Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
18 / 31

Sula 15 — Ler Momedore gi Honni Madongo Moloyo

John Norton Loughborough

GSAM 235.1“Paruru ndalo machon, ma bang’ ka ne useyudo ler, ne uchako siro lweny maduong’ mar chandruok; kinde moko ne ubet gima ji duto neno nikech yany kod chandruok mane otimnu, to kinde moko bende ne uriworu gi joma ne otimgi kamano.”1

GSAM 235.2Kinde moa e kuyo mar 1844 nyaka ler malong’o kuom kar dolo maler gi Wach mar Malaika Mar Adek ne ofwenyore, ne en kinde mar temruok matek ahinya. Adventists mane pod osiko kawacho ni ne gin e adiera kuom Riwruok mar Biro mosekadho, adier ne gin “gima ji duto neno” e nyim joma ne paro ni wachno ne otur chuth; kendo nikech mano ne oyanygi ahinya. Ne ginyalo siro mano gi mor ka gimako Ruoth gi yie, kendo ka Roho Malere ni kodgi.

GSAM 235Weche Ariyo Mopogore Mag Monj

GSAM 235.3Satan ne nigi yor tem ariyo mane otimo kuom jo-Adventist. Mokwongo ne en miyo joma ne ochung’ motegno e yie ni kinde mane koro wach onyiso osechopo e giko, oyie ni Biro mar Ariyo mar Kristo ne en biro mar chuny, kendo ni e yo moro nobiro e giko ndalo 2300. Mar ariyo ne en ywayo joma chunygi ne oyugore kuom gima noseko timore kodgi, mondo giwere gi mano duto. Omiyo ka adiera kuom kar dolo maler gi Wach mar Malaika Mar Adek ne medore fwenyore mos mos e Ndiko Maler, weche mar Roho mar Nyasaye, motimo gi mich mar koro wach, ne jiwo Riwruok mar Biro mosekadho, ka iluonge ni “ler marieny” ma Nyasaye noketo e chakruok yo, mondo orieny e yo duto nyaka dala maduong’. Wechego bende ne nyiso ranyisi moa e Ndiko Maler ni Biro mar Ariyo mar Kristo nobed biro madier, ma en owuon nobie, omiyo ne ok onyal bedo gima notimore e giko “ndalogo.”

GSAM 236Fwenyruok Mag Hono

GSAM 236.1Ka Ruoth owuoyo gi joge kuom neno mag janabi e ndalo mogikgi, donge wanyalo geno ni e fwenyruokno owuon ranyisi malong’o mag Nyasaye nobedie? Ranyisigi onen e neno mag janabi mag Mama E. G. White. Kit ma neno mag janabigo timore, kaka onyis e Sula 13, en hono adier; to nitie weche mang’eny mag hono moriwore gi neno mage mokwongo, ma ununo ka umedo somo bugni. Bende ne wanyalo geno ni obedi mopogore gi mano, ka en mich ma Nyasaye nochano mondo omak par ji, kendo otelnegi mondo giwach ka Musa ni, “Abiro loko yo mondo adhi ane gima duong’ mar hononi”? Wacho manie nyako madhier, matuo, maonge teko, mane nenore ka ng’ama chiegni gi liel, ni Ruoth osemiyo neno mar janabi, ne ok nyal romo timo mano. Fwenyruok mag hono moriwore gi neno mag janabigo ne miyo ji dwaro ng’eyogi, kendo nyakono noluongi mondo owuoth oa kamoro ka odhi kamoro, mondo onyis ji gima Ruoth nochike mondo ofwenyne jomoko.

GSAM 236Ranyisi Mag Hono e Neno mar Janabi Mar Adek

GSAM 236.2Abiro wacho ka weche moko madier kuom neno mare mar janabi mar adek, mane omiyi e od wuon, ma osewachie e Sula 13, karatas 212, kaka wuon gi min Mama White, gi nyamin mare, Mama Sarah Belden, kod jomoko nonyisa.

GSAM 236.3E ot ma neno mar janabino notimoroe, ne nitie Muma Maler maduong’ ahinya mar jo-ot, moket e mesa man-gi sanduge. Ne en achiel kuom buge mane Joseph Teale ogoyo e Boston e higa 1822. Bor bukno en inchi apar gi aboro, lachne en inchi apar gachiel, thuthne en inchi ang’wen, to pekne oloyo ratil apar gi aboro matin. Ka ne en e neno mar janabi, noa malo mokawo Muma Maler mapekno e bade ma koracham, ka bukno oyawore, moriyo bade tir e nyime e tung’ tir gi ringre. Bang’e, kuom kinde moloyo nus saa, notiyo gi luete ma korachwich mondo olok karatasi e kuonde mopogore opogore, kendo onyiso ndiko mopogore opogore mag Ndiko Maler, mane owacho ka wenge ng’iyo malo, e yo mopogore gi kama buk nitie. Nyamin mare Sarah, mane bang’e obedo chi Stephen Belden, kata kinde moko ng’ato machielo mane nitie kanyo, ne ng’iyo ndiko ka ndiko mane lich lwete onyiso, kendo ne neno malong’o ni e kinde duto ne owacho ndiko ma lich lwete nitie. Mama Harmon nowacho ni nyare Ellen, e chalne mar pile, “ne ok nyal ting’o Muma Maler mapekno e mesa man-gi sanduge nikech ne onge teko; to e neno mar janabi ne oting’e mayot, ka gima ne en mana Muma Manyien matin ma inyalo keto e mfuko.”

GSAM 237.1Adier, ma ne en hono! Nyako manyap, mane pekne en mana ratil piero abiriyo, ne oting’o Muma Maler mapek kuom kinde moloyo nus saa, e yo ma dichwo maratego ne ok nyal ting’ego kuom dakika ariyo. Bende ne oloko karatasi ka onyiso ndiko mag Ndiko Maler, mane e kinde duto nenore ni en mana ndiko mane owacho, ka wenge ng’iyo malo e yo mopogore gi kama buk nitie. Mogik, dwol ne wuok kuom ng’ama fuoke mag yweyo ne ok yiengre kendo ma yamo ne ok donj kata wuok e ringre, to ne owacho ndiko ma onyisno malong’o. Adier, ok nyal wach ni mano ne otimore gi teko mar dhano, kata ni ne en gima tuo okelo. Joma nonene nokawo ni en fwenyruok malong’o ahinya mar Roho mar Jal mane owuoyo e bungu mawang’. Fwenyruok machal kamagi e neno mar janabi mar adek mar Nyar Harmon, e kuonde mane ong’ere, nokelo ranyisi mamako chuny ni teko moloyo mar dhano ne ni e neno mag janabigo.

GSAM 237Neno mar Janabi e Topsham

GSAM 237.2Machiegni ahinya bang’ timruokno, oganda mar Adventists e Topsham, kama ni gi mael piero adek e tung’ man e kind nyandwat gi ugwe oa Portland, Maine, nowinjo kaka Ruoth ne tiyo gi Nyar Ellen G. Harmon, kendo noluonge e kamano. Noyie kuom luongno, kendo kamano nodhi e Topsham e wuodhe mokwongo. Chokruoge mag Adventist e kindeno ne timore e od Jaduong’ Curtiss. Mama Frances Lunt, mane chon iluongo ni Nyar Frances Howland, moa Oakland, Cal., nomiya wach ma oluwo ka, mondiki e tarik 19 mar dwe mokwongo, 1890:—

GSAM 238.1“An, kaachiel gi jo-od wuora, ne wadhi e chokruoge mag nyaminwa Harmon e Topsham e higa 1845, kendo e kinde chokruogego noyudo neno mar janabi. Mano ne en kinde mokwongo mane wanene e neno mar janabi. Owadwa Curtiss ne nigi achiel kuom buge mag Muma Maler mag kit machon [Muma Maler mar jo-ot ma Teale nogoyo, ma pekne en ratil apar gi aboro]. Nyaminwa Harmon nokawo Muma Maler maduong’no e mesa man-gi sanduge ka ne en e neno mar janabi, kendo nonyiso ndiko mag Ndiko Maler ka oloko karatasi achiel bang’ machielo, ka wenge ng’iyo malo, mobaro gi bukno. Ndiko mane owacho ne gin weche mag puonj, jiwo chuny, kata siem. Gima machielo mopogore ne en kit mane omako bukno e kindeno. Nomake e lwete moyawore ka bukno obet e digri piero ang’wen gi abich, kendo onge ng’ato machielo mane nyalo mako buk moro amora e yo machal kamano ma ok okier gikanyono e lwete. To nyaminwa Harmon nomako Muma Malerno e yono kuom dakika moko, motegno ka gima ne omok e lwete, ka e kindeno ne owuotho e ot moa kuom ng’ato achiel odhi kuom machielo.”

GSAM 238Wach mar Neno mar Mama Truesdail

GSAM 238.2Wach machielo kuom neno mar janabi achielno oa kuom Mama M. C. Truesdail mar Trenton, Mo., mondiki e tarik 27 mar dwe mokwongo, 1891. Owacho kama:—

GSAM 238.3“Ne an gi higni apar gabich e higa 1845, kendo ne an kanyo e kinde wuoth mokwongo mar nyaminwa Harmon e Topsham, kane oyudo neno mar janabi e od owadwa Curtiss. E kindeno nokawo Muma Maler maduong’ mar jo-ot moting’e malo e yo ma onge ng’ato machielo mane nyalo mako buk e lwete kamano ma ok okier gikanyono.

GSAM 238.4“Nyaminwa Harmon nobedo e neno mar janabi kuom kinde moloyo seche ariyo. Ne en fwenyruok mar teko mar Nyasaye mahono moloyo duto masebedo aneno, kendo asenene e neno mar janabi kinde moloyo apar gariyo. Magi pile ne gin kinde mag luor maduong’ gi nonruok mar chuny, to mani noloyogi duto. E! Ne watetni kaka nadien ka Ruoth mar duong’ manie polo ne puonjowa kuom jatichne manyap; ka nyakono ne somonwa ndiko ma hoyowa kendo mowinjore ahinya gi chandruokwa, kaka Jo-Hibrania 2:2, 3; Jakobo 5:7, 8; Jo-Hibrania 10:35, 39; 1 Petro 1:7; Luka 12:32-37, kod mamoko mang’eny. Ne oting’o Muma Maler maduong’ mar jo-ot malo ahinya, ma ne ochuna mondo achung’ e kom mondo asom kama ne onyiso. Ok apar ni nyaminwa Harmon ne oloya gi inchi moloyo ariyo e bor.”

GSAM 239.1Fwenyruok machal kamagi nomiyo joma chunygi ler oyie ni teko moro moloyo mar dhano ne telo ni jatich manyap, ma obolore, kendo luonge noa e kuonde mopogore opogore mag New England mondo obi ochiw wachne mar siem.

GSAM 239Tiyo gi Lweti En Richo

GSAM 239.2Machiegni bang’ mano, Nyar Harmon nopwony e neno mar janabi mondo odhi Paris, Maine, kama ne nitie joma ne yie ni tiyo gi lweti en richo. Jatelo Stephens, moa Woodstock, Maine, ne en jatelo kuom puonj marachni, kendo ne nigi teko maduong’ kuom paro jomoko. Chon ne en jaland wach mar kanisa mar Methodist, kendo ne ji kawo ni en ja-Kristo mobolore kendo mar ja-adiera. Ne oseyudo genruok mar ji mang’eny nikech kinda mare kuom adiera gi ngimane mane nenore maler, mane omiyo jomoko oyie ni Nyasaye ne telo ne e yo mopogore. Ruoth nomiyo Nyar Harmon wach mar siem mondo ochiwne. Nowacho ni ne ok oluwo wach Nyasaye, ka owe tiyo, ka ochuno jomoko mondo gilu puonj mage maricho, kendo ka okwere joma ok oyie kodgi. Nokwedo ranyisi duto mane Ruoth ochiwo mondo oyie ni puonje ne en marach, kendo nodagi hulo kethone. Noluwo gima ne winjo e chunye, kendo nodhi wuodhe ma omiye ol, kowuotho gi tiende e kuonde mabor ahinya, kama ne oyudo mana yany, to ne okawo ni e magi duto ne osiro chandruok nikech Kristo. Noweyo paro maber gi ng’ado wach gi rieko.

GSAM 239.3Kuom wach mar siem mar Nyar Harmon gi gik mane otimore bang’e, abiro kawo weche moa e baruwa mane ayudo moa kuom Mama M. C. Truesdail, mane e kindeno odak Paris, Maine. Bang’ wacho weche moko ma oriwore gi mago man malo, owacho kama:—

GSAM 240.1“Ji duto nohulo kethogi makmana jatendgi, Jesse Stephens. Nyaminwa Harmon nosieme ni ka ok obolore gi hulo kethone, to ndalono machiegni ne ogiko wuodhe. Ji duto nowinjo ni mano ne en koro wach ni e yo moro ne onegre owuon.”

GSAM 240.2Magi e gik mane otimorene bang’e:—

GSAM 240.3“Bang’ ka ogandane matin noweye, nodoko gi kuyo maduong’ e chunye, kendo machiegni bang’ mano rieko nowuok e wiye, kendo nodagi chamo gimoro amora ma joricho otedo. Ne pok owinjo ni asechako aduogo moa Massachusetts kane atere chiemb odiechieng’. Kaka noriyo lwete mathin ma choke nonen ka okalo e thuolo matin mar dirisa, nopenjo ni, ‘Nyaminwa Marion, Nyasaye e ma oori gi mani?’ Ka noneno ni ne ok aduoko gi chuny motegno, nodagi bile. Chalne mokuyo, ka olore e ot matin e dala owadgi, ma ne ok en jayeyie, nomiyo aparo wach mar siem mane oorne gi ng’wono ma oa e polo, to mane odagi winjo gi wich matek. Nokawe otere e jo-ode bang’ ndalo ariyo koa e lim makuyono. Kanyo machiegni nonegre owuon, koloso tol gi lewni mag kitandane.”2

GSAM 240Koro Wach Mochopo Kare

GSAM 240.4E kinde liet mar higa 1845, nikech luong mar Otis Nichols, Nyar Harmon nodhi limo Massachusetts, kachiel gi nyamin mare Sarah. Ne gidak gi jo-od Jaduong’ Nichols. En gi chiege ne wuotho gi garigi mar farese, moterogi e kuonde mopogore opogore mondo gitim chokruoge, kama Nyar Harmon ne chiwoe weche mage mag siem. Kamano nonyalo limo Boston, Roxbury, gi Carver. E kinde limgi mar ariyo e Boston, Mass., gima mako chuny ahinya notimore.

GSAM 240.5E Boston gi kuonde machiegni kode, ne nitie oganda mar joma nigi kinda maonge paro maber kuom din, mane bende yie ni tiyo en richo. Wachgi maduong’ ne en ni, “Usuru gik ma un-go, kendo uchiw mich ne jochan.” Ne giwacho ni gin e Jubili, ni lowo onego yue, kendo ni onego kony jochan ka ok giti. Sargent, Robbins, gi jomoko ne gin jotelo. Negikwedo neno mag janabi kawacho ni gin mag jachien, nikech puonjgi maricho nosefweny. Ne gichando joma ne ok oyie kodgi.

GSAM 241.1Ka Nyar Harmon gi nyamin mare ne limo e od Jaduong’ Nichols, Sargent gi Robbins noa Boston mondo gikwaye kony moro, kendo negiwacho ni gisebiro lime gi nindoe otieno. Jaduong’ Nichols noduoko ni omor ni gisebiro, nikech nyiri ma Sarah gi Ellen Harmon ne ni e ot, kendo ne odwaro ni ging’ere kodgi. Negiloko parogi gikanyono, kendo ne ok nyal hoyogi mondo gidonj e ot. Jaduong’ Nichols nopenjo ka Ellen nyalo nyiso wachne e Boston, kendo ka ginyalo winjo, eka ging’ad wach bang’e. Negiwacho ni, “Ee, biuru Boston e Sabato mabiro [ne ginyiso Jumapil, nikech ne pok giyudo puonj mar Sabato]; wadwaro yudo thuolo mar winje.”

GSAM 241.2Jaduong’ Nichols nonyisa mani e ode e Dorchester e higa 1858. Nowacho ni ne oseiko gik moko duto mondo odhi Boston gokinyi mar Sabato gi garine mar farese, mondo oter Nyar Harmon e chokruok mane oyierono. E odhiambo mar kindeno, e sa lemo mar jo-ot, nodonjo e neno mar janabi. Bang’ wuok e neno mar janabino, nowacho ni, “Owadwa Nichols, ok abiro dhi Boston kiny; Ruoth osenyisa ni onego adhi Randolph. En gi tich ma onego atim kuno.” Jaduong’ Nichols ne okawo singruok mare gi duong’. Ne osesingore mondo otere Boston kinyne, omiyo nopenjo ka chunye ni gi chandruok ni, “Abiro timo nang’o gi wach mane asingone Sargent gi Robbins?” Nyar Harmon nowacho ni, “Kik ipar kuom mano; Ruoth osechika mondo adhi e yo machielo.” Jaduong’ Nichols nowacho ni, “To, ok awinjo tiend mano.” Nyar Harmon nowacho ni, “Ruoth nonyisa ni wabiro winjo tiende ka wachopo kuno.” Jaduong’ Nichols nowacho ni, “To, onge yo ma inyalo chopoe kuno makmana ka wadhi wateri, to ok ang’eyo kaka abiro nyiso owetewa man Boston tiend wachni.”

GSAM 241.2Jaduong’ Nichols nomedo nyisa ni “nyaminwa Harmon noneno wuondruokgi e neno mar janabi: ni onge chokruok mane nobed Boston e Sabato, ni Sargent, Robbins, gi jomoko mane kedo kod neno mag janabi ne nochokre gi oganda maduong’ e Randolph, ma ni gi mael apar gadek koa Boston, e Sabato. Kendo ni ne onego warom gi jomakwero e Randolph, e chokruokgi mar Sabato, kendo kuno ne nomiye wach ma ochiwnegi, ma nomi joma ja-adiera, ma chunygi onge kwero, oyie ka neno mage mag janabi oa kuom Ruoth kata kuom Satan.” Kar dhi Boston eka bang’e gidhi Randolph, mane nomi wuothgi bedo mael piero ariyo gariyo, negidhi tir Randolph, mochopo kanyo machiegni gi sa chokruok. Kanyo negiyudo mana joma nosewinjore gi romo kodgi Boston. Eka Jaduong’ Nichols nowacho ni, “Koro awinjo tiende.”

GSAM 242.1Tem mar Sargent gi Robbins mondo giring winjo wach mar siem mar Nyar Harmon, gi kit mane otelne mondo orom kodgi, ne nigi teko maduong’ kuom paro jomoko mane nikanyo. Kuom chokruokno owuon, abiro kawo weche mar sigana kaka Jaduong’ Nichols nowacho:—

GSAM 242Ranyisi Mahono

GSAM 242.2“Nyaminwa Ellen ne oter e neno mar janabi, ka ranyisi ma ok nyal timore pile nena kuome. Ne odhi nyime ka wuoyo e neno mar janabi gi dwol maler, ma ji duto mane nitie ne winjo maber, nyaka kar podho chieng’. Sargent, Robbins, gi French ne mirima omako ahinya, kendo chunygi ne thagore ka giwinjo nyaminwa Ellen wuoyo e neno mar janabi, mane giwacho ni ne oa kuom jachien; ne gitiyo gi teko duto mane gin-go, mar miyo ji yie kod mar ringruok, mondo giketh gik mane neno mar janabino miyo ji yudo. Ne giwer kaachiel gi dwol maduong’ ahinya, bang’e ne gipogore ka moko wuoyo kendo moko somo Muma gi dwol maduong’, mondo kik ji winj Ellen. Ne gitimo kamano nyaka tekogi orumo, kendo lwetgi ne tetni ma ne ok ginyal somo Muma. To e dier koko gi dwondno duto, ji duto mane nitie ne pod winjo maber dwond Ellen maler kendo makek, ka nowuoyo e neno mar janabi. Kwedo mag jogi ne odhi nyime nyaka kar mane ok ginyal wuoyo gi wer kendo, kata obedo ni moko kuom osiepegi giwegi ne jukogi kendo kwayogi mondo giwe. To Robbins nowacho niya, ‘Ukuloru ne nyasaye manono: ulamo nyaroya molos gi dhahabu.’

GSAM 243.1“Jaduong’ Thayer, wuon otno, ne pok oyie chuth ni neno mar janabi mare ne oa kuom jachien, kaka Robbins ne wacho. Ne odwaro mondo oteme e yo moro. Ne owinjo ni neno mar janabi moa kuom teko mar Satan inyalo chung’o gi yawo Muma kendo kete kuom ng’at manie neno mar janabi. Omiyo nopenjo Sargent ka onyalo teme e yo machal kamano, to en notamore. Eka Jaduong’ Thayer nokawo Muma mar ot maduong’ kendo mapech, mar karatasi mopog e ang’wen, mane ni ewi mesa kendo mane ok osom pile. Noyawoe kendo okete koyawore ewi kor Ellen, kane en e neno mar janabi, ka ogonarore chien e kor ot, e gul mar ot. Gisano mana ka noket Muma kuome, nochung’ gi tiendene, owuotho nyaka e dier ot, ka oting’o Muma moyawore gi lwet achiel. Noting’e malo kaka ne onyalo, kendo ka wang’e nono malo mos, nowacho gi luor niya, ‘Wach mar neno ma Nyasaye ochiwo gi Roho mare,’ kata weche ma tiendgi chal kamano. Bang’e, ka pod oting’o Muma gi lwet achiel, kendo ka wang’e nono malo, ma ok nono Muma, nodhi nyime kuom kinde malach ka loko karatase gi lwet machielo, keto lith lwete e moko kuom weche, kendo wacho wechego kare gi dwol moluor. Ji mang’eny mane nitie ne nono weche mane lith lwete nyiso mondo ginen ka nowachogi kare, nimar wang’e ne nono malo e kindeno. Moko kuom weche mane onyiso ne gin mag bura kuom jo timo richo gi jo yanyo Nyasaye; to moko ne gin mag siem gi puonj kuom chal mane wan-go e kindeno.

GSAM 243Neno Mar Janabi Mare Mane Oter Kinde Mabor Moloyo Duto, Ma Oloyo Seche Auchiel

GSAM 243.2“Nodong’ e chalno odhiambo mangima nyaka machiegni gi podho chieng’, eka nowuok e neno mar janabi. Kane Ellen nochung’ gi tiendene e neno mar janabi, ka oting’o Muma moyawore mapech gi lwete, kendo wuotho e ot ka wacho weche mag Ndiko Maler, Sargent, Robbins, gi French ne oling’. Kuom kinde duto mane odong’ ne chandore, gin kaachiel gi ji mamoko mang’eny; to ne giloro wengegi, kendo gidichore mondo gidhi nyime, ka ok ginyis gik mane giwinjo e chunygi.”3

GSAM 244Kend mar Nyar Harmon

GSAM 244.1Tarik 30 dwe mar aboro, 1846, Nyar E. G. Harmon gi Jatelo James White ne oriw e kend, kendo negitiyo kaachiel mondo wach odhi nyime. E higa mar 1847, tichgi mathoth ne nitie mana Maine gi Massachusetts.

GSAM 244.2E Sabato mokwongo mar dwe mar ang’wen, Mikayi White ne omi neno mar janabi ma wuoro ahinya, e dala Stockbridge Howland, Topsham, kama chokruoge ne pile timoree e kindeno. Mano e neno mar janabi mowachie e Ndiko Mokwongo, ma ne onenoe kar dolo maler gi gige, kinde mar chandruok, jomalera ka ringo gia e mier, jo timo richo ka olworgi, warogi gi dwond Nyasaye, higa mar jubile, biro mar Ruoth e gari mar polo manie boche polo, kod mamoko. Ber mondo wanon matindo moko kuom gik mane otimo kane en e neno mar janabino.

GSAM 244Muma Mang’eny Mane Otigo e Neno Mar Janabi

GSAM 244.3Mikayi Frances Lunt (nyar S. Howland), e tarik 19 dwe mokwongo, 1890, nowachona niya:

GSAM 244.3“Ne nitie mesa e bath ot mane chokruoge timoree. Ewi mesano ne nitie buge mopogore opogore, kendo e diergi ne nitie Muma moko ma duong’gi mapile. Kane en e neno mar janabi, Mikayi White nochung’ gi tiendene, odhi nyaka e mesa, okawo Muma achiel ka ok omulo buk machielo, kendo oting’e koyawore malo moloyo wiye gi lwete ma koracham. Gi lith lwete ma korachwich, nonyiso wach mar Ndiko Maler mane owacho, ka ochung’ e nyim ng’at mane wachno onego ochikne. Bang’e noketo Muma moyaworeno e kor ng’at mane ochung’ e nyime ka wacho wach mar Ndiko Maler. Ka nodok e mesa, nokawo Muma machielo, kendo e yo machal kamano nowacho wach machielo mar Ndiko Maler, bang’e oketo Muma moyaworeno e kor ng’at mane owuoyo-go. Notimo gima kamano ne ji ma chiegni auchiel; bang’ mano, nobet e kom gi kit maber kendo mayom, ka e kinde duto wang’e ne nono malo, ma ok nono buk.”

GSAM 245.1Kuom mano, Mikayi Truesdail wacho niya:

GSAM 245.1“Ne anie [dwe mar ang’wen, 1847] kane nyaminwa White odhi e mesa kendo okawo Muma achiel bang’ machielo e dier buge mane nitie e mesa, ka keto Muma e kor ng’at mane en-go wach mar Ndiko Maler. Notimo mano ka wang’e nono malo nyaka e polo. E kindeno, noting’o Muma malo moloyo wiye ka nowuoyo koda; bang’e nokete e kora. Wach mane omiya ne en 2 Jo-Korintho 6:17.”4

GSAM 245.2E baruane, Mikayi Frances Lunt chiwo nying ji adek mane nitie e kindeno, kendo mane oket kuomgi Muma, ka Mikayi White wuoyo kodgi kuom wach mane ochik ne ng’ato ka ng’ato. E dier nyinggo ne nitie nying Mikayi Truesdail.

GSAM 245Tich Mokwongo Ne Nitie e Dier Joma Oyie Kuom Biro mar Ruoth

GSAM 245.3Tich mar Nyar Harmon, e bwo telo mar mich mar koro wach, chakre dwe mokwongo, 1845, nyaka kinde ma yien chako loth e 1846, ma ne chiegni dwe apar gaboro, ne nitie e dier ‘joma oyie’ ni Kristo biro machiegni, mane oseriwore-go nyime. Bang’ chopo mar ndalo 2300 (tarik 22 dwe mar apar, 1844), kapok ong’eyo gima ne okelo kuyogi gi kit gima ne otimore e kindeno, ne nitie masira mar joma oyie yudo paro mogore, kata weyo chuth gik mane giseneno gi bedoie nyime. Wach mane omiyogi ne en kama: ‘Riwruok mar Biro mane osetimore ne oa kuom Nyasaye. Makuru yie maru matek. Ruoth pod nigi tich ne joge. Somuru Muma. Nonuru wach, kendo unuyud ler.’

GSAM 245.4Puonjni winjore gi chenro mar Ruoth. Dwaro mare osebedo kinde duto ni weche mare mowal ne joge onego ogol e wach mare, e kinde mowinjore kodgi; bang’e mich mar koro wach donjo ‘mar ariyo,’ mondo omed yie mar joma oyie kendo ogergi.

GSAM 246.1Ranyisi maler mar wachni yudore e wach Kornelio, kaka ondiki e Tich Joote. Malaika mar Nyasaye nofwenyore ne en kendo omiye neno mar janabi e ode owuon. Malaikano ne ong’eyo maber adiera mag Injili, kendo ne onyalo puonje ne Kornelio, to ne oore mondo oti ne ng’at mane biro yudo warruok kaka girkeni mare, ka miyo Kornelio neno mar janabi. Nonyise malong’o ni lemo mare gi chiwruok mare Ruoth oseyie kodgi. Ne ok oyalone Injili, to nonyise mana mondo oluong Petro, mane odak ka wendo e od Simon, jalos pien, e Jopa. Petro nobiro, kendo noyalo ne Kornelio Injili mar Kristo kogolo e Ndiko Maler.

GSAM 246Kar Mich mar Koro Wach

GSAM 246.2E kae ber mondo wane chenro ma michgi luwo e dongogi, kaka Ruoth osekete e wach mare. Paulo wuoyo kuom mano e baruane ne Jo-Korintho, kama owachoe niya, ‘Nyasaye oseketo moko e kanisa, mokwongo joote, mar ariyo jonabi.’5

GSAM 246.3Ka wanono wach jaote kuom kit ma michgi tiyo kaachiel e tich Injili, waneno piyo gima omiyo oluw chenroni. Ka poro michgi, Paulo wacho niya: ‘Omiyo wuoyo gi dhok mopogore opogore en ranyisi, ma ok en ne joma oyie, to ne joma ok oyie; to koro wach ok ti ne joma ok oyie, to ne joma oyie.’6 Chenro mar Ruoth en ni weche mare mowal ne piny onego ogol e wach mare; omiyo ochuno chuny ji mondo ginon Ndiko Maler, kendo giwuog kaka joote, ka gitiyo matek gi weche mar Ruoth, kendo giyalogi ka gigologi e Muma, ma osesiko e tem mag higni mang’eny. Ka joma oyie medore, mich mar koro wach donjo ‘mar ariyo,’ kotimo pok mare ‘mondo jomalera oik maber, mondo tich mar tijruok otim, kendo mondo ringre Kristo oger.’7

Notes

  1. Jo-Hibrania 10:32, 33. ↩
  2. Oa e baruwa mar Mama M. C. Truesdail, tarik 27 mar dwe mokwongo, 1891. ↩
  3. Mich mag Roho, buk mar 2, karatasi 79 ↩
  4. Baruwa mar Mikayi M. C. Truesdail, tarik 27 dwe mokwongo, 1891. ↩
  5. 1 Jo-Korintho 12:28. ↩
  6. 1 Jo-Korintho 14:22. ↩
  7. Jo-Efeso 4:12. ↩

Note

Back