Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
28 / 31
28 / 31

Isula 25 — Amasomelo

John Norton Loughborough

GSAM 391.1Nyoola obumanyi, nyoola okhumanya; shiolashibirira tawe, khandi shiolarula khumakhuwa k'akanwa kange tawe. Shilekha tawe, nakakhalinda; khakwanda, nakakhulinda. Obumanyi ni shindu shikhongo; khulwo nyoola obumanyi; nende khulw'ebyo byosi by'onyoola, nyoola okhumanya.1

GSAM 391Lisomelo lya Prof. G. H. Bell

GSAM 391.2Omulimo kw'okhwechesia kw'omukanda khuli mu bise bino khwakhula khukhongo. Shinga emilimo kandi egyakhililwa khw'ibali, khwakhala khwakhanga khw'obutiiti. Mu 1868 Prof. G. H. Bell yachaka lisomelo mu nzu y'ofisi eyakhale, khw'eshikhona shi'khusulukhila tsinjira tsia Kalamazoo nende Washington, mu Battle Creek. Khwongerakhwo, mu shise shi'okhumera khw'emisala enyuma y'embeho mu 1871, khumala Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi, kwakholekha khw'ikhulu lya machuma kane lya bakhalabani, khulw'okhukhonya abali mu mulimo kw'abakhalabani nende kw'ikanisa.

GSAM 391Okhuyanza lisomelo ly'omukanda

GSAM 391.3Mu Okhulingala Khandi nende Omurumbusi khw'inyanga ya 16 Aprili, 1872, mwalolekha likhuwa lya shina shia, “Khwakhale n'elisomelo ly'omukanda?” Lyalolesia bulayi ebikhoyelekhanga lisomelo lishila. Mu Okhulingala khw'inyanga ya 16 Julayi, kwakhuwangwa mbu lisomelo lyakhanga nende abasomi khumi na babili; enyuma ya machuma gabili, bakhula okhuba makhumi gabili na bataanu, ne ikilasi ly'amalako k'olulimi lya shilo lyakhanga nende abandu makhumi bataanu. Omukhanda kw'amasomo kwakhabili kwakhanga khunyanga ya 16, Septemba, 1872, nende abasomi makhumi kane. Khunyanga ya 16, Desemba, lisomelo lyakhula khukhongo mana likhilwa mu nzu y'emikhung'ano, ahali amameza k'okhufumbakhwo kakhilwa khumenya mu misitsile chi'ikanisa. Lisomelo ly'abana batiiti, nende abasomi 63, lyesi lyakholekhanga mu lutu lwa inzu y'ikanisa.

GSAM 392Amapesa k'okhukhila koleji

GSAM 392.1Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi mu Machi, 1873, khwakhupa obwire bungi khw'okhuyanza ngali ya khwombakha tsinzu tsi'efuchililwa khulw'okhuchamanga lisomelo ly'omukanda, ahali abakholi bakhoyele okhuteekwa khulw'okhwingila mu bitundu by'omulimo khw'eshialo. Lila likhuwa lyakhilwa khw'obulayi, khwakhilwa khw'ekomiiti khw'okhwatanga omulimo kw'okhukhunga amapesa akhoyele. Mu shise shino amakhuwa amali khandi amakhongo kaalolekha khuli khuli mu Okhulingala, khurula khu Bakhulundu Butler, White nende abandi; khandi khw'emilimo ch'Abakhulundu Butler nende Haskell mu mikhung'ano chi'okhumenya mu mahema, amapesa amangi kakhungwanga khulw'elisomelo lio.

GSAM 392.2Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi khwakhabili khwakholekha khunyanga ya 16 Novemba, 1873, lila kwakhuwangwa mbu amapesa $52,000 kali kameelwa kale khulw'efondi y'okhwechesia y'Abadventista b'inyanga ya musafu, khulw'okhukhula habundu nende okhukhilila tsinzu tsifuchililwe mu mwaka ogwakhilanga. Khw'obhila khw'omukhung'ano kwokwo, khwakhilwa khw'ekomiiti y'abandu musafu khw'okhwanza omukanda kw'okhwechesia nende okhunyoola habundu h'okhumbakhawo tsinzu.

GSAM 392.3Khumukhung'ano kwokwo kwakhilwa, Geo. I. Butler okhuba Omukhongo w'Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi, nende Sidney Brownsberger okhuba omwandiki. Abali khw'ekomiiti abakhilwa nende Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi baali Geo. I. Butler, S. N. Haskell nende Harmon Lindsay. Amaina ka James White, Ira Abbey, J. N. Andrews nende Uriah Smith kaongerwakhwo, khw'okhukhola nende Ekomiiti y'Omukhung'ano shinga Ekomiiti y'Abandu Musafu, abaikhala shinga “Omukanda kw'Okhwechesia kw'Abadventista b'inyanga ya musafu.” Khufuma khushise shino Profesa Brownsberger yakhala nende Battle Creek College okhuula lila yakhilwa khw'okhulongosa koleji eyakhilanga okhuchaka mu Healdsburg, California.

GSAM 393Emianda khumi na ibili chiagulwa khulw'ekoleji

GSAM 393.1Khumwesi kwa 12, khunyanga ya 31, 1873, ekomiiti ino yagula emianda khumi na ibili mu mbande ya mumbo ya Battle Creek; emianda musafu khubino khwakhola ikambi ya Battle Creek College.

GSAM 393.2Lisomelo ly'omukanda lya Battle Creek lyakhanga omukhanda kwalyo kw'ameembe mu tsinzu tsi'ofisi yakhataru khunyanga ya 15 Desemba, 1873, nende abasomi 110 abaali bandikhibwe.

GSAM 393Obukhoyele bw'amasomelo k'omukanda

GSAM 393.3Khw'amakhuwa k'obukhoyele bwefwe shinga omukanda, khw'amasomelo amalayi k'okhwechesia, Mama White yawandikha mu 1873 shinga khulondakhwo:—

GSAM 393.4“Obunyali bwosi bw'omwoyo khubandu bhukhoyele okhukhilwa mu milimo nende okhukhulisiwa, khw'okhuba abasatsa nende abakhasi babe nende emioyo khulondokhane. Shialo shiyitsuye nende abasatsa nende abakhasi abali nende luhande lulala lwenyene, khw'okhuba obunyali bumwe bwabwe bwakhulisiwa ne abandi bwakhwikhala butswa khw'obula khw'okhukhola. Okhwechesia khw'abana bangi khulema. Bakhola amasomo amangi khw'okhukhila, nibaleka ebindu ebikhwata khw'obulamu bw'emilimo y'obwene....

GSAM 393Okhwechesia khw'okhuleng'ana khukhoyele

GSAM 393.5“Okhwehaana khwosi khw'amasomo, shinga amasomelo kakholekhanga bulano, khukhola abana batakhoyela khw'obulamu bw'emilimo y'obwene. Omwoyo gw'omundu gukhoyela okhukhola. Nende shingali mu njira y'obulayi, gulakhola mu njira y'obubi. Khulw'okhulinda okhuleng'ana khw'omwoyo, omulimo nende amasomo khukhoyela okhuyinganisibwa mu masomelo.

GSAM 393.6“Khukhoyele okhuteekhawo khale khulw'okhwechesia khw'eshiala shikhongo. Halala nende amasomelo khukhoyele khubeho tsinzu tsi'obulimi nende tsi'okhukhola ebintu. Khukhoyele okhubeho abechesi b'emilimo chi'inzu, nende khubandu bhaane obwire bumwe buli nyanga khw'omulimo, khw'okhuba obunyali bw'omubiri nende obw'omwoyo bukhole khulinganakhane. Nende amasomelo kaalikhilwe khulw'eshifwanani eshio khwakhuboolile, lelo shikhwakhubaho emioyo emingi etalinganile.”2

GSAM 394Battle Creek College

GSAM 394.1Mu musana nende mu khwitsa khw'omwaka kwa 1874, inzu ya Battle Creek College yakhumbakhwa. Yali inzu y'amabumba, yali nende emyasi etaru ingulu y'obulalo, nende obukhongo bwa 75 x 75 futi, khw'eshifwanani shi'musalaba Giliki. Yamalilwa nende okhwefuchililwa khw'emikholerere emilayi khunyanga ya 4 Januari, 1875. Lisomelo lyakhanga mu nzu yino nende abasomi okhubira 100, nende abechesi musafu abali n'ebibina byamukhamukha. Lila koleji yakhanga mu mwaka gw'amasomo kwa 1877, kwakhuwangwa mbu abasomi 200 baaliho. Lipoti ly'Omukanda kw'Okhwechesia, eryaheebwa mu Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi mu Oktoba, 1880, lyalolesia mbu abasomi 1400 baali bandikhibwe mu Battle Creek College khurula 1873 okhuula Desemba, 1880.

GSAM 394Amasomelo gabili kandi kakhanga

GSAM 394.2Mu Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi, Desemba, 1882, kwakhuwangwa mbu amasomelo gabili k'omukanda kaalikhilwe hasi h'obulindi bw'omukhung'ano mu mwaka ogwo. Lulala lwali Healdsburg College, mu Healdsburg, California, lwakhanga Aprili 11; lundi lwali South Lancaster Academy, mu South Lancaster, Massachusetts, lwakhanga Aprili 19.

GSAM 394Healdsburg College

GSAM 394.3Mu Okhulingala Khandi nende Omurumbusi khunyanga ya 15 Januari, 1884, mwalolekha likhuwa lilia lilayi khulw'elisomelo lya Pacific Coast k'omukanda:—

GSAM 394.4“Mu Septemba, 1881, Omukanda kw'amakanisa k'eshialo sha California khwakhilila okhwanza lisomelo ly'omukanda, ne khwakhila ekomiiti khw'okhukhilila omulimo. Khw'Aprili, 1882, habundu h'amani nende inzu efuchililwe y'ebiumba khumi bwali bugulwe, abechesi babili baali baheebwe omulimo, ne lisomelo lyakhanga nende abasomi makhumi matatu na batatu. Mu mwaka gw'ekoleji (ogwakhanga Julayi 29, 1882), lisomelo lyakhilwa khw'obulayi shinga koleji, omwandi kandi gw'emianda itaanu gwagulwa, inzu y'emikhung'ano ey'ebusinjilo [khulw'inzu y'abasomi] yakhumbakhwa, abechesi 6 baheebwa omulimo, nende abasomi 152 bandikhibwa. Khurula lila lyakhanga, amapesa hafi $27,000 kali kameelwa khulw'omulimo, amangi khubino kaheebwa nende abandu ba California.”

GSAM 395South Lancaster Academy

GSAM 395.1Abandu ba New England baakhanga lisomelo lyabwe mu nzu y'okusabanga mu South Lancaster, Massachusetts. Khw'emilimo ch'Omukhulundu S. N. Haskell chia yakhola n'ataluba nende khw'ebihaanwa by'abandu beefwe ba New England, tsinzu tsi'amasomo tsiafuchililwa khw'okhwefuchililwa mu khwitsa khw'omwaka kwa 1884. Tsinzu tsia South Lancaster Academy Association khw'obwire obwo tsiali tsitanu, tsibiri khubio tsikhumbakhwa khusikhali. Inzu y'akasomo yali y'ebikhono 60 x 65 futi, ne inzu yindi eyakhumbakhwa khusikhali, inzu y'abasomi, yali 36 x 88 futi. Tsino tsinzu tsiafuchililwa khunyanga ya 19 Oktoba, 1884.

GSAM 395.2Lisomelo lino, enyuma y'emiyaka makhumi gabili na mulala chi'omulimo omulayi, likhali likhula khandi, ne lyaheere abalimi abanywefu mu mulimo kw'Omwami mu bitundu bingi by'eshialo. Omukhongo walio bulano ni Frederick Griggs, oyo khandi akholanga shinga omwandiki w'Omukanda kw'Okhwechesia khulw'Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi.

GSAM 395Lisomelo lya bakhalabani mu London (England)

GSAM 395.3Shinga omulimo mu London, England, gwakhilanga imbeli nende okhukhula mu maani, khwakhilwa khw'obulayi khunyanga y'omusana kwa 1887 okhwanza lisomelo lya abalimi b'Ibibilia, halala nende omulimo kw'Ibibilia ogw'amaani. Khulisomelo lino abalimi baatumilwanga okhukhola mu bitundu bindi by'Obwami bw'United Kingdom nende mu makoloni. Lisomelo lilala likhula bulayi bulano likholekhanga mu Duncombe Hall, North London, hasi h'obulindi bwa Prof. H. R. Salisbury, oyo owanyoola okhwechesia khwaye khw'imbere mu koleji ya Battle Creek, Michigan.

GSAM 396Battle Creek College yakhilwa khukhongo

GSAM 396.1Obukhoyele bw'ebiumba bindi mu Battle Creek College bwakhula khw'amaani, mana mu musana kwa 1886 khwakhilwa okhuyongera khukhongo khwinzu y'ekoleji, ne mwaka gwalondakhwo (1887) khwombakhwa inzu y'abasomi abakhasi (eyamanyikhana shinga West Hall). West Hall huli ebiumba khulw'abasomi 150, nende abandu 225 banyala okhukhilwa mu nzu y'okhuliamo; South Hall, eyakhumbakhwa mu 1884 khu musalaala gw'emulambo kh'ikambi y'ekoleji, yakholanga shinga inzu y'abasomi abasatsa. Lila koleji yakhanga omukhanda kw'ameembe, 1886-87, abasomi 568 baaliho.

GSAM 396.2Mu 1885 Prof. W. W. Prescott yakhilwa khw'ekulu lya Battle Creek College, ne khunyuma khw'obwire khwakhilwa khuba omwandiki w'okhwechesia khw'omukanda. Eshi shialolesia mbu khwali khwakhilwa khw'obumanyi. Shali Battle Creek College yenyene yakhonyekha tawe, nende khw'emilimo ch'omwandiki shinga ono, khw'ikhabi ya Nyasaye, khwakholekha obumwe obukhongo nende obukholi obw'amaani mu milimo chi'amasomelo k'omukanda kosi.

GSAM 396Emmanuel Missionary College

GSAM 396.3Battle Creek College yakhola omulimo omulayi okhuula mwaka kwa 1901, lila emienda nende tsinzu tsiagulisibwa khu American Medical Missionary College Association, ne omukanda kw'okhwechesia gwalekhwa. Khwangu khwakhilwa omukanda gw'ekoleji yikhali, eyakhilwa Emmanuel Missionary College. Ishaamba lyakhilwa hambi nende Berrien Springs, mu mbande ya Michigan eri hakati wa emulambo nende mumbo, ahali tsinzu tsikhumbakhwe nende abasomi, ne lisomelo likhula bulayi likholekhanga. Eshifune shikhilwe shia lisomelo lino ni okhupa “okhwechesia khwosi,” khulondokhana nende amechesio kaalondolwe mu luhande lweluberi lw'isula ino. Okhuteekha abalimi abakhililwe khw'emilimo khwosi mu shialo shiosi ahali banayitwa khw'obulindi bwa Nyasaye, ni khwo khw'ifune shikhongo nende khw'okhukhila khw'abechesi ba Emmanuel Missionary College.

GSAM 397Lisomelo lya Ibibilia lya hakati, Chicago, Ill.

GSAM 397.1Mu Okhulingala mu Machi, 1887, Omukhulundu Geo. I. Butler yakhupa likhuwa lya khwombakha inzu y'oburume mu Chicago, Ill., eyakholekhanga shinga lisomelo lya Ibibilia lya hakati khulw'okhwechesia abalimi b'Ibibilia, khandi khwakholekhanga shinga inzu y'okusabanga nende inzu y'oburume khulw'abandu beefwe mu mji. Mu khwitsa nende mu mbeho ya 1888-89, inzu yakhumbakhwa. Omuwendo, halala nende emianda, inzu, ebikholekho nende ebindi, gwali hafi $28,000. Yakhilwa khw'obwene khunyanga ya 4 Aprili, 1889, nende ikung'ano lya bakhusia b'ebitabu owachendanga. Khunyanga y'okhwefuchililwa, kwakhuwangwa mbu abandu beefwe bamanyanga khubandu 1,000 abali bamala okhusuubila obwatoto bw'eshise shino mu bitundu bindi by'eshialo khulwa emilimo chi'abalimi b'Ibibilia.

GSAM 397.2Lisomelo lino lyalongosibwa bulayi nende Omukhulundu Geo. B. Starr okhuula mu shise shi'okhumera khw'emisala enyuma y'embeho kwa 1891. Lila, nende abechesi abakhilwa nende Ekomiiti y'Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi, lyakhilila omulimo khuula mwaka kwa 1893, lila khwawonekha mbu inzu yakhali yitali y'amani khw'okhukhila obukhoyele obwakhulanga bw'okhwechesia Ibibilia. Khwateekhwa okhuyingisia lisomelo lya Ibibilia nende Battle Creek College, inzu ya Chicago yagulisibwa khu Medical Missionary and Benevolent Association. Inzu yakhongoyibwa khandi yakhilwa ebikholekho khulw'inzu y'okhuhonia y'eshikono, ne bulano yitibwa Chicago Branch ya Battle Creek Sanitarium.

GSAM 397Union College, Nebraska

GSAM 397.3Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi kwa 1889 khwali khulondanga likhuwa lya khwombakha koleji habundu ahali hambi nende amakanisa k'ebialo mwenda kano: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado nende Arkansas. Khulwo khwakhilwa ekomiiti nende omukhung'ano, omulimo kweyali khw'okhunyoola habundu hafuchililwe khulw'elisomelo. Olwa abandu b'ebialo shinga Des Moines, Iowa, Fremont nende Lincoln, Nebraska, nende ebialo bindi bamanya eshi khwakhilanga okhukhola, bakhayananga mu bihaanwa khulw'omulimo, buli shialo shikhwama okhukhilila mbu tsinzu tsikhumbakhwe mu mji shiacho. Khulwa Lincoln, Nebraska, khwahaana ebio bikhila obungi, khandi khwakhilwa mbu ni habundu hafuchililwe, lisomelo lyakhilwa aho.

GSAM 398.1Inzu y'imbere, Union College yenyene, ni inzu y'ebikhono 141 x 84 futi. Okhurula hansi okhuula khw'ekulu lya dome huli 100 futi. Khwongerakhwo inzu y'abasomi ibiri, buli ndala y'ebikhono 104 x 104 futi, y'emyasi etaru. Kwalindililwanga mbu amapesa k'okhukusia emienda chiahaanwa kakhali okhurunga nusu y'omuwendo kw'okhuteekha koleji ino y'omukanda oba okhukhila aho, ahali abalimi baali okhwechesibwa mu bibina ebiamukhamukha mu Lusungu, Scandinavian nende German nende abechesi abaloma amalimi kabwe k'ebulamu.

GSAM 398.2Tsinzu tsiafuchililwa khunyanga ya 24 Septemba, 1891, ne lisomelo lyakhanga Septemba 30. Abasomi omwaka gwamberi baali 301. Mu 1892 lisomelo lyakhanga nende abasomi 222, ne abasomi bandikhibwe khulw'omwaka baali 553. Khubano 71 baali mu kibina shi'German, ne 85 mu shi'Scandinavian.

GSAM 398.3Ishaamba lilikhana nende ekoleji, likhupa omulimo khulw'abasomi abenyanga okhukhola mu milimo chi'obulimi. Ekoleji khandi huli nende inzu y'okhupa ebiliibwa, ahali ebiliibwa bi'obulamu bikholwanga khuluhande. Mu mwaka kwa 1903 omukanda gwakhilwa khulw'okhupapilanga tsikaratasi nende ebitabu mu German, Swedish nende Danish-Norwegian. Omukanda guno ni gwo mulikhi w'inzu yawo y'okhupa ichapa nende omulimo kwosi kw'okhupa ichapa khw'Abadventista mu Amerika khulw'amahanga kano. Omulimo gukholekhanga khukhongo nende abasomi. Shibechesibwa mu milimo chi'okhupa ichapa butswa, nebutswa hano banyoola obumanyi khw'okhukhola omulimo kw'oburume khw'okhwenyene.

GSAM 398.4Omulimo kw'oburume bw'okhuhonia khandi guli halala nende ekoleji yino. Khw'okhuteekha ebiumba bulayi, khwawonekha mbu lisomelo lyanyala okhukhala khw'obula inzu ndala enkhongo y'abasomi; khulwo, khw'amapesa matiti, inzu y'okhuhonia yakhilwa omulimo, ne bulano yikhola omulimo omulayi.

GSAM 399Walla Walla College

GSAM 399.1Lisomelo lino lili hambi nende Walla Walla, mu Shialo sha Washington, ne lyafuchililwa khunyanga ya 8 Desemba, 1892. Lisomelo lyakhanga lusiku lulala imbeli w'okhwefuchililwa, nende abasomi 101. Omuwendo guno gwakhula mu mwaka okhufika 185. Ishaamba shishikono nende emilimo chi'obulimi chindi bikhatana nende lisomelo lino. Lili mu mbeeko y'obulayi, ne likhola omulimo omulayi. Prof. J. L. Kay niye omukhongo w'abechesi bulano.

GSAM 399Lisomelo lya Australia

GSAM 399.2Khw'inyanga ya 24 Agusito, 1892, lisomelo lyakhanga mu Melbourne, Australia, mu nzu yakhilwe, nende abechesi bataanu. L. J. Rousseau, owakhomanga mu koleji ya Battle Creek, Michigan, niye yali omukhongo w'elisomelo owamberi. Mu mwaka kwa 1894 lisomelo lino lyali nende abasomi 89 bandikhibwe.

GSAM 399Okhukhilwa khutsia Avondale

GSAM 399.3Abakhili b'elisomelo nibakhilanga okhuyingisia omulimo nende amasomo, khulwo khwakhilwa khw'obulayi okhugalusia habundu; mana lyakhilwa khurula mu mji omukhongo Melbourne khutsia Avondale, Cooranbong, New South Wales, mu shialo shi'obulimi, ahali ishaamba lyakhilwa nende tsinzu tsifuchililwe. Lisomelo likholekhanga bulayi bulano khulondokhana nende njira y'okhuyingisia omulimo khw'amasomo.

GSAM 399Obulakusi khw'Avondale bwakhililwa

GSAM 399.4Mu khw'akhanga nende khw'okhulongosibwa kwalisomelo, khwali khw'ifune y'ekomiiti khw'okhukhola lisomelo likholwe hambi nende amechesio k'amasomelo k'okhuyingisia omulimo, shinga khwakhuwangwa. Lino lyali “lisomelo lya shifwanani,” ne khwakhuwangwa khuli khandi mbu nende likholwa bulayi, lilaba ly'obwinyi, shinga lisomelo nende shialo shenyene, eshiali shibalwanga shitali n'omugaso, shilaba n'ebibala. Obwire, halala nende ikhabi lya Omwami, bwalolesia mbu obulakusi buno bwali bwene. Kata nende omwomoni omukhongo owakhililanga khumyaka emingi, ogwakhola ebifwo khw'emilimo chi'obulimi nende okhulema khw'ebibala mu bitundu byosi bibakhila, ishaamba lya Avondale lyali lya lusala nende lyakhupa ebibala. Eshi shiali shindu shikhongo muno, mana abakhongo b'eshialo bacha khw'okhuyanza engila eyakholekhanga khw'obulimi khw'okhukhila khuno khw'okhusembele.

GSAM 400.1Lipoti ly'omulimo kwalisomelo khulw'omwaka kwa 1903 lyalolesia okhukhula khw'abasomi khw'ikabi ya makhumi mataanu. Amapesa khandi kaali mu mbeeko ilayi—amakobi kosi kaalililwa, ne khwasigala $1,500 mu nzu y'amapesa khw'okhukholela lisomelo. Prof. C. W. Irwin yakhola shinga omukhili nende omukhongo w'elisomelo khw'emiyaka hafi kane.

GSAM 400Mt. Vernon Academy

GSAM 400.2Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi, mu 1893, gwakhila likhuwa lya okhwanza akademia mu Mt. Vernon, Ohio. Lisomelo lino lili nende emilimo chi'obulimi nende okhukhola ebindu, ne lipoti lilolesia mbu likhola omulimo omulayi. Abasomi balio mu 1894 baali 140. Prof. J. W. Loughhead yakhola khumiyaka kakhila shinga omukhongo w'elisomelo lino, okhuula lila yakhilwa khutsia Washington, D.C. Adresi y'elisomelo ni Academia, Ohio.

GSAM 400Lisomelo lya Milimo lya Keene

GSAM 400.3Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi kwa 1893 gwakhila okhwanza lisomelo lya milimo mu Keene, Texas. Ishaamba ly'emianda okhila 130 lyakhilwa, tsinzu tsikhumbakhwa, ne lisomelo lyakhanga hasi h'obulindi bwa Prof. C. B. Hughes nende abakhoonyi babe. Likholwa khulondokhana nende njira y'okhuyingisia omulimo nende amasomo. Abasomi mu 1894 baali 160. Lisomelo lino khandi lyakhililwa khw'obwene.

GSAM 400Claremont Union College

GSAM 400.4Lisomelo lino lili mu Kenilworth, hambi nende Cape Town, South Africa. Abechesi balio bakhilwa khukhongo khurula mu Battle Creek College. Lyakhanga mu 1894, nende abasomi 90. Khumala omwaka gwamberi gw'amasomo, omuwendo gw'abasomi gwakhula khw'amaani, mana khwakhilwa okhupa ebiumba bindi khw'okhuyongera inzu y'elisomelo. Khulw'eshise shino koleji ili hasi h'obulindi bwa Prof. C. H. Hayton.

GSAM 401.1Abadventista b'inyanga ya musafu khandi baalongosanga lisomelo lya khwiyalo (ly'abana batiiti) mu Claremont, nende abasomi 70, nende lisomelo ly'ikanisa mu Beaconsfield, eryali nende abasomi 30 mu 1894.

GSAM 401Okhufumbulula omulimo kw'okhwechesia, 1895

GSAM 401.2Lipoti lilondakhwo lyakhupwa nende omwandiki w'okhwechesia khu Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi mu Feburari, 1895:—

GSAM 401.3“Engila tsi'okhwechesia tsi'omukanda tsinyala okhufumbululwa shinga shino: Huli amakoleji ataanu kali mu bitundu bino: Battle Creek, Michigan; College View, Nebraska; Healdsburg, California; College Place, Washington; nende Kenilworth, South Africa. Huli amakademia kane, oba amasomelo kakholanga omulimo kw'amasomo k'akademia mu shialo shino, mu South Lancaster, Massachusetts; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; nende Graysville, Tennessee.... Khwongerakhwo huli lisomelo lya Ibibilia lya Australia; lisomelo mu Mexico halala nende omulimo kw'oburume bw'okhuhonia; lisomelo lya abana b'eshialo mu Pitcairn Island; mu Raiatea, mu mukanda kw'ebizinga bi'Society, mu mbande y'emulambo y'inyanza ya Pasifiki; mu Bonacca khw'Bay Islands mu Caribbean Sea; amasomelo k'ikanisa hafi khumi na matanu mu shialo shino nende mu bialo bindi; amasomelo gabili k'Ibibilia k'Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi; nende amasomelo amangi k'abhakusia b'ebitabu nende k'amikanda k'amakanisa akatali kanzibwe khulondokhana nende olwanziro.”

GSAM 401.4Mu khufumbulula abasomi mu makoleji nende amasomelo k'omukanda, omwandiki aboola ati: “Khwalondola khw'obwene, huli abasomi okhila 3,000 b'emiyaka kosi bandikhibwe mu masomelo k'Abadventista b'inyanga ya musafu bulano.”

GSAM 402Okhufumbulula tsinzu tsi'okhwechesia, 1903

GSAM 402.1Omulimo kw'okhwechesia nende tsinzu tsi'Abadventista b'inyanga ya musafu khwakhula khulondokhana nende emilimo chindi chi'obutumwa. Shinga khwawonekha mu Eshitabu sh'Omwaka sha Omukhung'ano kw'Amakanisa Kosi khulw'1904, mu shise shino huli amakoleji nende amakademia mwenda mu America, ne itaanu mu bialo bindi. Etsia mu bialo bindi tsili hano: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, hambi nende Cape Town, South Africa; Holloway, North London, England; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, hambi nende Magdeburg, Germany.

GSAM 402.2Mu America huli amasomelo k'ehakati, khumi na kane; mu bialo bindi, ataanu. Kano k'ekhandi kali mu Copenhagen, Denmark; Honolulu, Hawaiian Territory; Diamante, Entre Rios, Argentine Republic, South America; Curityba, Brazil, South America; Brusque, Brazil, South America.

GSAM 402.3Khwongerakhwo tsinzu tsi'okhwechesia tsialondolwe ingulu, huli amasomelo k'ikanisa 357 k'omukanda. Khubano 317 kali mu United States, ne makhumi kane mu bialo bindi. Nende khwakhali nende tsibalo tsikhwene khufika khulw'eshise shino, emiwendo gino yakhubaye khukhongo. Amasomelo amangi kaakhilwa khurula khumala kwa 1902. Khulolesia, Omukanda kw'amakanisa k'eshialo sha Nebraska khwakhuwanga mbu khwali nende amasomelo k'ikanisa khumi. Khunyanga ya 1 Feburari, 1904, lipoti lyabwe lyalolesia “amasomelo k'ikanisa makhumi gabili na kane,” okhukhula khw'amasomelo khumi na kane mu mukanda gumu.

GSAM 402.4Khobwene, omukono kw'okhulongosa kw'Omwami gwalongosanga nende ikhabi inyingi, gukhulusia injila khulw'omulimo kw'okhwechesia hagati h'abandu bano. Namuhe obumanyi abo abakhilwe khw'okhulongosa omulimo guno gw'eshisaana shaye, khw'okhuba amasomelo kamwe kosi kakholwe khulondokhana nende shifwanani shia yakhombola. Lila khwalaba n'abalimi abangi, abefuchililwe nende abali n'obunyali, khulw'Omwami, batali abasatsa nende abakhasi “abali khuluhande lulala” mu khwechesia nende mu mbonekho. “Omwami yahaana likhuwa,” omwimbi wa Zaburi aboola, “ne abandu abangi [lihe, mu lubafu lw'ekaratasi] baalipapilanga.”

Notes

  1. Engero 4:5-7. ↩
  2. Obuloli khulwa Ikanisa, Eshitabu 3, pp. 152, 153. ↩

Note

Back