Sula 19 — “Ibiro Ng’eyogi gi Olembegi”
GSAM 299.1“Ne ochiwo moko mondo obed joote; moko jonabi; moko joyal Injili; moko jokwath gi jopuonj; mondo joma ler ochop kare, mondo gitim tich mar tij Ruoth, kendo mondo ringre Kristo oger; nyaka wan duto wachop e achiel mar yie, gi mar ng’eyo Wuod Nyasaye, wadok dhano mochop kare, wachop e pim mar dongo mar pong’ mar Kristo.”1
GSAM 299.2Ka Jawar noketo mich mag Rohone e kanisa, mondo otiek tich Ruoth, “kaka nomore,” nyaka odiechieng’ mochop kare bi, ne ok oweyo joge e kiawa ane fweny moro oa e polo koso oa kuom roho maricho. To omiyowa chike ma wanyalo ng’eyogo ka roho oa kuom Nyasaye kata ok oa kuome. Kata e ndalo mogikgi, ka Ruoth ne biro olo Rohone kuom dhano duto, kaka janabi Joel nokoro, kendo yawuowi gi nyiri duto ne biro koro wach,2 Paulo wacho ni ji kik ocha koro wach, to “gitem gik moko duto,” kendo “gimak gima ber matek.”3
GSAM 299.3Fweny machal kamano inyalo temo nade ka ok ipimogi gi chike mag Ndiko Maler mag ng’eyo tich Roho mar Nyasaye? Ok ni gik duto matut moloyo riek dhano man-gi giko oa kuom Nyasaye, nikech Muma wacho ni e ndalo mogik Satan biro timo honni mondo owuond piny, mondo ochokgi e lweny mar odiechieng’ maduong’no mar Nyasaye Maratego.4 Omiyo mich mar adier mar roho inyalo ng’eyo mana ka ipimo fwenygo gi chike mag Muma gi ng’iyo malong’o. Ng’iyo malong’o modwarore e wachni en machal gi ma jopiny tiyo kode e ng’eyo pesa mag wuond.
GSAM 300Ng’eyo Pesa mag Wuond
GSAM 300.1E gazet mar Wach Pesa mag Karatas mar Detroit mar dwe mar ang’wen, 1863, ja-duong’ Preston nomiyo chike abich mag ng’eyo pesa mag wuond. Nowacho ni ng’ato ang’ata ma nono karatas pesa moro amora ma ochopo e lwete gi ng’iyo malong’o, kaluwore gi chikgi, ok onego luor wuondore ngang’.
GSAM 300.2Onge yo ma igeno moloyo mar temo mich mar koro wach ka ok ipime gi yaro kit mich machal kamano ma nofwenyore e ndalo mag Ndiko Maler, kendo iteme gi chike mochiw e iye. Ndiko Maler ikowa maber ne tije mabeyo duto (2 Timotheo 3:16, 17), kendo omiyowa ndiko makare kuom kit ma mich mar koro wach nofwenyorego, kod kaka inyalo poge tich mar adier mar Roho mar Nyasaye gi tije Satan, kaachiel gi miche mag wuond.
GSAM 300CHIKE MAG NG’EYO MICH MAG ADIER
GSAM 300.3E wachne, Ruoth osemiyo chike mopogore ma ok nyal bedo matin ne abiriyo, ma inyalo pogogo fweny mar adier mar Roho mar Nyasaye gi tich Satan.
GSAM 300Chik Mokwongo—Puonj Makende
GSAM 300.4Ka janabi Isaya wuoyo kuom weche ma ni e ndalo mogik, owacho niya: “Twech wach mar siem, ket mihuri kuom chik e kind jopuonjrena. Kendo abiro rito Ruoth, ma opando wang’e ne od Jakobo, kendo abiro gene.... Kendo ka giwachonu ni, Penjuru joma wuoyo gi roho mag joma otho, gi jojuogi ma ywak matek kendo wuoyo mos mos; donge ji onego penj Nyasachgi? Bende joma ngima onego penj joma otho? Dhiuru ir chik gi wach mar siem; ka ok giwacho kaluwore gi wachni, to en nikech onge ler e igi.”5
GSAM 301.1Ndiko Malerni loko ng’iyo kuom ji ma tiyo e duogo mihuri e chik Nyasaye—ji ma rito Ruoth, ka gitiyo e tijne. Giritone; tiende en ni girito birone. Mano bende timore e kinde ma roho mawacho ni gin roho mag joma otho luongo ji mondo openjgi. Moko winjo luonggi, kendo gipenjo joma otho mondo giyud ng’eyo; to Ruoth luongo joge mondo gipenje. Mano kuom adier en wacho ni ka gipenje, obiro miyogi puonj makende. Ok dwar mondo gipenj joma otho, ma ok nyal miyogi ng’eyo moro; nikech “ok gibende odong’ gi pok moro nyaka chieng’ e gik moko duto ma itimo e bwo chieng’;” kendo “joma otho ok ong’eyo gimoro.”6
GSAM 301.2E ndiko moket malo kanyo, omiyi chik ma onego itemgo weche duto mochiw,—“ka ok giwacho kaluwore gi wachni, to en nikech onge ler e igi.” Weche duto moa kuom Ruoth biro winjore gi wachne kod chikne.
GSAM 301.3Ka atiyo gi chikni kuom ndiko mag Mrs. White, anyalo wacho ni e higni piero abich gariyo mokalo asesomo wechene mag siem gi ng’iyo malong’o, ka apimogi gi chik Nyasaye kod wach mar siem mar Muma, kendo ayudo winjruok mochop kare e kindgi. Puonjge ok bi mondo omi fweny manyien mokaw kar Ndiko Maler, to gin mana mag nyisowa kama kod kaka ji nyalo wuondore e ndalogi mi ogolgi oko e wach Nyasaye. Kama weche mag siem mag Mrs. White nitie inyalo yaro maber ahinya gi gima en owuon osendiko kuomgi:—
GSAM 301.4“Wach Nyasaye oromo miyo ler kata ne paro ma mudho oumo moloyo, kendo joma nigi dwaro moro mar winje nyalo winje. To kata kamano, moko ma wacho ni gisomo wach Nyasaye inyud ka gidak makedo gi puonjge ma ler moloyo. Eka, mondo ok iwe chuo gi mon gi kwer moro, Nyasaye chiwo weche mag siem maler kendo mochomo kama odwarore, kaduogogi e wach ma giseweyo luwo.
GSAM 302.1“Wach Nyasaye opong’ gi chike mag ngima duto mag chueyo kit ngima makare, kendo weche mag siem, mag ji duto gi mag ng’ato ka ng’ato, oseketo mondo olok ng’iyogi ahinya kuom chikgi.... Ok ung’eyo Ndiko Maler maber. Ka dine usomo wach Nyasaye gi dwaro mar chopo e pim mar Muma kendo chopo e ngima mar Jakristo mochop kare, dine ok udwaro weche mag siem....
GSAM 302.2“Ruoth dwaro siemou, kwero richou, kendo miyou paro kuom weche mag siem mochiw, kendo moko e parou duong’ mar adiera mar wachne. Weche mag siem mondiki ok gin mag miyo ler manyien, to gin mag moko malong’o e chuny adierni ma Roho Nyasaye nosetelo mondo ofweny chon.... Ok ogol adiera mo-medie, to Nyasaye osemiyo adierni madongo ma nosechiw yot ng’eyo kuom weche mag siem. Kendo e yo ma en owuon oyiero osemiyogi ji, mondo ochiew parogi kendo omok adiernigo e igi, mondo ji duto kik obed gi kwer moro....
GSAM 302.3“Weche mag siem ok gin mag dwoko wach Nyasaye piny, to gin mag ting’e malo, kendo ywayo paro ji ire, mondo ber mar yot mar adiera omok e ji duto.... Ka dine ji ma sani wacho ni gin mwandu makende mar Nyasaye luwo gik ma odwaro, kaka ondiki e wachne, dine ok ochiw weche mag siem makende mondo ochiewgi e tichgi, kendo onyisgi richogi kod chandruok malich ma ginie ka giweyo winjo wach Nyasaye.”7
GSAM 302Chik Mar Ariyo—Jonabi mag Adier
GSAM 302.4Wasemano puonjore ni jonabi mag adier duto biro wacho weche ma winjore gi chik Nyasaye kod wach mar siem mar wachne. Jaote Johana miyo chik machielo mayaro puonj mar jonabi mag adier. Owacho niya: “Joma ahero, kik uyie kuom roho duto, to temuru roho ane ka gia kuom Nyasaye: nikech jonabi mag miriambo mang’eny osewuok odhi e piny. Unyalo ng’eyo Roho mar Nyasaye gi mano: roho moro amora ma hulo ni Yesu Kristo osebiro e ringruok oa kuom Nyasaye; kendo roho moro amora ma ok hul ni Yesu Kristo osebiro e ringruok ok oa kuom Nyasaye: kendo ma en roho mar jaked Kristo, ma usewinjo ni obiro bi; kendo kata sani osechopo e piny.”8
GSAM 303.1Ng’iuru ndiko mokalo kanyo malong’o. Ok owach ni ng’ato ang’ata ma hulo ni Yesu Kristo “nobiro e ringruok,” to ni “osebiro e ringruok;” tiende en ni obiro kuom Rohone kendo odak e iwa, ka odwoko yiewa. Kuom adier, ma e adiera ma ni e chuny Injili, “Kristo e iu, geno mar duong’.”9
GSAM 303.2Wach matiyo e ngima ma inyudo e ndiko duto mag Mrs. White en dwaro Kristo kaka Jawar ma odak e iwa ka wadwaro dhi nyime e yo mar polo. Ndikoge puonjo ni wadwaro Kristo mokwongo, mogik, kendo kinde duto. Kaka ranyisi mar adierani, ng’iyo olok ir kitabune, Tienge Madhi ir Kristo, ma buge moloyo alufu mia achiel oseus e dhok jo-Ngereza, ka ok wakwano buge alufu mang’eny e dhok apar gaboro mag pinje mamoko ma sani igoyee. Jakwath mar kanisa mar jo-Presbiteri, bang’ somo kitabuno, nokwayo buge moloyo mia adek ne jo-kanisane gi osiepene, kendo nowacho niya, “Kitabuni nondiki gi ng’ato mong’eyo Ruoth Yesu Kristo maber.”
GSAM 303Chik Mar Adek—Jonabi mag Miriambo
GSAM 303.3Johana miyo chik mar ng’eyo jonabi mag miriambo: “Gin mag piny: omiyo giwacho weche mag piny, kendo piny winjogi.”10 Puonj mar jonabi mag miriambo biro timo gima chuny mar ringruok dwaro, kar ting’o yo mar kwero dwaroni iwuon gi ting’o musalaba malo. Jonabi mag miriambo biro puonjo “weche mamit,” kar ting’o “Ng’at Maler mar Israel.”11 Ng’ato ang’ata ma somo kata kalatas manok mag ndiko mag Mrs. White nyalo neno ni giluwo yo mar kwero dwaroni iwuon gi ting’o musalaba, kendo ok gin mag mor chuny ma hero piny kendo luwo ringruok.
GSAM 304Chik Mar Ang’wen—Sandruok gi Horuok
GSAM 304.1Ka wamede nono wachni, wabiro kawo weche jaote Jakobo kaka chik mar ang’wen: “Owetena, kawuru jonabi ma nowuoyo e nying Ruoth kaka ranyisi mar sandruok gi horuok.”12 Ka wasomo weche mag gik ma jonabi machon-go noneno, wapuonjore ni achiel kuom temgi madongo moloyo ne en neno ka Israel kwero, kata timo gik makedo gi, weche mag siem maler ma nomigi. Somo matin kuom ndalogo biro nyiso chuth kit jonabi mag adier kod mag miriambo. “Ma e gima Ruoth mar oganda lweny wacho, Kik uwinj weche jonabi ma koro weche ne un: gimiyou geno manono: giwacho neno mar janabi moa e chunygi giwegi, to ok oa e dho Ruoth.”13
GSAM 304.2Onge gimoro e ndiko mag Mrs. White mamiyo jasome bedo gi sunga manono; to, kaka ng’ato machielo nowacho, “Aseyudo ber maduong’ mar roho e weche mag siem nyading’eny ma ok nyal kwan. Kuom adier, ok asomogi ngang’ ma ok awinj ka gikwera nikech rem mar yie kuom Nyasaye, rem mar chiwora ne Nyasaye, gi rem mar bedo gi chuny mar konyo ji mondo owar.” Omiyo adier, gima weche mag siem mag Mrs. White timo e ji opogore ahinya gi gima puonj mar jonabi mag miriambo timo, kaka Jeremia noyaro.
GSAM 304.3Janabi bende nyisowa kaka jonabi mag miriambo biro puonjo: “Gisiko ka giwacho ne joma ochaya ni, Ruoth osewacho ni, Unubed gi kwe; kendo giwacho ne ng’ato ang’ata maluwo paro chunye owuon ni, Onge gima rach ma nobir kuomu.”14
GSAM 304.4Kuom kit puonj mar Mrs. White e wechene mag siem, abiro kelo wechegi moa kuom jasomo ma somo gi ng’iyo malong’o:
GSAM 304.4“Asesomo wechene duto mag siem chakre e chakruok nyaka e giko, kendo mang’eny kuomgi nyading’eny, to asebedo ka ok anyal yudo kata wach achiel mar timbe maricho e igi duto, kata gimoro ma ok ler chuth kendo mar Kristo; onge gima golo ng’ato moro kuom Muma kata kuom Kristo. To kanyo ayudo kwayo matek moloyo mondo ji owinj Nyasaye, oher Yesu, oyie kuom Ndiko Maler, kendo onongi kinde duto. Chiegni gi Nyasaye machal kamano, chiwruok gi chuny motegno machal kamano, gi kwayo mapek machal kamano mar dak ngima maler, nyalo mana wuok kuom Roho mar Nyasaye.”
GSAM 305.1Ng’ato ma osenono wechene mag siem gi ng’iyo malong’o chakre e chakruok ndiko niya:
GSAM 305.1“E wach mar tiyo gi ji e yo maler kendo ma ja-adiera, ma onge luoro kata yiero wang’, adwaro timo neno ni onge gima orem. Ka dine paro modwanjore kendo maricho e teko matelo e tichni, dine weche mag pak ji kaw kar weche mag siem manono chuny gi kwero richo gi adiera. Wuoyo maler, kwero richo gi adiera, weche mag kech gi mag juko chuny ne ji ma tetni kendo ng’eyo ni gidwaro Jawar, gi ne joma olal ma dwarore gol richogi gi bolruok,—magi e gik ma osekawo thuolo maduong’ e tijene. Wach mar siem mar Mrs. White, makwero richo e ngima mag ji mang’eny ma nene oneno e neno mar janabi, osechiw gi adiera maduong’, kendo osekel olemo maber ahinya.”15
GSAM 305Chik Mar Abich—Koro Wach mar Adier Chopo
GSAM 305.2Nitie wach ma Musa nowacho kuom jonabi mag adier gi mag miriambo, ma inyudo e sula mar apar gaboro mar Rapar mar Chik. Owacho niya: “Wabiro ng’eyo nade wach ma Ruoth ok owacho? Ka janabi wacho e nying Ruoth, to gima owacho ok olum kata chopi, to mano e wach ma Ruoth ok owacho, to janabi osewache gi sunga; kik iluore.”16
GSAM 305.3Gima chal gi mano bende inyudo e ndiko maluwo: “En ng’a ma wacho wach, kendo ochopo, ka Ruoth ok ochike?”17 Kuom janabi Samuel, nowach niya, “Gik moko duto ma owacho chopo adier.”18 “Ka wach janabi ochopo, eka nong’e ni adier Ruoth nooroe.”19
GSAM 306.1Sani higni moloyo piero abich gadek osekalo chakre ka jandiko noneno Mrs. E. G. White mokwongo ka ni e neno mar janabi. Kuom hignigi, osewacho weche mang’eny mag koro kuom gik ma ne biro timore. Koro wechegi moko kuom gik ma osetimore, kendo moko pod timore, to moko pod biro e nyime. Kuom mago ma wuoyo kuom gik ma nosetimore kata ma sani timore, ok ang’eyo kata achiel ma ok nochop. Moko kuom korone osenyis chon. Mamoko biro neno e sulni maluwogi ka wamede gi siganawa.
GSAM 306Chik Mar Auchiel—Honni Ok Gin Pim mar Janabi mar Adier
GSAM 306.2Jondiko mang’eny mag weche Nyasaye osewacho gi teko, kendo osendiki e buge mayaro Ndiko Maler, ni ranyisi mar janabi mar adier en timo honni. Pok wayudo chik machal kamano e Ndiko Maler.
GSAM 306.3Ka timo honni e gima nyiso ni ng’ato en janabi mar adier, to “janabi mar miriambo” ma owachi e Fweny 19:20, dine inyis kaka janabi mar adier; nikech owach niya, “Ondiek nomaki, kaachiel kode janabi mar miriambo ma notimo honni e nyime, ma nowuondogo joma noyudo ranyisi mar ondiek.” Teko machalno bende owachi kendo e Fweny 13:14, ni owuondo “joma odak e piny gi honni ma nomiye teko mar timo e wang’ ondiek.” Ka watim gi chikni e yo machalno, dine wachop e wach ni kata Satan en janabi mar adier. Roho moko ma biro timo tich makende e kinde mar masira mar auchiel kuom masiche abiriyo mogik, iluongo ni “roho mag jochiende, ma timo honni, ma dhi ir ruodhi mag piny gi mag piny duto, mondo ochokgi e lweny mar odiechieng’ maduong’no mar Nyasaye Maratego.”20
GSAM 306.4Ka gima nyiso janabi mar adier nyaka yudi e honni ma otimo ka onge e neno mar janabi, dine wayudo jonabi manok ahinya mag Muma manyalo kalo temno, to ahinya ka ng’ado bura nyaka oyieng’ kuom gima ondiki e wi tijegi. En adier ni ondiki ni jonabi moko notimo honni, kaka Elija, Elisha, kod Paulo. To ng’ano moseyudo ndiko e Muma kuom honni mag Isaya, Jeremia, Daniel, Hosea, Joel, Amos, gi mamoko? Kata kamano, magi ne gin jonabi mag adier mag Ruoth, kendo chike ma Ruoth osechiwo kaka pim mar janabi mar adier nyiso ni gin kamano.
GSAM 307.1Ni timo honni ok en pim mar janabi mar adier neno maler ka isomo gima ondiki e Ndiko Maler kuom Johana Jabatiso. Ni ne en janabi onyisore e koro mar wuon mare, Zakaria, ka oyaro neno mar janabi ma Nyasaye nomiye kuom wuowi ma ne biro nywolone: “Kendo in, nyathi, ibiro luongi janabi mar Ng’at Mamalo Moloyo: nikech ibiro dhi e nyim Ruoth mondo ilos yorene.”21 Jawarwa owuon noyie ni Johana en janabino mane onego olos yo e nyime; nikech kuom Johana nowacho niya: “To ne uwuok mondo udhi unene ang’o? Janabi? Ee, awachonu ni, bende ng’ato moloyo janabi. Ma e ng’at ma ondiki kuome niya, Ne, aoro jaotena e nyimi, ma biro loso yori e nyimi. Nikech awachonu ni, e kind joma mon onyolo onge janabi maduong’ moloyo Johana Jabatiso?”22
GSAM 307.2Omiyo ma en wach maler mar Jawar ni Johana ne en janabi. Watiuru gi pim mar timo honni kendo wane gima wuokie. E Injili kaka Johana jayal Injili nondiko, wan-gi wechegi: “Kendo ji mang’eny nodhi ire [Kristo] kendo nowacho ni, Johana ne ok otimo hono moro; to gik moko duto ma Johana nowacho kuom ng’atni ne gin adier.”23 Wachni kende oromo kwer chuth wach ni ranyisi mar janabi mar adier en timo honni.
GSAM 307.3Chikni mochiw e Rapar mar Chik 13:1-3, ma e kwanwa mar sani waluongo ni chik mar auchiel, en mar ritowa mondo kik waring waluw gimoro mahono kata mar hono kapok wanon malong’o ane ka gima okelowa chiegni gi Ruoth moloyo koso gima golowa kuome. Kuom adier, ndikoni nyisowa mondo wati gi chike duto, to ahinya mondo wane ka owinjore gi Nyasaye kod chikne.
GSAM 308.1Chik mar auchielni puonjo ni ka hono otimi gi ng’ato ma wuondore, to ka onon malong’o, nobed kaachiel gi aa e adierni maler mag wach Nyasaye, kod dwoko pim piny mondo orom gi chuny ma dwaro kwero yo mar kwero dwaroni iwuon. Ruoth weyo ng’at ma wuondore machal kamano mondo ochung’, kendo yorene gin tem ne nyathi Nyasaye mar adier, ka omiye thuolo mar nono malong’o kama tich jatim honnino dhiye kata gima omiyo otime. Joma mako wach Nyasaye, kar yie mondo jatim honni mar miriambo omakgi chuny, wuok ka gitegno kuom Nyasaye nikech gik ma giseneno kamano.
GSAM 308.2E ndalo marichogi, ka ji mang’eny wacho ni gin “jothieth kuom yie,” “jothieth kuom teko Nyasaye,” “jothieth mag Christian Science,” gi mamoko, onego watim gi chike mag Ndiko Maler malong’o. Nikech wadwaro chike mag Nyasaye, gi ler ma Roho Maler miyo, mondo wanyal ng’eyo maler paro gi dwaro mar moko kuom “jothiethgi,” nikech tijgi opong’ gi wuond mang’ich. To e bat machielo nitie joma kwero chik Nyasaye gi adierane mar ndalogi e lela. E kinde moko “jothieth” ma wuondoregi osebedo ka mirima makogi kaka ji mopong’ gi neko, kata ka owuoy mana kuom chik Nyasaye. Kaka en adier ni Ruoth nigi wach malando chikne maler, e kaka bende en adier ni joma yanyo chikne kendo riembo kata joma wuoyo kuome mondo owuog e nyimgi, onge gi telo mar Roho Maler.
GSAM 308Chik Mar Abiriyo—Olembegi
GSAM 308.3“Tang’uru ne jonabi mag miriambo, ma biro iru ka orwakore gi pien rombe, to e igi gin ondiegi mangemo. Unubiro ng’eyogi gi olembegi. Bende ji choko olemo mzabibu kuom kudho, kata olemo ng’owo kuom thoche machuo? E kaka yien mabeyo duto nyago olemo mabeyo; to yath marach nyago olemo maricho. Yath maber ok nyal nyago olemo maricho, kata yath marach ok nyal nyago olemo mabeyo. Yath moro amora ma ok nyag olemo mabeyo ing’ado kendo ibolo e mach. Omiyo unubiro ng’eyogi gi olembegi.”24
GSAM 309.1Wechegi mag Jawarwa nyiso adiera ni mich mar koro wach ne biro bedo e kinde mar Injili. Ka dine onge jonabi mag adier ma riwore gi tich, kendo fweny duto mar koro wach ne biro aa kuom teko marach, donge dine owacho ni, “Tang’uru ne jonabi”? Kaka onyisowa maler ahinya kaka inyalo ng’eyo kit ka kit e neno maber moloyo ni e tich Jachiw Hoyo, Roho Maler, mar nyiso “gik mabiro” (Johana 16:13), ne biro nitie mich mar adier mar koro wach. Chikni, ma e kwanwa wasewacho ni en chik mar abiriyo, en ma ok nyal ketho. Kristo ne ok owacho ni unyalo ng’eyogi gi olembegi, to nowacho matek ni, “unubiro ng’eyogi gi olembegi.”
GSAM 309.2Wapenjo ni, Olemo mane ma onego nen e tich mich mag adier mag Roho mar Nyasaye? Duoko inyudo e wach Paulo kuom gima nomiyo Ruoth keto mich e kanisa: “Omiyo owacho niya, Ka nodhi malo e polo, notero joma notwe e tuech, kendo nomiyo dhano mich.... Kendo nomiyo moko mondo obed joote; moko jonabi; moko joyal Injili; moko jokwath gi jopuonj; mondo joma ler ochop kare, mondo gitim tich mar tij Ruoth, kendo mondo ringre Kristo oger; nyaka wan duto wachop e achiel [“e i achiel,” e bat karatas] mar yie, gi mar ng’eyo Wuod Nyasaye, wadok dhano mochop kare, wachop e pim mar dongo mar pong’ mar Kristo.”25
GSAM 309.3Ti gi chikni kuom mich mar koro wach moseriwore gi Wach mar Malaika Mar Adek chakre e chakruokne, to gima wuokie en ang’o?—Wayudo ni puonj ma osesiko ka ochiw kuom Mrs. White osebedo e yo mar achiel gi winjruok, kasiemo ji mondo “gipar kaachiel,” kendo “gichokre kaachiel,” mondo gibed e achiel gi Kristo, ma omiyo gilombo adier kendo bedo e achiel ng’ato gi ng’ato.
GSAM 310.1Moko kuom jokwed tichni osewacho gi yany ni, “Ka dine ok nobed nikech neno mag janabi mag Mrs. White ma un-go e kindu, dine tiju okethore chon.” Duoko en ni, “Mano adier; nikech kuom mano Ruoth osemiyo paro, siem, gi ler, kendo kamano pogruok osegol, kendo tich osedongo maber.” Omiyo gima ne gidwaro mondo obed gima chwanyo michno en neno kuom adier ni olembe gin mag mich mar adier mar koro wach.
GSAM 310.2Kuom higni piero auchiel gi moloyo, kit ma mich mar koro wach osefwenyorego kuom Mrs. White osetem gi chike abiriyogi, kendo kuom gik moko duto osechopo gik madwarore kuom koro wach mar adier.
Notes
- Jo-Efeso 4:11-13. ↩
- Joel 2:28, 29. ↩
- 1 Jo-Thesalonika 5:20, 21. ↩
- Fweny 16:14. ↩
- Isaya 8:16-20. ↩
- Jaland Wach 9:6, 5. ↩
- Weche mag Neno ne Kanisa, Kitabu 5, kalatas 663-667. ↩
- 1 Johana 4:1-3. ↩
- Jo-Efeso 3:17; Jo-Kolosai 1:27. ↩
- 1 Johana 4:5. ↩
- Isaya 30:10, 11. ↩
- Jakobo 5:10. ↩
- Jeremia 23:16. ↩
- Jeremia 23:17. ↩
- J. N. Andrews, e Nono gi Jakwena mar dwe mar apar gariyo, 1867. ↩
- Rapar mar Chik 18:21, 22. ↩
- Yuak 3:37. ↩
- 1 Samuel 9:6. ↩
- Jeremia 28:9. ↩
- Fweny 16:14. ↩
- Luka 1:76. ↩
- Luka 7:26-28. ↩
- Johana 10:41. ↩
- Mathayo 7:15-20. ↩
- Jo-Efeso 4:8-13. ↩