1903

GSAM 356.2Maye makoya uta na General Conference Year Book ya 1904 epesi mituya mosusu ya kosepelisa kino na mokolo ya 1 Yanuali 1903:—

GSAM 356.3Na tango wana, mosala na biso oyo ebongisamaki ezalaki na ba Conférence Générales mibale, oyo esangisaki ba Conférence d'Union zomi na minei, ba Conférence locales ntuku nsambo na mibale, mpe bamisioni ntuku minei na mibale. Oyo ekabolami boye: Ba Conférence locales na Amérique du Nord, ntuku minei na libwa; libanda ya Amérique du Nord, ntuku mibale na misato. Ba Conférence d'Union na Amérique, mwambe; na bikolo mosusu, motoba. Bisika ya misioni na Amerika, bakisa mpe Alaska, Hawaii, mpe New Foundland, mitano; misioni na libanda ya Amerika, ntuku misato na nsambo, oyo ezwami boye: Zomi na mibale na Eropa; minei na Afrika; misato na Azia; mibale na Amerika ya Sudi; mibale na Afrika ya Sudi; mpe oyo etikali na Amerika ya Kati, Mexique, Antilles, mpe Bisanga ya Pacifique. Bakangami na misioni oyo ezali na bapastɛrɛ oyo bapambolamaki mpo na mosala mpe basakoli oyo bazwaki ndingisa, ntuku motoba na nsambo mpe bandakonzambe nkama moko na ntuku misato na moko.

GSAM 356Bomoko na kati ya bokeseni

GSAM 356.4Ezali eloko ya kolendisa koyeba ete bibongiseli oyo bikeseni na mikili mpe bikolo bikeseni, nyonso esangani mpo na kotombola ntina moko monene ya solo mpe lobiko ya bato. Totalelaka te bobele ebongiseli ya libanda, kasi totalelaka Nzambe, Mokeli ya molɔngɔ. Na mapamboli na Ye likolo ya misala ya bomoko mpe ya boyokani ya basali na Ye, tokoki komona ndenge ezali malamu mpe esepelisaka kozala na “makambo nyonso kosalema na ndenge ebongi mpe na molɔngɔ.”