Bung 22 — Inrelbâwlna
GSAM 343.1“He thil vângin Kreta-ah ka kalsan che a, thil la tlachhamte i siam ṭhat a, ka thu pêk tawh che angin, khaw tinah upate i ruat theih nân.”1
GSAM 343.2Vântirhkoh pathumna thuchah hmasawnnaah chuan kum sawm leh pahnih (1846 atanga 1858 thleng) kan mite chu thutak ring leh Kristian hmangaihna chauh aiin inzawmna danpui deuh a ngai tih an hriat thlengin hun a kal. Lalpan hrilhlâwkna thilpêk hmangin he thilah hian a mite thu a sawi tawh nain, thil pawi deuh deuhte an tawh avângin Conference-te, kohhran-te leh inzawmna dangte siam a, hna thil neih leh thil mamawh enkawlna tûra inrelbâwlna a ngai tih an hriat chhuahna tûrin a mamawh ta.
GSAM 343Inrelbâwlna Dohtute
GSAM 343.31854-a chhuah Supplement to Experience and Views phêk 12-a note-ah Elder James White chuan hei hi a ziak:—
GSAM 343.4“1844-a hun chu a ral hnuah buaina nasa tak a awm a, mi tam zawkte chuan inrelbâwlna rêng rêng an dodal, chumi chu Chanchin Ṭha zalênna famkim nên a inrem lo tih an ngâi. Mrs. White chuan hmanah aṭangin fanatîkna chi tinrêng a do zêl a, buaina ven leh siamthatna tûrin inrelbâwlna chi khat mah a ngai tih a puang nghâl. Chumi hunah dan neih lohna a hluar lai khân a dinhmun vawng nghet tûra nghehna a ngai chu tûn laia mi tlemte chauh an hrethiam thei.”
GSAM 344.1Seventh-day Adventist-te zînga inpumkhatna chu a hun taka a vauhna leh thu a zirtîrna avângin nasa takin tihchak leh vawnghim a ni.
GSAM 344George Storrs-a Inrelbâwlna Chanchin
GSAM 344.21844-a George Storrs-a ziak hnuai hian, lo kal lehna thuchah puan chhuahna avânga kohhran-te aṭanga anmahni thliah hrangte hnênah inrelbâwlna chungchângah eng nge zirtîr a nih tih a lantîr ang:—
GSAM 344.3“Kohhran dang siam tum suh. Mihring phuahchawp hmanga kohhran rêng rêng an din chuan, an din veleh Babylon a ni nghâl. Lalpan hmangaihna thlung thiltithei tak hmangin a kohhran a siam. Chumi âi chuan thlung chak zawk siam theih a ni lo; Krista zuitute an nih thu an sawi chu chumi thlungin a khâwm thei loh hunah, a zuitute an nihna chu an chân a, taksa aṭangin an tla bo ve ngawt a ni.”2
GSAM 344Tirhkohte Hunah Dan
GSAM 344.4A hma-a kan sawi tawh angin, Seventh-day Adventist-te chu kum tam tak chu danpui rêng rêng nei lovin an awm a, kohhran inrelbâwlna pawh an nei lo. Dodalna pâwn lam a awm lai khân, thutak pawm leh zui tûra thlarau ngamna nei apiang chu mi rinawm leh Kristian hmangaihna leh inpawmna tlâk an ni tih an ngâi. Tirhkohte hunah chuan, “thil la tlachhamte siam ṭhat” a ngai ta.3 Kum 65 A.D. vêlah Titus chu ringtu awmna “khaw tinah upate ruat tûr” thuneihna pek a ni a, Timothy pawh he thilah hian thu fiah tak tak a dawng.4
GSAM 344Elder White-a Inrelbâwlna Chanchin
GSAM 344.5Inrelbâwlna leh dan thununna chungchânga Elder James White thu ziak hi Enfiahna leh Thuthang Puangtu, Jan. 4, 1881-ah a lang:—
GSAM 345.1“Inrelbâwlna chu thiltihna pumkhatna humhim tûr leh bumna laka humhimna atân ruat a ni. Thu âwih tir tûra vuakna tiang angin hman tûr a ni lo va, Pathian mite humhimna atân zâwk a ni. Kristan a mite a nawr lo; a ko zâwk. ‘Ka berâmten ka aw an hria, keiin ka hre a, an zui nghâl.’ Kan Lû Nung chuan kawng a hmahruai a, a mite chu a zui tûrin a ko.”
GSAM 345.2“Mihring thu rin danin inpumkhatna a siam thei lo. Kohhran thuneihna hmangin kohhran chu taksa pumkhatah nawr khâwm theih a ni lo. Mihring rilru chu mihring dang rilru hûhâng hmanga vân tân siam tûr Kristan a ruat lo. ‘Mi tin lû chu Krista a ni.’ A tih tûr chu hmahruai, siam leh kumkhaw ropuina ro luahtute chungah a lem ngei nemngheh hi a ni. Kohhran humhim leh thiltihna inremna tûra inrelbâwlna pawimawh mah se, Pu kut aṭanga dan thununna chu lak chhuah tûrin a lo thlen tûr a ni lo.”
GSAM 345Lutukna Pahnih Kâra Inpumkhatna
GSAM 345.3“Kohhran thuneihna leh mahni zalênna thianghlim loh, hêng lutukna pahnih kârah chuan, Pathian rawngbâwlna leh kohhranah inpumkhatna leh thiltih theihna thurûk ropui chu kan hmu. Hê thilah hian Peter tirhkoh upa takin a hun laia upate hnênah a ngenna thiltih takin min ko: ‘In zînga upate chu ka fuih, kei pawh upa ka ni a, Krista tawrhna hmutu leh puan chhuah tûr ropuina chanpui ka ni. In zînga Pathian berâm rual hi châwm ula, enkawltu nihna chu nawr luih ni lovin, duh takin; sum bawlhhlawh duh avânga ni lovin, rilru peih takin; Pathian ro chu lal nihna angin chawk lovin, berâm rual tâna entawn tlâk nih zâwk. Berâm Vêngtu Lal a lo lan hunah ropuina lallukhum, a chuai thei loh, in dawng ang. Chutiang bawkin, naupang zawkte u, upate thu zawm rawh u. Ni e, in zavaiin inthu zawm tawn rawh u, inngaitlâwmna sin rawh u; mi chapotute Pathianin a dodal a, inngaitlâwmte hnênah khawngaihna a pe. Chuvângin, Pathian kut chak tak hnuaiah inngaitlâwm rawh u, hun remchângah a chawimawi theih nân che u.’5”
GSAM 346Thuthlung Thar Inrelbâwlna Dan leh A Awlsamzia
GSAM 346.1“Seventh-day Adventist-ten an pawm inrelbâwlna dan duangtute chuan Thuthlung Thar-a thu leh dan awlsamzia chu theih ang berin an dah tel tûrin an bei. Chanchin Ṭha thlarau a lantîr tam poh leh, a awlsam poh leh, dan chu a thiltih theihna pawh a nasa zual ang.”
GSAM 346.2“General Conference chuan hna zâwng zawng, ram Conference-te telin, a inenkawl vek. ram Conference chuan ram-a hna zâwng zawng, ram-a kohhran-te telin, a inenkawl. Kohhran chu Pathian thupek leh Isua rinna vawng tûra thuthlung awlsam hmanga inzawm Kristian taksa a ni.”
GSAM 346Kohhran Hotute Chu Rawngbâwltute An Ni
GSAM 346.3“Kohhran khawtlang hotute chu kohhran rawngbâwltute an ni a, thuneitu lalte an ni lo, thil tihtirna hmangin an chungah thuneihna nei tûr an ni lo. ‘In zînga mi ropui ber chu in rawngbâwltu a ni ang.’6 Hêng hotute hian kohhran mi-te hnênah dawhtheihna, fîmkhur, ṭawngṭaina, ṭhatna leh pêk thiamna entîr tûr an ni; an rawngbâwlte hnênah kan Lalpa nun leh zirtîrnaah lantîr hmangaihna chu an lantîr ve tûr a ni.”
GSAM 346Dan Chungchânga Thuhretna Hmasa Ber
GSAM 346.41854-a chhuah Supplement to Experience and Views-ah Chanchin Ṭha dan chungchângah zirtîrna bîk a awm. Phêk sawm leh pangaah chuan hei hi kan chhiar:—
GSAM 346.5“Kohhran chuan Pathian thuah tlan lûtin, Chanchin Ṭha danah ding nghet tûr a ni; chumi hi ngaihthah leh hlamchhiah a ni. Hei hi rinna inpumkhatnaah kohhran hruai luh tûrin a mamawh êm êm.”
GSAM 347Tawpna Hun Râwnah Dan Mamawh
GSAM 347.1Dec. 23, 1860-a thuhretna pekah chuan hetiang hian kan chhiar:
GSAM 347.1“Hun tawpna kan hnaih chuan, Satan chu thiltihtheihna nasa takin a lo tla a, a hun chu a rei lo tih a hriat avângin. A thiltihtheihna chu la bângteah a bik takin a hmang ang. An do ang a, an then hrang leh darh tûrin a bei ang, chutichuan an chak loh phah ang a, hneh an ni ang. Pathian mite chuan hriatthiam takin hna an thawk tûr a ni a, an beihnaah an inpumkhat tûr a ni. Rilru pumkhat leh rorêlna pumkhat an nei tûr a ni; chuti a nih chuan an beihna chu a darh lo vang a, tûna thutak hna tihlâwhtlingnaah chak takin a thawk ang. Dan chu vawng tûr a ni a, dan vawnnaah inpumkhatna a awm tûr a ni, a nih loh chuan Satanin an chungah hma a sawn ang.”7
GSAM 347Vântirhkohte Dan Entawn Tûr
GSAM 347.21868-a chhuah Thuhretna No. 14-ah chuan hetiang hian kan chhiar: “Vântirhkoh sipaiho inpumkhatna leh dan chu kan entawn hnaih poh leh, hêng vân mi tirhchhuahte hian kan tâna hna an thawk chu a hlawhtling zual ang. Inrem taka thawk tûr a ngai tih kan hmuh loh a, kan thil tih danah buai, dan thununna nei lo leh inrelbâwlna nei lo kan nih chuan, vântirhkohte chu inrelbâwlna famkim neiin dan famkim takin an kal mah se, kan tâna hlawhtling takin hna an thawk thei lo vang. Lungngai takin an kîr, buaina, buaina darh leh inrelbâwlna neih loh chu malsâwm tûra thu phalna an nei lo.”
GSAM 347Pathian Chu Tûn Pawhin Dan Pathian A La Ni
GSAM 347.3“Pathian chu dan Pathian nihna a thlak tawh em? Aih; hun tûnah pawh hmanlai hunah ang tho a ni. Paulan, ‘Pathian chu buaina siamtu a ni lo, remna siamtu zâwk a ni,’ a ti. Tûnah pawh hmanlai angin a thuah a fîmkhur êm êm. Mosia hunah Israel fate tâna a siam dan famkim tak aṭangin dan leh inrelbâwlna chungchâng zirlâi kan zir tûr a duhsak.”8
GSAM 348Dan Tâna Krista Ṭawngṭaina
GSAM 348.11882-a thuhretna ziakah chuan, he rilru hi hetiang thuah hian kan hmu,
GSAM 348.1“A zirtîrte zîngah inpumkhatna leh hmangaihna awm tûr hi kan Chhandamtuin thinglamtah an khenbeh hma-a an tâna a ṭawngṭaina hnuhnûng ber thupui a ni.... ‘Hêng chauh hi ka ṭawngṭai lo va, an thu hmangin keimaha rinna neitute pawh ka ṭawngṭai a; an zawng zawngte chu pakhat an nih theih nân; Pa, nang kei-ah i awm a, kei pawh nangmahah ka awm angin, an pawh kan zînga pakhat an nih theih nân; chutichuan, khawvêlin nangin mi i tirh tih an rin theih nân.’”9
GSAM 348Mahni Duh Duh Tih Hlauhawm
GSAM 348.21885-ah hian he thuhretna hi pek a ni:
GSAM 348.2“Thil pakhat chu kan ven tûr a ni, chu chu mahni duh duh tih hi a ni. Krista sipai rualah chuan hna bîk bîk zâwngah thiltihna inremna a awm tûr a ni.”10
GSAM 348Satanin Dan A Tihboral Duh
GSAM 348.31895-a thuhretna bîk chhuahah chuan kan chhiar,
GSAM 348.3“Aw, inrelbâwlna famkim a pawimawh a, chêtna dik lo lo chhuakte dâl leh Pathian thuin a pawm loh thu sawite hnial nâna thiltihtheihna ropui ber a nih hunah, he mite zîngah lo lût a, hna inrelbâwlna hi tichhe thei se chuan, Satan a va lâwm dâwn êm! Hruite chu rual taka kan vawn a ngai a, dan leh inrelbâwlna kalphung chu a chhiat loh nân.”
GSAM 348Rawngbâwltute Fakin
GSAM 348.4Kan mite zînga dan siam tûra thil hmasa ber ngaihtuah tûr, hma-a kan sawi thuhretna nên inrem, chu thuchah puangtu rawngbâwltute hriatpui dan tûr hi a ni. 1850 atanga 1861 thlengin, an thilpêk an finfiah tawh a, Lalpan a pawm ngei tih langin, hna zawng zawng nên inrem takin, rawngbâwlnaah an pawm an ni tih chauh sawiin, khaw tinah Lalpa mite inpawmna tûra hriattirna lehkha pêk a ni. Hêng hriattîrna lehkhate hi ni thla ziak a ni a, hna hruaitu anga kan mite hriat rawngbâwltu hruaitu pahnihin an hming an ziak.
GSAM 349Rawngbâwlna Tâna Puihna
GSAM 349.11858-59 thlasik khân Baibal-ah rawngbâwlna puihna tûra dan famkim a awm tih zirtîrna pek a ni a, kan mite chuan Pathian Lehkha Thianghlim thlîr danin thil hi an zir chuan chumi dan chu an hmu ang. Chuvângin Battle Creek-ah Baibal zirna buatsaih a ni a, Elder J. N. Andrews chuan a kaihhruai. Pathian Lehkha Thianghlimte ngaihtuahna fîmkhur leh ṭawngṭaina nên an zir zawh hnuah, sawmapakhat pêk thupui kengin thu ziak buatsaih a ni a, Enfiahna leh Thuthang Puangtu, Feb. 3, 1859-ah chhuah a ni. Chumi chungchângah thu sawi hi Battle Creek, Mich.-ah kan mite inpui khâwmna ropui takah June 6, 1859-ah pek a ni a, khâwm khâwm zawng zawng thu pawmna thlâkna hmangin an pawm tlâng.
GSAM 349Dan Hman Tawh Chu Fakin
GSAM 349.2Thuhretna No. 6, 1861-ah chuan, Seventh-day Adventist-te ten an pawm dan chungchângah Mrs. White hmangin Lalpan hetiang hian a sawi:
GSAM 349.2“In sawmapakhat leh in thawhlawmte Pathian hnênah pe lovin, Pathian rûk suh u. Pathian hnênah chanvo inhmeh tak pêk hi tih tûr thianghlim hmasa ber a ni. Mi tu mah chuan a chan tûr sawiin, Pathian rûk tûrin a hruai suh che u. In fate pawhin Pathian altar atanga in thawhlawmte an tâna an lâk bo suh se.”
GSAM 349Mizia Siam Ṭhatu Sawmapakhat Pêk Dan
GSAM 349.3“He sawmapakhat pêk dan hian mizia a siam ṭha ang a, thinlung dinhmun dik tak a pho lang ang tih ka hmu a. He thil hi a awmzia dik tak nen mite hmaah dah a nih a, anmahni thuin thutlukna siam tûra hnutchhiah an nih chuan, sawmapakhat pêk danah hian finna leh fel taka inremna an hmu ang.”
GSAM 349.4Heti hian rawngbâwl hna ṭanpui nân Seventh-day Adventist-te zîngah sum enkawl dan ruahman a ni a, tûnah chuan khawvêl hmun tinah kan mite chuan an hmang mêk a ni.
GSAM 350.1Kohhran tana Thurâwn Thuhretna hmanga zirtîrna lo pêk tawh avângin, kum 1859 thla 7 ni 21 chhuak Enfiahna leh Thuthang Puangtu-ah chuan, ram bial tinte chuan kum tin inkhâwmpui nei se, chutah chuan hna kalpui dan uluk taka ruahman ni se tih rawtna chu a vawi khat nân a lang a. Chutiang chuan rawngbâwl hna kalpuinaah buai ṭhin lutuk chu pumpelh a ni ang a, kan hnaah fel taka inremna leh ruahmanna zui a ni ang. He rawtna hian ram bial Conference-te dinna tûr chu a lo thlîr lâwk a ni ber.
GSAM 350Kohhran Thil Neih Vawnna
GSAM 350.2Thuchah a hmasawn a, mi an pung zêl avângin thil neih pawh a lo pung a; chuvângin kohhran thil neih chu dân anga vawn thu ngaihtuah a lo ngai ta a. Kum 1860 thla 2 ni 23 chhuak Enfiahna leh Thuthang Puangtu-a Elder White ziakah chuan hetiang hian kan chhiar:—
GSAM 350.3“Nimahsela, he mipui hian kohhran thil neihte chhiatna thlen thulhah pawisa hmuh theihna tûra tiamkamna siam a, an inkhâwm inte dik taka vawn a, thih hnua an ro sem dan lehkha siam duh tute pawhin an thil neih ṭhenkhat khawlchhutna lam hnêna pêk theihna dinhmun an neih hun chu a la hla lo vang kan beisei. Kan thuhriltute leh hruaitu unaute chu he thil hi ngaihtuah tûrin kan sâwm a. Kan rawtnate hnial an awm chuan, mipui kan nih angin kan zawm theih tûr ruahmanna min ziak sak thei ang em?”
GSAM 350Dân Anga Inrelbâwlna Siam Chu Pawm a Ni
GSAM 350.4He kum nipui chhûng hian Enfiahna leh Thuthang Puangtu-ah he thu hi ṭhat tlânna rilru puin an sawi ho zêl a. Michigan leh ram bial dang eng emaw zât aṭanga kan mite aiawhte, thla 9 ni 28 aṭanga thla 10 ni 1 thleng Battle Creek-a an inkhâwmpuiah chuan, he thu hi an sawi ho ngun a; pisa leh kohhran thil neih dangte—inkhâwm inte leh a dangte—vawn nâna dân anga inrelbâwlna siam thu chu zalên takin famkim takin an sawi ho a. He an sawi hona hi kum 1860 thla 10 ni 9, 16 leh 23 chhuak Enfiahna leh Thuthang Puangtu, bu 16, chhuah 21, 22 leh 23-ah chipchiar takin a awm.
GSAM 351.1He inkhâwmpuia an ngaihtuah hona rah chhuah chu, dân anga khawlchhutna pawl din tûrin lungrual takin an thlâk ta a; chutiang pawl chu a rang thei ang bera din a nih theih nân, inkhâwmpuia kalkhâwmte chuan mi 5 awmna enkawltu pawl an thlang a.
GSAM 351Kohhran Hming
GSAM 351.2He inkhâwmpui hian kan mite kohna tûr hming thu pawh a ngaihtuah a. Hei hian ngaihdân hrang hrang a chawk chhuak leh a; ṭhenkhatin hming pakhat an duh laiin, ṭhenkhatin hming dang an duh a. “Pathian Kohhran” tih rawt a nih khân, chu hming chuan kan rinna danglam bîknate eng mah a târ lang lo tih avângin an hnial a. “Seventh-day Adventist-te” tih hming erawh chuan Krista a lo kal thuai dawn tih kan rinna a târ lang bâkah, ni sarihna Sabbath vawngtu kan nih pawh a lantîr ang. Hming hnuhnung zâwk hi pawm duh chungchângah inkhâwmte an lungrual êm avângin, thlâk a nih khân mi pakhat chauhin a dodâl a; ani pawh chuan rei lo têah a dodâlna chu a hnûk lêt leh a.
GSAM 351Hming Chu Pawm a Ni
GSAM 351.3Thurâwn Thuhretna bu 6-ah chuan hetiang hian kan chhiar:
GSAM 351.3“Kan puan chhuah nen inmil a, kan rinna târ lang a, mi dang bîk kan nih lantîrtu hming chauh lo chu, kan hming put theih eng mah a inhmeh lo vang....
GSAM 351.4“Seventh-day Adventist tih hming hian kan rinna nihna dik tak chu a hmahruai a, zâwt chian duh rilru chu a hneh ang. Lalpa thal bâwma thal angin, Pathian dân bawhchhetute chu a hliam ang a, Pathian lama simna leh kan Lalpa Isua Kristaa rinnaah a hruai ang.”
GSAM 351.4He thurâwn thuhretna rah chhuah chu, ringtute rilruah he zawhna hi chatuan atân tihfel a ni.
GSAM 351Thilpêk Dik Tak Hnathawh
GSAM 351.5Hei hi Pathian Thlarau thilpêkte lo lan chhuahna hna bîk tak a ni lo vem ni? Paula chuan chûng thilpêkte chu kohhranah dah an nih thu sawiin, “mi thianghlimte famkimna tûr te, rawngbâwl hna thawhna tûr te, Krista taksa tihchakna tûr te a ni; rinnaa pumkhat nihnaah kan zain kan lo thlen thlengin,” a ti a, a dangte pawh a sawi.11 Ringtute chuan ṭawngṭai leh inngaihtlâwm chungin êng an zawh hnuah, Thlarauin, “Hei hi kawng chu a ni; in thutluknate chu a dik e,” a tih a; chumi hnuah he thila a tih ang hian, zawhna chuan an nunah awmzia a neih dan leh an thutluknate aṭanga rah ṭha lo chhuak tûr ṭhenkhat hrilhin kohhran chu a la tihchak leh zêl hi a va inhmeh êm!
GSAM 352Kohhran inrelbâwlna
GSAM 352.1Kum 1861 thla 4-a Battle Creek-a General Conference hmaa Elder White thusawi, kum 1861 thla 6 ni 11 chhuak Enfiahna leh Thuthang Puangtu-a tihchhuahah chuan, kan kohhrante inrelbâwlna famkim zâwk neih thu a sawi chhuak a. Sâwm an nih angin rawngbâwltu 9 chuan he thua êng zawng tûrin Bible zir hona an nei a; Conference chuan an chhui chhuah rahte chu Enfiahna leh Thuthang Puangtu-ah chhuah tûrin a ngên a. Kohhran kalphung leh kohhran hruaitute chungchânga Pathian Lehkha Thu hriattîrna an târ lan hnuah, General Conference-a ram bial hrang hrangte aiawh inrual taka telna thu leh ram bial Conference-tea kohhrante dik leh inrual taka aiawh telna thu an ngaihtuah a. A tak takah chuan, an inrem theih tûr tehfung inrual eng emaw zuiin, inzawmkhâwm inkhâwmpuitea dân anga thlan aiawhte neih ngaihdân chu a vawi khat sawi chhuahna a ni.
GSAM 352Michigan Ram Bial Conference Din a Ni
GSAM 352.2Kum 1861 thla 10 ni 6-ah chuan, hruaitu pakhat, ziaktu pakhat leh mi 3 awmna hna kalpui enkawltu pawl thlangin Michigan Conference din a ni a. Conference chuan kohhrante pawhin inrelbâwlna din se, a hnuaia mi hi kohhran thuthlung atân pawm se tiin a rawt a:—
GSAM 352.3“Keini, a hnuaia hming ziakte hian, Seventh-day Adventist-te tih hming puin, kohhran angin kan inzawm khâwm a; Pathian thupek leh Isua Krista rinna vawng tûrin thu kan thlung a ni.”
GSAM 353Rawngbâwltute Nemnghehna Lehkha
GSAM 353.1He Conference-ah hian, he ram bial chhûnga Seventh-day Adventist rawngbâwltu dinhmun ṭha nei zawng zawngte hnênah nemnghehna lehkha pêk tûr tih chu a vawi khat atân thu tlûk a ni a. Rawngbâwltute chuan nemngheh an nihna lehkha leh Conference hruaitu leh ziaktu hming ziak nemnghehna lehkha keng tûr a ni a, chu nemnghehna lehkha chu kum tin tihthar zêl tûr a ni.
GSAM 353.2Kohhrante din dan kalphung kan mite hmaa dah tûra thu buatsaih tûrin enkawltu pawl thlan ni se tih pawh an thlâk a. He thu hi kum 1861 thla 10 ni 15 chhuak Enfiahna leh Thuthang Puangtu-ah tihchhuah a ni.
GSAM 353Aiawhte Nemnghehna Lehkha
GSAM 353.3Kum 1862 thla 9-ah chuan Michigan Conference-in Monterey-ah a inkhâwmpui hmasa ber a nei a. Chutah chuan kohhrana mite thlâkna hmanga an pawm ang bawkin, Conference-ah kohhrante pawm luh ngaihdân chu a vawi khat atân sawi chhuah a ni. Ram bial chhûngah kohhran 17 din a lo nih tawh avângin, thlâkna hmangin chûng kohhrante chu Conference-ah an pawm lût a; chûng kohhrante mi lo kal zawng zawng chu aiawh atân pawm an ni.
GSAM 353Rawngbâwltute Hlawh
GSAM 353.4He Conference-ah vêk hian, rawngbâwltute chu an rawngbâwlna man atân kâr tina pawisa eng emaw zât pêk ruahmanna an pawm a. Rawngbâwltute lam chuan Conference chhûnga an hnathawh hun leh an sum hmuh leh hman ral chanchin an sawi tûr a ni a; chu chanchin dawngtu Conference chuan a dik ang taka sum chhiarkhai fel tûr a ni.
GSAM 353Aiawhte Nemnghehna Lehkha An Târ Lan Hmasak Ber
GSAM 353.5Kum 1863 thla 5 ni 20-ah chuan Battle Creek, Mich.-ah General Conference neih a ni a. Chu pawl inkhâwmpuiah aiawhte'n anmahni ram bial ṭheuh aṭanga nemnghehna lehkha an kenna hmasa ber a ni. Nimahsela, aiawh tel dan chu mihring zât behchhana ruahman a la ni lo. He ṭuma aiawhte lo kalna ram bialte chu Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York leh Ohio an ni.
GSAM 354General Conference leh Ram Bial Conference-te Inkaihhruaina Dânpui
GSAM 354.1Thla 5 ni 21-ah chuan General Conference-in inkaihhruaina dânpui a pawm a; chumi ni vêk chuan ram bial Conference-te hnênah ram bial inkaihhruaina dânpui pawm tûrin rawtna pêk a ni. Michigan Conference inkhâwmpuiah chuan chu chu pawm a ni a. Hêng inkaihhruaina dânpuite hian ram bial Conference-te leh General Conference-a aiawh telna atân mihring zât behchhana tehfung a siam a. Chutih laia rawt ram bial inkaihhruaina dânpui chu, tûna khawvêl puma kan tualchhûng Conference 72-te'n an hman nen a inang deuh a ni.
GSAM 354.2Kum 1864 thal laia General Conference neih ṭum chuan, chumi kum chhûnga Conference hnathawk ni lo, kohhran mi pangngaite awmna sum chhiarkhai endiktu pawl thlang tûrin ram bial Conference hnênah a vawi khat atân rawtna pêk a ni. Anni chuan hna kalpui enkawltu pawl nen rawngbâwltute sum chhiarkhai endik leh tihfel hna an thawk ho dâwn a ni. Chutiang chuan, a ṭûl ang zêlin, Pathian hna leh a rawngbâwlnaah fel taka inremna chu zawi zawiin din a ni ta a.
GSAM 354.3Chutiang chuan dân anga hna inrelbâwlna dinna kawnga an kal dan chu tawi têin kan chhui ta a. Hei hi tûna a lenzia nen khaikhin chuan kohhran a la tê êm êm laia tih a ni.
GSAM 354.4Kum 1863-a General Conference famkim taka din a nih khân, aiawh zawng zawng zât chu tûna tualchhûng Conference tê ṭhenkhatin kum tin kan neih zât pawh a pha lo.
GSAM 354Inrelbâwlna Thiltum
GSAM 354.5Inrelbâwlna hmanga tihhlawhtlin tum chu pawl thil neihte dân anga vawn leh enkawl theihna a ni a; tin, hnaa thawktute chu buaina awm lova lungrual taka an kal theihna pawh a ni. An hmalâk dan chu inrâwn tlânna hmanga ruahman a nih avângin, an thinlung an hmang ṭhen lo vang. Kum 1864 thlenga kan inrelbâwlnaa thu bulpui kan lo pawmte vêk chu, hna a len zêl a, ram dang leh hnam dangte hnêna a darh zêl laiin, hna kalpuinaah hman zui a ni.
GSAM 355Pum Pui Huap Inrelbâwlna Pawlte Din a Ni
GSAM 355.1Thuchah a hmasawn zêl lai hian a hnuaia pum pui huap inrelbâwlna pawlte hi din a ni a; an hruaitute chu General Conference inkhâwmpui pangngaiah thlan an ni:—
GSAM 355.2General Conference Pawl—Amerika leh ram danga kohhran institution hrang hrangte thil neih neitu nihna vawng tûra din, mi 21 awmna dân anga pawl a ni.
GSAM 355.3Ram Pâwn Rawngbâwlna Enkawltu Pawl—Conference din tawhte pâwn lama rawngbâwl hna enkawl leh tihzauh tûr a ni.
GSAM 355.4Hnam Tin Huap Thuziak Tê Semtu Pawl—a hnathawh chu chhiar tûr thuziakte sem leh lehkha inthawn hmanga rawngbâwlna hmun thar hawng tûra hmalâk a ni.
GSAM 355.5Sakhaw Zalênna Pawl—a hnathawhna bîk chu chhia leh ṭha hriatna thu avânga tihduhdahte ṭanpui leh sakhaw zalênna thu bulpuite chungchânga thuziakte sem a ni.
GSAM 355.6Hnam Tin Huap Sabbath School Pawl—a thiltum chu hmun tina Sabbath School hna tihchak leh hmasawntîr a ni.
GSAM 355.7Damdawi Hmanga Rawngbâwlna leh Mi Ṭanpui Pawl—a hna chu damdawi hmanga enkawltute leh damlo enkawltute zirtîr te, dam leh hrisêlna hmunte, fahrahte leh upâte chênna inte leh a dangte enkawl te a ni.
GSAM 355Kum 1868 Thlenga Hnathawhna Hmun
GSAM 355.8Kum 1868 thleng chuan, kan hnathawhna hmun chu United States ram chhûnga Missouri Lui chhak lam leh Missouri ram bial chhim ramri zawn aṭanga chhak leh thlang lama rin tlar hmar lam a ni. Chutih lai chuan General Conference Enkawltu Pawlah mi 3 chauh an awm a, Conference hotupa chu an zînga pakhat a ni. Tualchhûng Conference 8-te zawng zawng chu General Conference hnuaiah an awm a; a pisa pui chu Battle Creek, Mich.-ah a awm.
GSAM 356Inrelbâwlna Siam Ṭhat Leh A Ṭûlna Chhan
GSAM 356.1Thuchah chu ram dangah a darh zêl avângin, hnathawhna hmun zawng zawng inrelbâwlna siam ṭhat leh a lo ṭûl ta a. Chuvângin kum 1897-ah chumi lam hawiin hmalâk a ni a; nimahsela, ruahman ṭhat leh hna chu kum 4 kal ta chhûng hian famkim zâwkin tih a ni. Chumi hun chhûng chuan, mi 14 awmna hna kalpui enkawltu pawl neiin Europa General Conference din a ni a; General Conference hmasa, a pisa pui Washington, D.C.-a awm chuan mi 28 awmna hna kalpui enkawltu pawl a nei a. Chûngte chuan thuchah hna peng hrang hrang zawng zawng an aiawh a, pum pui huap pawl ṭhenkhat, tih tâwp tâkte chu an thlâk a ni.
GSAM 356Kum 1903 Thla 1 Ni 1-a Inrelbâwlna Dinhmun
GSAM 356.2Kum 1904 General Conference Kum Tina Lehkhabu aṭanga a hnuaia thu hian kum 1903 thla 1 ni 1 thlenga mi leh thil zât chanchin ngaihnawm ṭhenkhat a târ lang:—
GSAM 356.3Chutih lai chuan kan hna inrelbâwlnaah General Conference 2 a awm a, chûngah chuan inzawmkhâwm Conference 14, tualchhûng Conference 72 leh rawngbâwlna hmun 42 a awm. Hêngte hi hetiang hian an awm darh a: Amerika Hmara tualchhûng Conference 49; Amerika Hmar pâwn lamah 23. Amerika-a inzawmkhâwm Conference 8; ram dangah 6. Alaska, Hawaii leh New Foundland huap telin, Amerika-a rawngbâwlna hmun 5; Amerika pâwn lamah rawngbâwlna hmun 37, hetiang hmunah an awm a: Europa-ah 12; Afrika-ah 4; Asia-ah 3; Amerika Chhimah 2; Afrika Chhimah 2; a la bângte chu Amerika Lai, Mexico, West Indies leh Pacific Thliarkârahteah an awm. Hêng rawngbâwlna hmunte nena inzawm chu nemngheh leh phalna nei rawngbâwltu 67 leh kohhran 131 an ni.
GSAM 356Danglamna Kâra Inpumkhatna
GSAM 356.4Ram hrang hrang leh hnam hrang hranga hêng inrelbâwlna hrang hrangte hi thutak hna ropui pakhat leh mihringte chhandamna hmasawntîrnaah an zain an inpumkhat tih hriat chu fuihna a ni. Kan rin chu inrelbâwlna kalphung mai a ni lo va, fel taka inremna siamtu Pathian chu a ni. A hnathawktute lungrual leh inrem taka hmalâkna chungah a malsâwmna a awm chuan, “thil zawng zawng fel tak leh a indawt diak diaka tih” chu a va ṭha a, a va nuam êm tih kan hre thei ang.