Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
31 / 31
31 / 31

Isula 28 — Omuliango Okwa Omundu Yesi Shianyala Okhwikala Tawe

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“Ndakhurire imbeli wuwo omuliango okwaikuka, khandi abulaho omundu ounyala okhukwikala tawe; okhuba oli nende obunyali obutiti, walindile likhuwa lianje, khandi shiwahakana eliira lianje tawe.”1

GSAM 462.2Kano niko amakhuwa akaboolelwa abo abali mu mbeela ya Filadelfia ey'ikanisa y'obutumwa obulayi. Ikanisa yino niyo eyakula khulwa okhurumbula okhwitsa kwa Kristo okuli ahambi, nomba abo abaakwatilila akabahulila khu likhuwa lilio; okhuba aboola khu ikanisa ya Sardi (eyali imbeli wa Filadelfia), “Kho witsulile shinga olwa wanyoola nende olwa wahulila, wakatilile, khandi wikalukhasie. Ne noba noshilinda tawe, ndakhwitsila shinga omwifi, khandi shiolamanya eshise eshia ndakhwitsilamwo tawe.”2

GSAM 462.3Kho ikanisa ya Sardi yahulila okhwechesibwa khu khwitsa kw'Omwami okuli ahambi. Abo abaakwatilila akabahulila baatsililila mu bwatoto olwa “eshiraho shi'itara” shiarusibwaho, nibekhola ikanisa ya Filadelfia, eya yaboolela ari, “Okhuba walindile likhuwa li'okhwisimilisia khwanje, esie yesi ndakhulinda okhurula mu shise shi'okhukerwa, eshilakhwitsa khu shialo shiosi, okhukera abo abamenyanga khu shialo. Lola, ndiitsanga bwangu, ohande khu aka oli ninako, kho mbu, omundu yesi yesi alabukulakhwo olusimbilwo tawe.”3 Kho ni khu ikanisa yino ya Filadelfia eya aboola ari, “Ndakhurire imbeli wuwo omuliango okwaikuka, khandi abulaho omundu ounyala okhukwikala tawe.”

GSAM 462.4Kho hano hali okhuboola khw'amaani khw'Ebihandiko Ebialafu mbu abo aba, mu bulindi bwa Nyasaye, baarusibwa okhutsia okhukhupila eshialo khu khwitsa kw'Omwami, nende okhusaba abandu beeteekhele okhubukana nende Nyasaye, bali nende ikhabi ya Nyasaye ey'omwene mu mulimo kwabwe. Abandu banyala okhukeeraho okhubakaania, okhulemesia emichendo chiabwe, okhwikala “omuliango kw'okhuboola,” ne omwoyo kwa Nyasaye kushili okhuhurilwa ikulu w'obukhulukhulu bwosi, “Ndakhurire imbeli wuwo omuliango okwaikuka.”

GSAM 463Okhutsililila khw'Emiaka Makumi Musafu nende Chine

GSAM 463.1Mu tsikarataasi tsi'imbeli tsi'eshitabu shino khubirile khubwimbi mu shise shi'emiaka makumi musafu nende chine, okhurula mu 1831 okhuula mu 1905, nikhulonda okhuchaka nende okhutsililila khw'obutumwa bw'okhwitsa, khutsila obutumwa bwa malaika wakhataru. Khuloliye shinga obutumwa buno olwa bwatsililila okhurula mu khubula okhumanyikhana nende obutakha, obunyali nende amaani kabwo nikekongera okhurula omwaka khu mwaka, okhuula okhuba nende emilimo chi'oburume echitswanile eshialo shiosi. Obwatoto, shibwatsililila bulio khulwa okhuba mbu ni butumwa obusangasia emioyo chi'omubili tawe; okhuba bubukula imbeli wabwo Isabato y'Omwami, eya okhulinda kwayo kuleeranga omusalaba omusito, ni khwenya okhwahukhana nende okhukola obushulusi nende eshialo khu nyanga y'elichuma eyili nende emilimo ch'eshialo eminyinji okhushila tsindi. Khandi shibwatsililila khulwa okhubula okhulobibwa tawe; okhuba bwabukana nende okhulobibwa okhurula khukhuchaka, okhw'amaani muno okhurula elwanyi, halala nende okhutabukhana okhwaleerwa n'abandu abatihaana khu Nyasaye tawe, abeetsa okhuba halala nende efwe khw'eshise shititi. Khu mbeela eyaleerwa nende amalolosio nende okhukeeraho khw'abasiku b'elwanyi, khunyala okhuboola bulayi mu makhuwa ka Daudi omwimbi wa Tsitsabuli, “Iyo shiyali Omwami owali khulubeka lweefwe tawe, Isiraeli aboolenje bulano: iyo shiyali Omwami owali khulubeka lweefwe tawe, olwa abandu bakhwimukhila, iyo nibakhumila nikhushili abalamu, olwa oburima bwabwe bwatukha khwifwe; iyo amatsi kakhuundirila, omuchela kwakhubira ikulu w'emioyo chieefwe; iyo amatsi k'okhwikhurisia kakhubira ikulu w'emioyo chieefwe. Omwami asabibwe ikhabi, oukharecha okhukhuhana okhuba ebiliibwa bi'amenyo kaabwe tawe. Emioyo chieefwe chiaponile shinga linyonyi okhurula mu mutego kw'abategi b'amanyonyi: omutego kwavunikhile, neefwe khuponile. Obukhoonyi bweefwe buli mu liira li'Omwami, owalonga likulu nende eshialo.”4

GSAM 464Obukhoonyi mu Mwami

GSAM 464.1Omwami aboola mbu arire imbeli w'abandube “omuliango okwaikuka, khandi abulaho omundu ounyala okhukwikala tawe.” Kho shishiwunyo tawe mbu obutumwa bwatsililila imbeli obushia nobushia. Ni butumwa bwa Nyasaye khubandu, khandi khakha bunyale. Mu Obufwimbuli 7:2, omulimo kw'okhuteekha abandu okhwimirila olwa inyanga ikhongo y'oburima bwa Nyasaye yileetsa kufwananibwa nende malaika “ouniinanga okhurula ebukwe,” nomba, shinga olwa abandi bakalushanga, “shinga okhurula khw'eliuba.” Lola okhuchaka khw'inyanga: imbeli obulafu bw'eliuba bulolekhanga ebukwe; obulafu buno bwiikongera okhuula olwa eliuba liosi lilolekha bulayi. Olwa “Omwami w'Inyanga” aniinanga okhuula ikulu wakati, obulafu bwalyo, omulilo kwaryo, nende amaani kalyo biikongera muno.

GSAM 464.2Khurio nikwo okhutsililila khw'obutumwa bwa malaika wakhataru okhurula mu 1848, olwa obwatoto obubulimo bwateekhwa mu mbeela eyimanyikha bulayi, khandi okhurula aho khuloliye okhukula okhulolekha, okhutsililila, khandi okhuwunyo. Shikhunyala okhubusinjila khushindi shiosi tawe, okhurula mbu Omwami atuusinjia likhuwalie khubalia aba mu shise shino, eshia obuhoni bubwe buli ahambi okhwitsa, “balindanga Isabato okhurekha okhwonona obulafu bwayo,”5 khandi bahindulanga eshilenje shiabwe okhurekha okhukhola akabasangasia abeene khu nyanga indafu ya Nyasaye. Kho, khulwa “obusuubili bwa Yesu,” shinga olwa buboolelwa mu butumwa bwa malaika wakhataru mu Obufwimbuli 14, balindanga “amalako ka Nyasaye” kosi. Khu bandu abo Omwami yaboola khulwa omulakusi Isaya ari, “Kho obulafu bubwo bulalolekha shinga obushie, nende obulamu bubwo bulaamba bwangu: nende obulunjishi bubwo [‘Omwami obulunjishi bweefwe.’ Yeremia 23:6] bulakhutsia imbeli; nende oluyali lw'Omwami lulaba obulindi bubwo inyuma.”6 Nikhuli nende obukakafu buno, khwanyala khuriena okhusuubilila eshindi okhurula okhuba mbu omulimo kulanyala? “Nyasaye naba khulubeka lweefwe, ni wina ounyala okhukhuloba?”

GSAM 464Bano Banyala Bariena Okhutsililila?

GSAM 464.3Nikhulola imbeela eyaliho mu 1846, olwa Omukhulundu Joseph Bates yachaka okhuhandika eshitabu shilia shiambere, eshitabu shiambere eshiahulusiibwa n'Abadventista b'inyanga ya musafu khu likhuwa li'Isabato, nali nende tsisenti ikhumi nende tsibili nende nusu y'isenti tsionyene shinga obunyali bwosi obwa yali nabwo mu shialo, khandi nayenyekha okhutsimalila inyanga yiye yambere y'okhuhandika niyishili okhwera tawe; nende nikhulola khandi Omukhulundu James White naapa ichapa khulukarataasi lulwe olutiti lwambere, Obwatoto bw'Eshise Shino, nende tsimbeesa etsia yanyoola khulwa okhukhesa obunyasi mu mukunda, naruruma butswa khubosi abenyanga okhusoma, khandi naboola mbu ni butumwa obwalatsia okhuula mu tsimbeka tsi'eshialo, — nikhulola okhuchaka khuno okhutiti, omundu yanyala, mu makhuwa k'abandu b'eshise shi'Amosi, okhureeba ari, “Yakobo alaimukha khulwa wina? Okhuba ni mutiti.”7 Nikhushikera nende imbeela ya 1905, eshia okhuhulusia obwatoto bw'obutumwa khukholekhanga mu tsinzu tsi'okhupa ichapa makumi kabili, etsili mu tsimbeka tsi'eshialo tsiahukhana, lufula nitsikhola khw'amaani kaabwe kosi okhutuusilia abenyanga ebikhusoma, khunyala okhuboola toto mbu, Lola “omuliango okwaikuka” okwa omundu yesi shiawikala okhuula bulano tawe.

GSAM 465.1Khu balia abaali mu bise ebibirile nibalolosia mbu omulimo shikulanyala tawe, khunyala okhuboola mu makhuwa aka omulakusi Zekaria yatsomela nakwo abo abalolosia okhukaania omulimo kwa Nyasaye mu khwombakha Yerusalemu khandi, “Ni wina owanyasia inyanga y'ebindu ebititi?”8 Khu bindu ebiafwana tsingulu tsi'obutinyu mu njira yaabwe, Omwami yaboola khulwa omulakusi ari, —

GSAM 465Olukulu Lwakholekha Habundu Ahatalala

GSAM 465.2“Niwe wina, ewe olukulu olukhongo? Imbeli wa Zerubabeli olakholekha habundu ahatalala; khandi alaleera liina li'ikulu nende oluyoka, nibaboola bari, Ikhabi, ikhabi ibe khulilio.”9 Khurio nikwo khubile mu mulimo kw'obutumwa bwa malaika wakhataru, khandi khurio nikwo khulaba okhuula olwa “liina li'ikulu” lileerwa, nomba mu makhuwa kandi, okhuula olwa omulimo kulamalilwa.

GSAM 465.3Lola abandu abakee mu 1846, abatakhanga mu bindu, abatakhanga mu buli mbeela okhurula obusuubili mu Nyasaye nende obwatoto obwa bali nabwo, khandi lola okhushila okwa omulimo kwabwe kukulile. Lola ebindu bi'okhukholesa ebiliho bulano, ebitabu biosi ebiteekhile, ebikalushibwe, khandi ebipirwe ichapa mu tsindaka tsi'eshialo tsiahukhana, nende tsimia tsinyinji tsi'abakusia b'ebitabu abachendanga nibaleera ebitabu bino mu tsinzu tsi'abandu, ebili nende obukoosia bwa $400,000 buli mwaka. Ikhabi ya Nyasaye nitsililila okhuba khu mulimo, khunyala okhusuubilila okhunyala imbeli. Nikhuli nende ebindu bino bi'okhukholesa nende abakhonyi abikongera okhurula omwesi khu mwesi, nikhusuubilila Kristo, shikhwenyekha okhusuubilila eshindi shiosi tawe okhurula eshia Sulemani yembila khu ikanisa ya Nyasaye olwa yarula mu mbeela yayo y'eshilabasi, “niyeesikha khumukhono kw'Omuheelwa wayo,” olwa ayilolia niyilola imbeli, “indayi shinga omwesi, indafu shinga eliuba, khandi eyitsia oburia shinga oluyia lw'abasikari olunende amabendera.”10

GSAM 466Okhukhonyibwa nende Eshihaanwa shi'Obulakusi

GSAM 466.1Shikhuloliye butswa mbu obulindi bw'Omwami bwiikula injila y'okhwitsa okhusaalila khw'obwatoto, nende ikhabi yiye eyilolekha yali nende okhukeeraho okhwakholelwa okhuchenda mu tsinjila tsi'obulindi bubwe tawe; ne mu khuchaka nende okhutsililila khw'obutumwa bwa malaika wakhataru anyoola okhuboola nende abandube khulwa eshihaanwa shi'obulakusi. Shishibire mu mbeela y'obufwimbuli obuhia okhubukula habundu ha Biblia tawe, kata mu njira y'okhushiukhasia okhwechesibwa khw'Ebihandiko, ne okhulolia ahali obubi mu shise shino obw'okhulekhana nende obwangu bw'obutumwa obulayi bwa Kristo, nende ahali abandu bali mu bubi bw'okhutswalwa nende emibeela chi'eshise, nibemelesia nende omufwano kw'okhuria Nyasaye okhubula obunyali bwakho.

GSAM 466.2Nikhulola likhuwa lino okhurula khu shifwanani11 shi'abalakusi b'ekhale, eshia Omwami yaheelesia ifwe shinga lilala khumalako k'okhukerela okhulolekha okhufwana khuno, khunyoola tsing'ana tsilalatsana tsi'eshichila okhulolekha khuno khwenyekha bulano shinga olwa khwali khwenyekha khale; nitsio mbu buli shise abandu banyala okhusutwa okhurula mu njira y'obwatoto n'amakechesio nende emibeele echahukhana echi'eshise shiabwe echikholekhanga muno. Omurumwa Paulo, naboola khu khulolekha khw'ebihaanwa ebia Omwami yarire mu ikanisa, aboola mbu bili “khulwa okhutuukhasia abandu abalafu, khulwa omulimo kw'obukhalabani, khulwa okhwombakha omubili kwa Kristo; okhuula olwa efwe fwesi khuloolela mu bulala bw'obusuubili, nende obumanyi bw'Omwana wa Nyasaye, okhuba omundu omutuukhu, okhuula khushireengo shi'obukhongo bw'obulamba bwa Kristo; mbu okhurula bulano khuleshe okhuba abaana khandi, abasukuswa kuno nende yiria, nibabukulwa na buli omuyaka kw'amakechesio, khulwa obusololi bw'abandu, nende amakeche k'okhukhayilia, aka bateekhanga okhubeeyelesia; ne nikhuboola obwatoto mu buheeli, khukhule muye mu bindu biosi, ouli omurwe, niye Kristo; okhurula muye omubili kwosi okukunaanjile bulayi, nikukwatana nende obukhoonyi bwa buli shikhobero, khulondokhana nende okhukholanga khw'amaani mu shireengo shia buli shisinye, kukholanga okhwikongera khw'omubili, okhuba mbu kwiiyombakha mu buheeli.”12

GSAM 467.1Amakhuwa kalala k'okhuloba okhulolekha khw'eshihaanwa shi'obulakusi mu shise shino kanyala kaboolwa nende amaani kalala mu bise bi'ekhale; niko okhuboola mbu, khuli nende Ebihandiko, kho shikhwenya ebihaanwa ebifwana bino tawe. Ne Ebihandiko bino biboolanga mbu Kristo yarire ebihaanwa bino mu ikanisa okhukhola omulimo kwabyo okhuula olwa “eshili eshituukhu [imbeela intuukhu] shileetsa,” khandi mbu ikanisa yenyekha “yileshe okhusikala inyuma mu shihaanwa shiosi, niyilindilila okhwitsa kw'Omwami weefwe Yesu Kristo.”13

GSAM 467Khwenya Abalakusi Khulwa Shina?

GSAM 467.2Abandu b'ekhale banyala baalolosia mbu bali nende lilako lia Nyasaye li'emibeele elia omwene yahandika nende eshiaala shishe khu bibao bi'amaina; mbu bali nende amalako, tsinduchi, nende amakhuwa k'okhwechesia aka omunwa kwa Nyasaye kwaboolela Musa, khandi akaahandikwa bulayi; kho shina eshindi shiakhoyile okhwenyekha? Ne halala nende obwatoto bwosi buno obulayi obwa bali nabwo, Nyasaye yasangaala okhubaboolesia “mu bise biahukhana nende mu tsinjila tsiahukhana khulwa abalakusi babe abalafu.”

GSAM 467.3Khunyoola mbu obuloli obwahanwa n'abalakusi baahukhana, shinga Isaya, Yeremia, Ezekieli, Danieli, Hosea, nende abandi, mu buli shise bwechesia lilako lilala likhongo khu khuhurila Nyasaye; ne buli omulakusi yali nende okhutsoma khukhwe okhw'omwene khubandu b'eshise shishe, khulwa okhweya khwabwe okhutswalwa okhurula mu malako amalunjishi amalafu nende amatuukhu n'emibeele echatswanila eshise eshia obulakusi bwahanwamwo.

GSAM 468Okhwenyekha khw'Ebihaanwa

GSAM 468.1Omundu anyala okhuboola mbu shikhuli nende okhwechesibwa okhulayi khw'Ebihandiko bi'Indakano ya Khale kwonyene tawe, ne khuli nende amakhuwa k'Omuhoni weefwe omwene, nende k'abarumwa, kho khwenya obulafu obundi khulwa shina? Ne likhuwa lisikala mbu abarumwa bano abalafu boonyene balolela imbeli khu tsinyanga tsi'obumalilisia, olwa “ebise bi'obubi bileetsa,” khandi olwa abandu balaba “nende omufwano kw'okhuria Nyasaye, ne nibahakana obunyali bwakho,” nibakhuboolela khandi mbu “abandi balarula mu busuubili, nibahulila emioyo echibeeyelesia nende amakechesio k'amadimoni.”

GSAM 468.2Khulwa kano kosi, abandu balia aba Paulo aboolakhwo nahandikila Abatesalonike, abatalaba mu shiilima, inyanga ya Kristo ibabukane shinga omwifi, ne abalaba abaana b'obulafu, bakhupilibwa “okhukera ebindu biosi” mu likhuwa li'“obulakusi,” khandi “okhuwakatilila eshili eshilayi.”14 Shino shilalatsana nende okhubaboolela mbu abandu abalaba nibalindilila okhwitsa kw'Omwami Yesu Kristo, khandi abalaanyoolwa khubumalilisia nibeteekhile khulwa inyanga yiyo, balaba nende okhulolekha “okhulayi,” okhw'obwatoto, khw'eshihaanwa shi'obulakusi hakari waabwe.

GSAM 468Ebilolero bi'Obumalilisia

GSAM 468.3Khuli mu shise eshia ebilolero biri ebinyinji mu buli lubeka, mbu inyanga y'Omwami yili ahambi. Khuli mu shise shilia shiene eshia abandu baakhoyile okhwimukhamwo, abaalalinda amalako kosi, khandi abaalaba “nende obuloli bwa Yesu”15 — “Roho w'obulakusi.”16 Khunyoola shina? Mbu mu miaka makumi sita echibirile abandu abafwana abo beemukhile, nibabukula obutumwa obufwana obwo, khandi hakari waabwe eshihaanwa shi'obulakusi shialolekha. Nikhukera eshihaanwa shino shinga olwa shialolekha khulwa Mama E. G. White, khumalako ka Biblia, khuloliye mbu shituusinjia okhukerwa mu buli shindu. Shihanyoolileho, okhurula imbeli okhuula inyuma, mu bihandiko biosi bia Mama White, omulongo mulala okuhana nomba oluyusa olutiti okhwonona, kata okuchama nomba hatiti okhurula mu likhuwa lia Nyasaye tawe. Ebihandiko bino shibiyirire ikulu wa Biblia tawe, ne obushia nobushia bikhupila okhusoma likhuwa lia Nyasaye nende okhwilinda okhukhongo, nibishisonjelela shinga lilako likhongo elia emise chieefwe chilakerelwakhwo mu khukhalaka khw'obumalilisia. Mu bihandiko bibye Kristo aniiniibwa imbeli weefwe shinga eshifwanani shionyene eshia khukhoyile okhulonda. Aboolwa mu njira eyilolekha bulayi okhuba obusuubili bweefwe bwonyene bw'okhuhula hano, obwihisi bweefwe bwonyene okhurula mu burima obwitsa, eliira lionyene nende injila yionyene ey'okhukhuhonia.

GSAM 469Amakhuwa k'Okhumupa Eshitiibwa Okhurula khu Mumanyile

GSAM 469.1Khu Mama White nende imbeela y'omulimo kukwe, amakhuwa kalondakhwo kahaanwa, akahandikwa mu 1877 n'omundu owamumanya khandi owasoma omulimo kukwe emiaka eminyinji; khandi, inyuma w'emiaka shinga makumi kataanu nende chitaru chi'okhukera, emiaka chi'okhulola nende okhwilinda, nkakasia buli lilolosio eriboolelwamwo okhubula okhusikala inyuma mu shindu shiosi: —

GSAM 469.2“Khu mbeela y'Obukristo ya Mbotso omukhasi White, esaba okhuboola mbu endolosia mbu emanyile eshindu khuliyo. Ndimumanyile emiaka ikhumi nende munane, — okhushila indala nusu y'eshise shi'abandu beefwe. Ndibire mu nzu yaabwe khandi mu muryango kwabwe lufula nende lufula, ebise bindi amachuma khulwa lukhola lulala. Nabo babire mu nzu yeefwe khandi mu muryango kweefwe lufula lunyinji. Ndicheendile nabo ahambi buli habundu; ndibire nabo abeene khandi imbeli w'abandu, mu mikhung'ano nende elwanyi w'emikhung'ano, khandi ndibire nende ebise ebilayi muno bi'okhumanya eshindu khu bulamu, imbeela, nende omwoyo kwa Mbotso omusatsa nende Mbotso omukhasi White. Shinga omukhalabani w'ikanisa, ndikhoyile okhubukana nende abandu b'emibeele chiosi, nende emioyo chi'emibeele chiosi, okhuula okhulolosia mbu enyala okhumanya eshindu khu shinga omundu olwa ali, nomba inyuma w'emiaka chi'okhumanyana ahambi.

GSAM 470.1“Emanyile Mbotso omukhasi White okhuba omukhasi ouriikhurisia tawe, omwihoroshe, ow'omwoyo omulayi, khandi ow'eshitiibwa. Emibeele chino chi'omu mwoyokwe shichibichanga butswa khu yikulu kata okhuteekhwa okhulolekha tawe, ne chirulanga mu mbeela yiye y'omwene khubulayi khandi khubwangu. Shiiyesunjilanga, shiilolanga omulunjishi, khandi shiibukulanga okhuba omukhongo shinga olwa abandu b'obusuubili obw'okhubula amakeche bakholanga tawe. Ndibukanile lufula nende abandu b'obusuubili obufwana obwo, khandi obushia nobushia ndibanyoolile nibetsule okhwiilolia, nibetsule okhwikhurisia, nibeteekhile okhuhana amalolosio kaabwe, nibiikhurisia khulwa obulafu bwabwe, nende kandi, ne obushia nobushia ndinyoolile Mbotso omukhasi White nali w'imbeela eyahukhanile nende kano kosi.

GSAM 470Omwina w'Abatakha

GSAM 470.2“Omundu yesi, nomba ouli omutakha muno khandi omwihoroshe muno, anyala okhutsia khu ye butswa okhunyoola amakesi nende okhukhoyelesibwa okhubula okhwakanwa. Obushia nobushia alindanga abakhoyile okhukhonyibwa, ababula eshindu, nende abanyakhana, nabaheelesia ebibenyekha, khandi nabasabira.

GSAM 470.3“Shindimanyanile nende omundu yesi oubeetsanga nende okhuria Nyasaye imbeli wuwe obushia nobushia shinga ye tawe. Abulaho eshichakangwa okhubula amasayo k'amaani khu Nyasaye. Asomanga likhuwa lia Nyasaye nende okhwilinda khandi obushia nobushia. Ndihulile Mbotso omukhasi White naboola ebise tsimia tsinyinji, ndisomile obuloli bubwe bwosi okhurula imbeli okhuula inyuma, obunji bwabwo lufula lunyinji, khandi shindinyalile okhunyoola likhuwa lilala li'emibeele emibi mu bwosi bwabwo tawe, kata eshindu eshirali eshilafu khandi eshi'Obukristo elala; shihaliho eshiyeeyelesia okhurula khu Biblia nende khu Kristo tawe; ne omwo enyoolamwo okhukhupila khw'amaani muno okhuhurila Nyasaye, okhuheela Yesu, okhusuubilila Ebihandiko, nende okhubikhaaba obushia nobushia. Ndinyoolile obukhoonyi obukhongo bw'omwoyo okhurula mu buloli buno ebise ebirabalikha tawe. Obwatoto, shindibusomile nimbula okhuhurila okhutsomwa khulwa okhutaba nende obusuubili obw'amaani mu Nyasaye, okhutahaana omwene muno, nende okhulema okhukhola n'omwoyo kwosi mu khuhonia emioyo tawe. Nomba endi nende amakeche k'okhukhalaka kata okhumanya khw'omwoyo, emboola mbu obuloli buno buli bw'omwoyo mulala nende bw'embeela ndala shinga Ebihandiko.

GSAM 470.4“Khulwa emiaka makumi kataru [bulano khunyala okhuboola emiaka makumi sita], obuloli buno bwusuubiliilwe khandi bwasomwa hakari w'abandu beefwe. Bwakholile shina mu bo? Bwabayinia okhurula mu lilako lia Nyasaye? Bwabaleera okhulekha obusuubili mu Kristo? Bwabaleera okhusukuna Biblia imbeka? Bwabaleera okhuba abandu aboonooni, ab'emibeele emibi? Emanyile mbu banyala okhukerwa nende buli ikanisa yindi y'Obukristo nibalolekha bulayi.

GSAM 471.1“Ndilolele eshindu shilala, nashio nishio mbu abalobi abashila okhuba n'oburima khu malolero ka Mbotso omukhasi White bayiyama mbu ni Mukristo. Shinga olwa banyala okhuyiyama likhuwa lino, shindimanyile tawe. Bakeeranga okhulituusinjia nibaboola mbu abeeyelesiibwe. Shibanyala okhusonjelela nomba eshikhole eshibi shilala mu bulamu bubwe bwosi tawe, kata likhuwa lilala li'emibeele emibi mu bihandiko bibye biosi. Bakhakhasibwanga okhuyiyama mbu ebihandiko bibye ebinji bili ebilayi muno, khandi mbu omundu yesi oulakhola kosi aka aboola alaba Omukristo omulayi, oukakasiibwa okhuula mwikulu. Lino ni likhuwa li'okhuwunyo muno, nomba ye ni shikholeso shi'lidimoni, ounyinyilwa na Setani, kata nomba ebihandiko bibye bili bi'emibeele emibi nomba amalolosio kakaya k'omwoyo kukwe omwene.”

GSAM 471Abachenyi Bahana Obuloli khu Bihandiko

GSAM 471.2Olwa tsingazeti tsieefwe etsilimo ebihandiko bia Mama White tsirumwanga elwanyi, tsiikhaabangwa n'abandu abashila okhwihorosia, okhuria Nyasaye, nende okhwihaana. Nibaboola khu bia basomanga, baboolanga bari, “Khwenyile muno khutsila ebihandiko bia Mama White. Biloosia bulayi ak'okhukhola mu bulamu, bitsule muno amakhuwa k'okhwechesia akateekhile okhuleera omundu ahambi n'Omwami, nende okhumukhola omwihoroshe muno, omuri wa Nyasaye, khandi omwihaane. Ebihandiko bino bilalatsana muno nende imbeela y'Ebihandiko Ebialafu, okhuula olwa khusomanga nikhulolosia mbu khakha Mama White anyinyilwa okhuhandika mu njira eya ahandikangamwo.” Buno nibwo obuloli mu bise amakumi n'amakumi okhurula khubandu abahandikilana n'abakhalabani beefwe b'oburume, abakharecha okhumanya nomba hatiti mbu amalolosio ka Mama White kanyoolwa mu lilolero lilafu tawe.

GSAM 471Okhurula khw'Okhuloba

GSAM 471.3Nikhuli nende eshikholekha mu bandu khulwa eshihaanwa shino imbeli weefwe, lireebo likholekha liri, Okhuloba okhulolekha khw'eshihaanwa shino khwarula hena, khandi khulwa shina? Khandi abashiloba baamalilila bariena? Ndalindile likhuwa lino nende okhwilinda okhurula mu 1852, khandi ndinyoolile mbu lufula okhuloba okhulolekha khuno khwarulile khubalia abatsomwa khulwa obulema mu mioyo chiabwe, khulwa emibeele emibi, kata khulwa injila mbi mu bulamu bwabwe. Abanji khubatsomwa baaboolanga mbu shibali ababi muno shinga olwa obuloli bwabalolia tawe, khandi baalanga okhulolia mbu banyala okhuwakatilila obwatoto nomba nibatsia okhuloba okhutsomwa okhwa baheebwa. Eshise shiloliye mbu abanji muno khubo bayakanile obusuubili bwabwe nibalekhana n'abandi elala. Abandi balolile obukhayi bwabwe, nibawakatilila obwatoto muno okhushila. Lireebo likholekha liri, Nomba abo abaloba eshihaanwa shino baluchililwa n'Omwami, khulwa shina balekha obulamu bwabwe bw'omwoyo, nibakalukha okhurula khu Nyasaye? Lilako li'Omuhoni weefwe liri mbu omusaala kukhoyile okhumanyikhana khubiamo biakwo. Aboola nende amaani muno mbu “omusaala omubi shikunyala okhwibula ebiamo ebilayi tawe.”

GSAM 472Okhulema khw'Abalobi

GSAM 472.1Khwitsulila ebise ebia okhuloba okhwateekhwa khwaimukhila obuloli bwa Mama White, nende okhuboola mbu omulimo kwabwe kwalanyala muno olwa balarusiaho obuloli. Ne babile nende okhulema elala okhunyoola okhutuukha khw'obusuubili bwabwe. Inyuma w'emiaka chi'okhulwana, shibahaane obuloli obw'okhusaalila obwatoto bw'Isabato imbeli w'eshialo okhushila abo abali b'imbeela yaabwe abaakhola emiaka makumi kane nende chenda echibirile tawe. Nomba okwabwe kwali omulimo kw'Omwami okw'omwene, khulwa shina obutumwa bwabwe shibwanyoola okhutsililila okhukhongo tawe?

GSAM 472Okhunyala Kuli Hena?

GSAM 472.2Khu lubeka lundi, nikhulola obutumwa obwa amalako ka Nyasaye nende obusuubili bwa Yesu birumbulwa khulabwo mu shialo, — obutumwa obukunaanile nende okhulolekha khuno khw'eshihaanwa shi'obulakusi, nende amakesi kasho, okhwechesia khwasho, nende okhutsoma khwasho, — khulola mbu bwatsililila mu bukakafu khandi obushia nobushia okhurula khukhuchaka khwabwo okhuula mu shise shino. Nibahulila amakesi k'Omwami khulwa eshihaanwa shilio, nibatsililila imbeli mu maani k'Omwami, obutumwa, shinga olwa khuloliye, bwatswanile eshialo shiosi, khandi bwangu muno butsitsanga injila yabwo okhuula khu “buli shialo, nende olwibulo, nende olulaka, nende abandu.”

GSAM 473.1Khu khutsililila khwabwo mu bise ebibirile khunyala okhuboola mbu likhuwa lia Nyasaye lituukhile, olwa yaboola ari, “Abulaho omukuka okukholwa okhukhuloba okulanyala tawe.” Toto, omukhono kwa Nyasaye kulolekhile mu khunyala okhubire nende okhuchaka khandi okhutsililila khw'omukanda kuno omukhongo kw'abasuubilila okhwitsa okhuula bulano, khandi khulwa ebise bi'imbeli khwesikha khu khutuukha okhukakafu khw'likhuwa lilie, “Ndakhurire imbeli wuwo omuliango okwaikuka, khandi abulaho omundu ounyala okhukwikala tawe.” Mu busuubili buno khunyala okhwimba nende obukakafu bwosi: —

GSAM 473.2“Okhuba abire halala nineefwe, Khandi ashili halala nineefwe, Khandi asuubisile okhuba halala nineefwe Okhuula khubumalilisia.”

Notes

  1. Obufwimbuli 3:8. ↩
  2. Obufwimbuli 3:3. ↩
  3. Obufwimbuli 3:10, 11. ↩
  4. Tsitsabuli 124:1-8. ↩
  5. Isaya 56:1, 2. ↩
  6. Isaya 58:8, 13. ↩
  7. Amosi 7:2. ↩
  8. Zekaria 4:10. ↩
  9. Zekaria 4:7. ↩
  10. Olwimbo lwa Sulemani 6:10. ↩
  11. Yakobo 5:10. ↩
  12. Abaefeso 4:12-16. ↩
  13. 1 Abakorinzo 1:6, 7. ↩
  14. 1 Abatesalonike 5:5, 20, 21. ↩
  15. Obufwimbuli 12:17. ↩
  16. Obufwimbuli 19:10. ↩

Note

Back