Capítol 16 — Lo Messatge del Tresen Àngel

GSAM 247.1« Lo tresen àngel los seguiguèt, en disent d'una votz fòrta: Se qualqu'un adòra la bèstia e son imatge, e recep sa marca sus son front, o dins sa man, aquel beurà del vin de la colèra de Dieu, que se versa sens mescla dins la copa de son indignacion; e serà tormentat amb de fuòc e de sofre en preséncia dels àngels sants, e en preséncia de l'Anhèl; e la fumada de lor torment monta per totjorn e totjorn: e an pas de repaus jorn ni nuèch, los que adoran la bèstia e son imatge, e qual que siá que recep la marca de son nom. Aicí es la paciéncia dels sants: aicí son los que gardan los comandaments de Dieu, e la fe de Jèsus.»¹

GSAM 247L'avertiment mai solenau de la Bíblia

GSAM 247.2Aquò es l'avertiment mai solenau que la Bíblia conten, e es segur que las cronicas de l'istòria de nòstre mond presentan pas cap de testimòni qu'aqueste messatge siá estat ausit dins lo passat. Lo fach que lo primièr e lo segond àngel d'aquesta seria sián estats provats d'apertenir a la generacion presenta, establís mai clarament que aqueste messatge aparten pas als temps passats.

GSAM 247.3Diguèt lo pastor J. V. Himes en 1847:—

GSAM 247.4« Lo catòrze capítol [de l'Apocalipsi] presenta un crit estonant, encara de se far, coma un avertiment per l'umanitat en aquela ora de temptacion fòrta. Vèrsets 9-11. Una denóncia de la colèra tan espantabla se pòt pas trobar dins lo libre de Dieu, en defòra d'aquesta. Aquò implica pas una temptacion fòrta, d'exigir un avertiment tan terrificant ? »²

GSAM 248Lo Temple Dobèrt—l'Arca Vist

GSAM 248.1J. N. Andrews diguèt d'aqueste messatge: « L'obertura del pus sant de totes dins lo temple del cèl, per la quala l'Arca es vista, es un eveniment que se debana jos lo son del setèn àngel. E coma lo ministèri de nòstre grand Sacerdòt es cambiat cap a aquel apartament a la fin dels dos mila tres cents jorns, comprenèm que l'obertura del temple es marcada per la fin d'aquel periòde, tal coma es representada per la proclamacion del primièr àngel. L'intrada de nòstre grand Sacerdòt dins lo Sant dels Sants per i ministrar davant l'arca de Dieu, atira l'atencion de la Glèisa suls comandaments de Dieu contenguts dins aquela arca. Los comandaments de Dieu resplendisson dempuèi lo santuari celestial dempuèi aquel temps.

GSAM 248Cambiament del Sabbat

GSAM 248.2« Es un fach indiscutible que lo quatren comandament foguèt, fa qualques sègles, cambiat del jorn de repaus del Senhor al festenal pagan del dimenge. Aqueste cambiament foguèt fach en contradiccion explicita amb las Escrituras Santas, que reconeisson pertot lo setèn jorn coma l'unic Sabbat setmanièr del Senhor. Foguèt realizat pel grand apostata, que Daniel prediguèt que “pensariá a cambiar los temps e las leis”. Aqueste poder es essencialament lo meteis que la bèstia que tot lo mond deviá adorar. E es un fach d'un grand interès qu'aqueste comandament, que dempuèi tant de temps es estat trepat, es ara reivindicat, e que lo pòble de Dieu comença de lo gardar amb los autres nòu. Gràcias sián a Dieu que prepara lo rèsta per lor conflicte final amb lo dragon, e per l'admission a travèrs las pòrtas dins la vila santa. Apocalipsi 12:17; 22:14. La vindicacion del quatren comandament en oposicion al Sabbat de l'apostasia, e la predicacion de totes los comandaments de Dieu es un testimòni frapant que lo periòde present es lo de la paciéncia dels sants, e de l'avertiment del tresen àngel.»³

GSAM 249.1L'atencion es estada portada dins los capítols precedents sul primièr e lo segond d'aquestes messatges, coma complits dins la granda proclamacion del segond adveniment fins al 22 d'octobre de 1844. L'escritura al començament d'aqueste capítol ditz: «Lo tresen àngel los seguiguèt», es a dire, seguiguèt lo primièr e lo segond àngel. Serà benlèu interessant, a n'aqueste prepaus, de portar l'atencion sus l'aparicion del tresen messatge.

GSAM 249Los Primièrs Adventistas Gardaires del Sabbat

GSAM 249.2Pendent lo « crit de mièjanuèch », en 1844, lo Senhor comencèt de menar las mentalitats de son pòble a l'observança del Sabbat del setèn jorn. Aquesta doctrina, entre los Adventistas, sorgiguèt de la manièra seguenta : Rachel Preston, una Baptista del setèn jorn, s'installèt a Washington, N.H., ont i aviá una glèisa d'Adventistas.⁴ Acceptèt la doctrina adventista, e aquela glèisa, compausada d'aperaquí quaranta membres, acceptèt, gràcias a son trabalh missionari, lo Sabbat del quatren comandament. Aquò menèt a d'enquèstas sus aquel subjècte. Dins lo Cry del 5 de setembre de 1844, legissèm : « Mantuna persona a l'esperit prigondament exercitat a prepaus d'una obligacion supausada d'observar lo setèn jorn. » Aquesta declaracion se trobava dins un editorial, ont se fasiá un esfòrç feble per establir las revendicacions del manteniment del dimenge. Lo subjècte se contunhèt dins lo numèro del 12 de setembre, ont trobam la declaracion significativa seguenta, que menèt a un estudi seriós e aprofundit per fòrça personas:—

GSAM 249Lo Setèn Jorn, l'Unic Jorn Designat per la Lei

GSAM 249.3« La setmana passada, arribèrem a aquesta conclusion : i a pas cap de periòde de temps particular que los crestians sián obligats per la lei de reservar coma temps sant. Se aquesta conclusion es incorrècta, alara pensam que lo setèn jorn es lo sol jorn que sa observança siá prevista per una lei. »

GSAM 250L'Ensag de T. M. Preble

GSAM 250.1L'atencion dels Adventistas coma grop foguèt atirada sus la question del Sabbat per un ensag sul subjècte de T. M. Preble, datat del 13 de febrièr de 1845, e publicat dins lo Hope of Israel, Portland, Maine, lo 28 de febrièr de 1845. Après aver mostrat las revendicacions del Sabbat biblic, e lo fach qu'èra estat cambiat al dimenge per la granda apostasia, nòta: «Aital vesèm Daniel 7:25 complit, la pichona còrna que cambia “los temps e las leis.” Per consequent, me sembla que totes los que gardan lo primièr jorn coma Sabbat son los gardaires del dimenge del papa e los rompedors del Sabbat de Dieu.»⁵

GSAM 250J. B. Cook sus la Question del Sabbat

GSAM 250.2Pauc de temps après, apareguèt en impression un article de J. B. Cook, dins lo qual mostrava qu'i a pas cap de pròva biblica per gardar lo dimenge coma lo Sabbat, e emplegava aquesta expression concisa: «Aital se leva aisidament tot lo vent de las velas d'aqueles que navigan, benlèu sens o saber, jos la bandièra sabbatica del papa.»

GSAM 250.3E mai que l'observança del Sabbat per aquestes dos òmes foguèsse de corta durada, avián mes en marcha un movement que se podiá pas arrestar aisidament. Las frasas fòrtas, « gardaires del dimenge del papa », « transgressors del comandament de Dieu », e « navegar jos la bandièra sabbatica del papa », èran sus las labras de centenats de personas impacientas de conéisser la vertat d'aquela question. Lo pastor Joseph Bates, de Fairhaven (Massachusetts), aguèt atal son atencion arrestada, e acceptèt lo Sabbat en 1845.

GSAM 250Joseph Bates accèpta lo Sabbat

GSAM 250.4Sa experiéncia foguèt la seguenta: en ausissent parlar de la comunautat de Washington, N.H., que gardava lo Sabbat, decidiguèt de visitar aquela glèisa per veire de qué se tractava. Faguèt doncas aital, e en estudiant la question amb eles vegèt qu'avián rason, e acceptèt sulcòp la lutz sus la question del Sabbat. En tornant a New Bedford, Massachusetts, encontrèt, sul pont entre New Bedford e Fairhaven, un fraire important, que li diguèt: «Capitani Bates, quinas novèlas?» Lo pastor Bates respondèt: «La novèla es que lo setèn jorn es lo Sabbat del Senhor nòstre Dieu.» «Bon,» diguèt l'òme, «tornarai a l'ostal, legirai ma Bíblia, e veirai aquò.» Faguèt atal, e quand se tornèron a trobar, aquel fraire aviá acceptat la vertat del Sabbat e l'observava.

GSAM 251Lo Primièr Libre sul Sabbat

GSAM 251.2Lo pastor Bates comencèt sulcòp de predicar aquela vertat d'Estat en Estat. Veguèt lèu qu'un libre, o quitament un tractat, sus la question del Sabbat seriá un grand ajut per el dins son òbra, e son arma foguèt movida per l'Esperit de Dieu per escriure e publicar quicòm sus aquel subjècte. Mas cossí aquò se podiá far sens argent, èra la question, pr'amor que tot çò qu'aviá èra un shilling de York (dotze centims e mièg). Pòt èsser interessant pel lector de contar son experiéncia dins aquel afar tal coma me la contèt en 1855.

GSAM 251Quatre liuras de farina

GSAM 251.3Diguèt que mentre pregava davant Dieu, decidiguèt d'escriure lo libre, e se sentiguèt assegurat que lo mejan s'obriariá per lo publicar. S'assetèt doncas a son burèu, amb la Bíblia e la concordança, per començar son trabalh. Al cap d'una ora, Dòna Bates dintrèt dins la pèça e diguèt: « Josèp, ai pas pro de farina per far la fornada », e al meteis temps mencionèt d'autres pichons articles que li calián. « Quant de farina vos manca ? » demandèt lo capitani Bates. « A pauc près quatre liuras », respondèt ela. « Plan bon », respondèt el. Après qu'ela aguèsse quitat la pèça, anèt a una botiga a ras, crompèt las quatre liuras de farina e los autres articles, los portèt a l'ostal, e se tornèt assetar a son burèu d'escritura. Pauc après, Dòna Bates dintrèt, vegèt los articles sus la taula e s'exclamèt : « D'ont ven aquesta farina ? » « Perqué, diguèt lo capitani, n'i a pas pro ? Avètz dich que ne voliatz quatre liuras. » « Òc, » diguèt ela, « mas d'ont l'avètz trobada ? » « L'ai comprada, » diguèt el ; « es pas la quantitat que voliatz per acabar la fornada ? » « Òc, » contunhèt Dòna Bates, « mas avètz, Capità Bates, un òme qu'a menat de naviris de New Bedford a totas las parts del mond, anat crompar quatre liuras de farina ? » « Òc, èra pas la quantitat qu'aviatz besonh per acabar la coseson ? » « Òc, » diguèt Dòna Bates, « mas avètz crompat quatre liuras(!) de farina ? »

GSAM 252Onze mila dolars despensats per la vertat

GSAM 252.1Una autra espròva seguiguèt lèu. Quand lo capitani Bates daissèt la mar, vendèt sa part dins un naviri per 11 000 $, mas ara aviá despendut tot çò que possedissiá per far avançar la causa de la vertat. Fins a aquel jorn, Dòna Bates coneissiá pas sa vertadièra situacion financièra, mas sentissiá que deviá l'en informar, e doncas diguèt tranquilament : « Femna, ai despendut per aqueles articles lo darrièr argent que me demòra sus tèrra. » Amb de sanglots amars, Dòna Bates demandèt : « Qué anam far ? » Lo capitani se levèt, e amb tota la dignitat d'un capitani que guida son naviri, diguèt : « Vau escriure un libre ; lo vau far circular, e espandir aquesta vertat del Sabbat davant lo mond. » « Bon, » diguèt Dòna Bates a travèrs de lagremas que li emborrassavan la vista, « de qué anam viure ? » « Lo Senhor va dobrir lo camin, » foguèt la responsa sorisenta del Capitan Bates. « Òc, » diguèt Dòna Bates, « lo Senhor va dobrir lo camin ! Es çò que disètz totjorn, » e esclatant en plors, sortiguèt de la cambra.

GSAM 252Una Provesida Inesperada

GSAM 252.2Après que lo capitan Bates aguèt contunhat son trabalh pendent mièja ora, li venguèt l'impression d'anar a la pòsta, pr'amor qu'i aviá una letra per el. I anèt, e de segur i aviá una letra. A l'epòca, lo frach de las letras èra de cinc cents e lo prepagament èra facultatiu. L'autor d'aquesta letra aviá per una rason quina que siá pas pagat lo frach. E aicí, lo capitani Bates se sentiguèt un còp de mai umiliat, car foguèt obligat de dire al director de la pòsta, Sénher Drew, que coneissiá plan, que podiá pas pagar lo frach, pr'amor qu'aviá pas d'argent; mas diguèt: «Me daissaretz veire d'ont ven?» «Portatz-la amb vos,» diguèt lo director de la pòsta, «e pagatz un autre còp.» « Non », diguèt lo capitani, « levarai pas la letra del burèu tant que lo frai es pas pagat. » Mentre que teniá la letra en man, diguèt : « Soi d'avis qu'i a d'argent dins aquesta letra », e se virant cap al director de la pòsta, li demandèt : « Se vos plai, dobrissètz-la ? S'i a d'argent dedins, ne poiretz tirar lo frai ; s'i n'a pas, la legirai pas. » Lo director de la pòsta accediguèt a sa demanda, e vaquí que conteniá un bilhet de dètz dolars. En legissent, descobriguèt que la letra veniá d'una persona que disiá que lo Senhor l'aviá tan fòrt impressionada que lo pastor Bates aviá besonh d'argent, e que l'aviá mandada a la lèsta; e dins la preissa, aviá probablament doblidat de pagar lo frèit.

GSAM 253.1Après aver pagat los fraches, anèt a una botiga de comestibles, crompèt un barril de farina per 4 dolars, en mai de patanas, sucre e d'autres articles necessaris. En donant las instruccions per la liurason, diguèt: «Probablament la femna dirà qu'apartenon pas aquí, mas fasètz pas cas de çò que ditz; descargatz las provisions sul perron davanter.»

GSAM 253.2Puèi anèt a l'imprenta e faguèt los arrenjaments per publicar mila exemplars d'un tractat d'unas cent paginas, en acòrdi que, un còp lo manuscrit fornit, los impremaires lo metèsson en caractèrs tan rapidament coma possible, en li mandant de provas. Deviá pagar lo trabalh a mesura que recebissiá l'argent, e los libres devián pas èsser levats del burèu fins que totas las facturas foguèsson pagadas.

GSAM 253.3Lo capitani Bates sabiá plan que li devián pas d'argent, mas sentissiá que li èra son dever d'escriure aquel libre, en creire que lo Senhor mòuveria los còrs per mandar l'argent quand seriá necessari. Après aver crompat de papièr, de plumas, etc., çò que daissava lo temps per que los provisions de l'ostal anèsson en avança, anèt a la tèsta de la carrièra que menava a son ostal. En veire que los articles èran aquí, dintrèt dins l'ostal per la pòrta de darrièr, e se tornèt assetar a son burèu. Dòna Bates dintrèt e diguèt excitadament: « Josèp, agacha un pauc sus lo pòrge de davant! D'ont venon aquelas causas? Un furgonier es vengut aicí e las a descargadas. Li ai dich qu'apartenián pas aicí, mas a insistit per las descargar.» «Bon,» diguèt lo capitani Bates, «supausi que va plan.» «Mas,» diguèt Dòna Bates, «d'ont venon?» «Bon,» diguèt lo capitani, «es lo Senhor que las a mandadas.» « Òc », diguèt Dòna Bates, « lo Senhor l'a mandat ; es çò que disètz totjorn. » Alara li passèt la letra a sa femna, en disent : « Legissètz aquò, e sabretz d'ont ven. » La legiguèt, e se retirèt tornarmai per un autre plor, mas èra d'un autre caractèr que lo primièr ; e en tornant, demandèt umblament perdon per sa manca de fe.

GSAM 254Argent que ven pel Libre

GSAM 254.1A mesura que l'òbra d'escritura e d'impression avançava, lo capitani Bates recebèt d'argent de temps en temps per la pòsta e d'autras manièras, de còps de personas qu'aviá jamai encontradas. A mesura que recebèt l'argent, foguèt passat als impremaires, e aplicat al compte del libre. Finalament, lo jorn venguèt que los libres èran totes imprimits, e d'una font inesperada pel fraire Bates lo sòlde del compte foguèt pagat; aital los libres foguèron pas retardats quitament un jorn dins lor difusion.

GSAM 254Darrièr Compte Pagat

GSAM 254.2H. S. Gurney, de Memphis (Michigan), me diguèt en març de 1884 qu'el, lo matin meteis que lo libre del pastor Bates foguèt acabat, recebèt 100 $ sus un bilhet prescrit d'un òme que declarèt que li pagariá jamai. A la recepcion d'aqueste argent, considerèt coma un plaser d'en despendre una partida per pagar la darrièra factura pel tractat del Sabbat del pastor Bates. « Mas », diguèt Sénher Gurney, « lo fraire Bates a pas jamai sabut fins al jorn de sa mòrt qui paguèt lo rèsta de la factura del libre. » Aquesta experiéncia del pastor Bates dins l'impression de la vertat del Sabbat semblava dire a nòstre pòble tre lo començament de la publicacion de la vertat sus la question del Sabbat : « Anatz de l'avant dins aqueste trabalh, e esperatz que la providéncia de Dieu vos dobrirà lo camin a mesura que progressaretz. »

GSAM 255Lo pastor Bates escèptic sus las visions

GSAM 255.1La declaracion abreujada seguenta, tirada de Life Sketches, mostrarà cossí lo don de la profecia e la reforma del Sabbat foguèron units:—

GSAM 255.2Pendent una visita a New Bedford, Massachusetts, en 1846, la senhorina Harmon faguèt la coneissença del pastor Joseph Bates. Aviá lèu adoptat la fe adventista, e èra un trabalhador actiu dins la causa. Èra un vertadièr cavalièr crestian, cortés e gentil. Tractèt la senhorina Harmon amb tanta tendresa coma se foguèsse sa pròpria filha. Lo primièr còp que l'ausiguèt parlar, manifestèt un grand interès, e après qu'ela aguèt acabat, se levèt e diguèt: « Soi un Tomàs descreient. Cresi pas a las visions. Mas se podiái creire que lo testimòni que la sòrre nos a contat aqueste ser èra vertadièrament la votz de Dieu per nosautres, seriái l'òme mai urós del mond. Mon còr es prigondament emocionat. Cresi que la parlaira es sincèra, mas pòdi pas explicar çò que concernís lo fach que li sián estadas mostradas las causas meravilhosas que nos a contadas.»

GSAM 255La senhorina Harmon accèpta lo Sabbat

GSAM 255.3Lo pastor Bates gardava lo Sabbat, e ne soslinhava l'importància. La senhorina Harmon ne sentissiá pas l'importància a aquel moment, e pensava que lo pastor Bates s'enganava en s'atardar sul quatren comandament mai que suls autres nòu. Mas lo Senhor li mostrèt lo santuari celestial. Lo temple de Dieu s'obriguèt dins lo cèl, e li foguèt mostrada l'arca de Dieu cobèrta pel sèti de misericòrdia. Dos àngels se tenián, un a cada cap de l'arca, amb lors alas desplegadas sus lo sètge de la misericòrdia, e lors caras viradas cap a el. Aquò, son àngel companh li informèt, representava tota l'òst celestial que regardava amb un respècte reverencial la lei de Dieu qu'èra estada escricha pel det de Dieu. Jèsus levèt lo cobèrcle de l'arca, e ela vegèt las taulas de pèira sus las qualas los dètz mandaments èran escriches. Foguèt estonada en veire lo quatren mandament al tot centre dels dètz preceptes, amb un aurèole doç de lutz que l'enrodava. L'àngel diguèt: «Es lo sol dels dètz que definís lo Dieu vivent que creèt los cèls e la tèrra e totas las causas que i son. Quand los fondaments de la tèrra foguèron pausats, alara foguèt tanben pausat lo fondament del Sabbat.» Li foguèt mostrat que se lo vertadièr Sabbat foguèsse estat gardat, i auriá jamai agut d'infèls o d'ateus. L'observança del Sabbat auriá preservat lo mond de l'idolatria.

GSAM 256.1Lo quatren comandament es estat piatjat, doncas sèm apelats a reparar la brèca dins la lei, e a plaidejar per lo Sabbat mesutjat. L'Òme del Pecat, que s'exaltèt al dessús de Dieu, e pensèt de cambiar los temps e las leis, menèt al cambiament del Sabbat del setèn al primièr jorn de la setmana. En fasent aquò, faguèt una brèca dins la lei de Dieu.

GSAM 256.2Just abans lo grand jorn de Dieu, un messatge es mandat per avertir lo pòble de tornar a sa fidelitat a la lei de Dieu que l'anticrist a rompuda. Cal atirar l'atencion sus la violacion de la lei per l'ensenhament e l'exemple. Li foguèt tanben mostrat que lo tresen àngel de l'Apocalipsi 14, proclamant los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus, representa lo pòble que recep aqueste messatge, e que leva la votz d'avertiment al mond per gardar los comandaments de Dieu e sa lei coma la pròpria prunèla dels uèlhs, e qu'en responsa a aqueste avertiment, fòrça adoptarián lo Sabbat del Senhor.⁶

GSAM 256.3Aquesta experiéncia de la senhorina Harmon e del pastor Bates èra en armonia amb lo metòde de trabalh del Senhor. L'atencion de la senhorina Harmon e del pastor White foguèt atirada sus la question del Sabbat pel pastor Bates, que lor presentèt de las Escrituras las exigéncias de la lei immutabla de Dieu. E mai que la senhorina Harmon aguèsse estat benesida de manifestacions especialas del Senhor dempuèi aperaquí dètz-e-uèch meses, res sus aqueste subjècte li èra pas estat mostrat abans. Ara èra vengut lo temps del Senhor, pr'amor que de cresents se levavan per gardar sa lei, per lor impartir de lutz a travèrs del don de la profecia, e aital, per son pròpri biais de far, lo messatge del tresen àngel, «los comandaments de Dieu, e lo testimòni de Jèsus Crist», foguèron amassats.

GSAM 257Començament del Messatge del Tresen Àngel

GSAM 257.1A partir d'aquel moment, lo messatge del tresen àngel, en ligam amb los dos autres, comencèt d'èsser proclamat. La vertat del Sabbat, en ligam amb l'arca de Dieu e la lutz que se desvolopava a prepaus del santuari, confirmèt çò que s'èra ja mostrat,—que lo movement de l'adveniment passat èra just, e dins l'òrdre del Senhor. Podián ara comprene mai plenament que jamai lo sens dels « tres passes fins al camin que mena a la ciutat de Dieu ».

GSAM 257Lo pastor Bates accepta las visions coma venent de Dieu

GSAM 257.2En novembre de 1846, se tenguèt una conferéncia a Topsham, dins lo Maine, a la quala lo pastor Bates èra present. A aquela reünion, Dòna White (lo maridatge de la senhorina Harmon amb lo pastor James White es estat ja mencionat) aguèt una vision que foguèt la causa que lo pastor Bates venguèsse plenament satisfach de lor origina divina. Èra un òme qu'aviá viscut de la mar pendent cinquanta ans, ocupant totes los pòstes, del grumet al mèstre e proprietari de naviris. Sa compreneson de l'astronomia èra tal que, coma me diguèt, podiá saber fòrça prèp ont èra sus la mar, en latitud e longitud, gràcias a son observacion dels còrs celèstes. Un tal òme se seriá naturalament interessat a parlar d'astronomia.

GSAM 257.3En conversant amb el, me contèt cossí venguèt convencut de l'origina divina de las visions. Diguèt qu'un jorn ensagèt de parlar amb Dòna White de las estelas, mas lèu se mainèt que sabiá pas res d'astronomia; de fach, coma ela li diguèt, sabiá pas se jamai aviá agachat un libre que tractèsse d'aqueste subjècte. Non aviá pas d'inclinason a conversar sus aquel subjècte, e virèt la conversacion en parlant de la tèrra nòva, e de çò que li èra estat mostrat en vision a son prepaus.

GSAM 258Los «Cèls que s'obrisson»

GSAM 258.1L'an precedent, lo 19 d'abril de 1845, l'Illustrated London News aviá publicat quicòm de Lord Rosse, d'un grand interès pels astronomes, a prepaus de las meravilhosas descobèrtas qu'aviá fachas amb son telescòpi monstruós, especialament una vista de çò que los astronomes apèlan « lo trauc dins lo cèl ». Un ser, a la conferéncia susmencionada, a l'ostal de Sénher Curtiss e en preséncia del pastor Bates, qu'èra encara indecís a prepaus d'aquestas manifestacions, Dòna White, mentre qu'èra en vision, comencèt de parlar de las estelas, fasent una descripcion vibranta de cinturas rosadas que vegèt a la superfícia d'un planeta quin que siá, e apondèt : « Vesi quatre lunas. » « Ò », diguèt lo pastor Bates, « agacha Jupitèr ! » Puèi, fasent de movements coma se viatjava dins l'espaci, comencèt de descriure de cintas e d'anèls dins lor beutat totjorn cambiadissa, e diguèt : « Vesi sèt lunas. »⁷ Lo pastor Bates s'exclamèt : « Descriu Saturne. » Puèi diguèt: « Vesi sièis lunas », e sul pic comencèt una descripcion dels « cèls que s'obrián », amb sa glòria, o nomenant una obertura cap a una region mai esclairada. Lo pastor Bates diguèt que sa descripcion despassava de luènh tot relat dels cèls que s'obrián qu'aviá jamai legit de cap d'autor.

GSAM 258.2Mentre que parlava e qu'èra encara en vision, se levèt e cridèt: «Ò, coma desirariái que Lord John Rosse foguèsse aicí aquesta nuèit!» Lo pastor White demandèt: «Qui es Lord John Rosse?» «Ò,» diguèt lo pastor Bates, «es lo grand astronòm anglés. Desirariái qu'èra aicí per ausir aquela femna parlar d'astronomia, e per ausir aquela descripcion de l'“obertura dels cèls”. Es superior a tot çò qu'ai jamai legit sul subjècte.» A partir d'aquel ser, lo pastor Bates venguèt plenament satisfach que las visions de Dòna White èran en defòra de sa coneissença e de son contraròtle. Aquò, e lo caractèr de la repròcha e de l'instruccion donadas, lo satisfaguèron que venián de Dieu.

GSAM 259.1Aqueste fenomèn dins los cèls, aital descrich per Dòna White dins aquela vision, es un subjècte rarament mencionat pels autors astronomics. Huygens, son primièr descobridor, ne balha la descripcion seguenta:—

GSAM 259Una Lutz Gloriosa dins l'Espasa d'Orion

GSAM 259.2« Los astronomes plaçan tres estelas prèp las unas de las autras dins l'espasa d'Orion; quand agachèri la del mitan amb un telescòpi, en l'an 1656, apariguèron a la plaça d'aquela dotze autras estelas; entre elas, tres que se tocavan gaireben, e quatre autras apareguèron, beluguejant coma a travèrs d'un nívol, de sòrta que l'espaci a l'entorn semblava fòrça mai clar que la rèsta del cèl, que, paréissent tot negrejant, a causa del bèl temps, se veiá coma a travèrs d'una obertura de cortina, a travèrs de la quala se teniá una vista liura sus una autra region mai esclairada.»

GSAM 259.3William Herschel ditz d'aquesta obertura dins lo cèl:—

GSAM 259.4« Se son diamètre a aquela distància subtend un angle de 10°, çò qu'es gaireben lo cas, sa magnitud deu èsser del tot inconcebible. S'a calculat que deu èsser de dos bilions de còps las dimensions del solelh. »

GSAM 259Mai luminós que lo Solelh

GSAM 259.5Thomas Dick, lo filosòf, parla aital d'aquesta nebula luminosa:—

GSAM 259.6« Se nos trobàvem a una distància tan pròcha coma la mitat d'aquela de l'estela mai pròcha, e granda que siá aquela distància, dempuèi un tal punt mostrariá una resplendor que s'apròcha de la del solelh ; e als èssers a una distància fòrça mai pròcha emplenariá una granda partida del cèl, e apareisseriá amb una esplendor inexprimibla. Mas la tòca finala d'un tal objècte, dins totas sas incidéncias e relacions, poiriá benlèu demorar a se desvolopar pendent los sègles futurs d'una existéncia interminabla; e, coma fòrça autres objèctes dins los espacis alunhats de la creacion, excita dins l'esperit un desir ardent de veire las scènas esplendidas e misteriosas de l'univèrs un pauc mai desveladas.»⁸

GSAM 260.1Lo pastor Bates, en conclusion d'un article sus lo subjècte, diguèt:—

GSAM 260.2«Aital, vesèm a partir de tot lo testimòni produch (e ne poiriam donar fòrça mai, se caliá), qu'aquò es un fenomèn meravilhós e inexplicable dins los cèls; un trauc dins lo cèl de mai d'onze miliards e tres cents catòrze [11,000,000,314] milas de circonferéncia. Ditz lo celèbre Huygens: “Ai jamai res vist de semblable entre las autras estelas fixas — una vista liura sus una autra region mai esclairada.”»

GSAM 260Un autre testimòni sus la Vision del Planeta

GSAM 260.3Citam tornarmai Dòna Truesdail, qu'èra presenta a l'ocasion de la vision a la quala se fa referéncia. Ditz ela:—

GSAM 260.4« Sòrre White èra de santat fòrça febla, e mentre que de pregàrias èran ofèrtas per ela, l'Esperit de Dieu se pausèt sus nosautres. Lèu nos mainèrem qu'èra insensible a las causas terrèstras. Aquò foguèt sa primièra vision del mond planetari. Après aver comptat a votz nauta las lunas de Jupitèr, e pauc après las de Saturne, faguèt una bèla descripcion dels anèls d'aqueste darrièr. Puèi diguèt: “Los abitants son un pòble naut e majestuós, tan diferent dels abitants de la Tèrra. Lo pecat i es pas jamai intrat.” Se veiá sul visatge sorisent del fraire Bates que sos dobtes passats a prepaus de la font de sas visions l'abandonavan lèu. Sabiam totes que lo capitani Bates èra un grand amator d'astronomia, pr'amor que sovent localizava fòrça còrs celèstes per nòstra instruccion. Quand Sòrre White respondèt a sas questions, après la vision, en disent qu'aviá jamai estudiat ni recebut d'autra manièra de coneissenças dins aquel domeni, foguèt emplenat de jòia e d'alegria. Lausèt Dieu, e exprimiguèt sa cresença qu'aquela vision concernent los planetas èra estada donada per que jamai pus tornèsse dobitar.»⁹

GSAM 261Un caval feròtge domptat subran

GSAM 261.1Pauc de temps après aquela rencontra a Topsham, un autre incident remarcable se passèt en ligam amb las visions, que vos contarai tal coma me lo contèt lo pastor Bates:—

GSAM 261.2Lo pastor White aviá a disposicion un poltre mièg domdat e un carri de mercat de dos sètis, que foguèt bastit sens tablèu de bòrd, mas qu'aviá un graon a travèrs la part davantera del carri, e un graon de fèrre que partissiá de las brancas. Calia prene fòrça precaucions en menant lo poltre, pr'amor que se las regnas o quicòm que siá li tocava los flancs, donava un còp de pè furiós sul pic, e caliá lo téner constantament amb una regna tesa per l'empachar de s'escapar. Aqueste poltre aparteniá a una familha ont volián anar, e coma lo pastor White èra acostumat a menar de poltres non domdats, pensava qu'auriá pas de problèma seriós amb aqueste. Pasmens, s'aguèssen sabut que durant sas manifestacions freneticas n'aviá ja tuat dos òmes, un en l'esclafant contra las ròcas al bòrd del camin, seriá estat benlèu mens confiant.

GSAM 261.3En aquesta ocasion, i aviá quatre personas dins lo carriòl, lo pastor White e sa femna sul sèti de davant, e lo pastor Bates e Israel Damon sul sèti de darrièr. Mentre que lo pastor White fasiá tot son possible per manténer lo caval jos contraròtle, Dòna White parlava de la vertat, quand la poténcia de Dieu tombèt sus la companhiá, e foguèt enlevada en vision, assetada dins lo carriòl. Lo moment que cridèt « Glòria ! » en intrant dins la vision, lo poltre s'arrestèt subran, tot immobilizat, e baissèt lo cap. Al meteis temps, Dòna White se levèt, mentre qu'èra dins aquel estat, e amb los uèlhs virats cap amont, passèt per dessús lo cap del carriòl, en davalant sus las brancas, amb las mans sus las ancas del poltre. Lo pastor Bates cridèt al pastor White: « Lo poltre va copar aquela femna a còps de pè fins a la tuar. » Lo pastor White respondèt: « Lo Senhor se n'ocupa ara del poltre; vòli pas m'interferir. » Lo poltre demorèt tan docil coma un caval vièlh. Al bòrd del camin, la riba s'auçava d'unas sièis pès, e a ras de la barralha i aviá un endrech erbos. Dòna White, amb los uèlhs totjorn levats cap amont, sens jamai agachar en bas, montèt la riba fins a la tèrra erbosa, puèi caminèt d'avant e d'arrèr pendent qualques minutas, parlant e descrivent las belesas de la tèrra nòva. Puèi, amb lo cap dins la meteissa posicion, davalèt del talús, s'aprochèt del carri, montèt suls graons, amb la man sus la gropa del poltre, e atal fins a las brancas, e tornèt dins lo carri. Del moment que s'assetèt sul sèti, sortiguèt de la vision, e a l'instant lo caval, sens cap d'indicacion del menaire, se metèt en marcha e partiguèt.

GSAM 262.2Mentre que Dòna White èra fòra del carri, lo pastor White pensèt de provar lo caval, per veire se èra vertadièrament domèstic o non. D'en primièr, lo tocèt sonque amb lo foet; d'autras còps lo caval auriá respondut amb un còp de pè, mas ara i aguèt pas cap de movement. Puèi li donèt un bon còp, puèi mai fòrt, e encara mai fòrt. Lo poltre fasiá pas ges de cas dels còps, mas semblava tan inofensiu coma los leons que los àngels barrèron la boca la nuèit que Daniel passèt dins lor fòssa. « Èra un endrech solenèl », diguèt lo pastor Bates, « e èra evident que la meteissa Poténcia qu'aviá produch las visions, per lo moment, domava la natura salvatja del poltre. »

GSAM 262.3Se aquela vision èra simplament lo resultat de qualques unas de sas infirmitats corporalas, la question se pausa naturalament : Èra lo caval afligit del meteis biais ?

GSAM 262Testimòni d'Israel Damon

GSAM 262.4Donarai aicí, coma corroboracion del relat que me faguèt lo pastor Bates, la declaracion seguenta:—

GSAM 262.5« Fa aperaquí vint ans, just après qu'aviái començat d'observar lo Sabbat, Israel Damon me contèt las circonstàncias de la vision de la Sòrre White mentre que el, lo pastor Bates, e lo pastor White e sa femna èran dins lo carri leugièr darrièr lo poltre refractari. Ai legit uèi la descripcion çai sus de l'eveniment, tal coma foguèt redigida pel pastor Loughborough, e correspond exactament a çò que m'a contat lo pastor Damon.» Signat, «R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9 de febrièr de 1891.»

GSAM 263Testimòni del pastor Bates sus las Visions

GSAM 263.1Lo pastor Bates expausa sa pròpria experiéncia atal:—

GSAM 263.2« Malgrat que non veiái res en elas que militèsse contra la paraula, me sentissiái alarmat e fòrça espròbat, e per un long temps refusavi de creire que siá quicòm mai que çò que resultava d'un estat de debilitacion prolongada de son còrs.

GSAM 263.3« Per aquò, cerquèri d'escasenças en preséncia d'autras personas, quand son esperit semblava liure d'excitacion (fòra de las reünions), per la questionar e la contra-questionar, e sos amics que l'acompanhavan, especialament sa sòrre mai vièlha, per obtenir, se possible, la vertat. Pendent lo nombre de visitas qu'a fach a New Bedford e Fairhaven dempuèi, mentre qu'èri a nòstras reünions, l'ai vista en vision mantun còp, e tanben a Topsham, dins lo Maine; e los que èran presents durant qualques unas d'aquelas scènas emocionantas sabon plan amb quin interès e quina intensitat escotavi cada mot, e observavi cada gèst, per detectar l'engan o una influéncia mesmèrica. E mercegi Dieu per l'escasença qu'ai aguda amb d'autres d'èsser testimòni d'aquestas causas. Pòdi ara parlar amb fisança en mon nom. Cresi que l'òbra es de Dieu, e qu'es donada per reconfortar e enfortir son pòble “esparpalhat”, “esgarrat” e “pelat”, dempuèi la clausura de nòstra òbra... en octobre de 1844. L'estat de confusion de “Vaquí, aicí !” e “Vaquí, alai !” dempuèi aquel temps a perplexat extrèmament lo pòble onèst e volontari de Dieu, e a rendut extrèmament dificil per aqueles que podián pas expausar los nombroses tèxtes contradictòris que se son presentats a lor vista. Confessi qu'ai recebut de lutz e d'instruccions sus fòrça passatges que podiái pas comprene clarament abans. Cresi qu'es una filha de Dieu sacrificada, onèsta e volontària.»¹⁰

GSAM 263.4« L'autora obten pas los sentiments de sas visions “d'ensenhaments o d'estudis precedents”. Quand recebèt sa primièra vision, en decembre de 1844, ela e tota la congregacion de Portland, Maine (ont demoravan alara sos parents), avián abandonat lo “crit de mièjanuèch” coma quicòm qu'apertenia al passat. Foguèt alara que lo Senhor li mostrèt en vision l'error ont ela e la congregacion de Portland èran tombadas. Contèt alara sa vision a la congregacion, e reconeguèron que lor experiéncia del setèn mes èra l'òbra de Dieu.»¹¹

GSAM 264Cossí los Tres Messatges Èran Considerats en 1847

GSAM 264.1Lo que seguís, del pastor James White, escrich en abril de 1847, mostrarà cossí los tres messatges èran alara considerats:—

GSAM 264.2« Totas las classas de cresents del segond adveniment son d'acòrdi que l'àngel presentat dins lo seisen e setèn vèrsets d'aqueste capítol (Apocalipsi 14), representa lo messatge de l'adveniment a la glèisa e al mond.... La tòca del segond àngel èra de mostrar a l'ost de l'adveniment que Babilònia èra tombada. E coma una granda partida d'eles aprenguèron pas aquel fach fins que la poténcia del “crit de mièjanuèch” los desrevelhèt just a temps per s'escapar de las glèisas abans que lo desen jorn arribèsse, ne resulta que dempuèi lo setèn mes de 1844, lo messatge del tresen àngel foguèt, e es encara, un avertiment als sants de “demorar fermes”, e de pas tornar en arrièr, e de pas “recebre” las marcas que la banda virginala se desbarrassèt pendent lo crit del segond àngel.

GSAM 264.3«E lo vertadièr messatge per lo pòble de Dieu, dempuèi lo setèn mes de 1844, es pas estat just un avertiment d'aquesta mena?—De segur que òc.... Lo dotzen verset ditz: “Aicí es la paciéncia dels sants: aicí son los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus.” Ont los as vistes, Joan?—E ben, “aicí”, pendent lo messatge del tresen àngel. Coma lo temps de pacientas esperas es estat dempuèi lo setèn mes de 1844, e coma la classa que garda lo Sabbat, etc., es apareguda dempuèi aquel temps, es clar que vivèm dins lo temps del messatge del tresen àngel.»¹²