Capítol 4 — Lo Temps de la Fin

GSAM 77.1«ALARA diguèri, Ò mon Senhor, qual serà la fin d'aquestas causas? E diguèt: Vai ton camin, Daniel: perque las paraulas son clausas e selladas fins al temps de la fin. ... Los malvats faràn lo mal: e cap dels malvats comprenrà pas; mas los sages comprenràn.»¹

GSAM 77.1Me diguèt: «Compren, filh de l'òme, car la vision serà al temps de la fin.»²

GSAM 77.1«Mas tu, Daniel, barra las paraulas, e sella lo libre, fins al temps de la fin; fòrça correràn d'aquí e d'ailà, e la coneissença se multiplicarà.»³

GSAM 77.1Qué se vòl dire aicí pel «temps de la fin» ? Pòt pas èsser la fin efectiva ela meteissa, perque dins aquel cas la partida de la profecia de Daniel qu'èra «sagelada» seriá de cap d'utilitat per l'umanitat. Coma « çò que se revela nos aparten »,⁴ aquela partida deu èsser utila a un moment donat. Alara l'expression « temps de la fin » deu far referéncia a un periòde just abans la fin ela meteissa, dins lo qual las causas dichas a Daniel seràn comprésas.

GSAM 77Lo Jorn de sa Preparacion

GSAM 77.2Fa sens dobte referéncia a aquel temps que lo profeta Nahum apèla « lo jorn de sa preparacion ». Aicí, lo profeta parlava de la destruccion de Ninive amb « lo bruch d'un fuet, e lo bruch del cliquetís de las ròdas, e dels cavals galopants, e dels chars saltants ».⁵ L'atencion del profeta es d'en primièr atirada cap a una calamitat mai granda que deu tombar sus tot lo mond, quand « las montanhas tremolan davant el, e los puèges se fondon, e la tèrra es brusida a sa preséncia, òc, lo mond, e tot çò qu'i demòra. Qui pòt resistir a sa indignacion? e qui pòt demorar dins la ferocitat de sa colèra? Sa furor se vèrsa coma un fuòc, e las ròchas son abaladas per el.... Farà una fin absoluta; l'afliccion se levarà pas una segonda vegada.»⁶

GSAM 78Carriòtas amb Torchas Flamantas

GSAM 78.1Encara mai parla lo profeta d'aqueste jorn de preparacion: «Los chars seràn amb de torchas flamejantas lo jorn de sa preparacion, e los abres de sapin seràn terriblement tremolats. Los carros rugiràn dins las carrièras, se brandiràn los uns contra los autres suls grands camins; semblaràn de torchas, correràn coma los lampes. Comptarà sos valents: s'esbarraràn dins lor camin; se precipitaràn cap a la paret, e la defensa serà preparada.»⁷

GSAM 78.2Quina descripcion precisa del tren modèrne fulgurant, amb lo cap-conducteur que compta e recompta constantament sos passatgièrs, d'estacion en estacion, e eles que s'encòpacan en caminant quand lo tren es en movement. Puèi i a la consomacion enòrma d'avets per las sòlas de via, los ponts, los abrics anti-nevada, etc. Se ditz qu'una linha a travèrs de las montanhas de la Sierra Nevada a quaranta-sèt milas d'abrics anti-nevada d'avet. E aquò, lo profeta diguèt que seriá dins lo « jorn de sa preparacion ».

GSAM 78.3Aqueste temps de la fin es tanben mencionat pel profeta Joèl quand l'òrdre es donat als servents del Senhor: «Sonatz la trompeta a Sion, e fasètz sonar l'alarma sus mon mont sant: que totes los abitants del país tremolen; car lo jorn del Senhor ven, qu'es a portas.»⁸

GSAM 78.4E tornarmai, pel profeta Sofonias, es dich: «Amassatz-vos, òc, amassatz-vos, ò nacion non desirada, abans que lo decret se faga, abans que lo jorn passe coma la palha, abans que la colèra ardenta del Senhor vos tomba dessús, abans que lo jorn de la colèra del Senhor vos tomba dessús. Cercatz lo Senhor, vosautres totes los manses de la tèrra, que menatz a tèrme son jutjament; cercatz la justícia, cercatz la mansuetud: benlèu seretz amagats al jorn de la colèra del Senhor.»⁹

GSAM 79.1Per determinar mai completament çò que vòl dire l'expression « temps de la fin », e quand comença, notarèm un autre exemple ont lo meteis tèrme es emplegat. Dins l'onzen capítol de Daniel, es introduch un poder persecutaire que deviá manténer son domèni fins al temps de la fin. Lo Senhor diguèt d'aquel poder persecutant: «Qualques-uns dels intelligents tombaràn, per los metre a l'espròva, e los purificar, e los blanquir, fins al temps de la fin; perque [lo temps de la fin] es encara per un temps designat.»¹⁰

GSAM 79L'Òbra de la Pichona Còrna

GSAM 79.2Los comentators protestants son generalament d'acòrdi per aplicar aquel poder e la « pichona còrna » de Daniel sèt a la Glèisa Romana qu'aviá lo poder civil dins sas mans per lo temps « designat ». Aquel temps designat èra lo « temps, tempses e mièg ».¹¹ Aquò èra los 1260 jorns profetics — 1260 ans — del règne civil de la pichona còrna, que s'estendèt de 538 a 1798 aprèp J.C. A aquesta darrièra data, lo poder civil de la pichona còrna foguèt levat, al «temps designat». Alara, a aquel moment, lo pòble aviá cessat de «caure» per la man d'aquel poder coma abans cadavan. Aqueste an, doncas — 1798 — marca lo començament d'aquel periòde de temps dins aquela profecia dich «lo temps de la fin».

GSAM 79.3L'annada 1798 clausiguèt los « mila dos cents seissanta jorns » — 1260 ans — pendent los quals los « Dos Testimònis » del Senhor (l'Ancian e lo Novèl Testament) devián « profetar... vestits de sac ».¹² Durant los Sègles Fosques de persecucion, las Escrituras èran gardadas en las lengas grèga e latina, e lo pòble comun compreniá pas aquelas lengas. Aqueste reteniment de las Escrituras es comparat a las vestir « de sac ».

GSAM 80Los Dos Testimònis Massacrats

GSAM 80.1«Quand auràn acabat lor testimòni [dins l'estat de sac], la bèstia que monta del fons sens fons farà la guèrra contra eles [Satan que incita e trabalha a travèrs d'òmes mondans], e los vencerà e los tuarà. E lors cadavres demoraràn dins la carrièra de la granda vila, qu'es espiritualament apelada Sodòm e Egipte, ont tanben nòstre Senhor foguèt crucificat [“es crucificat”, version danesa]. E lo pòble, las tribús, las lengas e las nacions veiràn lors cadavres pendent tres jorns e mièg, e daissaràn pas que lors cadavres sián meses dins de tombas.»¹³

GSAM 80Lo Règne de la Terror

GSAM 80.2La mòrt d'aquestes Testimònis s'acompliguèt durant lo «règne de la terror» en França, de 1792 a 1795 — tres ans e mièg. E mai que la Revolucion Francesa durèsse encara sièis o sèt ans, foguèt durant los tres ans e mièg primièrs que faguèron lor grand esfòrç per destruire la Bíblia, la religion, e totes los que gosavan parlar en favor de l'una o de l'autra. Mentre que la Revolucion Francesa professava de far la guèrra a la monarquia e al clericat, venguèt en realitat una guèrra per l'exterminacion de Dieu e de la Bíblia. De las epòcas just abans la Revolucion, legissèm,

GSAM 80.2« Que s'oblide jamai qu'abans la Revolucion de 1792, los promotors de l'infidelitat en França, se ditz, an levat entre eles e despendut 900 000 £ [4 500 000 $] en un an, e quitament mantun còp, per crompar, imprimir e difusar de libres per corrompre las mentalitats del pòble e los preparar a de mesuras desesperadas. »¹⁴

GSAM 80Escrivans infidèls

GSAM 80.3«Lo camin per una tala Revolucion foguèt preparat pels escriches de Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D'Alembert, Condorcet, Rousseau, e d'autres de la meteissa mena, dins los quals s'esforcèron de difusar de principis subversius de la religion naturala e revelada. La Revelacion foguèt pas solament contestada, mas completament mesa de caire ; la Divinitat foguèt bandida de l'univèrs, e un fantasma imaginari jos lo nom de la Deessa de la Rason, foguèt substituït a sa plaça.»¹⁵

GSAM 81.1En l'an 1793, las opinions del pòble èran talas que los actors de teatre èran aclamats bruchadament per lors raissas blasfemas contra Dieu e la Bíblia. Per exemple, citam:

GSAM 81.1«Lo comediant Monert, dins la Glèisa de Sant Roc [a París], menèt l'impietat a son extrèm. “Dieu, se existissètz,” diguèt el, “venjatz vòstre nom ofés! Vos desfisi. Demoratz mut. Ousatz pas lançar vòstres trons. Qui, après aquò, creirà en vòstra existéncia?”»¹⁶

GSAM 81Òbra blasfema a Lion, França

GSAM 81.2Quant a cossí aqueles que tuèron los Testimònis, «crucifiquèron lo Filh de Dieu de nòu e lo metèron a una vergonha publica» (Hebreus 6:6), aquò apareisserà dins los actes d'una fèsta organizada per Fouché a Lion, en onor de Chalier, lo governador de Lion, que foguèt executat. Abans son arribada a Lion, Fouché ordenèt que

GSAM 81.2« totes los emblemas religioses devon èsser destruits; e que sus las pòrtas dels cementèris siá escrich, La mòrt es un sòm etern.... Lo bust de Chalier foguèt portat per las carrièras, seguit per una immensa fola d'assassins e de prostitutas. Darrèr eles venguèt un asen que portava l'evangèli, la crotz e los vas de comunion, que foguèron lèu confisats a las flamas, mentre que l'asen foguèt forçat de beure del calici la vin consacrada.»¹⁷

GSAM 81.3Un Festenal de la Rason tengut a París es aital descrich:

GSAM 81.3« Anèron en procession a la convencion, e la canalha... caricaturèt d'un biais fòrça ridicul las ceremonias de la religion.... D'òmes, vestits de surplas e de capas, venguèron cantant d'alleluias, e dançant la Carmagnole, a la barra de la convencion. Ailà depausèron l'òstia, las bòstias ont èra gardada, e las estatuas d'aur e d'argent. Faguèron de discors burlescs.... “Ò vosautres,” cridèt una deputacion de Sant Dionís, “Ò vosautres, instruments del fanatisme, sants benesits de tota mena, siatz enfin patriòtas, levatz-vos en massa, e servissètz lo país en anant a la moneda per èsser fonduts.” »¹⁸

GSAM 82La Paraula de Dieu Emergís de l'Obscuritat

GSAM 82.1«Après tres jorns e mièg, l'Esperit de vida que ven de Dieu intrèt en eles» (los Testimònis), e «montèron al cèl dins un nívol».¹⁹ L'ora de Dieu èra venguda per que sa paraula sortiguèsse de l'obscuritat e siá plaçada davant lo mond. Lo temps èra vengut (1798) que l'òbra missionària se faguèsse dins lo mond entièr. En 1804, la Societat Biblica Britanica foguèt organizada. Aquò foguèt seguit per de desenas d'autras societats biblicas, e ara la Bíblia es revirada dins totas las lengas principalas del mond. Aital, l'aparicion de las Escrituras, dels Dos Testimònis, a la vista de totes, ont totes las pòdon veire e legir, es comparada a lor ascension al cèl dins un nívol.

GSAM 82.2Al temps de la Revolucion Francesa, Voltaire declarèt que dins cent ans la Bíblia seriá obsolèta. Al centen anniversari d'aquela data, mai de Bíblias foguèron difusadas sonque en França que las que se sabiá qu'existissián quand Voltaire faguèt aquela vana fanfarronada. E l'ostal meteis ont faguèt aquela declaracion se ditz qu'es ara utilizat coma un ostal de la Bíblia.

GSAM 82Descobriment de la pèira de Roseta

GSAM 82.3I a dos punts ligats a l'annada 1798 e al pòble francés que devèm notar: Primièr, en aquela annada, l'armada francesa, jos lo comandament del general Berthier, renversèt lo govèrn papal a Roma, complissent (sens o saber) l'acompliment de la profecia concernent aquel eveniment, contenguda dins lo libre meteis contra lo qual avián fach la guèrra; segond, dins lo meteis an, a Fort Sant Julián, sus la branca de Rosetta del Nil, l'armada francesa, en fasent una escavacion, descobriguèt la famosa pèira de Rosetta, que se tròba ara depausada al Musèu Britanic. Sus aquesta pèira i a una inscripcion en tres formas: ieroglifics, l'escritura utilizada pels prèires; lo demotic, la forma d'escritura utilizada pel pòble comun; e grèc. Aquò es la clau que desbarrèt los escriches demotics e ieroglifics fins alara misterioses. Ara, coma o exprimiguèt un autre, « la piqueta e la pala, en desenterrant aqueles escriches en caractèrs demotics, fornisson mai de pròvas de la justessa dels registres biblics ancians que ne venon de cap d'autra font fòra de las Escrituras elas meteissas. » Aital, las personas meteissas que pensavan exterminar la Bíblia foguèron, tot en èsser incoscientas, utilizadas per menar a l'acompliment d'una profecia en enlevant lo domèni del papat a la fin dels 1260 ans, e tanben descobriguèron la clau dels escriches meteisses que confirman la veracitat de las Escrituras qu'avián tant ensajat de destruire.

GSAM 83«Te Teniràs Drech Dins Ta Part»

GSAM 83.1Qué foguèt çò que l'àngel declarèt a Daniel que se debanariá al temps de la fin? Dempuèi lo moment qu'ausiguèt lo sant dire: «Fins a dos mila tres cents jorns, alara lo santuari serà purificat»,²⁰ son esperit èra emplenat d'ànsia per saber çò que seriá «la fin d'aquestas causas», e «quant de temps» durariá.²¹ Finalament li es donat de comprene que la coneissença del temps es pas per son epòca. Li es dich: «Va ton camin fins a la fin; perque reposaràs e te trobaràs dins ton lot a la fin dels jorns.»²²

GSAM 83.2Qualques-uns an supausat que aquel discors se referissiá a la fin ultima del mond, e que alara Daniel, amb lo rèste del pòble del Senhor, recebrà sa recompensa e se trobarà dins son lot d'eritatge. Lo mot ebraïc per lot d'eritatge, región de país, etc., es, segon nos dison, gheh-vel. Aquò es pas lo mot que se tradutz per sort dins aqueste escrich; lo mot aicí es goh rahl. Los erudits en ebraïc nos dison qu'aqueste mot, goh rahl, apareis setanta-sièis còps dins l'Ancian Testament, e qu'es lo meteis mot qu'es utilizat per parlar del netejatge tipic del santuari, ont se tiravan al sòrt per determinar qual dels dos bocs deviá èsser sacrificat. Mentre que lo grand sacerdòt preniá la sang del cabre del Senhor e dintrava dins lo santuari per far l'òbra de purificacion, tot Israèl demorava defòra, afligissent lors almas e confessant lors pecats, per poder èsser sens taca, e recebre la benediccion del grand sacerdòt quand sortiriá del santuari. Aital, aquel jorn, Israèl demorava dins sa sòrt.

GSAM 84.1Quand la purificacion finala del santuari deviá arribar, a la fin dels dos mila tres cents jorns, lo cas de Daniel, amb los cases de totes los justes mòrts, deviá èsser examinat davant Dieu. Aital, Daniel se ten dins son lot.

GSAM 84Los mots clausats fins a 1798

GSAM 84.2En responsa a la demanda de Daniel, «Ò mon Senhor, quina serà la fin d'aquestas causas?»²³ li es dich: «Las paraulas son clausas e selladas fins al temps de la fin.»²⁴ Çò que tant exercitava l'esperit de Daniel èra lo « quand ? », lo « quant de temps ? » e lo « qual serà lo final ? ». Aqueles èran los punts que perplexavan e turmentavan lo profeta, e solament aquelas causas devián èsser barradas e selladas fins al « temps de la fin », e non pas tot lo libre de Daniel, coma d'unes an pensat. Abans d'aqueste periòde de 1798, los estudiants de la profecia avián de lutz sus las setanta setmanas e comprenián que comencèron en 457 aC, amb lo ministèri public de Crist, sa mòrt, etc., que se debanavan en armonia exacta amb lo calcul de las seissanta-nòu e de las setanta setmanas a partir d'aquela data. Aqueste acompliment exacte de la mission del Salvador, en armonia amb aquel calcul, lor aviá donat una pròva poderosa qu'èra vertadièrament lo Messias verai, e que la data del començament de las setanta setmanas èra aital fixada d'un biais irrevocable. Lor incapacitat de descobrir que las setanta setmanas èran la primièra partida dels dos mila tres cents jorns laissèt l'afar clausat fins après 1798, coma o aviá predich.

GSAM 84Clau dels 2300 jorns

GSAM 84.3Ara, agachem los faches del cas. Fins a l'annada 1798, los exponents de la profecia avián pas cap de lutz sus quand los dos mila tres cents jorns s'acabarián. Podián comprene los simbòls, l'imatge e las bèstias del libre de Daniel, mas podián pas dire ont los dos mila tres cents jorns s'acabarián, perque encara avián pas cap de compreneson sus quand los jorns comencèron. Coma pròva d'aqueste punt, legissèm dins lo Midnight Cry, un jornal adventista alara publicat a Nòva York, datat del 15 de junh de 1842: « Es vertadièrament interessant de trobar los divèrses escrivans independents que dempuèi 1798 an vist çò qu'èra entièrament pas percebut abans — que las setanta setmanas èran una clau pels dos mila tres cents jorns. »

GSAM 85Molts descobrisson la Lutz

GSAM 85.1Coma aquela coneissença èra «selhada» fins que venguèsse lo temps designat pel Senhor per sa revelacion a la compreneson de son pòble, atal, quand arribèt lo «temps de la fin», fòrça devián «córrer d'un costat a l'autre» dins las Escrituras, cercant aquelas causas. En comparant qualques traduccions del tèxte, aquela idèa se farà plan clara.

GSAM 85.2Lo Dr. Adam Clarke ditz: « Fòrça cercaràn d'en traçar lo sens; e la coneissença s'aumentarà—per aqueste mejan. »

GSAM 85.3Dins la Bíblia alemanda de Luther, revisada, legissèm: «Atal, fòrça i passaràn dessús, e trobaràn una granda compreneson.»

GSAM 85.4La Bíblia Paralela Alemanda ditz: « Molts la percorreràn, e aital la coneissença se multiplicarà. »

GSAM 85.5La Bíblia alemanda de L. Van Ess, admesa tanben pel papa als lectors catolics, la tradutz: «Molts la cercaràn a fons, e la coneissença serà granda.»

GSAM 85.6La Bíblia suedesa ditz: « Molts cercaràn dedins, e la coneissença vendrà granda. »

GSAM 85.7La Bíblia danesa-norvegesa, revisada, ditz: « Molts cercaràn amb ardor, e la coneissença se farà granda. »

GSAM 85.8Legissèm dins lo Midnight Cry del 15 de junh de 1842, a prepaus d'aquesta recèrca e obtencion de la coneissença sus çò qu'abans 1798 èra sagelat: « Es pas una coincidéncia meravilhosa que tant d'escrivans, sens cap de coneissença los uns dels autres, sián arribats a la meteissa conclusion a l'entorn del meteis moment? »

GSAM 86.1Presentam aicí una lista de vint grops diferents que descobriguèron la vertat concernent la fin dels dos mila tres cents jorns, non pas per comunicacion entre eles, mas coma resultat d'una recèrca diligenta de las Escrituras, menats per l'influéncia de l'Esperit de Dieu. A la tèsta d'aquesta lista plaçam William Miller de l'Estat de Nòva York; puèi seguisson A. J. Krupp, de Filadèlfia, Pa.; David McGregor, de Falmouth, Maine; Edward Irving, d'Anglatèrra; Archibald Mason, d'Escòcia; W. E. Davis, de Carolina del Sud; Joseph Wolff, que trabalhèt dins divèrsas parts d'Asia; Alexander Campbell, dins son debat amb Robert Owen, en 1829; lo capitani A. Landers, de Liverpool, Anglatèrra; Leonard Heinrich Kelber, de Stuttgart, Alemanha; Lacunza, d'Espanha; Hentzepeter, de La Haia, Olanda; lo Dr. Capadose, d'Amsterdam, Olanda; Rau, de Bavièra; de prèires de Tartària, en 1821; d'estudiants de la Bíblia de Yemèn, dins lor libre sonat «Seera;» Hengstenberg, dins una autra partida d'Alemanha; de Russes sul mar Caspi; los Molokans sus las ribas de la Mar Baltica, etc.

GSAM 86.2Cossí aqueste subjècte s'es dobèrt de temps en temps als estudiants de la profecia, e aquò sens que se coneguèsson los uns los autres, çò que seguís o mostrarà:—

GSAM 86.3Dins lo Midnight Cry del 15 de junh de 1842, se tròban aquestas paraulas: « Vèn de recebre un libre, amb lo títol seguent, “Two Essays on Daniel’s Prophetic Numbers of 2300 Days, and a Christian’s Duty to Inquire into the Church’s Deliverance, per Archibald Mason, ministre de l'evangèli, Wishawtown, Escòcia, Newberg. Imprimit de l'edicion de Glasgow, per Ward M. Gazeley, 1820.” Dins aqueste libre, Mason ditz: “Ai vist recentament un pichon pamflet, que foguèt d'en primièr publicat en America, pel Rèverènd Wm. E. Davis, de Carolina del Sud, e tornat publicar en 1818 a Warkington, dins lo sud d'Anglatèrra. Aqueste autor afirma que los dos mila tres cents jorns comencèron amb las setanta setmanas (cap. 9:24). A aquesta opinion, soi constrench de consentir.”»

GSAM 87Davis, de Carolina del Sud

GSAM 87.1Dins lo meteis numèro del Midnight Cry, l'editor diguèt: «Lo libre de Davis deguèt èsser estat escrich vèrs 1810.» Parlant del rasonament expausat dins lo libre, afirma: «Lo lector se poiriá vertadièrament imaginar que legís las òbras de Miller, Litch, Stores, o Hale, mas cresèm que cap dels escrivans actuals del segond adveniment coneissiá pas l'existéncia d'aqueste libre fins a la setmana passada. Lo redactor d'aqueste jornal [lo Cry] n'aviá jamai ausit parlar abans. La posicion de Davis sus la cronologia, sostenguda per Mason, èra que los dos mila tres cents jorns s'acabaràn amb l'annada judieva de 1843 — nòstra annada de 1844. »

GSAM 87Joseph Wolff e Vint Autres

GSAM 87.2Dins lo Midnight Cry del 31 d'agost de 1843, legissèm qu'« en 1822 Joseph Wolff (d'Anglatèrra) publiquèt un libre intitulat “Tornarà, lo Filh de l'Òme dins los Nubles del Cèl.” » E mai, qu'« en 1826 vint personas, de totas las persuasions ortodòxas, se reüniguèron a Londres, amb Sénher Wolff, per estudiar la Bíblia. Arribèron unanimament a la meteissa conclusion. Apondèron 45 ans als 1260.» Apondre 45 ans als 1260 ans que s'acabèron en 1798, nos menariá a la fin de 1843, an josieu, qu'es en realitat nòstre 1844.

GSAM 87La posicion d'Alexander Campbell

GSAM 87.3Dins lo meteis numèro del jornal, se ditz d'Alexander Campbell que, «en 1829 aguèt son celèbre debat amb Robert Owen, l'infièl, dins lo qual sostenguèt que las visions de Daniel s'estendon fins a la fin dels temps, que los dos mila tres cents jorns son d'annadas, e que s'acabaràn vèrs 1847 annadas après la naissença del Crist, que, segon sa pròpria demostracion, foguèt quatre ans abans del compte comun.» Son calcul fasiá doncas acabar los dos mila tres cents jorns a la fin de 1843, annadas judaias complètas dempuèi l'era de nòstra èra — çò qu'es en realitat 1844.

GSAM 88.1Dins lo Midnight Cry del 21 de setembre de 1843, i a una declaracion concernent un libre recebut amb aqueste títol, « Una Vòtz a la Grand Bretanha e a America, dins una declaracion scripturala del segond adveniment de nòstre Senhor e Salvador, per lo qual pregam cada jorn, disent, “Que venga ton reialme, que siá facha ta volontat sus la tèrra coma al cèl,”²⁵ pel capitan A. Landers, de Liverpool, publicat per S. Kent and Co., 1839.»

GSAM 88.2« El, coma los autres, dona un calcul del temps, en donant la fin dels dos mila tres cents jorns coma 1847 ans dempuèi la naissença vertadièra del Crist. » Aquò seriá nòstre 1844, pr'amor que nasquèt quatre ans abans del compte comun.²⁶

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3Dins lo Review and Herald, del 17 de mai de 1892, i a un article del Pastor L. R. Conradi, d'Hamburg, en Alemanha, dins lo qual ditz:—

GSAM 88.4« La màger part de nòstres lectors an benlèu ausit parlar del notat prelat luterian Bengel, que dins lo sègle passat [segon Schaff, Bengel moriguèt en 1751], fixèt lo temps de l'aparicion de nòstre Senhor a l'annada 1836, sos calculs essent basats sul nombre 666 dins l'Apocalipsi. Mas fòrça abans qu'aquel temps expirèsse, un autre òme comencèt de escriure, un director d'escòla, nomenat Leonard Heinrich Kelber. Son primièr pamflet pareguèt en 1824, intitulat “The End Near”, que conteniá una exposicion de Matèu 24 e 25. Foguèt imprimit en Bavièra. Mas en 1835, un pamflet mai grand, amb lo meteis títol, apareguèt a Stuttgart, que conteniá 126 paginas. Aquò serà d'un interès particular, e per donar a nòstres lectors una idèa melhora, apondi una traduccion de la pagina de títol: “La Fin Ven, provat d'un biais complet e convencent a partir de la paraula de Dieu e dels eveniments mai recents; desacreditant totalament tot prejudici contra l'espèra de la venguda de nòstre Senhor, o lo calcul del temps; mostrant clarament cossí lo prelat Bengel s'enganèt de sèt ans a prepaus de la granda annada decisiva; car non pas 1836, mas l'annada 1843, es lo tèrme, al qual la granda lucha entre la lutz e l'escuritat serà acabada, e lo reiaume de patz longament esperat de nòstre Senhor Jèsus començarà sus tèrra.”

GSAM 89.1« Una segonda edicion apareguèt en 1841, tanben a Stuttgart, e, que sabi, una autra en Saxònia. Coma l'indica la pagina de títol, lo pamflet, après aver afrontat los prejutjats comuns, mòstra d'un biais clar e explicit lo ligam existent entre los dos mila tres cents jorns de Daniel 8 e las setanta setmanas de Daniel 9, e los mena a l'annada 1843 (jueva de 1843—la nòstra de 1844). Puèi, dins lo rèsta del libre, mòstra pels signes dels temps qu'aqueste eveniment deu èsser pròche.

GSAM 89.2« Lo fach que mantuna edicion apareguèt ne testimònia a el sol de l'interès que creèt. Lo fraire Schäche, ara resident en Austràlia, ne vegèt una anóncia, quitament dins la luènha província de Silèsia, e après l'aver comandat, lo legiguèt amb un grand interès, a clau sus la pòrta. Dins lo libre se pòt pas trobar cap de traça que l'autor aguèsse conegut un movement similar dins lo mond, e pr'aquò, per l'Esperit de Dieu, arribèt a las meteissas conclusions.

GSAM 89.3«En 1842 escriguèt un pamflet encara mai grand de 286 paginas, tanben a Stuttgart, sus “Pensadas Cardinalas e Scripturalas Concernent la Creacion e la Durada del Mond; o una responsa completa a la question: Perqué Dieu a creat lo mond en sièis jorns successius—la proximitat de nòstre Senhor per jutjar l'anticrist—los grands e jòioses eveniments de l'annada 1843.”»

GSAM 89« Ben Ezra » (Lacunza)

GSAM 89.4Vèrs 1812, Lacunza, en Espanha, publiquèt un libre intitulat The Coming of Messiah in Majesty and Glory. L'autor adoptèt lo títol anonim de « Ben Ezra », e se supausa qu'èra un Josieu convertit. Edward Irving, d'Anglatèrra, un còp que son òbra sul segond adveniment foguèt començada, tradusiguèt lo libre susmencionat en anglés. Aital, contèt son istòria dins almens doas lengas.

GSAM 89.5Es vertadièrament interessant, après lo passatge dels ans, de recampar las conclusions dels divèrses estudiants que, dempuèi lo començament del sègle passat fins a 1840, calculèron lo periòde de dos mila tres cents jorns e localizèron las setanta setmanas coma la primièra partida d'aquel periòde, e puèi de constatar que totes s'acòrdan sus la terminason del periòde en 1844.

GSAM 901844 lo Vertadièr Tèrme dels 2300 Jorns

GSAM 90.1La question se pòt pausar: podèm èsser segurs que 1844 es la data vertadièra de la fin dels dos mila tres cents jorns? Òc! Car tan segur coma un acompliment fals d'una profecia pòt pas venir al bon moment per l'acompliment vertadièr, tan segur devèm arribar a la conclusion que l'annada 1844 es lo tèrme corrècte pels dos mila tres cents jorns. Dieu, que sarrèt aquela coneissença fins a 1798, e prometèt que alara la lutz resplendiriá, guidèt per son Esperit infalhible aqueles que lo cercavan ardentament per una compreneson corrècta del temps. Son temps èra vengut per que la «coneissença» sus aquel subjècte siá «aumentada», e donèt la vertadièra lutz.

GSAM 90.2Aquest terminus del periòde, un còp comprés pel pòble al «temps de la fin», cal s'interrogar sus la significacion d'aquela descobèrta. Trobam dins aquel periòde, a la clausura de l'òbra de l'evangèli, que lo temps precís deu èsser proclamat per la session del jutjament. « E vegèri », ditz Joan, « un autre àngel volar al mitan del cèl, qu'aviá l'evangèli eternal per lo predicar als que demòran sus la tèrra, e a cada nacion, e tribu, e lenga, e pòble, disent d'una votz fòrta : Avètz paur de Dieu, e donatz-li glòria ; perque l'ora de son jutjament es venguda : e adoratz aquel que faguèt lo cèl, e la tèrra, e la mar, e las fonts de las aigas. »²⁷ Los àngels literals non predican pas l'evangèli als òmes. L'òme es l'agent causit pel Senhor meteis per predicar son evangèli fins a la fin del mond.²⁸ Aqueste àngel es donc un simbòl d'un messatge evangèlic que anóncia lo temps vengut per que lo jutjament comence a la casa de Dieu.²⁹ Un tal messatge podiá pas èsser donat a partir de las Escrituras fins que lo periòde que mena al jutjament foguèt descobèrt dins las Escrituras. Lo periòde de dos mila tres cents jorns, coma ja s'es insinuat, arriba al jutjament d'investigacion del pòble de Dieu.

GSAM 91Lo jorn de l'expiacion, un temps de jutjament

GSAM 91.1Lo jorn de l'expiacion, lo netejament del santuari terrenal, èra e es encara comprés pels jueus coma un jorn de jutjament. E quitament ara, dins lor condicion dispersa, malgrat que pòscan pas menar tot lo servici de l'epòca anciana ligat a aquel jorn solemne, es observat coma un jorn de jutjament. Per pròva d'aquò, citarem d'en primièr un jornal josieu publicat a San Francisco, en Califòrnia, nomenat The Jewish Exponent, l'organ dels josieus ortodòxes a l'oèst de las Montanhas Rocosas. Dins lo numèro de setembre de 1892, i aviá l'anóncia que, abans la parucion del numèro seguent, arribarián lo setèn mes e lo jorn de l'expiacion. Lor nom pel setèn mes es Tichrei, e lo del sièisen es Elol; es çò que lo jornal declarava, « Lo mes d'Elol es aquí, e los sons d'avertiment del Shofar [la trompeta que se deviá sonar del primièr al desen jorn del setèn mes, Salm 81:3, 4] se devon ausir cada matin dins las sinagogas ortodòxas, conselhant la preparacion pel jorn de la remembrança, e lo jutjament final del Yom Kippur. » Quand èran a la fin d'Elol, lo seisen mes, e que Tichrei, lo setèn mes, èra a mand de començar, ausissián cada matin pendent dètz jorns la trompeta qu'anonciava lo jutjament final de l'annada dins aquel sistèma tipic.

GSAM 91Testimoniatge d'un rabin josieu

GSAM 91.2Encara, en l'an 1902, lo rabin Isidore Myers, d'una granda congregacion de jusieus a San Francisco, Califòrnia, en anonciant lo jorn de l'expiacion, diguèt: « En passant lo lindal del temps d'una annada a l'autra, l'Israelita es fortament remembrat de la creacion e de la sobeiranetat universala del Creator, e es apelat a celebrar, amb un còp de trompeta, l'aniversari, per aital dire, de la naissença del temps e de la coronacion del grand Rei. Es tanben apelat per la votz de la meteissa trompeta, o Shofar, per examinar retrospectivament sas accions de l'an passat mentre que se ten tremolant davant l'uèlh totveire de la Justícia Eterna assetada sul tròn del jutjament.»

GSAM 92.1Coma dins lo servici del temple josieu lo santuari èra netejat un còp per an, deviá èsser evident per Daniel qu'aquesta purificacion del santuari a la fin dels dos mila tres cents jorns deviá concernir quicòm mai que lo servici tipic annual. Lo Senhor aviá ja instruit son pòble que, quand s'utilizan de simbòls dins la profecia, lo temps donat se deviá comptar « cada jorn per un an ».³⁰ Aital, aquel periòde de dos mila tres cents jorns, coma avèm vist, correspond a la fin de l'òbra de Crist coma grand sacerdòt dins lo santuari celèst — al jutjament d'investigacion d'aqueles que lors afars, per mejan de la confession, son estats menats dins lo santuari celèst.

GSAM 92Lo messatge del jutjament previst per 1844

GSAM 92.2Un còp descobèrt lo periòde ont començariá lo jutjament dels sants, lo camin foguèt dobèrt per que, dins l'òrdre dels eveniments del Senhor, tal coma es marcat dins la profecia, lo messatge poguèsse èsser donat: «L'ora de son jutjament es venguda.» Remarcatz que se ditz pas qu'immediatament après la descobèrta d'aquel periòde lo messatge seriá proclamat, mas que la lutz abans «sagelada» devèsse èsser revelada. Vesèm clarament qu'aquò se realizèt. Dins los capítols seguents, apareisserà que lo Senhor marquèt tan definitivament lo moment que lo messatge de l'Adveniment seriá proclamat, e que la proclamacion foguèt donada al mond tan literalament.