Adventist Pioneer
Library
aplib.orgBu In
28 / 31

Bung 25 — Zirna Hmunte

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Finna dawng rawh, hriatthiamna dawng rawh; theihnghilh suh la, ka kâ thute chu kalsan suh. Amah chu kalsan suh, a veng ang che; hmangaih la, a humhim ang che. Finna chu thil pawimawh ber a ni; chuvângin finna dawng rawh; i neih zawng zawng nên hriatthiamna dawng rawh.”1

GSAM 391Prof. G. H. Bell Zirna In

GSAM 391.2Kohhran hna hrang hrangte zînga zirna hna hi tûnah chuan a zau tawh hle. Hmaa kan sawi tawh hna pêng dangte angin, a tîrah chuan a te tak a ni. 1868-ah Prof. G. H. Bell chuan Battle Creek khawpuia Kalamazoo leh Washington Street te kil hmâr chhak lamah, office in hluiah zirlai in a hawng. Chutiang bâkah chuan, 1871 kum thal lâi, General Conference zawh hnûah, kar li chhûng rawngbawltute tâna thusawi hmanga zirtîrna kalpui a ni a; rawngbawlna leh kohhran hna thawktute tanpui tûra ruat a ni.

GSAM 391Kohhran Zirlai In Tûr Duhna

GSAM 391.3Enfiahna leh Thuthang Puangtu 1872 April 16 chhuahah, “Kohhran Zirlai In kan nei ang em?” tih thupui hmanga thu ziak a lang a, chutah chuan zirlai in chu a mamawhzia chiang takin sawi a ni. Enfiahna leh Thuthang Puangtu 1872 July 16-ah chuan zirlai in chu zirlai 12-in a tîr tih puan a ni; kar hnih hnûah 25 an lo ni a, zan ṭawng dân zirna pêng-ah mi 50 an lo tel bawk. Zirlai in hun hnihna chu 1872 September 16-ah zirlai 40-in a tîr. December 16-ah chuan zirlai in chu a lian lutuk avângin inkhâwmna inah hmun a sawn a; chuta kohhran thutthlengte hnungah meja thlep theihte bel a ni. Kohhran in in chhûng sangah zirlai tîr 63-te pawh zirtîr an ni bawk.

GSAM 392College Tûr Sum Khâwl

GSAM 392.11873 March-a General Conference chuan kohhran zirlai in kalpui tûra in sakna atan, ram hrang hrangah thawktute buatsaih nâna sum khâwl dan dik leh dik loh chungchâng chu hun rei tak a ngaihtuah. Thil chu a tha tih pawm a nih avângin, sum mamawh khâwl tûra pâwl ruat a ni. Chu hun chhûngin Elder Butler, White leh midangte hnên atangin Enfiahna leh Thuthang Puangtu-ah thupui pawimawh leh thiltihtheih takte an chhuak fo. Elder Butler leh Haskell te’n camp-meeting hrang hrangah an thâwkna hmangin zirlai in tûr sum tam tak khâwl a ni.

GSAM 392.2Conference in 1873 November 16-a an thutkhâwm leh khân, Seventh-day Adventist zirna sum tân $52,000 pêk tûra intiam tawh a ni tih puan a ni; chu sum chu ram lei leh kum lo thlenah in tha sak nân hman tûr a ni. Thutkhâwmna chhûngin thutlukna hmangin mi pasarih pâwl an thlang a, zirna pawl siam leh in sakna hmun zawng tûrin.

GSAM 392.3Conference kan sawi tâkah khân George I. Butler chu General Conference hotu-ah thlan a ni a, Sidney Brownsberger chu ziaktu-ah. General Conference-in pâwl a thlante chu George I. Butler, S. N. Haskell leh Harmon Lindsay an ni. James White, Ira Abbey, J. N. Andrews leh Uriah Smith te chu an belh a; General Conference pâwl nên thawk tûra mi pasarih pâwl an ni a, “Seventh-day Adventist-te Zirna Pawl” an din. Chuta tang chuan Professor Brownsberger chu Battle Creek College nên a inzawm reng a, Healdsburg, Cal. ah zirna inpui thar hawng tûra kaihhruai tûra koh a nih thlengin.

GSAM 393College Tûr Ram Acre Sawmleh Pahnih Lei

GSAM 393.11873 December 31-ah, pâwl chuan Battle Creek khawpui thlang lamah ram acre 12 an lei; chûng zînga acre 7 chu Battle Creek College zirna hmunah hman a ni.

GSAM 393.2Battle Creek kohhran zirlai in chuan 1873 December 15-ah office in pathumna pindante-ah thlasik hun a tîr a, zirlai 110 an inziak.

GSAM 393Kohhran Zirlai Inte Mamawhna

GSAM 393.3Kohhran anga zirna in tha kan mamawhzia chungchângah Mrs. White chuan 1873-ah hetiang hian a ziak:—

GSAM 393.4“Mipa leh hmeichhiaten rilru inbûk tâwk an neih theih nân, rilru thiltihtheihna zawng zawng hi hman leh tihchangtlun vek tûr a ni. Khawvêl hi lam khat chauh zâwnga mi leh hmeichhe-in a khat; an thiltihtheihna pakhat chauh an tihchangtlun a, dangte chu an hman loh avângin an tlêm. Thalaite tam zâwk zirna hi hlawhtling lo a ni. An zir lutuk a, nun hna leh sumdawtna nun thil mamawhte an ngaihthah thin....”

GSAM 393Inzirna Inbûk Tâwk Mamawh

GSAM 393.5“Tûna zirlai in kalpui dânah chuan zirnaah tihngaihna tam lutuk hian thalaite chu nun takin thil tih tûr atan a tling lo. Mihring rilru chuan thawk tûr a nei. Kawng dikah a thawk loh chuan kawng dik loah a thawk ang. Rilru inbûk tâwkna vawng tûrin, zirlai inah hna thawh leh zirna chu hman kawp tûr a ni.

GSAM 393.6“Hmanlai chhuahte chuan zirna chu a zau zâwka siam tûr an lo buatsaih tawh tûr a ni. Zirlai inte nên lo neih leh thil siamna hmunte pawh an awm tûr a ni. In lama hna zirtîrtu te an awm tûr a, ni tin hun zât chu hna thawh nân hman tûr a ni, taksa leh rilru thiltihtheihna chu inang taka hman a nih nân. Kan sawi dân ang zâwka zirlai in siam ni ta se, tûnah chuan rilru inbûk tâwk lo tam tak an awm lo vang.”2

GSAM 394Battle Creek College

GSAM 394.11874 nipui leh kumtlângah Battle Creek College in chu sak a ni. Brick-a sak in a ni a, lei hnuai chhâwng chungah chhâwng thum nei, 75 x 75 feet, Greek cross angin siam a ni. In chu sak zawh a ni a, 1875 January 4-ah inkhâwm remchâng tak neiin hlan a ni. In chu a hawng lâi khân zirlai 100 aia tam leh pêng hrang hrang zirtîrtu thiam 7 an awm. 1877 zirna kum-a zirna inpui hawng chuan zirlai 200 an tel tih puan a ni. Zirna Pawl thuchhuah, October 1880 General Conference-a pek chu, 1873 atanga December 1880 thlengin Battle Creek College-ah zirlai 1400 an inziak tih a lantîr.

GSAM 394Zirlai In Dang Pahnih Hawng

GSAM 394.2December 1882 General Conference-ah chuan kum chhûngin Conference kaihhruaina hnuaiah kohhran zirlai in pahnih an hawng tih puan a ni. Pakhat chu Healdsburg College, Healdsburg, Cal. a awm a, April 11-ah a hawng; pakhat chu South Lancaster Academy, South Lancaster, Mass. a awm a, April 19-ah a hawng.

GSAM 394Healdsburg College

GSAM 394.3Enfiahna leh Thuthang Puangtu 1884 January 15 chhuahah Pacific Coast kohhran zirlai in chungchâng thu ngaihnawm tak hetiang hian a lang:—

GSAM 394.4“1881 September-ah California Conference chuan kohhran zirlai in hawng tûrin a rel a, hna thawk tûra pâwl a ruat. 1882 April thlengin ram zau tak leh in tha, room 10 nei, lei tawh a ni a; zirtîrtu pahnih thawkin zirlai 33-in zirlai an tîr. College kum chhûngah (1882 July 29-a tîr), zirlai in chu zirna inpui angin danin pawm a ni a, ram acre 5 dang lei a ni; hall lian tak [zirlai te chenna in tûr] sak a ni; zirtîrtu 6 nei zirtîrtu pawl siam a ni a, zirlai 152 an inziak. A hawng atanga sum $27,000 hnâi chu hna tân pêk tûrin hlan a ni tawh; chu sum tam zâwk chu California mite’n an pêk a ni.”

GSAM 395South Lancaster Academy

GSAM 395.1New England mite chuan South Lancaster, Mass. inkhâwmna inah an zirlai in an tîr. Elder S. N. Haskell thâwkna leh New England mi te inhlanna avângin 1884 kumtlângah hlan tûra zirlai in rual chu an peih. South Lancaster Academy Association neih zirlai in chu an hunah puitling in panga an ni a, pahnih chu thar tak an ni. Zirna sang in chu 60 x 65 feet a ni a, thar zâwk, zirlai te chenna in chu 36 x 88 feet a ni. Chûngte chu 1884 October 19-ah hlan an ni.

GSAM 395.2Hmun hi kum 21 chhûng thawk thate hnûah pawh tûnah a hmasawn reng a, Lalpa hnaah thawktute chu khawvêl hmun hrang hrangah a chhuahpui tawh. Tûnah zirna sang hotu chu Frederick Griggs a ni a, General Conference Zirna Pêng ziaktu hna pawh a thawk bawk.

GSAM 395London (England) Rawngbawlna Zirna In

GSAM 395.3London, England-a hna chu a kal zêl a, chakna a pung zêl avângin 1887 nipui lâi khân Bible thawktute tân zirna in hawng a tha tih ngaihtuah a ni; chutah Bible hna thawk chu inzawm tûr a ni. Zirlai in atang chuan United Kingdom leh Colonies hmun dangah thawk tûrte tirhchhuah an ni. Tûnah North London-a Duncombe Hall-ah zirlai in hmasawn tak kalpui a ni a, Prof. H. R. Salisbury-in a kaihhruai; amah chu a zirna hmasa Battle Creek, Mich. zirna inpui-ah a dawng.

GSAM 396Battle Creek College Zâuhpui

GSAM 396.1Battle Creek College-ah hmun tam zâwk mamawh avângin 1886 nipui lâi khân zirna inpui inah belh lian tak siam a ngai a, kum zui (1887)-ah hmeichhe zirlai te tân zirlai chenna in (West Hall tih) sak a ngai bawk. West Hall-ah zirlai 150 chenna room a awm a, ei inah mi 225 an awh theih; South Hall, 1884-a sak, zirna inpui zirna hmun chhim lamah, mipa zirlai zirlai chenna in a ni. 1886-87 thlasik hun tân zirna inpui a hawng lâi chuan zirlai 568 an tel.

GSAM 396.21885-ah Prof. W. W. Prescott chu Battle Creek College hotu-ah ruat a ni a, a rei loh zâwkah kohhran Zirna ziaktu-ah thlâk a ni. Hei hi ruahmanna fing tak a ni tih a lang chiang. Battle Creek College chauh ni lovin, ziaktu chutiang thawkna leh Pathian malsawmna hmangin kan kohhran zirlai in hrang hrang hnaah inpumkhatna leh thawkna tha zâwk a lo awm.

GSAM 396Emmanuel Missionary College

GSAM 396.3Battle Creek College chuan 1901 thlengin hna tha a thawk a; chutih lai chuan ram leh in chu American Medical Missionary College Association hnênah hralh a ni a, zirna pawl chu tih tawp a ni. College corporation thar chu rang taka din a ni a, Emmanuel Missionary College tih a ni. Berrien Springs hnaih, Michigan chhim thlang lamah lo ram an hmuh a, chutaah zirlai te’n in an sak a, zirlai in hmasawn tak an kalpui. Zirlai in hi “zirna lam tinrêng” pêk tûr tih tum thlûk a ni; he bung hma lamah kan sawi tawh thurâwn nên a inrem. Pathian ruatna avângin khawvêl hmun tinah hna tûra koh an nihna apiangah thawk thei tûra thawktute buatsaih chu Emmanuel Missionary College zirtîrtute tum leh duh ber a ni.

GSAM 397Central Bible School, Chicago, Ill.

GSAM 397.1Enfiahna leh Thuthang Puangtu 1887 March chhuahah Elder George I. Butler chuan Chicago, Ill. ah rawngbawlna in sak tûra thutlukna a siam tûr thu a sawi; chu in chu Bible thawktute zirtîrna tân Central Bible School ni tûr a, khawpuia kan mite tana kohhran in leh rawngbawlna inah pawh hman theih tûr a ni. 1888-89 kumtlâng leh thlasik chhûngah in chu sak a ni. Ram, in, in chhûng thil leh thil dangte telin man chu $28,000 vel a ni. 1889 April 4-ah colporteur zirna in nên hmanpui taka hawng a ni. Hlan ni khân kan mite chuan Bible thawktute thawhna avângin ram chhûng hmun hrang hrangah tûna thutak pawm tawh mi 1,000 tal an hre tih thu sawi a ni.

GSAM 397.2Zirlai in hi Elder George B. Starr-in 1891 kum thal thlengin thiam takin a kaihhruai. Chutah General Conference pâwl-in zirtîrtu an ruat a, 1893 thlengin hna a thawk zêl; chu hunah chuan Bible zirna mamawh a pung avângin in chu a tling tawh lo tih hriat a ni. Battle Creek College nên Bible zirlai in inzawm tûra ruahmanna siam a nih avângin Chicago in chu Medical Missionary and Benevolent Association hnênah hralh a ni. In chu zâuhpui leh hmanraw famkim pekin damdawi in te tân siam thar a ni a, tûnah Battle Creek Damdawi In Chicago Branch tih a ni.

GSAM 397Union College, Nebraska

GSAM 397.31889 General Conference-ah Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado leh Arkansas State Conference pakua tân hmun remchângah zirna inpui sak tûr thu ngaihtuah a ni. Chuvângin conference chuan zirlai in tân hmun tha thlang tûra pâwl a ruat. Des Moines, Ia., Fremont leh Lincoln, Neb. leh hmun dang mite’n kan tih tûr an hriat chuan, an khawpuiah in sak nâna pêknaah an inel. Lincoln, Neb. chuan pêkna tha ber a siam a, hmun tha ber pawh an ngaih avângin zirlai in chu chutaah dah a ni.

GSAM 398.1Inpui, Union College tak chu 141 x 84 feet a ni. Lei atanga dome chhip thlengin a sang zawng chu feet 100 a ni. Inpui bâkah zirlai chenna in pahnih an awm a, pakhat zêl chu 104 x 104 feet, chhâwng thum a ni. Kohhran zirna inpui siam nâna pêk ram atanga sum hmuh chu man zât zâwk, a chanve tal, pek theih tûr tih beisei a ni; chutaah thawktute chu pêng hrang hrangah English, Scandinavian leh German, zirtîrtute anmahni ṭawng ngeiin zirtîr an ni.

GSAM 398.2In chu 1891 September 24-ah hlan a ni a, zirlai in chu September 30-ah a hawng. Kum hmasa zirlai inziak zat chu 301 a ni. 1892-ah zirlai 222-in a hawng a, kum chhûng inziak zat chu 553 a ni. Chûng zînga 71 chu German pêng-ah, 85 chu Scandinavian pêng-ah an awm.

GSAM 398.3College nên lo ram a inzawm a, lo hna thawk duh zirlai te tân hna a pe. College hian chhang siamna in pawh a nei a, chutah hrisêlna chaw tlêm tê a siam. 1903-ah German, Swedish leh Danish-Norwegian ṭawngin lehkhabu leh chanchinbu chhuah tûra pawl din a ni. Pawl chuan anmahni lehkhachhuah in an nei a, hnam pathumte tân America-a kohhran lehkhachhuah hna zawng zawng chu an enkawl. Hna hi zirlai te’n an thawk ber. Printing hna chauh an zir lo va, rawngbawlna hna an thawk tak takin hriatna an neih bawk.

GSAM 398.4Medical hna pawh zirna inpui nên inzawm a ni. Hmun an humhalh avângin zirlai chenna in lian tak pakhat an mamawh loh tih an hmu a; chuvângin sum tê tê hmangin damdawi in chu hman tan a ni a, hna tha tak a thawk.

GSAM 399Walla Walla College

GSAM 399.1Zirlai in hi Washington State-a Walla Walla hnaihah a awm a, 1892 December 8-ah hlan a ni. Ni hmasaah zirlai 101-in a hawng. Kum chhûngin zat chu 185-ah a pung. Lo tê leh hna siam leh lo neih hna dangte pawh zirlai in nên inzawm an ni. A dinhmun tha a ni a, hna tha a thawk. Prof. J. L. Kay chu tûnah zirtîrtu pawl hotu a ni.

GSAM 399Australian Zirlai In

GSAM 399.21892 August 24-ah Australia, Melbourne-ah zirlai in chu in luahah a hawng a, zirtîrtu 5 an awm. Battle Creek, Mich. College-a lo kal L. J. Rousseau chu zirlai in hotu hmasa a ni. 1894-ah zirlai 89 an inziak.

GSAM 399Avondale-ah Hmun Sawn

GSAM 399.3Zirlai in din tumtute chuan hna leh zirna inzawm an duh avângin hmun sawn chu a tha tih an ngaihtuah; chuvângin Melbourne khawpui lian atangin Avondale, Cooranbong, New South Wales, ram chhûng lama hmunah an sawn. Chuta lo ram an hmuh a, in remchâng an sak. Tûnah zirlai in chu hna siam leh lo neih ruahmanna zâwka hmasawn takin kalpui a ni.

GSAM 399Avondale Chunga Hrilhlâwkna Tihhlawhtling

GSAM 399.4A din leh enkawlnaah pâwl tum chu hna leh lo neih zirlai in chunga pek thurâwn nên a inrem thei berin kalpui tûr a ni. “Entîrna zirlai in” a ni tûr a; dik taka enkawl ni se, zirlai in anga hlawhtling chauh ni lovin, ram ngei pawh, ram chhe tih ngaih kha, rah thawk tûr a ni tih thu an sawi fo. Hun kal zêl leh Lalpa malsawmna chuan hrilhlâwkna chu a dikzia a lantîr. Kum engemaw zât zawn chhûng ruah tlak loh nasa tak avângin lo hnaah chhiatna a thlen a, an vêlah thlai rah loh a awm chungin, Avondale lo chu a hring leh rah thawk reng. Thil mak tak a ni a; chuvângin sorkar hotute ngei pawh an lo kal a, lo neih dân engtin nge rah tha tak an siam tih an zawt.

GSAM 400.11903 zirlai in hna thuchhuah chuan zirlai telna 50%-in a pung tih a lantîr. Sum dinhmun pawh a tha; hman zawng zawng pek tawh a ni a, sum dahna-ah $1,500 bâng a awm, zirlai in hnaah hman tûr. Prof. C. W. Irwin chu kum li dawn chhûng zirlai in enkawltu leh hotu a ni.

GSAM 400Mt. Vernon Academy

GSAM 400.21893 General Conference chuan Mt. Vernon, Ohio-ah zirna sang hawng tûr thu a pawm. Zirlai in nên hna siam leh lo neih hna tê tê an inzawm a, hna tha a thawk tih thuchhuah a ni. 1894 inziak zat chu 140 a ni. Prof. J. W. Loughhead chuan kum tam tak zirlai in hotu hna a thawk a, Washington, D.C. ah koh a nih thlengin. Zirlai in hmun chu Academia, Ohio a ni.

GSAM 400Keene Industrial School

GSAM 400.31893 General Conference chuan Keene, Texas-ah hna leh lo neih zirlai in hawng tûr a pawm. Lo ram acre 130 aia tam an hmuh a, in an sak a, Prof. C. B. Hughes leh a ṭanpuitute hnuaiah zirlai in an hawng. Hna leh zirna kawp dân nên a inremin kalpui a ni. 1894 inziak zat chu zirlai 160 a ni. Zirlai in hi a hlawhtling tak zet.

GSAM 400Claremont Union College

GSAM 400.4Zirlai in hi South Africa, Cape Town hnaih Kenilworth-ah a awm. Zirtîrtu Pawl zâwk zawng chu Battle Creek College atanga thlante an ni. 1894-ah zirlai 90-in a hawng. Kum hmasa zirlai in zawh hnûah zirlai zat a pung lutuk a; chuvângin in zâuhpuiin room tam zâwk siam a ngai. Tûnah zirna inpui chu Prof. C. H. Hayton enkawlna hnuaiah a awm.

GSAM 401.1Seventh-day Adventist-te’n Claremont-ah khaw zirlai in (zirna tîr) zirlai 70 nei an kalpui bawk a, Beaconsfield-ah kohhran zirlai in pawh an nei; chutah 1894-ah zirlai 30 an inziak.

GSAM 4011895 Zirna Hna Khâikhâwmna

GSAM 401.2Zirna ziaktu chuan February 1895-ah General Conference hnênah thuchhuah hetiang hian a pe:—

GSAM 401.3“Kohhran zirna hmanrua chu hetiang hian khâikhâwm theih a ni: zirna inpui panga an awm, hmunte chu Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; leh Kenilworth, South Africa. Zirna sang pali, emaw he ramah zirna sang chan hna thawk zirlai inte chu South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; leh Graysville, Tenn. ah an awm.... Chûng bâkah chuan Australian Bible School a awm; Mexico-ah dama rawngbawlna nên inzawm zirlai in; Pitcairn Island-a chuta piang naupangte tân zirlai in; Raiatea-ah, Society group-a; South Pacific Ocean-ah; Caribbean Sea-a Bay Islands Bonacca-ah; ram chhûng leh ram pâwnah kohhran zirlai in 15 vel; General Conference Bible zirna in pahnih; leh colporteur leh hmun Conference zirlai in, inrelbâwlna mumal nei lo tam tak an awm.”

GSAM 401.4Kohhran zirna inpui leh zirlai in pângngaite zirlai tel zat khâikhâwmnaah ziaktu chuan hetiang hian a sawi: “Chhinchhiahna him taka kan siam theih angin, tûnah Seventh-day Adventist zirlai inah kum hrang hrang nei zirlai 3,000 aia tam an inziak.”

GSAM 4021903 Zirna Hmunte Khâikhâwmna

GSAM 402.1Seventh-day Adventist-te zînga zirna hna leh hmunte chu thuchah hna pêng dangte nên an inangin an pung. 1904 General Conference Year Book-a lan dânin, tûnah America-ah zirna inpui leh zirna sang 9 an awm a, ram dangah 5 an awm. Ram dangte chu hmun hetiangah an awm: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, Cape Town hnaih, South Africa; Holloway, London, North, England; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, Magdeburg hnaih, Germany.

GSAM 402.2America-ah lai zirlai in 14 an awm; ram dangah 5 an awm. Chûngte chu Copenhagen, Denmark; Honolulu, Hawaiian Territory; Diamante, Entre Rios, Argentine Republic, South America; Curityba, Brazil, South America; Brusque, Brazil, South America-ah an awm.

GSAM 402.3Hêng zirna hmun sawi tawhte bâkah hian kohhran chuan hmun khat kohhran zirlai in 357 a kalpui. Chûng zînga 317 chu United States-ah an awm a, 40 chu ram dangah. Tûna chhinchhiahna dik kan nei ta se, hêng zat hi a pung ngei ang. 1902 tawp hnûah zirlai in tam tak an hawng. Entîr nân, Nebraska Conference chuan kohhran zirlai in 10 a nei tih a puang. 1904 February 1-a an thuchhuah-ah chuan “kohhran zirlai in 24” tih a lang; Conference pakhat chhûngah 14 a pung.

GSAM 402.4Lalpa kaihhruaina kut chuan hêng mite zînga zirna hna chu mak takin a hruai a, kawng a hawng. A hna pêng hi enkawl tûra kohte chu finna pêin, a ruat dân angin zirlai in hrang hrang chu kalpui tûrin, Lalpa chu kan dîl ang. Chutiang chu a nih chuan, Lalpa tân thawktu thiam leh puitling tam tak an awm ang a, zirna leh nungchangah “lam khat chauh” mipa leh hmeichhe an awm lo vang. “Lalpa chuan thu a pe,” tih a ni, tiin psalm ziaktu chuan, “a puangtu hote chu pâwl lian tak [sipai, margin] an ni,” a ti.

Notes

  1. Thufingte 4:5-7. ↩
  2. Kohhran tana Thuhretute, Vol. 3, pp. 152, 153. ↩

Note

Back