Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
23 / 31
23 / 31

Kauhanyo 20 — Litabelo mwa Musebezi wa Makalelo

John Norton Loughborough

GSAM 311.1“Mu kubukanyeze ku Na ba ba kenile ba ka; bona ba ba ezize tumelelano ni Na ka sitabelo. Litalo li ka kutaza ku luka kwa Hae, ka kuba Mulimu ki yena muatuli.”1

GSAM 311.2Mwa Tundululo ni Mulibeleli ya June 3, 1902, lu bala cwana:

GSAM 311.2“Ba ba kena mwa musebezi wa nako ye, ba ziba hanyinyani feela ku ikona ni ku itela kwa bona ba ba ne ba rwesizwe mushobo wa musebezi wa Mulena mwa makalelo a ona. Taba ya linako za kwamulaho i swanela ku buliwa kwa bona hape ni hape; kakuli ba swanela ku isa musebezi mbele ka ku ikokobeza ni ku itela ku swana ni ba musebezi ba niti ba kwamulaho.”

GSAM 311.3Hape, mwa Bopaki bwa Kereke, Buka ya 7, ku fumaneha mañolo a:

GSAM 311.3“Lu atumela kwa mafelelezo a taba ya lifasi le, mi milelo ye fapafapana ya musebezi wa Mulimu i swanela ku iswa mbele ka ku itela hahulu ku fita mo ku bonahalelwanga cwale.”2

GSAM 311.4Maemo a mwa a ne a susumelize Mukulu Bates, mwa 1846, ku kwala ni ku hatisa buka ya hae ya pili ya taba ya Sabata, a se a bulelelizwe kale. Hape ku se ku bulelizwe ka maemo a a lekile Mukulu James White, nakwela, mwa 1849, a zamaisa ku hatisa pepa ye ne bita Niti ya Cwale.

GSAM 311Buka ye Nyinyani ya Litalo ze Bulehile

GSAM 311.5Hamulaho a pono ye ne filwe Mrs. White mwa Topsham, Maine, mwa likweli za mafelelezo a 1846, nakwela a bonisizwe lipulanete zeñwi, Mukulu Bates a lukisa mañolo a buka ye nyinyani ya Litalo ze Bulehile. Kono mali a ku e hatisa ne a hlokahala hahulu. Ku luka taba ye, Mme wa ne a luzi mwa Massachusetts, ya ne a sa zo feza ku eza ni ku ala kapete ye ncha ya mabala, a i tola, a i rekisa, mi a fa Mukulu Bates mali a yona; se ne sa mu kona ku hatisa buka ya hae ya bubeli.

GSAM 312Buka ye Nyinyani ya Musebezi wa Ku Tiisa

GSAM 312.1Kamuta ya pono ya musebezi wa ku tiisa, ye ne filwe mwa Dorchester, Mass., Nov. 18, 1848, Mukulu Bates a kwala buka ye nyinyani ya bulalu, ye ne bitwa Tiiso ya Mulimu yo Pila. Hape, a kopana ni butata bwa ku hloka mali a ku hatisa. Musali yo mutangana ya ne a shwelwa ki munna wa hae, ha utwa ka maemo a, a rekisa ndu ye nyinyani ye ne li ya hae mwa naha, mi a fa Mukulu Bates halofo ya mali a ne a amuhela. Ka cwalo a kona hape ku lifa mali a ku hatisa buka.

GSAM 312Litokwa za Musebezi wa Ku Hatisa

GSAM 312.2Mwa 1851-52, Tundululo ya Ku Taha ni Mulibeleli wa Sabata ne i hatisizwe mwa Saratoga Springs, N.Y. Fao, Mr. Thompson a fa Mukulu White ni mosali wa hae sibaka sa ku luza mahala; mi ka libyana za mwa ndu ze ne kalimilwe ba bo ba kona hape ku iketela ndu.

GSAM 312.3Ka nako ye, ba ba lumela mwa niti ya cwale ne ba ekezeka, mi ku ekezeka kwa bona kwa tisa butokwa bwa kuli Mukulu ni Mrs. White ba sebeze bona ka sibili. Taba ye, ni musebezi wa ku lukisa mañolo, ne ya tisa butokwa bwa batusi mwa ofisi. Ka nako yeo feela, bañwi ba susumelizwa ku thusa mwa musebezi wa mañolo. Ku bonisa mo Mulena a sebeza ka ku alaba tumelo ya batu ba hae, ni mo a zwiseza basebezi nakwela ku hlokahala, lu fa taba ya Mme Rebecca Smith, wa ku ineela, wa West Wilton, N.H.:—

GSAM 312.4Kamuta ya ku fela kwa nako, mwana wa hae Uriah ni mwana wa musizana Annie R. ne ba lakaza hahulu ku ya sikolo, ili ku itukiseza ku ba baluti. Mma ne a saba kuli bana ba hae ba ne ba ya kwa lifasi, mi, ka niti, saba ya hae ne i si ya mahala kaufela. Bana ne ba alaba lilato la mma wa bona ka lilato.

GSAM 313Uriah Smith mwa Sikolo sa Phillips

GSAM 313.1Kuzwa ka 1848 ku isa ka 1851, mwana a ya Sikolo sa Phillips mwa Exeter, New Hampshire, mo baituti ba ne ba fetiswa mwa selemo sa pili sa lituto za koleji, ili kuli ha ba kena koleji ba be ba le kwa pele ka selemo. Lituto ze a li feza. Mwa 1851 a sebeza ku fumana mali a ku ya koleji, kono ha yo ne a mu hirile a wile mwa musebezi wa hae, a lahlile mali a hae, mi ka taba ye, mulelo wa hae wa kwa nako ye telele wa lituto za koleji wa fella.

GSAM 313Miss Smith mwa Sikolo sa Basizana

GSAM 313.2Nakwela Uriah a ne a li mwa sikolo, kaizeli wa hae a ne a ya mwa sikolo sa basizana ba ba sa nyalwa mwa Charlestown, Mass. Lituto za hae za mwao ne li se li le kwa mafelelezo, mi ka kuba a ne a le haufi ni ku tuka sikolo, kwa yena ni kaizeli wa hae ku ne ku filwe musebezi wa ku ruta mwa sikolo sa Mt. Vernon, N.H., ka lilemo ze tharo, ka $1,000 ka lembe, ni lico ni ndu.

GSAM 313.3Ka nako ye, mma a amuhela “niti ya cwale.” Tapelo ya hae ne i se i le ya ku tiya ni ku tukisa hahulu ku fita kale, ka taba ya bana ba hae. Mukulu Bates a etela West Wilton, mi Mme Smith a bea taba ya bana ba hae fa maoto a hae, mi ku sokololwa kwa bona kwa beelwa mwa tapelo. Mukulu Bates ne a itukiseza ku eza likopano hamulaho a mazazi a manyinyani mwa Somerville, Mass., kwa ndu ya Paul Folsom, mi Mme Smith ne a swanela ku kwala kwa musizana wa hae, ku mu mema ku tla kopanong. Ka nako yeo, Mukulu Bates ni mma ne ba swanela ku rapela kuli Mulimu a susumetse pilu ya hae ku ya kopanong.

GSAM 313Litoro Ze Peli Ze Ezahalile

GSAM 313.4Mukulu Bates ne a si ka a ba mwa kamelo ye ne swanela ku ezwa kopano, mi ka taba ye ne a sa zibi mo i ne i li. Busihu bo bu tangile kopano, a lora kuli o mwa kamelo, mi litulo kaufela li tazezwi, kwahule feela situlo se si li haufi ni munyako. A lora hape kuli a fetola taba ye ne a lobezi ku bulela, a bulela taba ya Sibaka se si kenile; kuli ba opile sefela sa pili, ba rapile, ba opile sefela sa bubeli, mi a se a bula Buka ya Mulimu a bala, “Ku fita mazazi a 2300, kihona Sibaka se si kenile si ka keniswa.” a supa kwa maswanisong a Sibaka se si kenile fa chati, nakwela munyako o buleha, mi musizana a kena a itula fa situlonyana se ne si li feela. A lora hape kuli musizana yo ki Annie R. Smith, mi kuli ka nako yeo a tabela hahulu taba yeo, a amuhela niti.

GSAM 314.1Kopano ya Mukulu Bates ne i li ka Sabata (Mukibelo), mi ka kuba ne ku se na sikolo ka lizazi leo, Annie a bulela kuli, “Ku thabisa feela mma, ni ya.” Busihu bo bu tangile Sabata yeo a lora kuli o ya kopanong, mi o latehile; ha a fihla kwa munyako, sefela sa pili ne se opilwe, tapelo i ne i filwe, mi ba ne ba feza fela sefela sa bubeli; ha a kena, a bona kuli litulo kaufela li tazezwi, kwahule situlo sa kwa munyako; mi mubuleli wa motelele, wa bunaleli ni wa thabo a ne a supa chati ye ne i sa bonwi ki yena kale, mi a be a boeletsa kuli, “Ku fita mazazi a 2300, kihona Sibaka se si kenile si ka keniswa.” A lora kuli se ne a bulela ne se mu tabilize hahulu, mi kuli ki niti.

GSAM 314.2A zwa ku ya kopanong ka nako ye ne lekana, kono a lahleha nzila, mi a sa fihle ku fita nakwela ba ne ba opela kalulo ya mafelelezo ya sefela sa bubeli. Ha a kena, kaufela ne ku li ka mo a boni mwa toro, mi monna yo a ne a boni mwa toro, yena ka y'o swana, ne a boeletsa, ka mukwa o'o swana, mañolo a Danieli 8:14. Taba ye ya kena mwa pilu ya hae ka nako yeo.

GSAM 314.3Mukulu Bates ne a sa ka a nahana ka toro ya hae ku fita nakwela Annie a kena munyako mi a itula. Ne a itukiseze ku bulela taba yeñwi, kono mano a hae ne a itula fela fa taba ya Sibaka se si kenile. Nakwela a ne a boeletsa mañolo, toro ya hae ya mu zibela mwa mano, mi mwa pilu a rapela ku kopa thuso ya ku bulela lipilu za ba ba mu utwa. A ne a bulela ka tukuluho ye tuna ka ku fela kwa nako, taba ye ne Annie a e ziba hande. Ha a feli, a beya niti ya lushango lwa mungelo wa bulalu ni Sabata.

GSAM 315Annie Smith A Amuhela Niti

GSAM 315.1Ha a feza kopano, a ya kwa Annie, a bulela kuli, “Ni lumela kuli yo ki mwana wa Mme Smith wa West Wilton. Ni si ka ka ku bona kale, kono libonelo la hao ni li ziba. Ni lorile ku bona wena busihu bwa mafelelezo.” Kacwalo Annie a mu bulela toro ya hae. A zwa kopanong mi maikuto ni litakatelo za hae kaufela li fetohile, kakuli mwa kopano yeo a amuhela niti ya Sabata.

GSAM 315.2A boela kwa sikolong sa basizana, a paka sutukisi ya hae, mi a ya kwa ndu. Ha a utwa ka matata a Mukulu White mwa ku hatisa, ni musebezi wa hae wa ku bulela, a utwa kuli Mulimu a mu bilela ku ya ku mu thusa mwa musebezi wa ofisi. Mwa August, 1851, nakwela pepa i ne i tuka ku zwa Paris ku ya Saratoga Springs, N.Y., Miss Smith a ya ko mwa ba musebezi.

GSAM 315Litabelo ni Ku Ineela

GSAM 315.3Mwa Tundululo, Buka ya 2, Nomoro ya 7, ku na ni mañolo a makani a a zwa mwa pene ya hae, a bonisa maikuto a hae hamulaho a ku tula milelo ya hae ya kwa makalelo, ili ku ikabela musebezi wa hae o munyinyani mi o ikokobezi. A bulela kuli:

GSAM 315.3“Ni sepa kuli ni tuhezi kaufela ku latelela Ngunyana kai ni kai ko a ni isa. Lifasi li lahlile kaufela litoko za lona. Litwelo za ka, thabo ya ka, ni lilato la ka, cwale li mwa litaba za kwa litalo ni za kwa Mulimu. Ni sa lakazi sibaka se siñwi ha se ku itula fa maoto a Jesu, ni ku ituta ku yena—ni sa lakazi musebezi o mongwi ha se ku ba mwa musebezi wa Tat'a ka wa kwa litalo—ni sa lakazi thabo yeñwi ha se ku ba ni kozo ya Mulimu ye fita ku ziba kaufela.”

GSAM 315.4Thuso ya Miss Annie mwa ofisi, wa ku bala mañolo a a se a lukisizwe, ni zeñwi, ne i fitile ka nako ya yona. Ka lilemo ze tharo a sebeza ka ku sepahala ni ku atisa, a amuhela feela lico ni liapalo. Kwa mafelelezo a nako ye, butuku bwa sifuba ne bu se bu mu sweli, bu mu isa kwa lifu. Nakwela bulwele bo bu teelele ni bo bu bulaya bo ne bu mu utwisa, a kwala lipina ze nde; ye ne i le ye tabisa ku fita kaufela ne i bita Ndu ya Cwale ni Ndu ya Kwa Litalo, mi manzwi a makalelo a yona, ye ne i kwalilwe lizazi le li tangile lifu la hae, July 26, 1855, ne i bonisa hande hahulu bunde bwa bunolo ni bwa ku ikokobeza bo ne bu ekezekile mwa semelo sa hae, kuli ha lu kona ku hana ku i fa kaufela:

GSAM 316.1“Ne ni itumela ku Mulimu wa ka, kuli, nakwela ni sa li kwa hasi, musebezi wo wa thabo ne u filwe nna; mi nakwela lipina za ka li fela ku zwa, ni kubama ni ku talima kwa lihalimu.
GSAM 316.2“Ku si na mutu ya ka hlasela musebezi wo o munyinyani, ku bonisa liphoso za ona; wa mela mwa sikwahelo sa Sisimba, mi wa hula mwatas'a puka ya maswabi.”

GSAM 316Ku Iketela Ndu mwa Mataata

GSAM 316.3Mwa April, 1852, Mukulu White a zwa Saratoga Springs a ya Rochester, New York. Ki mwa mulenele wo, fa 124 Mt. Hope Avenue, mo ba ne ba iketela ndu la pili ka libyana za mwa ndu ze ne rekilwe, mi isi ze ne kalimilwe. Kono litaba za bona za ku atisa musebezi wa ku hatisa, ili kuli pepa i hatiswe ka nako ni kuli niti i aname, ne li ba susumelelize ku ikona zeñata za ze tabisanga bupilo bwa mazazi kaufela.

GSAM 316.4Mukwa wo ba ne ba kalisa ku iketela ndu ka nako yeo, mu ka u bala mwa lengolo la kunutu le ne li kwalilwe ki Mrs. White kwa ndu ya ba kwa S. Howland, April 16, 1852:—

GSAM 316.5“Lu sa li ku itukiseza mwa Rochester. Lu hire ndu ya kale ka $175 ka lembe. Lu na ni muchini wa ku hatisa mwa ndu. Ha ku si ka kuba ka taba ye, lu ne lu swanela ku lifa $50 ka lembe ka ndu ya ofisi. Mu ne mu ka sheka, ha mu ne mu ka talima mwa ndu ye ni ku bona libyana za mwa ndu ya luna. Lu rekile mabedi a mabeli a kale ka lisente ze 25 ka lengwi. Monna wa ka a ni tiseza litulo ze 6 za kale, ku si na ze peli ze swana, mi a lifa dolara ye ñwi; mi kapili a ni fa litulo ze ñwi ze 4 za kale, li si na ku itula, ka lisente ze 62 ka kaufela. Lipulumo za tsona ne li tiile, mi ni li itulisa ka lisila le li tiile. Botoro i tula hahulu kuli ha lu i reki, mi hape ha lu kona ku reka litapile. Lu sebelisa soso ya mihandule mwa sibaka sa botoro, ni litanipi mwa sibaka sa litapile. Lico za luna za pili ne li jelwa fa boto ya mulilo, ye ne i beilwe fa mapipa a mabeli a si na folouru. Lu ikeme ku utwa bubotana ha musebezi wa Mulimu u ka zwelapili. Lu lumela kuli lizoho la Mulena li ne li li mwa ku tla kwa luna fa sibaka se. Ku na ni sibaka se se tuna sa musebezi, mi ba musebezi ba banyinyani. Sabata ya mafelelezo kopano ya luna ne i li ye nde. Mulena a lu tiisa ka ku ba teng kwa hae.”

GSAM 317Bungile bwa Ba ba Lumela

GSAM 317.1Mwa nomoro ya pili ya Tundululo, ye ne i hatisizwe mwa Rochester, May 6, 1852, ha bulelwa ka ku tuka kwa Saratoga ku ya Rochester, Mukulu White a bulela kuli:

GSAM 317.2“Mizwale ba lukisize mali a ku tiisa pepa ku fita mo ne lu ne lu itepile. Mi niha mali a luna a ku tuka kwa Saratoga Springs ni ku qala pepa mwa mulenele wo a ne a le maata, kono ha lu na mulatu.”

GSAM 317Litabelo za Ba ba Sebeza

GSAM 317.3Mwa lengolo la musebezi mwa Nomoro ya 12, October 14, lu bala kuli:

GSAM 317.3“Ofisi ha i na mulatu, kono ki ka taba ye: Mizwale Belden ni Stowell, ba ba sebezile mwa ofisi mwa likweli ze 6 za kwamulaho, ba amuhele feela mali a manyinyani a a fita lico za bona. Bañwi ba ba sebelize mwa musebezi o'o ba amuhezi ze si ka fita ze ne ba amuhezi bona. Ki taba ye ka tabisa balikani kaufela ba Niti ya Cwale ku thusa ka mali a a tokwahala, ili kuli ba ba sebezile ka ku tapa, hahulu nakwela ha lu ne lu si yo, mwa bulwele, mwa ku hatisa Tundululo ni Mulibeleli, ba fumane ku tiiswa hande.”

GSAM 317Ba ba Ekezeka mwa Rochester, New York

GSAM 317.4Mwa litabula la 1852, nakwela musebezi wa ku hatisa u se u qalile hande mwa Rochester, Mukulu White ni mosali wa hae ba zwala leeto la likweli ze tharo, ka lipere ni koloi, ku ya kwa upa ku fita kwa Bangor, Maine, ba eza likopano ni ku etela ba ba silelezi ba Sabata ba ba aname fa nzila. Pele ba boela, ku zwa ka September 26, Mukulu J. N. Andrews a ne a fa lituto ze latelelana fa 124 Mt. Hope Avenue. Ka nako ye, Ma-Adventista ba lizazi la pili la viki ba 8 ba amuhela niti ya cwale, mi mu kwali wa taba ye ne li munwi wa bona.

GSAM 318Oswald Stowell A Foliswa

GSAM 318.1Manzibwana a lizazi le li tangile Sabata mwa October, Mukulu White ni mosali wa hae ba fihla kwa ndu ku zwa leetong la bona la kwa upa. Lizazi le li latelela (Sabata) lu ba boni la pili mwa kopano ya Sabata. Ka nako ya kopano ye, Oswald Stowell, muhatisi wa pepa, ne a lwala hahulu ka bulwele bwa kwa mafuba, mi dokota wa hae a ne a se a mu tuhezi kuli u ka shwa. Dokota a bulela kuli ne a “si na sa kona ku mu ezeza.” Nakwela ku na ni musebezi wa kopano, Oswald ne a li mwa kamelo yeñwi, a utwa mautu a tuna mwa mubili. Kwa mafelelezo a kopano a romela lushango lwa kuli ba mu rapelele. Ni bañwi ni ne ni memilwe ku kena mwa nako ya tapelo. Lu kubama bukaufi ni mumbeta wa hae, mi nakwela ku rapelwa, Mukulu White a mu toza mafula “mwa libizo la Mulena.” Ku ne ku bonahala ku ba teng kwa Moya wa Mulimu, mi a foliswa ka nako yeo. Ha lu zwa mwa tapelo, ne a inzi fa mumbeta, a lopa-lopa mahlakore a hae, a ne a mu utwisa mautu, mi a bulela kuli, “Ni folile kaufela. Ni ka kona ku sebeza muchini wa ku hatisa ka lizoho hosasa.” Hamulaho a mazazi a mabeli a sebeza ka wona luli.

GSAM 318Pono ya Mrs. White Fa Kopano ya Rochester

GSAM 318.2Mbuyoti ye swana ye ne i folisize Muzwale Stowell ya wela fa Mrs. White ka ku atisa hahulu, mi nakwela Mukulu White a fetukela ku mu talima, a bulela kuli, “Ellen o mwa pono; ha heme nakwela a li mwa maemo a. Ha ku na munwi wa mina ya lakaza ku itekela kuli taba ye ki ya niti, mu na ni tukuluho ya ku mu tatuba.” A li mwa pono yeo nako ya hora ye lengwi ni metsotso ye 20. Nakwela a li mwa maemo a, a ne a bulela mañolo, ni ka nako yeñwi lipulelo ze utwahala hande; kono ka ku mu tatuba ka ku tiya, ne ku si na muhemo o ne u bonwa mwa mubili wa hae.

GSAM 319Pono ya Mukwa wa Munwi wa ba ba Si Yo

GSAM 319.1Ha Mrs. White a zwa mwa pono ye, a fa bopaki bwa ze a boni. Pele Mukulu White ni musali wa hae ba kuta ku zwa mwa leeto la bona la kwa upa, munwi wa luna a ne a tuki mwa mulenele, a li mwa leeto la musebezi mwa naha ya Michigan. Ka taba ye, ne a si yo mwa kopano ye, mi ne a si ka a bona Mukulu White kapa mosali wa hae kale. Ha a bulela ka pono ya hae, Mrs. White a lu bulela, mwa litaba zeñwi, ze a boni ka monna yo, nakwela a li mwa leeto kwahule ni ndu, a ne a bulela hahulu ka taelo ya Mulimu ni Sabata, kono ka nako ye swana a ne a roba linwi lwa litaelo. A bulela kuli ki mutu ya ne a si ka a kopana ni yena, kono a lumela kuli ka nako yeñwi a ka mu bona, kakuli taba ya hae ne i patululizwe kwa yena. Kono ha ku na munwi wa luna ya ne a nahani kuli ki munwi wa luna ya lu ne lu ziba.

GSAM 319.2Hamulaho a lisunda ze ka ba 6 ku zwa nakwela ku bonwa pono ye, Muzwale yo ne a bulelizwe a boela ku zwa Michigan. Mrs. White ha a talima feela libonelo la hae, a bulela kwa munwi wa ba Mme, kuli, “Yo ki monna yo ni boni mwa pono, yo ni ne ni ku bulezi.” Pono ye ne i bulelwa Muzwale yo, fa pono ya mosali wa hae ni batu ba bañwi, Mrs. White a mu bulela kuli, “Ka mo Nathani a ne a bulelezi Davida, ‘Wena ki monna yo.’” Mi yena a eza fela mo Paulo a ne a bulelezi kuli batu ba bañwi ba ne ba ka eza nakwela ba kalimelwa ka mabaka a libe za bona ka mpo wa bupolofita: “Kono ha batu kaufela ba ne ba ka bulela bupolofita, mi ha ku ka kena munwi ya sa lumeli, kapa ya sa ituti, u kalimelwa ki batu kaufela, u ahlulwa ki batu kaufela; mi kwa cwalo liphiri za pilu ya hae li bonisizwe; mi ha a wela fa sifateho sa hae, u ka lapela Mulimu, a bulela kuli Mulimu u mwa mina ka niti.”3 Ha a utwa ku bulelelwa kwa liphoso za hae ki Mrs. White, Muzwale yo a wela fa mangole fa maoto a mosali wa hae, mi ka miyoko a mu bulelela, ni ba ba ne ba li fao ba banyinyani, kuli, “Mulimu u mwa mina ka niti,” mi kwa mafelelezo a ipolela ka kutala za muzamao wa hae mwa Michigan, wa ku roba taelo ya 7, mo ne ku patululizwe nakwela i ne i ezahala, kwa limaili ze fita 500 ku zwa fao.

GSAM 320.1Kacwalo, lisunda ze sikai ze ne li feti li lu file tiiso ye tuna ya bopaki bo. Ha se kuli lu ne lu susumelizwe ku bulela fela kuli bo bu ezizwe ki maata a kwa ntle a mutu, kono kuli bo ne bu zwa kwa simbule se ne si kalimela batu ka libe za bona ka manzwi a utwahala hande.

GSAM 320Uriah Smith A Kena Mwa Ofisi ya Tundululo

GSAM 320.2Ki nakwela ku ne ku hatiswa Buka ya 3 ya Tundululo mo Uriah Smith a zangelela ku sileleza Sabata, mi a kena mwa ofisi ya Tundululo, mo a ne a li mu kwali ni mu lukisi ka lilemo ze telele hahulu. Musebezi wa hae wa pili o ne u hatisizwe mwa pepa ne li pina ye ne bita, “Lizwi la Temuso la Nako ni Bupolofita,” ye ne bonahalile March 17, 1853.

GSAM 320.3Mukulu Smith a utwa lushango lwa mungelo wa bulalu la pili mwa kopano ye ne ezizwe mwa Washington, N.H., Sept. 10 ku isa ku 12, 1852. Ha a boela kwa ndu mwa West Wilton, a ituta ka tokomelo ze a utwile, mi a zangelela ku sileleza lizazi la 7 mwa Sabata ya pili ya December, 1852. A kena mwa ofisi ya Tundululo mwa Rochester, New York, May 3, 1853, mo yena ni kaizeli wa hae Annie ba ne ba sebeza ku fumana lico ni liapalo za bona, mwa sibaka sa ku ruta mwa sikolo ka $1,000 ka lembe ni lico za bona. Ki cwalo, ka mukwa wo, litabelo zeñwi ze ne li ezizwe ku thea musebezi wa lushango lwa mungelo wa bulalu mwa mazazi a lona a makalelo.

GSAM 320Mukutazi ya Beilwe

GSAM 320.4Haufi ni lembe la 1863, Mukulu Smith a zangelela ku sebelisa mpo wa hae mwa ku bulela fa batu. Mwa 1866 a beilwe ku ba mukutazi wa evangeli, mi ku zwa fo a sebeza hahulu mwa likopano za mwa masimu ni mwa likopano za mwa linaha ze fapafapana ku zwa Atlantic ku isa Pacific, ni musebezi wa ku lisa Kereke ya Battle Creek, ye ne i li Kereke ya hae ya kwa ndu. Kwa ku bulwa kwa Koleji ya Battle Creek, a ruta hanyinyani kapa hahulu mwa kalulo ya Buka ya Mulimu ya sikolo seo. Ka taba ya Tundululo ni Mulibeleli, a sila Liwate la Atlantic mwa 1894, a etela linaha ze fapafapana za kwa Yuropa. Ha a li mwa Syria, a kamata bulwele bwa mufufutso, mi ka litaba za bona ha a ka a foliswa kaufela.

GSAM 321Lilemo ze 50 za Musebezi o Si na Ku Katala

GSAM 321.1Kuzwa ka 1853 ku isa ka 1903, lilemo ze 50, halofo ya lilemo ze 100, Mukulu Smith ne a na ni ku yambeka kwa hae ko ne ku zwelapili ibat'o ba ka nako kaufela kwa musebezi wa ku lukisa Tundululo ya Ku Taha ni Mulibeleli wa Sabata; mi kwa kalulo ye tuna ya nako yeo a ne a laola musebezi kaufela wa ku lukisa pepa. Ni lizazi la lifu la hae, nakwela a wela hasi ka ku lozwa ki bulwele bwa kubo, ne a li mwa nzila ya ku ya ofising ka taba ye ne a lukisize ku hatiswa. Hape a ekeza libuka ze butokwa ze ñata kwa mañolo a Kereke. Mwa musebezi ye a kwali ku na ni Maikuto fa Danieli ni Sinulo, Semelo ni Mafelelezo a Mutu, buka ye ekezehile fa Sibaka se si kenile ni Mazazi a 2300, Taba ye Tuna ya Linaha, Bupangalali bwa Moya wa Cwale. Buka ya pili mwa libuka ze ne i kwalilwe hahulu mwahali a hora ya 9 ya busihu ni hora ya 12 ya busihu, ha musebezi wa lizazi wa ku lukisa ni wa ofisi u se u felile.

GSAM 321Lifu la Mukulu Smith

GSAM 321.2Bupilo bwa hae ne bu li bwa musebezi wa butokwa mi bwa sebelwa hande. U pumuzi kwa misebezi ya hae, ka ku robala mwa Jesu March 6, 1903. Kono ku yena ku kona ku buliwa ka niti kuli, “Misebezi ya hae i mu latelela,” mi niha a shwile, u sa bulela.

Notes

  1. Lisalimo 50:5, 6. ↩
  2. Likepe 240. ↩
  3. 1 Bakorinta 14:24, 25. ↩

Note

Back