Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
16 / 31
16 / 31

Kauhanyo 13 — Lisupo za ku Etelelwa ki Mulimu

John Norton Loughborough

GSAM 198.1“Na ni kile Mulimu a lika ku ya ni ku nga sicaba mwahal'a sicaba se siñwi ku si eza sa Hae, ka miliko, ka lisupo, ni ka limakatilo, ni ka ndwa, ni ka lizoho le li na ni maata, ni ka lizoho le li otlolohile, ni ka matata a tuna, cwalo ka ze tala Mulena Mulimu wa mina a mi etelezi mwa Egepeta fapil'a meto a mina? Ki wena wa bonisizwe, ili u zibe kuli Mulena ki Mulimu; hakuna yo nwi kwa ntle ha Hae.”1

GSAM 198.2Ki ka mukwa wo Mulena a sebelize ku ntanga batu mwa hala naha ya ba ba sa zibi Mulimu, ili a ba lukise ku ba luta mulao wa Hae, ni ku ba neya wona u ñozwi fa matapa a macwe. Limakatilo ze ha za eziwa ku kgotsofaza kutwa kwa bona; kono ili ba zibe ka tiisezo kuli Ye “ezi ze tuna mwa Egepeta; misebezi ye makaza mwa naha ya Hama, ni ze sabisa fa Liwate le Lifubelu,”2 ni ku ba bulela a li mwa hala mulilo ni muusi wa tlholo ya Sinai, ki Yena feela Mulimu yo pila, Mulimu wa niti, Muumbeki wa linto kaufela.

GSAM 198Ku Bizwa kwa Mushe kwa Sicacani se Si Tuka

GSAM 198.3Mushe ka sibili ne a si ke a kona ku susueza Ba-Isilaele ku zwa mwa Egepeta ka ku ba bulelela feela kuli, “Ha ni ne ni lisa lipuli mwa naha ya mwalelo, ni ne ni nahana ka tuso ka za butanga bwa mina, mi cwale ni taha ku mi etelela ku zwa mwa Egepeta, sina ni ne ni lekisize ku eza ha ni bolaile Mu-Egepeta pele feela ni balelela kwa naha ya Midiani.”

GSAM 199.1Ki sicacani se si tuka kono si sa ci, ni lizwi le li utwahala le li zwa mwahal'a malimi a mulilo, ze ne li tomile ku tiiseza ni Mushe kuli ki yena wa “ya ku etelela batu ku zwa mwa Egepeta.” Ki ka mukwa wo wa limakatilo ha ne a fumani komisheni ya hae, ku bizwa kwa hae ko ku kutekeha ni ko ku kenile, kutulwa kwa yona kwa ne ku ka swala tokomelo ya bomahezi ba hae ni ku ba lukiseza ze ne li ka latelela, ili ba amuhele Mushe, kwatas'a Mulimu, sina mueteleli wa bona.

GSAM 199.2Haiba ne ku kile kwa ba ni nako ku zwa fa ku zuha kwa Mupulusi, ya ba lateleli ba Hae ba ba swabile ni ba ba nyemisizwe, ba ne ba tokwa ku tiiswa ki ku ba teñi kwa Hae ni mañusa a Hae a kusufaza, ki nako yeo ba bañwi ba balumeli ba ba swabile ni ba ba likelwanga ba ne ba itiisa ka tumelo ye tiile ka mora “ku lela kwa mwahal'a busihu” kwa 1844; mi haiba Mulimu a kile a bulela ka sishemo kwa lipilu ze swabile, ku bonahala kuli ki ka nako yeo ni kwa batu bao.

GSAM 199Ku Sepiswa ku Ba Teñi kwa Mulena

GSAM 199.3Yena yo a sa beelwi mukoloko mwa mukwa kapa mwa nzila ya ku sebeleza, ni yo a beile limpo za Moya mwa Kereke ya Hae “ha a nyolohela kwa libaka le li kwa halimu,”3 a sepisize ku ba ni balateleli ba Hae ha ba hasa evangeli, “ni kwa mafelelezo a lifasi.”

GSAM 199.4Mwa nzila kaufela Mulena u bile a lukile ku bonisa maata a Hae ni limpo za Hae kwa bao ba ne ba Mu bata ka pelo kaufela. Na ha aa bulela ha ne a neya komisheni ya evangeli kuli, “Lisupo ze li ka latelela bao ba lumela: Ka libizo la Ka ba ka leleka madimona; ba ka bulela ka malimi a mañwi; ba ka swala nyoka; mi ha ba nwa nto ye bulaya, ha i ka ba nyandisa; ba ka beya mazoho kwa balwazwi, mi ba ka fola”?4

GSAM 199Limpo za Moya mwa Nako ya Ku Lukiswa Hape

GSAM 199.5Ku ne ku bonahala maata a Mulena a makaza ni liponiso za mpo ya bupolofita mwa nako ya ku lukiswa hape ya mwanda wa bu-16 wa lilimo, ni mwa linako ze ne la tela. D’Aubigné u bulela za bupolofita bwa John Huss. Charles Buck, mwa buka ya hae ya Litaba za Tumelo, u bulela za bupolofita bwa George Wishart mwa 1546. John Wesley, mwa misebezi ya hae, u bulela za bupolofita bwa Jonathan Pyrah ni ku ezahala kwa bona. Mukulu J. B. Finley, mwa bupilo bwa hae, u bulela za pono ye makaza ni ku foliswa kwa hae ka nako ya mbumbi ya 1842. The Christian Advocate (Methodista) ne i hatisize taba ye tabisa ya pono ye makaza ni ze ne latela, sina ze ne neziwe kwa Dokota Bond wa kereke yeo mwa musebezi wa hae. Ze ne li lisupo kwa bao ba ne ba Mu bata ka boikokobetso kuli Ha A si ka fetoha, mi A ka zwelapili ku bulela kwa batu ba Hae ka mpo ya bupolofita.

GSAM 200Kereke ya Masalela i ka Ba ni Moya wa Bupolofita

GSAM 200.1Mwa Mangwalo ku na ni lipulelo ze pepile ni ze talusa litaba ka ku nepahala kuli Mulena u ka bonisa ka mukwa o itelela limpo za Moya wa Hae, hahulu mpo ya bupolofita, mwa batu ba ka fumaneha ba libelela ku taha kwa Hae. Taba ya pili ye lu mi talimisa ku yona i fumaneha mwa liñolo kwa ba-Korinta, mi li bulela kuli: “Ni leboha Mulimu wa ka ka nako kaufela ka za mina, ka musa wa Mulimu wo mi neiliwe ki Jesu Kreste; kuli mwa nto kaufela mi humisizwe ki Yena, mwa buleli kaufela ni mwa zibo kaufela; sina bopaki bwa Kreste bo tiisizwe mwa mina: ili mi sa li tokwi mpo ni ili mi libelela ku taha kwa Mulena wa luna Jesu Kreste; Yena yo a ka mi tiisa ku ya kwa mafelelezo, ili mi be ba ba sa na mulandu ka lizazi la Mulena wa luna Jesu Kreste.”5

GSAM 200.2Mwa buka ya Kutulwa re bala za “masalela”—Kereke ya evangeli ya mafelelezo: “Sibatana se si sabisa ne si halifezi musali [Kereke], mi sa ya ku lwa ni masalela a peo ya hae, bao ba boloka litaelo za Mulimu, mi ba na ni bopaki bwa Jesu Kreste.”6 Ki sikamañi “bopaki bwa Jesu” bo Kereke ya mafelelezo i swanela ku ba ni bona, mi bo, ha bu tiisizwe, bu lukiseza nzila ku bonisa limpo kaufela za Moya? Kwa potso ye re fumana karabo mwa bopaki bwa mungelo kwa Johane mwa sihlekehleke sa Patmosi: “Na wela kwa mahutu a hae ku mu kubamela. Mi a ni bulela kuli, U se ke wa eza cwalo: Ki na mutanga sina wena ni sina bomahezi ba hao ba ba na ni bopaki bwa Jesu: Kubamela Mulimu: kakuli bopaki bwa Jesu ki Moya wa bupolofita.”7

GSAM 201.1Tlhaloso ye ne filwe ki mungelo i bonisa kuli ki “Moya wa bupolofita” wo bonahala mwa Kereke ye libelela Kreste wo lukiseza nzila limpo kaufela, mi kuli ndwa i eziwa Kereke ya “masalela” kakuli i na ni mpo yeo mwa hala bona.

GSAM 201Bopaki bwa Paulusi ku za Limpo

GSAM 201.2Liñolo la Paulusi kwa ba-Tesalonika li bonisa kuli lizazi la Mulena—lizazi la mafelelezo la ku petiwa kwa katulo—li ka wela kwa batu ba bañata “sina lisholi busihu;” kono ha li ka ba swara cwalo bana ba Mulena ba ba tshepeha, kakuli ki “bana ba liseli, ni bana ba lizazi.” Mwa likalabo za hae kwa batu bao ba ne ba itukiseza, u bulela kuli, “Mu se ke la timisa Moya. Mu se ke la nyaza bupolofita. Mu lekise linto kaufela; mu tiise ze nde.”8

GSAM 201.3Za lizwi la Sigerike propheteias, le li tolokilwe kuli bupolofita, Greenfield, mwa Buka ya Malumi a Sigerike ya hae, u li bulela kuli, “Ku sebeliswa kwa mpo ya bupolofita, mwa kutwisiso ye, 1 Ba-Tesalonika 5:20.” Mi libuka za malumi za Parkhurst, Robinson, ni Liddell and Scott li lumelana ni taba ye. Ka hona, bo ki bopaki bo pepile kuli mpo ya niti ya bupolofita i ka ba ni Kereke ye libelela ku taha ha bubeli kwa Kreste. Kalabo ha i buleli ku nyaza mpo, kono ku i lekisa; mi ha ku fumaneha poniso ye nde, ku “tiisa” yona.9

GSAM 201Ku Petahala kwa Sepiso

GSAM 201.4Re se re bulelezi kale kamukele Mulena a ne a tamezi ku bonisa mpo ya bupolofita mwa nako ya ku haswa mañusa a lushango lwa mungelo wa pili ni lushango lwa mungelo wa bubeli. Ku bonahala kwa mpo ye ku hulile hahulu ku zwa fa mafelelezo a mazazi a 2300. Mulena a kgethile situlusi sa Hae ka sibili, a kgetha muemeli wa Hae yo a sa ne a neelize feela linto kaufela ku Yena, kono ni bupilo bwa hae bo ne bo li mwa palelo, “yo fokola ku fita ba ba fokola kaufela.”10 Mwa likweli ze peli feela ha nako i fetile, Musizana Ellen G. Harmon wa Portland, Maine, yo ka nako yeo ne a na ni lilimo ze kwana ni 17 feela, a tamezi ku amuhela kutulwa kwa Mulena.

GSAM 202.1Kakuli ni bile ni monyetla wa ku bulela ni bao ba ne ba phela mwa Portland ka nako ya pono ya pili, mi ni ne ni ziba Mme Haines, kwa ndu ye ne i bile ni pono ya pili ya Musizana Harmon, ni ka bulela taba ze ne li neziwe ki batu bao.

GSAM 202.2Ka nako yeo Musizana Harmon ne a li mwa muinelo o tokwahala hahulu wa bupilo. Mwa libeke ze ñata ne a kona feela ku bulela ka linzwi le li kwa tasi hahulu. Dokota yo nwi ne a swisize kuli bolwetse bwa hae ki tuberculosi ya mwa mafufa ye kopani ni ku luluha kwa mubili ka ku kubukana kwa mezi. A bulela kuli mafufa a hae a lizoho la bulyo ne a bolile, mi la nzohoto ne li lwazi hahulu, ni kuli pelo ya hae ne i ameha. A bulela kuli ha a nahani kuli a ka phela nako ye telele, mi a ka wela nako ye nwi ni ye nwi. Ne ku le boima hahulu ku hemela ha a lalele. Busihu ne a kona ku pumula feela ha a sehelizwe ka misamo fa mumbeta, a li mwa muinelo wo batile ku swana ni wa mutu ya inzi. Ku konyola kwa nako kaufela ni ku zwa mali mwa mafufa ne ku fokodize maata a hae a mubili.

GSAM 202Pono ya Pili ya Musizana Harmon

GSAM 202.3Ka nako ye ne a fumana pono ya hae ya pili ne a li kwa ndu ya Mme Haines. Ne ku li kakusasana, mi ne ba li mwa tapelo ya lubasi. Ne ku na ni batu ba ba ketalizoho, kaufela ki basali ba ba lumela. Ba bañwi ne ba se ba lapile, mi Musizana Harmon ne a lapela ka linzwi le li kwa tasi hahulu, ha maata a Mulimu a taha ka mukwa o makaza hahulu, a ameza bao kaufela ba ne ba li teñi, mi ka nako ye nwi a lahleha kwa linto kaufela ze ne li ezahala mwa hala bona—ne a li mwa pono.

GSAM 202.4Mwa kopano ye ne latelela u ne a bulelela balumeli ba mwa Portland ze ne bonisizwe yena. Ne ba li ni tumelo ye tiile kuli ki za Mulena. Ka nako yeo ne ku na ni batu ba kwana ni ba 60 mwa Portland ba ne ba li amuhela kuli ki musebezi wa Mulena. Ne ku na ni maata a ne a latelela pono, ni ku bulelwa kwa yona, a ne a ka zwa feela kwa Mulimu. Kutwisiso ye kenile ya linto za nako ye sa felisi ne i li kwa hae ka nako kaufela, mi ne a bonahala a tatile ka kutya ye sa bulehe kuli yena, yo musizana ni yo fokolangata, a kgethilwe ku ba situlusi se Mulena a ka bulela ka sona liseli kwa batu ba Hae. A bulela kuli mwa pono ne a bonahala a potolohilwe ki mangeloi a ne a benya mwa litalo za halimu ze li ni nyakalalo ni kozo kaufela, mi ku zuka ne ku li phetolo ye swabisayo ku ya kwa niti ye sa kgotsofali ya bupilo bwa mubili.

GSAM 203Kutalusa ka Kufupi Pono ya Pili

GSAM 203.1Kutaluso ye kufupi ya pono ya hae ya pili, sina ze ne li bulelwe ki yena kwa balumeli ba mwa Portland, i ka neya mukwa wa ku ziba se ne li za lipono kaufela:—

GSAM 203.2“Ha ni ne ni lapela, maata a Mulimu a taha kwa nna sina ni sa ka ka ikutwa kale. Ne ni potolohilwe ki liseli, mi ni ne ni nyoloha ku ya kwa halimu ha li li. Ni ne ni zheba ku fumana batu ba ku taha mwa lifasi, kono ni sa ba fumani, ha lizwi li ni bulela kuli, ‘Zheba hape, mi u zhebe kwa halimu nyana.’ Ki moo ni nyololize meto a ka, mi ni bona nzila ye otolohile ni ye ñyenyani, ye ne i beilwe kwa halimu hahulu kwa lifasi. Mwa nzila yeo batu ba ku taha ne ba zamaya ku ya kwa mulene, wo ne u li kwa mafelelezo a nzila. Ne ba beile liseli le li paila kwa nyuma ya bona kwa mwendi wa pili wa nzila, leo mungelo a ni bulelezi kuli ki ‘ku lela kwa mwahal'a busihu.’ Le ne li bonahala mwa nzila kaufela, mi li ne li neya maoto a bona liseli ili ba sa kophani. Mi ha ba ne ba tiisize meto a bona kwa Jesu, yo ne a li mbele ya bona, a ba etelela ku ya kwa mulene, ne ba ne ba li ba ba bolokehile. Kono ka nako ye nwi ba bañwi ne ba katala; ba bulela kuli mulene ne u li kwahule hahulu, mi ba ne ba libelela ku kena kale. Kono Jesu ne a ba kusufaza ka ku nyolola lizoho la Hae la bulyo le li ni kanya, mi mwa lizoho la Hae ne ku zwa liseli le li paila, le li ne li nyakanyaka kwa batu ba ku taha, mi ba ne ba lila kuli, Hallelujah! Ba bañwi ne ba hana ka bupango liseli le ne li li kwa nyuma ya bona, mi ba bulela kuli ha ku li Mulimu ya ne a ba etelela ku ya fa. Liseli le ne li li kwa nyuma ya bao ne li timile, li siya maoto a bona mwa lififi le li tezi, mi ba ne ba kophana, meto a bona a zwa kwa lisupo, ba lahlehelwa ki ku bona Jesu, mi ba wa mwa nzila ku ya mwa lifasi le li sweli ni le li maswe kwa fase. Ka nako ye nwi ra utwa lizwi la Mulimu sina mezi a mañata, le li ne li neya lizazi ni nako ya ku taha kwa Jesu. Batu ba ba kenile ba ba phela ne ba ziba ni ku utwa lizwi, kono ba ba maswe ne ba nahana kuli ki liluma ni kuekelela kwa lifasi. Ha Mulimu a bulela nako, A tšelela Moya wa Hae wo Kenile kwa luna, mi lifateho za luna za kala ku benya ni ku bonahala ka kanya ya Mulimu, sina sa Mushe ha ne a shetuluka kwa Lilundu la Sinai.”11

GSAM 204Ku Talusa Muinelo wa Mme White Mwa Pono

GSAM 204.1Pele ni latelela hape taba ye susueza ya poniso ye makaza ye ya Moya wa Mulimu, ni ka bulela ze bañwi za lipono. Ka nako ya pili ni bona Mme E. G. White (ya ne a li Musizana Harmon) ne ku li mwa mwezi wa 10, 1852. Ka lizazi leo ni ne ni mu bona mwa pono ye ne i nkile ku fita hora ye ñwi. Ku zwa ka nako yeo ni bile ni tokelo ya ku mu bona mwa pono linako ze kwana ni 50. Ni bile teñi ha madokota ba ne ba mu lekisa ha a li mwa muinelo wo, mi ni bona ku li nyakazo ku neya bopaki bwa ze ni boni ni ze ni ziba. Ni tshepa kuli ku bulelwa kwa taba ye ha ku ka lahlelwa kwa thoko ka ku sa nahana ka ku amuhela likakanyo feela za bao ba sa ka ba mu bona mwa muinelo wo.

GSAM 204.2Ha a kena mwa pono u huwa ka linako ze talu ka nyakazo kuli, “Kanya!” mi li bulela hape ni ku bulela hape, la bubeli, hahulu la bulalu, li fokola ku fita la pili kono li susueza ku fita lona, mi li swana ni lizwi la mutu yo u li kwahule, yo a li li ku zwa mwa kutwa. Kwa masekondi a kwana ni a mane kapa a ketalizoho u bonahala a wela fase sina mutu ya li mwa ku shwa kwa maata; mi kwa nako ye nwi u bonahala a tatalelwa ki maata a mutu wa halimu, mi ka nako ye nwi u ema ka nako ye nwi kwa maoto a hae mi a zamaya mwa kamore. Ku na ni ku zamaisa mazoho ni malizoho nako kaufela, a supa kwa lizoho la bulyo kapa la nzohoto sina ha li fetola toho. Ku zamaisa kaufela ku eziwa ka mukwa o monate hahulu. Mwa muinelo kaufela lizoho kapa lizoho le li ka beelwa, ha ku konahali ku li zamaisa ki mutu kaufela. Mahlo a hae a bulukile nako kaufela, kono ha a ponyokiyi; toho ya hae i nyolotilwe, mi u zheba kwa halimu, ha se ka meto a sa bonisi, kono ka ponahalo ye monate, ye fapana ni muinelo wa cwale feela kakuli u bonahala a zheba ka ku tiisa kwa nto ye kwahule. Ha a hemeli, kono ku nata kwa pilu ya hae ku utwahala ka linako ze likana. Sefahalo sa hae se monate, mi mubala wa sefahalo sa hae u fubelu sina mwa muinelo wa hae wa kamita.

GSAM 205Ku Bapanywa ni Muinelo wa Daniele

GSAM 205.1Muinelo wa hae wa ku buyela, wa ku fela maata, ni wa ku tiiswa ha lingeloi la Mulimu li mu ama, kaufela li lumelelana hande ni taluso ya mupolofita Daniele ya ze ne mu ezahalezi mwa pono ya mupolofita, ha a li: “Kacwalo na siyala ni nosi, mi na bona pono ye tuna ye, mi ha ku si ka siyala maata mwa na; kakuli bunde bwa ka bwa fetuha bumaswe mwa na, mi ha ni a ka siyala ni maata.” “Kakuli mutanga wa mulena wa ka yo u kona ku ambola cwañi ni mulena wa ka yo? Kakuli haili na, ka nako yeo maata a ka a fela, mi ni moya wa ku buyela ha u a ka siyala mwa na. Cwale ya bonahala sina mutu a taha hape, a ni ama, a ni tiisa, mi a li: Wena mutu ya latiwa hahulu, u si ke wa saba; kozo i be ku wena; u tiye, ee, u tiye. Mi ha a se a ambozi ni na, na tiiswa, mi na li: Mulena wa ka a bulele, kakuli u ni tiisize.”12

GSAM 205BOPAKI BWA BA BA IPONEZI KA MEETO

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D

GSAM 205.2Ka za muinelo wa Mme White ha a li mwa pono ya mupolofita, ku swanela ku fa litaba ze sikai za ba ba iponezi ka meeto. Ya pili i zwa ku M. G. Kellogg, M.D., ya bulela ka za pono ya pili ya mupolofita ye filwe mwa Michigan, ka 29 mwa mwedi wa 5, 1853, mwa kopano ye ezelizwe kwa Tyrone, mwa silalo sa Livingston. U li:—

GSAM 206.1“Mme White na li mwa pono ya mupolofita ka mizuzu ye bato ba 20 kamba halafo ya hola. Ha a kena mwa pono ya mupolofita, mutu ni mutu ya na li teñi na bonahala ku ikutwa maata ni ku ba teñi kwa Mulimu, mi ba bañwi ba luna kaniti ne lu ikutwile Moya wa Mulimu u lutulezi ka maata a matuna. Ne lu li mwa kopano ya tapelo ni ya ku ambolisana, hosasa ha Sabata ka nako ye bato ba hola ya 9. Ndate White, bondate, ni Mme White ne ba se ba lapelezi, mi na ne ni sweli ku lapela ka nako yeo. Ne ku si na ku susumuka kwa maikuto kamba ku itahisa. Nihakulicwalo, ne lu kupa Mulimu ka ku tukufalelwa kuli a fuyole kopano ka ku ba teñi kwa hae, ni kuli a fuyole musebezi mwa Michigan. Ha Mme White a huwelela ka ku koma kuli, ‘Kanya! k-a-n-y-a-! k-a-n-y-a-!’ sina mo mu mu utwanga hañata ha a kena mwa pono ya mupolofita, Ndate White a ema mi a zibisa ba ba putehani kuli musalaa hae u mwa pono ya mupolofita. Hamulaho wa ku talusa mukwa wa lipono za hae za mupolofita, ni kuli ha a buyeli ha a li mwa pono ya mupolofita, a mema mañi ni mañi ya lata kuli a te kwapili ku mu nyakisisa. Dokota Drummond, mualafi ya na li hape mukutazi wa Ma-Adventista ba lizazi la pili la viki, ya na bulezi pili a si ka mu bona mwa pono ya mupolofita kuli lipono za hae za mupolofita ne li zwa kwa ku laula munahano wa mutu ni kuli na kona ku mu kenya mwa pono ya mupolofita, a taha kwapili. Mi hamulaho wa ku mu nyakisisa ka tokomelo, sifateho sa hae sa fetuha se sisweu hahulu, mi a li, ‘Ha a buyeli!’”

GSAM 206.2“Ni na ni buikolwiso bo butuna kuli ka nako yeo ha a li mwa pono ya mupolofita ne a sa buyeli, mi nihaiba mwa lipono ze ñwi ze sikai za mupolofita ze a bile ni zona na ni li teñi, ne a sa buyeli. Ku zwa kwa hae mwa pono ya mupolofita ne ku bonahala hande sina ku kena kwa hae mwa yona. Sisupo sa pili se ne lu bile ni sona sa kuli pono ya mupolofita i felile ne li ku kala kwa hae ku buyela hape. Na kenya moya wa pili o muñata mwa maswafu, ka ku buyela ku ku tezi ni ku telele, ka mukwa o ne u bonisa kuli mwa maswafu a hae ne mu si na moya ka ku tala. Hamulaho wa ku kenya moya wa pili, kwa fita mizuzu ye sikai pili a kenya moya wa bubeli, o ne u teza maswafu sina wa pili. Cwale kwa ba ni ku yema ka mizuzu ye mibili, ni ku kenya moya lwa bulalu, mi hamulaho wa seo a kala ku buyela ka mukwa wa kamita.” Ku saenile, “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Michigan, ka 28 mwa mwedi wa 12, 1890.”

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Lu fa litaba ze tatama za mutu ya na iponezi nyakisiso ya mualafi ya muinelo wa Mme White ha a li mwa pono ya mupolofita kwa Stowe, Vermont, mwa nako ya bucisa ya 1853. U li:—

GSAM 207.2“Mualafi na li teñi, mi a mu nyakisisa ka mwa butali ni tuto ya hae li ne li mu etelela, kuli a fumane se ne si tahisa taba yeo. Kandela ye tukile ya swalwa bukaufi ni meeto a hae, a ne a bulehile hahulu; ha ku si ka shikinyewa nihaiba musifa u li muñwi wa liito. Cwale a nyakisisa ku uba kwa pilu ya hae, ni ku buyela kwa hae, mi ne ku si na ku buyela. Mafelelezo a taba ki kuli a kolwa kuli muinelo wo ne u sa koni ku taluswa ka likuka za pupo kamba za sayansi.” Ku saenile, “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Bopaki bo bu tatama bu ama nyakisiso ye ezizwe Mme White ha a li mwa pono ya mupolofita, mwa kopano ye ezelizwe mwa ndu ya Mukulu James White, fa mukwakwa wa Monroe, Rochester, New York, ka 26 mwa mwedi wa 6, 1854:—

GSAM 207.4“Ka nako yeo ne ni na ni lilimo ze 17. Ku na ku bonahala inge ni sa kona ku utwa mihuwelelelo yeo ye ne i susueza pilu ya kuli, ‘K-a-n-y-a!’ ye na huwelela. Cwale a sulumukela fafasi kwa mulaho, ku si ku wa, kono ku sulumuka ka bunolo, mi a ambekwa mwa mazoho a mutu ya na mu tusa. Baalafi ba babeli ba kena, musupali ni munna ya sa li munca. Ndate White na bata hahulu kuli ba nyakisise Mme White ka tokomelo, mi ba eza cwalo. Kwa tisiwa siponi, mi yo muñwi wa bona a si swala fahalimwaa mulomo wa hae ha a nze a bulela; kono ka bunako ba tuhela seo mi ba li, ‘Ha a buyeli.’ Cwale ba nyakisisa maneku a hae ka tokomelo ha a nze a bulela, kuli ba fumane sisupo si siñwi sa ku buyela ku ku tungile, kono ha ba a ka si fumana. Ha ba feza kalulo yeo ya nyakisiso, a ema fa mahutu a hae, a sa li mwa pono ya mupolofita, a sweli Bibele kwa halimu hahulu, a nze a fetula kwa timana ni timana, a li bulela ka ku nepahala, niha meeto a hae ne a talimile kwa halimu, a sa talimi kwa buka.

GSAM 208.1“Na boni likoto ze supile za mafelelezo mwa pono ya mupolofita. Cwale a bona ku koma kwa ba ba kenile, mi ni mihuwelelelo ya hae ya ku koma ni sa utwa inge ya utwahala ni cwale. Ni fa bopaki bwa litaba ze ka ku itatela.” Ku saenile, “Mukulu D. H. Lamson, Hillsdale, Michigan, ka 8 mwa mwedi wa 2, 1893.”

GSAM 208Mme Drusilla Lamson

GSAM 208.2Bopaki bo buñwi bwa za nyakisiso ye swana ya baalafi bu fiwa ki Mme Drusilla Lamson, musalaa muzwalaa Mukulu Lamson (muzwala yo na se a shwile), mi yena muokameli wa ku babalela bakuli mwa sibaka sa ku alafela ni ku pumulelisa bakuli kwa Clifton Springs, New York. Ha a bulela ka za kopano ya ka 26 mwa mwedi wa 6, 1854, u li:—

GSAM 208.3“Ni hupula kopano yeo teko ye ne i ezizwe ku yona, ili ku lika niti ya za Ndate White na bulelanga hañata, za kuli Mme White na sa buyeli ha a li mwa pono ya mupolofita, kono ha ni koni ku hupula libizo la dokota ya na li teñi.... Ku swanela ku ba kuli ne li Dokota Fleming, kakuli ne li yena dokota ya na bizwanga fokuñwi ku zo fa kelezo. Nihakulicwalo, cwale u shwile. Ni kona ku bulela ze, kuli teko ne i ezizwe, mi ha ku si ka bonahala sisupo si siñwi sa moya wa ku buyela fa siponi.” Ku saenile, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, New York, ka 9 mwa mwedi wa 3, 1893.”

GSAM 208.4Bopaki bo buñwi hape bwa mutu ya na li teñi ka nako ye bulezwi fahalimu:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5“Ze ki za ku tiisa kuli ni balile bopaki bo bu fahalimu bwa David Lamson ni Mme Drusilla Lamson, ka za manzwi a mualafi ha a nyakisisa Mme E. G. White, ha a li mwa pono ya mupolofita, ka 26 mwa mwedi wa 6, 1854. Ne ni li teñi mwa kopano yeo, mi na iponela nyakisiso. Ni lumelelana ni ze bulezwi ki Ndate ni Mme Lamson, mi ni ekeza ku bulela kuli ne li Dokota Fleming ni mualafi yo muñwi ya na li munyinyani ku yena ba ne ba ezize nyakisiso. Hamulaho wa Mme White ku ema fa mahutu a hae, sina mo ba bulelezi, a nze a bulela litimana za Mañolo, Dokota Fleming a kupa kandela ye tukile. A swala kandela yeo bukaufi ni milomo ya hae ka mwa ne ku koneha ku si na ku mu cisa, mi fa nzila ye ne i ka feta moya wa hae haiba na buyela. Mulilo wa kandela ha u a ka nyanganya nihaiba hanyinyani. Cwale dokota a bulela ka ku tiisa a li, ‘Seo si felize taba ka ku ya ku ile; ha ku na moya wa ku buyela mwa mubili wa hae.’” Ku saenile, “David Seeley, Fayette, Iowa, ka 20 mwa mwedi wa 8, 1897.”

GSAM 209Ndate ni Mme A. F. Fowler

GSAM 209.1Litaba ze tatama li ama nyakisiso ye ezizwe Mme White ha a li mwa pono ya mupolofita mwa Holo ya Waldron, Hillsdale, Michigan, mwa mwedi wa 2, 1857. Dokota Lord, mualafi wa kwa Hillsdale ya na se a sebelize ka lilimo ze 50, a nyakisisa ka tokomelo ye tuna hahulu. Ka za nyakisiso yeo ni fa bopaki bo bu tatama:—

GSAM 209.2“Ne lu li teñi ha, mwa mwedi wa 2, 1857, Mme E. G. White a amuhela pono ya mupolofita mwa Holo ya Waldron, Hillsdale. Dokota Lord a eza nyakisiso, mi a li, ‘Pilu ya hae ya uba, kono ha ku na ku buyela. Ku na ni bupilo, kono maswafu ha a sebezi; ha ni koni ku talusa muinelo wo.’” Ku saenile, “A. F. Fowler, Mme A. F. Fowler, Hillsdale, Michigan, ka 1 mwa mwedi wa 1, 1891.”

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Fa ku fiwa litaba ze ñwi ka za pono ye swana ya mupolofita:—

GSAM 209.4“Ne ni li teñi ha Mme White a amuhela pono ya mupolofita ye bulezwi fahalimu mwa Holo ya Waldron, Hillsdale. Kwandaa litaba ze bulezwi fahalimu, na utwa dokota a bulela kuli muinelo wa Mme White mwa pono ya mupolofita ne u ‘fita zibo ya hae.’ Hape a li, ‘Ku na ni sika se si fita maata a pupo mwa taba yeo.’” Ku saenile, “C. S. Glover, Battle Creek, Michigan, ka 19 mwa mwedi wa 1, 1891.”

GSAM 209Ndate ni Mme Carpenter

GSAM 209.5Fa ku na ni litaba za bulalu ka za taba ye swana:—

GSAM 209.6“Ze ki za ku tiisa kuli ne lu li teñi mwa Holo ya Waldron, Hillsdale, Michigan, mwa mwedi wa 2, 1857, ha Mme E. G. White a amuhela pono ya mupolofita, mi ha a sa li mwa muinelo wo a nyakisiswa ki Dokota Lord. Mi ne lu utwile manzwi a hae a na bulezi fa batu kaufela ka za taba yeo, sina mo a filwe fahalimu ki Ndate ni Mme Fowler.” Ku saenile, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Indiana, ka 30 mwa mwedi wa 8, 1891.”

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Cwale mu talimele teko ye ezizwe Mme White ha a li mwa pono ya mupolofita kwa Buck’s Bridge, mwa silalo sa St. Lawrence, New York:—

GSAM 210.2“Ka 28 mwa mwedi wa 6, 1857, na bona Mme Ellen G. White mwa pono ya mupolofita lwa pili. Ne ni sa lumele mwa lipono za mupolofita; kono taba i li ñwi, ku ze ñwi ze ni kana na bulela, ya ni kolwisa kuli lipono za hae za mupolofita ne li zwa ku Mulimu. Kuli ni ikolwise haiba na buyela kamba na sa buyeli, na kala ka ku beya lizoho la ka fa sifuba sa hae ka nako ye ne i likanezi ku ziba kuli maswafu a hae ne a sa shikinyeyi, feela sina a mutu ya shwile. Cwale na beya lizoho la ka fa mulomo wa hae, ni nze ni pitisa lipula za nko ya hae fahalaa munwana wa ka o mutuna ni munwana o u latelela, kuli a si ke a kona ku zwisa kamba ku kenya moya, niha na ka bata ku eza cwalo. Na mu swala cwalo ka lizoho la ka ka mizuzu ye bato ba 10, nako ye ne i likanezi kuli a shwe ka ku tokwa moya mwa muinelo wa kamita; ku likwa ka nzila yeo ha ku a ka mu ama nihaiba hanyinyani. Ku zwa fo ne ni iponezi taba ye ye makaza, ha ni a ka ba ni takazo nihaiba kamukana ya ku kanakana kuli lipono za hae za mupolofita li zwa ku Mulimu.” Ku saenile, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Michigan, ka 4 mwa mwedi wa 2, 1891.”

GSAM 210Mualafi Ya Itusiswa ki Mioya U Lika Pono ya Mupolofita

GSAM 210.3Ni ka bulela ka za nyakisiso ye ñwi ya mualafi ye ne ni iponezi kwa Parkville, mwa silalo sa St. Joseph, Michigan, ka 12 mwa mwedi wa 1, 1861.

GSAM 210.4Kwa mafelelezo a kelezo ye filwe ki Mme White kwa puteho ye tuna ye ne i putehani mwa ndu ya kopano ya Ma-Adventista, mbuyoti ya Mulimu ya mu tulula ka mukwa o makaza, mi a keniswa mwa pono ya mupolofita ha a nze a inzi fa sipula sa hae. Dokota Brown na li teñi, munna ya na li ni buiketo ni maata a matuna a mubili, ya na itusiswa ki mioya. Na bulezi kuli lipono za hae za mupolofita ne li swana ni ku itusiswa ki mioya, mi haiba a ka amuhela pono ya mupolofita yena a li teñi, na ka kona ku mu zwisa mwa yona ka muzuzu u li muñwi. Kwa memiwa mañi ni mañi ya bata kuli a te kwapili, mi ka ku mu nyakisisa a ikolwise za muinelo wa hae ha a li mwa pono ya mupolofita. Dokota a taha kwapili, kono pili a feza nihaiba halafo ya nyakisiso ya hae, sifateho sa hae sa fetuha se sisweu sina sa mufu, mi a lulumela sina litali la kota ya asipeni. Mukulu White a li, “Kana dokota u ka talusa muinelo wa hae?” A alaba a li, “Ha a buyeli,” mi a akufa ku ya kwa munyako. Ba ne ba li kwa munyako, ba ba ne ba ziba za buikonkomoso bwa hae, ba li, “Mu kutele, mi mu eze ze ne mu bulezi kuli mu ka eza; mu zwise musali yo mwa pono ya mupolofita.” Ka ku lyanganiswa hahulu a swala seswalo sa munyako, kono ha a ka lumelelwa ku u bula pili ba ba bukaufi ni munyako ba mu buza ba li, “Dokota, ki ñi?” A alaba a li, “Ki Mulimu a nosi ya ziba; mu ni tuhele ni zwe mwa ndu ye;” mi a zwa.

GSAM 211.1Ne ku bonahala kuli moya o ne u mu zamaisa sina mutu ya itusiswa ki mioya ne u sa iketla pili a maata a ne a laula Mme White mwa pono ya mupolofita, feela sina batu ba ba ne ba kenwi ki madimona mwa mazazi a Mupulusi, ba ba buzize ba li, “Kana u tile kwanu ku zo lu nyandisa nako i si ka fita?”13

GSAM 211.2Mwa taba ye ku bonahala ku swana ni ye ñozwi ka za ze ne ezahalezi mupolofita Daniele. Ha a keniswa mwa pono ya mupolofita ki Moya wa Mulena, Makaldea ba ne ba li teñi—ili ba ba sa lapeli Mulimu ba ba ne ba sa zibi Moya wo—ba sabi hahulu, mi “ba mata ku yo ipata.”14

GSAM 211Musizana Harmon U Laelwa ku Kandeka Lipono za Hae za Mupolofita

GSAM 211.3Hamulaho wa viki ye bato ba i li ñwi ku zwa fa pono ya hae ya pili ya mupolofita, mwa kopano ye ezelizwe mwa ndu ya bondatahe, Musizana Harmon a amuhela pono ya bubeli ya mupolofita, mwa yona a laelwa ku zibisa ba bañwi za na patululezwi. Na lyanganizwe hahulu ka za mwa na ka konezi ku eza za na laezwi ki Mulena. Buiketo bwa hae ne bu fokola hahulu kuli na utwa butuku mwa mubili, mi ka mo ne ku bonahala, na se a siyelezwi feela ki nako ye kuswani ya ku hanya. Na na feela ni lilimo ze 17, a li munyinyani ni ku fokola, a si ka towaelana ni ku ba mwa batu, mi ka mupilelo wa hae a li ni maswabisa ni ku lata ku ba a nosi hahulu kuli ku kopana ni baenyi ne ku mu utwisa butuku. A lapela ka ku tukufalelwa ka mazazi a sikai, ni ka nako ye telele mwa busihu, kuli mulwalo wo u mu zwiselwe, mi u beiwe ku mutu yo muñwi ya kona hahulu ku u lwala. Kono liseli la se na swanela ku eza ha li a ka cinca, mi manzwi a lingeloi a zwelapili ku utwahala kuli, “U zibise ba bañwi ze ni ku patululezi.”

GSAM 212.1Ha a sa li mwa muinelo wo wa munahano o lyanganizwe, Musizana Harmon a ya kwa kopano ye ñwi ye ezelizwe mwa ndu ya bondatahe. Mwa kopano ye, ba ba putehani kaufela ba swalisana mwa tapelo ye tukufu ka za hae, mi a ineela hape ku Mulena, a ikutwa ku lata ku itusiswa kwa kanya ya hae. Ha a nze a lapela, lififi le lituna le ne li mu apesize la hasana; mi sina mo na bulelezi hamulaho, liseli le li benya, le li swana ni bolo ya mulilo, la taha ku yena. Mi ha li mu wela, maata a hae a mu amuhiwa, mi a ikutwa inge u pili a Jesu ni mangeloi. Hape kwa bulelwa kuli, “U zibise ba bañwi ze ni ku patululezi.” Na bulezi kuli na kupile ka ku tukufalelwa kuli, haiba na swanela ku ya ku yo kandeka za Mulena na mu bonisize, a silelezwe kwa ku ikuhumusa. Cwale lingeloi la mu bulelela kuli tapelo ya hae i alabilwe, mi haiba a ka ba mwa kozi ya ku ikuhumusa, u ka utwiswa butuku ka ku kula. Lingeloi la mu bulelela la li, “Haiba u fa lushango ka ku sepahala, mi u tiiselize ku isa kwa mafelelezo, u ka ca kwa litolwana za kota ya bupilo, mi u ka nwa kwa nuka ya mezi a bupilo.”

GSAM 212Musizana Harmon U Potela Poland, Maine

GSAM 212.2Musizana Harmon na bonisizwe kuli u swanela ku ya kwa Poland, Maine, ni ku kandeka pono ya hae ya mupolofita. Lizazi le ne li latelela pono ye ya bulalu ya mupolofita, ku si na ya ne a libelezi seo, mulamu wa hae a taha ka koloi ye hulwa kwa munyako wa ndu ya bondatahe, mi a fa muhupulo wa ku mu isa kwa Poland. Ha a li koo, a eza kopano mwa na kandekezi pono ya mupolofita. Hazen Foss,15 ka ku fela sepo, na sa koni ku susuezwa ku ya kwa kopano ya bulapeli, kono a beya lizibe la hae bukaufi ni munyako a li fande, a utwa ha a kandeka pono ya hae ya mupolofita, mi a li, “Pono ya mupolofita ye a kandekile i swana hahulu ni ze ne ni bonisizwe, ka mo batu ba babeli ba kona ku taluseza sika si si swana.” Hosasa ye ne i latelela a kopana ni Musizana Harmon a si ka libelela, mi a mu bulelela kuli “a sepahale mwa ku lwala mulwalo, ni mwa ku kandeka bopaki bo Mulena a ka mu fa, mi ha a na ku tuhelwa ki Mulimu.” Kwa ba bañwi a li, “Yena ki mutu yo Mulena a beile mulwalo wo ku yena.” Kaniti na swanela ku ziba, kakuli na boni mutu yo mwa pono ya mupolofita yeo a na bulelelezwi kuli mulwalo ne u ‘amuhilwe’ ku yena.

GSAM 213.1Musebezi wa Musizana Harmon ku zwa ka nako yeo ne li ku zamaya ku zwa kwa sibaka ku ya kwa sibaka mwa linaha za New England, a nze a kandeka za na bonisizwe. Ka linako ze ñwi na bulelezwanga mwa pono ya mupolofita ko a swanela ku ya, mi hape na bulelezwanga matata a na ka kopana ni ona. Mashango a hae ne li, sihulu, likalimelo kwa ba ne ba sweli ku kenela mwa tuto ya ku taha ha Kreste ka moya, mi a nze a susueza kaufela ku kumalela kwa ze ne ba iponezi kwamulaho.

GSAM 213.2U bulela ka za ze ne mu ezahalezi a li: “Ba bañwi ba tuhela ku sebeza ka ku tala, mi ba zwisa mwa silikani sa kereke ba ne ba sa amuheli mibonelo ya bona ka za taba ye.... Mulimu a ni patululela lifosiso ze mwa pono ya mupolofita, mi a ni luma kwa bana ba hae ba ne ba fosize ku yo li zibisa; kono ba bañata ba bona ba hana lushango ka ku tala, mi ba ni latofaza kuli ni likanyisa lifasi. Ka neku le liñwi, Ma-Adventista ba ka libizo feela ba ni latofaza ku ba ni bulapeli bwa ku fetelela, mi na bulelwa ka buhata, ni ki ba bañwi ka bumaswe, kuli ne ni li mueteleli wa bulapeli bwa ku fetelela bo kaniti ne ni sweli ku sebeza ku bu felisa.”16 Za taba ye lu ka ituta ka ku tala mwa kauhanyo ye tatama.

Notes

  1. Deuteronoma 4:34, 35. ↩
  2. Lisamu 106:21, 22, ↩
  3. Ma-Efeso 4:8-15, ↩
  4. Mareka 16:17, 18. ↩
  5. 1 Ba-Korinta 1:4-8. ↩
  6. Kutulwa 12:17. ↩
  7. Kutulwa 19:10. ↩
  8. 1 Ba-Tesalonika 5:5, 19-21. ↩
  9. Ku bona bopaki kaufela bwa Mangwalo ku za ku zwelapili kwa limpo za Moya, bona Mpo ya Bupolofita mwa Kereke ya Evangeli, pampiletanyana ya ma-pheji a 120, ye fumaneha kwa ndu kaufela ya ku hatisa libuka ya luna. ↩
  10. Sina ze ne bonisizwe kwa Hazen Foss. Bona Kauhanyo 11. ↩
  11. Misebezi ya Ku Tameha, ma-pheji 14, 15. ↩
  12. Daniele 10:8, 17-19. ↩
  13. Mateu 8:29. ↩
  14. Daniele 10:7. ↩
  15. Mu bone Kauhanyo 11. ↩
  16. Mañolo a Makalelo, likepe 22. ↩

Note

Back