Capítol 21 — La Man Guida dins l'Òbra

GSAM 322.1« T'ensenharai e t'aprendrai lo camin que deves seguir. »¹

GSAM 322.2Per aquel que fa del Senhor sa fisança, sa cura se manifèsta de contunh. I a de moments, pasmens, que aquela cura se sentís mai particularament, coma de liberacions especialas dels mals e dels perils, visibles e invisibles, e d'oberturas providencialas dirèctas per l'expansion de sa vertat. Es d'aqueles subjèctes que tracta aqueste capítol.

GSAM 322La Primièra Vision en Michigan

GSAM 322.3En lo mes de mai de 1853, lo pastor White e sa femna visitèron Michigan. Èra lo primièr còp qu'èran anats a l'oèst de Buffalo, N.Y. Lo darrièr Sabbat de mai, èran a Tyrone, e en aquel luòc, a Dòna White li foguèt mostrat en vision las diferentas companhiás de gardians del Sabbat dins l'Estat, amb d'avertiments sus las influéncias que riscavan de trabalhar contra eles. Lo 2 de junh, a Jackson, escriguèt uèch paginas de papièr grand, en i detalhant qualques unas de las causas que li èran estadas mostradas. Me donèt una còpia al gredon de la vision, a condicion que li forniguèsse una còpia clara escricha amb pluma e tinta.

GSAM 322Una femna que professava santetat

GSAM 322.4Entre d'autras causas mostradas, foguèt descrich lo cas d'una femna qu'ensajava de s'intrudir entre nòstre pòble. Diguèt qu'aquela femna professava una granda santetat. Dòna White l'aviá jamai encontrada, e n'aviá pas cap de coneissença levat çò que li foguèt revelat dins aquela vision. Non solament contèt lo biais de far de la femna, mas tanben que quand seriá represa, prendriá un aire santonièr, e diriá : « Lo—Senhor—sap—mon—còr. » Diguèt qu'aquela femna viatjava per lo país amb un jove, mentre que son marit, un òme vièlh, èra a l'ostal a trabalhar per los manténer dins lor marrida conducha. Dòna White diguèt que lo Senhor li aviá mostrat que « malgrat las pretensions de santetat de la femna, ela e lo jove èran colpables d'aver violat lo setèn mandament ». Amb la descripcion escricha d'aqueste cas dins ma pòcha, esperèri amb una cèrta angoissa de veire cossí las causas se passarián.

GSAM 323La Reünion a Vergennes, Mich.

GSAM 323.1Faguèrem de reünions a Jackson, Battle Creek, Bedford e Hastings, e puèi arribèrem a Vergennes, dins lo comtat de Kent, que se revelèt èsser lo luòc ont viviá la femna. Arribèrem al luòc ont deviám demorar per la nuèit, lo 11 de junh, un pauc abans lo Sabbat. Nòstre luòc d'albergament èra l'ostal d'un pastor White qu'èra estat abans un ministre de la confession crestiana. Coma èra un país novèlament poblat, de preparatius èran estats faches per nòstras reünions dins una gran granja novèlament bastida, a tres milas mai luènh, e la femna vista en vision, coma se revelèt, demorava encara a doas milas en delà del luòc de la reünion.

GSAM 323Testimoniatge al Fanatic

GSAM 323.2Lo 12 de junh, a 10 oras e mièja del matin, nos assemblèrem dins la granja per la reünion. Dòna White èra assetada a l'extremitat esquèrra de la tribuna, ieu èri assetat a son costat, lo pastor Cornell a mon costat, e lo pastor White èra a la drecha de la tribuna, en train de parlar. Après qu'aguèt parlat un quinzenat de minutas, un òme vièlh e un òme jove dintrèron ensems, e s'assetèron al primièr reng, a costat de la tribuna. Èran acompanhats per una femna nauta, prima e de carnada bruna, que prenguèt sa plaça prèp de la pòrta. Après un cort discors del pastor White, Dòna White se levèt e comencèt son discors en parlant de la precaucion que los ministres devon aver per pas damatjar l'òbra que lor es estada confiada, en utilizant lo tèxt : « Siatz purs, vosautres que portatz los vases del Senhor. » Diguèt qu'èra pas l'òrdre de Dieu de mandar una femna a viatjar per lo país amb un autre òme que son marit. Finalament, diguèt clarament,

GSAM 323.2« Aquela femna que s'es assetada fa pauc prèp de la pòrta pretend que Dieu l'a apelada a predicar. Viatja amb aqueste jove que ven de s'assetar davant lo burèu, mentre qu'aqueste vièlh, son marit — que Dieu se'n compadeisca ! — se trapa a trabalhar a l'ostal per ganhar los mejans que utilizan per menar lor iniquitat. Pretend d'èsser fòrça santa, de èsser santificada, mas, malgrat tota sa pretencion a la santitat, Dieu m'a mostrat qu'ela e aqueste jove son colpables d'aver violat lo setèn mandament. »

GSAM 324.1Totes los presents sabián que Dòna White aviá jamai vist aqueles individús fins a que dintrèron dins la granja. Los aver designats e dessenhat lor caractèr de la manièra que o faguèt aguèt una influéncia sus l'esperit dels presents, e aumentèt lor fisança e confirmèt lor fe dins las visions.

GSAM 324Los mots prononciats coma predich

GSAM 324.2Mentre que Dòna White portava son testimòni, totes los presents agachavan amb inquietud Dòna Alcott, la femna represa, per veire cossí recebissiá çò que se disiá, e çò que anava far e dire. Se foguèsse estada innocenta de l'acusacion que li fasián, se seriá naturalament esperat d'ela que se levèsse e neguèsse tot. Se culpabla, e fòrça corrompuda, poiriá plan èsser capabla de tot negar, quitament se sabiá que èra verai. Al contrari, faguèt exactament çò que lo testimòni disiá que fariá quand seriá represa. Se levèt lentament, mentre que totes los agachas èran fixats sus ela, e, prenent un aire santon, diguèt lentament : « Lo — Senhor — sap — mon — còr », e se tornèt assetar sens dire un mot de mai. Aviá dich exactament çò que lo testimòni disiá que diriá, e o aviá dich del meteis biais.

GSAM 325Reconeissença de la Culpa

GSAM 325.1Es verai, Dieu coneissiá lors còr, e sabián que èran colpables de l'acusacion; perque puèi lo jove diguèt a Sénher Gardner, un resident del meteis endrech, que l'interrogèt a fons sus l'afar, « Sénher Gardner, çò que Dòna White diguèt de nosautres èra tròp verai; » e la femna, après aver dich a Dòna Wilson, a Greenville, en 1862, que «ausariá pas dire un mot contra Sòrre White de paur que se trobèsse a combatre contra Dieu», admetèt que çò qu'èra estat mostrat sus ela e lo jove èra verai.

GSAM 325Lo Partit del Messenger

GSAM 325.2Durant l'auton de 1853, qualques dissidents de Michigan s'associèron e comencèron la publicacion d'un fuèlh nomenat lo Messenger of Truth. La mission d'aqueste fuèlh e de sos animators semblava d'èsser de demolir e de difamar puslèu que de bastir. Fòrça messorgas foguèron inseridas dins sas paginas, çò que nos enervèt dins nòstre trabalh pel messatge; e coma èra nòstra primièra experiéncia amb un atac tan dobèrt, pensèrem qu'èra nòstre dever de refutar lors declaracions calumniosas. Aquò nos ocupèt lo temps que deuriám aver consacrat a far avançar la vertat que nos èra estada confiada, e conveniá plan als plans de Satan, que foguèt sens dobte l'instigador d'aquela oposicion. E aital la situacion contunhèt fins a la serada del 20 de junh de 1855, quand lo pastor White e sa femna, lo pastor Cottrell, e ieu aviam just acabat una reünion a Oswego, N.Y. Èrem estats genats pendent nòstra reünion per un cèrt Lillis, que venguèt e faguèt circular aqueles documents calumnioses entre la gent. Tornèt sorgir la question de nòstre dever dins aquel afar. Totes los esfòrces precedents per respondre a lors mentidas avián solament menat a ne produsir encara mai.

GSAM 325Conselh e Prediccion

GSAM 325.3A una reünion de pregària tenguda aquel ser a l'ostal de John Place, dins la vila d'Oswego, Dòna White aguèt una vision ont li foguèt mostrat que se contunhàvem nòstre trabalh, en predicar la vertat, sens nos preocupar de gents coma la « faccion del Messenger », anirián a la guèrra entre eles e lor jornal desapareisseriá, e quand aquò arribariá, trobariám que nòstres rengs s'èran doblats. Cresièm qu'aqueste testimòni veniá del Senhor, e comencèrem sul pic d'agir en armonia amb el.

GSAM 326Esfondrament del Partit del Messenger e del Jornal

GSAM 326.1La causa de la vertat avançèt rapidament, mentre que lo «partit del Messenger» se trobèt en problèmas entre eles. En pauc de temps lo partit foguèt escampilhat, fòrça dels sieus caps avián abandonat lo Sabbat. Lor jornal cessèt lèu per manca de sosten, e aquel que aviá agut lo ròtle d'editor per un temps se virèt cap a l'ensenhament de l'escòla; mas, coma aviá pas aprés d'en primièr a se governar el meteis, fracassèt completament a governar sos escolans. En ensajant de corregir un dels dròlles de son escòla, tirèt un revòlver que cliquèt, mas que tirèt pas. Per escapar al linchament, foguèt obligat de fugir de nuèch en Canadà.

GSAM 326Efècte sus la Causa Adventista

GSAM 326.2A aquel moment existissiá un estat de concòrdia e d'unitat mai grand entre nòstre pòble que jamai; e a mesura que se fasián d'esfòrces per far avançar lo messatge, lo camin s'obrissiá dins totas las direccions.

GSAM 326.3Dins lo n° 10, vol. 11, del Review, lo 14 de genièr de 1858, l'editor, en parlant del resultat de l'òbra del Messenger, diguèt: « Al temps de la desaffeccion, quand l'esfòrç foguèt fach per far tombar lo Review, lo patrimòni de la glèisa al burèu èra estimat a solament 700 $. Dempuèi, a aumentat fins a 5 000 $. Alara i aviá aperaquí mila abonats pagants, ara n'i a dos mila, en mai d'una lista pro longa de “gratuïts”. »

GSAM 326.4Coma èrem ara arribats al moment (1858) que lo « partit Messenger » se devesiguèt e se dispersèt, e que lo Messenger cessèt d'existir, las chifras çai sus son significativas. Coma lo nombre d'abonats pagants al Review s'èra exactament doblat, aital lo nombre de cresents s'èra mai que doblat. Aital, la predicion facha per Dòna White en junh de 1855, se realizèt.

GSAM 327Reünions jos tenda suggeridas per primièr

GSAM 327.1Èra nòstra costuma, al començament del messatge, de téner de reünions dins d'escòlas quand un luòc melhor èra pas accessible. Dins un bastiment d'aqueste tipe, a una ocasion, una tal fola de mond s'amolonèt que doas escòlas d'aquela talha los aurián pas pogut aculhir. Per èsser ausit de totes, l'orator se metèt a una fenèstra dobèrta e parlèt a la gent dins la sala e a un public mai larg assetat dins sos carriòls e sus l'èrba. Foguèt la vista d'aquela granda assemblada que menèt a considerar de far de reünions jos de tendas.

GSAM 327Primièra amassada jos tenda a Battle Creek, Mich.

GSAM 327.2Per aquò, lo 22 de mai de 1854, foguèt decidit pel pastor James White e d'autres en conselh, qu'èra un plan factible d'utilizar de tendas per las reünions. A aquel temps, las grandas tendas èran fòrça rarament utilizadas per d'autres usatges que los circs, las menajariás e los espectacles de tota mena. Michigan foguèt lo primièr Estat ont los Adventistas del Setèn Jorn faguèron l'espleit dins aquel domeni de trabalh. La primièra amassada jos la tenda s'inaugurèt a Battle Creek lo 10 de junh de 1854. A l'ora d'ara, aqueste biais de téner de reünions pendent la sason d'estiu a pres de grandas proporcions.

GSAM 327Campaments suggerits

GSAM 327.3En l'annada 1868, se prenguèt un autre pas agressiu. La pertinéncia de téner de campaments de tendas foguèt degudament considerada, e se prenguèt la decision qu'aquò seriá un excellent mejan per aculhir las grandas amassadas de nòstre pòble a las reünions generalas. Amb una granda tenda pels servicis publics e de tendas familialas pus pichonas, lo pòble seriá a son aise, e aital se poirián passar utilament mantun jorn en conselh e adoracion.

GSAM 328Lo Primièr Campament-reünion a Wright, Michigan

GSAM 328.1Lo primièr campament de culte se tenguèt a Wright, Michigan, del 1èr al 7 de setembre de 1868. Aquestas importantas amassadas generalas de nòstre pòble an talament crescut que mai de cinquanta campaments de culte se tenon cada an dins divèrsas parts del camp. Aquestes campaments de culte se tenon pas solament en America, mas tanben en Euròpa, Austràlia, Nòva Zelanda e Africa del Sud.

GSAM 328.2La pus granda assemblada d'aqueste tipe jamai tenguda per nòstre pòble se debanèt en 1893, a Lansing, Michigan. Dins aquela granda reünion i aviá 3 400 personas que vivián dins mai de 500 tendas familialas. Mai de 150 000 iardas de tela èran representats dins la construccion de las divèrsas tendas del camp.

GSAM 328Liberacion d'un desastre ferroviari

GSAM 328.3L'endeman que la decision foguèt presa de comprar nòstra primièra tenda de 60 pès (23 de mai de 1854), lo pastor White e sa femna, qu'èran alara a Jackson, Michigan, devián començar lor viatge cap a Wisconsin, ont devián trabalhar un temps. Passèrem la tantossada a l'ostal de D. R. Palmer, a pas gaire de distància de la gara. Plusors còps dins la tantossada, lo pastor White parlèt en disent: « Me senti estranhament per partir per aqueste viatge; mas, Ellen, avèm un rendètz-vos, e devèm anar. S'aviái pas un rendètz-vos, anariái pas aqueste ser.»

GSAM 328.4Quand la nuèit tombava, prèp de l'ora de l'arribada del tren, aguèrem un temps de pregària. Totes semblavan sentissèsson l'impuls de pregar per la seguretat del pastor White e de sa femna per aqueste viatge. Quand nos levèrem, lo pastor White exprimiguèt sa fe que lo Senhor prendriá suenh d'eles e los gardariá.

GSAM 328.5A uèch oras, anèri amb eles a la gara per ajudar a trobar de sètis e a ajustar lors paquets. Montèrem dins un vagun amb de sètis de dossèr naut, que se sonava a l'epòca un «vagon-lit». Dòna White diguèt: «James, pòdi pas demorar dins aqueste vagun, me cal sortir d'aicí.» Los ajudèri a trobar un sèti al mièg del vagun seguent. Dòna White s'assetèt amb sas paquetas suls genolhs, mas diguèt: « Me senti pas a mon aise sus aqueste tren. » La campana sonèt, e après lor aver dich un « Adieu » precipitat, partiguèri lèu per l'ostal de Cyrenius Smith, per i passar la nuèit.

GSAM 329.1Vèrs dètz oras, foguèrem totes fòrça suspreses d'entendre lo pastor White, que supausàvem èsser ja plan en camin cap a Chicago, picar a la pòrta per demandar a intrar. Diguèt que lo tren aviá descarrilat a tres milas a l'oèst de Jackson; que la màger part del tren, amb la locomotiva, èra completament espotida; mas que, mentre que plusors èran estats tuats, el e Dòna White s'èran escapats sans e salvs. Obtenguèt lèu un caval e un carri, e amb Abram Dodge, anèt quèrre Dòna White, que lo pastor aviá portada a braç una cèrta distància, a travèrs d'un terrenh umid e palunós e a travèrs d'un pichon riu, fins a un endrech segur, luènh del luòc del desastre.

GSAM 329.2Lo matin d'ora del jorn seguent, anèri amb Sénher Dodge veire l'epavament. A un endrech ont la rota cròsa la linha oblicament, un buòu s'èra alongat per se pausar just sul camin de fèrre. La locomotiva aviá pas de paratròcs, e doncas, en tustant l'animal, foguèt getada de la via a esquèrra. Al primièr tust de la locomotiva contra lo sòl, lo vagun de bagatges, que conteniá la malhòta de libres del pastor White, sautèt entièrament fòra de la via e demorèt intact; al meteis temps, lo vagun de passatgièrs a l'arrièr del tren se desacobla del rèsta del tren sens ajuda umana, e s'arrestèt tranquilament sus la via. La locomotiva e la remòrca an corregut sus lo sòl fòra de la via sus un espandit d'unas sièis o uèch canas, quand la locomotiva a tustat un soc de roire de tres pès de diamètre environ. La fòrça del tren foguèt talament granda que la locomotiva se virèt capvirada, e la partida arrièra de la remòrca se virèt a travèrs de la via. Lo còs principal del tren, anant a tota velocitat, tustèt aqueste amas de l'engin, provocant aital un segond tust. Lo primièr vagun que tustèt l'engin èra un vagun-exprèss, que foguèt esclafat fins a venir de bricas de fusta. El, amb son contengut, formava una massa de ròba amolonada sus e a l'entorn de la tender. Lo seguent èra un vagun de segonda classa, que conteniá dètz-e-uèch passatgièrs, dont un foguèt tuat e totes los autres foguèron mai o mens nafrats. Aqueste vagun foguèt copat en dos pel vagun-lit que passèt a travèrs. La partida avant del vagun-lit foguèt fenduda en tròces, e lo sèti ont Dòna White se sentissiá pas segura de demorar foguèt completament esclafat.

GSAM 330Pròva de la Liberacion Divina

GSAM 330.1Mentre que regardàvem l'epavament, e puèi lo vagun ont lo pastor White e sa femna viatjavan al moment de l'accident, que se teniá tranquilament de per el a una quinzena de canas de l'epavament, sentiguèrem de dire en nòstre còr que Dieu ausís las pregàrias, e qui sap se mandèt pas son àngel per desacoblar aquel vagun, per que sos servents escapèsson sans e salvs? Aqueste pensament nos impressionèt encara mai quand lo frenador diguèt que l'aviá pas desacoblat, e de mai, que degun èra pas sus la platafòrma quand aquò se passèt, e qu'èra un mistèri per el e per totes los òmes del tren cossí aquò s'èra fach; e çò qu'èra encara mai misteriós per eles, l'anèl d'acoblament e lo bolon èran pas romputs, e lo bolon amb sa cadena jasián sus la platafòrma del vagun espotit coma se una man atenta los i aguèsse pausats.

GSAM 330.2Al ser del 24, la via èra estada talament netejada del rambalh que los trens circulavan coma de costuma, e lo pastor e Dòna White tornèron montar dins los vagons e faguèron un viatge segur fins a lor rendètz-vos en Wisconsin.

GSAM 330Reproches als opausants

GSAM 330.3Foguèt pas totjorn aisit per l'ancian Israèl. Avián d'enemics defòra que cercavan d'empachar lor progrès a cada pas. La « multitud mesclada » e los non consacrats dins lo campament èran d'aisinas prèstas, per mejan de las qualas Satan cercava de suscitar lo malcontentament, la discòrdia, los marritjaments e la rebelion. Lo fach que la man prosperanta de Dieu èra amb los que se fisavan, e que la victòria acompanhava lors esfòrces, èra la pròva qu'aqueste pòble aviá trobat gràcia a sos uèlhs — que la man del Senhor los menava.

GSAM 331.1Aital, dins l'ascension e lo progrès del messatge del tresen àngel, son avançament es pas estat perque las vertats presentadas sián estadas quicòm de congenial al còr natural de l'òme. Al contrari, la vertat centrala meteissa del messatge — lo Sabbat del Senhor — entra en conflicte amb d'interèsses egoïstas e mondans, separant aqueles que l'obèisson de las afars del mond dos jorns per setmana. La causa de la vertat presenta a agut sos enemics extèrnes, determinats e persistents dins lors esfòrces per renversar l'òbra. D'eles se pòt dire, dins las paraulas del salmista: «Se lo Senhor èra pas estat amb nosautres, ara diga Israèl; se lo Senhor èra pas estat amb nosautres, quand los òmes se levèron contra nosautres; nos aurián engolits vius, quand lor colèra s'alucèt contra nosautres.»²

GSAM 331.2De personas egoïstas e descontentas dins nòstras filas se son levadas de temps en temps, proclamant las grandas causas que se farián un còp que lors projèctes serián realizats; mas coma un fuòc follet, lors lums s'an apagats dempuèi longtemps. Entre tant, la causa de la vertat actuala seguissiá son camin amb seguretat e constància a travèrs lo mond, ganhant en estabilitat e en fòrça a cada avançada.

GSAM 331Pastors Stephenson e Hall

GSAM 331.3Pendent l'estiu de 1855, los pastors Stephenson e Hall ensagèron de crear una rebellion dins l'Estat de Wisconsin. Èra plan conegut dels fraires principals qu'avián desirat d'ensajar totes los autres punts de nòstra fe amb lor doctrina del « Sègle a Venir », e èran fòrça ansioses que los Adventistas del Setèn Jorn aprenguèsson la doctrina de la probacion après la segonda venguda del Crist.

GSAM 331Prediccion a lor subjècte

GSAM 331.420 de novembre de 1855, Dòna White aguèt una vision de lor caminament, amb una predicion sus son resultat final amb aquestas paraulas: « Pensatz, ò òme feble, que podètz arrestar l'òbra de Dieu? Òme feble, un sol tòc de son det te pòt abatre. Te daissarà pas que per pauc de temps. »

GSAM 332.1Nòstres adversaris an dich qu'aquò èra una vision que declarava qu'aqueles òmes anavan morir lèu, e coma visquèron mantuna annada, la vision s'èra pas complida. I a pas res dins la vision sus lor mòrt. Foguèron mostrats dins la capacitat d'òmes que cercavan d'aturar l'òbra del messatge del tresen àngel. Mentre que foguèron informats de quant èra aisit per Dieu de los arrestar, s'apond: «Te suportarà pas que pauc de temps.» Que faguèron?—En luòc de capitar dins lor guèrra, coma o avián esperat, semblèron èsser daissats a tastar lor camin dins l'escurina. D'unas setmanas, abandonèron completament lo Sabbat e se metèron a l'opausar. Esperavan formar un partit de l'« Edat Venenta », amb eles meteisses coma caps. En luòc d'i capitar, en abandonant lo Sabbat, perdèron completament lor presa sus nòstre pòble. Aital, per lor pròpri camin, an fracassat completament çò que volián far al començament. Nòstre pòble diguèt : « De fach, Dieu los a “tolerats sonque un pauc de temps”. »

GSAM 332Una Trista Fin de Vida

GSAM 332.2Quant a l'issut d'aqueles dos òmes, poiriá èsser bon de donar qualques declaracions concernent lor triste sòrt, fachas per lors pròpris fraires, de cresents de l'«Edat Venenta», amb los quals èran associats après aver quitat lo Sabbat. Fa trenta-sèt ans, Sénher Hall venguèt un pauc dement (a causa d'un amolliment del cervèl), la causa d'aquela condicion essent la pèrda d'una bona quantitat de bens per frauda de la part d'autrú. Patissiá de la delusion que se sortissiá defòra, s'aplatariá o tombariá a tèrra. Es inofensiu, mas, de segur, pendent aquestas annadas longas es estat completament inapte per tot trabalh ministerial.³

GSAM 332.3Lo pastor Stephenson es mòrt fa aperaquí setze ans. Pendent mantuna annada abans sa mòrt, aviá la ment destorbada (èra fòl), mas èra pas perilhós pels autres. Abans de venir aital, jos la libertat que supausava aver amb la teoria del no-lei qu'aviá adoptada, quitèt sa pròpria femna, una femna contra la quala cap taca de deshonor èra pas estada pretenduda (podèt obtenir un divorci solament en emplegant un avocat desonèst), e se maridèt amb una autra femna fòrça mai jove que sa femna d'abans. Aqueste acte foguèt una violacion de la moralitat tan flagranta que sos pròpris fraires de l'« Edat Venenta » desaprovèron sa conducha, e li permetèron pas pus de predicar per eles.

GSAM 333.1Las declaracions de lors pròpris fraires a prepaus dels darrièrs jorns d'aqueles òmes exprimisson la pietat mai prigonda; pasmens, son los faches bruts, donats sens malícia ni prejutjat. Amb aquò, daissam nòstres lectors tirar lor pròpria conclusion concernent l'aplicacion fisica del testimòni.

GSAM 333Lo pastor J. H. Waggoner accèpta lo messatge

GSAM 333.2En 1852, lo pastor J. H. Waggoner, que dirigissiá un jornal de comtat en Wisconsin, acceptèt la vertat presenta, e l'an seguent se donèt plenament a l'òbra del ministèri. En 1857, escriguèt dos pamflets fòrça importants de prèp de dos cents paginas cadun. Lo primièr d'aqueles portava per títol, The Nature and Tendency of Modern Spiritualism, e lo segond, A Refutation of the Age-to-Come. Lo primièr a pas solament estat un mejan de sauvar fòrça gents de tombar dins aquela trapèla de Satan, mas, amb la benediccion de Dieu, a dobèrt los uèlhs de fòrça que sabián pas que pensar d'aquestas manifestacions modèrnas.

GSAM 333.3Sa Refutation of the Age-to-Come es una exposicion fòrça completa de las teorias falsas sus l'espròva dels pecadors après la segonda venguda de nòstre Senhor. Es una refutacion tan completa d'aquela doctrina que non solament i a pas agut de responsa, mas jamai cap temptativa de replica es pas estada de nòstra observacion. Lo libre expausa, d'un biais fòrça clar e concís, la posicion de Crist coma sacerdòt sul tròn de son Paire (son sacerdòci melquisedec) durant la dispensacion presenta, e la posicion qu'ocuparà sus son pròpri tròn, dins son reialme eternal futur — un tròn amb lo qual cap sacerdòci mediador serà pas connectat.

GSAM 334.1Mai tard, lo pastor Waggoner escriguèt un tresen pamflet d'aperaquí la meteissa talha, intitulat The Atonement in the Light of Reason and Revelation. Vèrs 1884, foguèt revisat e aumentat per ne far un volum d'unas 400 paginas. Es un tractat clar e concís sul subjècte indicat per son títol.

GSAM 334.2Dempuèi aquel temps, foguèt estretament ligat a l'òbra d'edicion, a l'encòp coma escrivan e coma redactor. Contunhèt tanben sos trabalhs ministerials, e passèt sas darrièras annadas en Euròpa.

GSAM 334.3Lo 17 d'abril de 1889, moriguèt subran a Basilea, en Soïssa, just après aver acabat son darrièr libre, From Eden to Eden. Lo 16, aviá fach una jornada completa d'escritura, e notèt aquò dins son jornal: « Ai fach una jornada de trabalh dura. » D'après lo rapòrt sus son cas fach pels fraires europèus, se tròban los detalhs seguents:—

GSAM 334.4«Lo matin del 17, vèrs cinc oras e mièja, tombèt mòrt dins sa cosina, sens cap d'avís, d'una paralisi del còr. Aviá trabalhat fòrça per acabar l'edicion anglesa de son libre novèl, e comptava partir per Londres lo dimenge seguent, per trabalhar en collaboracion amb l'òbra d'ailà, abans de tornar en America l'estiu que veniá.»

GSAM 334.5Dempuèi 1854, lo pastor Waggoner èra estat constantament e prominentament davant lo public en defensa de la vertat, tant dins la cadièra coma dins la premsa. Al moment de sa mòrt, aviá gaireben seissanta-nòu ans. Foguèt enterrat a Basilea, lo 20 d'abril. Aital tombèt a son pòste de dever un autre dels primièrs trabalhadors de la causa.

GSAM 334Guerison per la Fe

GSAM 334.6Al començament de la prima de 1858, Dòna White èra estada fòrça afligida dempuèi mantun jorn, confinada a son lièch dins un estat quasi impotent. Un ser, prèp de mièjanuèch, s'esvaniguèt; la familha ensagèt totes los mejans que coneissiá per la restablir, mas capitèt pas. Demorèt dins aquel estat pendent mai d'una mièja ora, quand lo pastor Andrews e ieu foguèrem convocats d'urgéncia pel pastor White per participar a un moment de pregària. En responsa a las peticions ferventas ofèrtas a son costat, lo Senhor la restabliguèt misericordiosament a la consciéncia, e la tornèt a la santat abituala. Mentre ofrissiá de lausenjas a Dieu, foguèt presa dins una vision, totjorn estenduda al lièch. D'unas de las causas que li foguèron mostradas dins aquesta vision se pòdon legir dins « Testimony for the Church », n° 5.

GSAM 335Manifestacion fisica remarcabla

GSAM 335.1Una manifestacion fisica particulara èra ligada a aquela vision, a la quala portam una atencion especiala. Lo pastor White e ieu èrem assetats d'un costat del lièch, e lo pastor Andrews de l'autre costat. Sas mans èran alternativament crosadas sus son pitre o se movián amb sos braces, de sa manièra abituala, liura e graciosa, cap a las diferentas scènas que regardava. La partida superiora de son còs èra levada del lièch, de sòrta que i aviá un espaci d'aperaquí uèch o nòu poces entre sas espatlas e lo coissin. Autrament dich, lo còs, de las ancas cap amont, èra plegat a un angle d'aperaquí trenta grases. E dins aquela posicion demorèt pendent la durada de la vision, que durèt trenta minutas. Degun, naturalament, podiá pas adoptar aquela postura, sens èsser sostengut per las mans e los braces, e encara mens i demorar tant de temps. Aquí encara i aviá la pròva qu'un poder, sus lo qual aviá pas cap de contraròtle, èra ligat a la vision.

GSAM 335Una Autra Prediccion

GSAM 335.2Lo primièr d'octobre de 1858, una reünion generala se tenguèt pel pastor e Dòna White e l'autor, a Rochester, N.Y. A partir d'aquesta reünion, l'autor los acompanhèt dins un viatge a travèrs de l'Estat de Nòva York e dels Estats de la Nòva Anglatèrra. Un Sabbat, Dòna White aguèt una vision dins la quala li foguèt mostrat, entre autras causas, que dins un endrech de nòstre viatge previst Satan anava far una ataca poderosa contra ela, e que lo pastor White e ieu deviam la sosténer per la fe, e que lo Senhor la deliurariá.

GSAM 336L'afliccion de Dòna White

GSAM 336.1Aquí i aviá de nòu una profecia de çò que se passariá. La seguida mostrarà amb quina precision foguèt complida. Lo primièr Sabbat après la reünion de Rochester èrem a Roosevelt, e lo Sabbat seguent a Brookfield, dins lo comtat de Madison. La setmana seguenta, aguèrem de reünions dins la cosina espaçosa de Sénher Ballou, a Mannsville, dins lo comtat de Jefferson. Mentre viatjava en tren de Brookfield a Mannsville, la cara de Dòna White s'enflamèt just jos los uèlhs. Aquò èra tan dolorós que, quand arribèrem a Mannsville, foguèt obligada de se metre al lièch. L'inflamacion aumentèt pendent dos jorns, çò que la privèt del sòm e l'empachèt de participar a las reünions. Son cap èra tant enflat que los dos uèlhs èran barrats, e sa cara èra talament desfigurada que semblava pas mai la d'un èsser uman. Al mièg de tot aquel mal atroç e una nerviositat extrèma, causats per la manca de sòm, l'enemic s'esforçava fòrt per la far murmurar contra Dieu. Las causas contunhèron aital fins a la fin de las reünions previstas.

GSAM 336.2Après la fin de las reünions, lo pastor White me diguèt,

GSAM 336.2« Fraire John, aquò es l'ataca meteissa de Satan contra ma femna, de la quala nos avián avertit a Rochester. Te'n sovenes, la promesa èra que se nos ajudàvem totes e la sostenguiam per la fe, sens la daissar anar un sol moment quand la lucha vendriá, lo poder de l'enemic seriá romput, e ela seriá liberada. Anem-i sul pic e fasèm un moment de pregària. »

GSAM 336Liberacion coma Predicha

GSAM 336.3Anèrem sulcòp dins la cambra ont Dòna White èra confinada al lièch, e nos metèrem a pregar fervorosament per ela, mentre que los fraires dins la sala ont teniam las reünions demoravan en pregària silenciosa. Unas dètz minutas après que comencèrem de pregar, la poténcia del Senhor davalèt e empliguèt la pèça. Dòna White foguèt sul pic desliurada de tota dolor, e demandèt sul pic de manjar. Èra a l'entorn de cinc oras de l'après-dinnar. A sèt oras, l'enflament aviá tot desaparegut de son visatge, e assistiguèt a la reünion d'aquel ser, a tota aparéncia tan ben coma jamai.

GSAM 337.1A la demanda dels ciutadans, un discors foguèt tengut lo ser sul « Patrimòni dels Sants », e a la fin, Dòna White faguèt una exhortacion. Mentre que lo pastor White èra fòra amb son filhòt, W. C., foguèt enlevada en vision davant aquela granda assemblada. Qualques unas de las causas que li foguèron mostradas a aquel moment se pòdon legir dins l'article de clausura del Testimony Number 5, datat de Mannsville, N.Y., lo 21 d'octobre de 1858.

GSAM 337.2Lo soulajament obtengut per Dòna White a l'ocasion susmencionada foguèt tan eficaç coma s'èra predich dins la vision donada a Rochester. Cap de dificultat d'aquel tipe se tornèt pas produire pendent aquel viatge, e aguèrem una victòria gloriosa per la vertat a cada endrech.

GSAM 337Prediccion de la Guèrra Civila Americana

GSAM 337.3Lo Sabbat 12 de genièr de 1861, just tres meses jorn per jorn abans que lo primièr còp de canhon foguèsse tirat sus Fort Sumter (que foguèt en realitat l'obertura de la guèrra que menèt a la liberacion de 4 000 000 d'esclaus africans en America), la glèisa dels Adventistas del Setèn Jorn a Parkville, Mich., foguèt dedicada. Al servici assistiguèron lo pastor White e sa femna, los pastors Waggoner, Smith, e lo redactor. A la fin del discors del pastor White, Dòna White faguèt una exhortacion fervorosa, puèi prenguèt sa plaça dins una cadièra. Dins aquela posicion, foguèt presa en vision. La sala èra plena de mond, e èra de verai un luòc solenau. Après èsser sortida de la vision, se levèt, e en agachant a l'entorn de la sala, diguèt:—

GSAM 338.1« I a pas una persona dins aqueste ostal qu'aja quitament somiat de las tracas que venon sus aquesta tèrra. La gent se trufa de l'ordinança de secessió de Carolina del Sud, mas venon de me mostrar qu'un grand nombre d'Estats van rejónher aquel Estat, e qu'i aurà una guèrra fòrça terribla. Dins aquesta vision ai vist de grandas armadas de cada camp amassadas sul camp de batalha. Ausiguèri lo tustar dels canons, e vegèri los mòrts e los moribonds de pertot. Puèi los vegèri s'atacar, se batent còs a còs [se baionetant los uns los autres]. Puèi vegèri lo camp de batalha après la batalha, tot cobèrt de mòrts e de moribonds. Puèi foguèri portada a las presons, e vegèri las sofréncias d'aqueles dins lo besonh, que s'esgotavan. Puèi me menèron a l'ostal d'aqueles qu'avián perdut marits, filhs o fraires a la guèrra. Vegèri lor angoissa e lor torment.»

GSAM 338.2Alara, agachant lentament a l'entorn de l'ostal, diguèt: « I a de gents dins aqueste ostal que perdràn de filhs dins aquela guèrra. »

GSAM 338Testimòni de Dòna Ensign Concernent las Visions

GSAM 338.3Coma confirmacion del fach susdit, e coma pròva que la prediccion foguèt facha lo jorn indicat, e coma illustracion de cossí la congregacion la comprenguèt e la faguèt circular, lo testimòni seguent es donat:—

GSAM 338.4« Aquò certifica qu'èri residenta dins lo comtat de St. Joseph, Michigan, en genièr de 1861, a aperaquí sièis milas de Parkville. Èri pas Adventista. Lo 12 de aquel mes, un cèrt nombre de mos vesins anèron a Parkville per assistir a de reünions. Quand tornèron a l'ostal, me diguèron qu'i aviá una femna a la reünion qu'èra en transa, e que diguèt qu'una guèrra terribla veniá suls Estats Units; que de grandas armadas se formarián de cada costat, al Sud coma al Nòrd, e que i auriá fòrça que patirián dins de presons; e que la misèria se fariá sentir dins fòrça familhas en seguida de la pèrda de marits, de filhs e de fraires a la guèrra; e qu'i aviá d'òmes dins l'ostal que perdrián de filhs dins aquela guèrra.» Signat, «Martha V. Ensign, Wild Flower, Comtat de Fresno, Califòrnia, 30 de genièr de 1891.»

GSAM 339.1En ligam amb la predicion d'aquela guèrra terribla, Dòna White declarèt en mai que los Adventistas del Setèn Jorn « serián menats dins de situacions dificilas en consequéncia de la guèrra, e qu'èra lo dever de totes de pregar fervorosament que la saviesa lor siá donada per saber qué far dins los temps dificils que los esperavan. »

GSAM 339Magnitud de la Guèrra de Secession

GSAM 339.2Al moment de la vision, lo pòble del Nòrd en general aviá gaireben pas cap d'idèa, se non pas una, de la guèrra imminenta. Quitament lo president Lincoln, tres meses après (12 d'abril de 1861), quand plusors Estats s'èran jonches a Carolina del Sud dins son ordinança de secessió, e que lo primièr còp de canhon foguèt tirat sus Fort Sumter, demandèt solament 75 000 òmes, e aquò per un periòde cort de tres meses.

GSAM 339.3Lo nombre total de tropas engatjadas del costat de l'Union pendent la guèrra foguèt de 2 859 132. L'Encyclopedia Britannica ditz que « l'armada confederada comptava, a la debuta de 1863, aperaquí 700 000 òmes », mas qu'es dificil de determinar exactament quant n'avián engatjats en tot. Estima lor bilanç de mòrts a « aperaquí 300 000 òmes ». D'unas de las darrièras enciclopèdias balhan lo nombre de pèrdas del costat de l'Union (dels tuats en batalha, o que moriguèron de lors nafras o de malautiás contractadas sul terren o dins las presons) a 359 528. A prepaus del deute del costat de l'Union, la Britannica ditz:—

GSAM 339.4« Lo deute atenguèt son maximum lo 31 d'agost de 1865, en montant a 2 845 907 626,56 $. Prèp de 800 000 000 de dolars de revenguts foguèron tanben despensats, principalament per la guèrra; los Estats, las vilas, los comtats e los vilatges avián despensat lors pròprias taxacions e acumulat lors pròpris deutes per de fins de guèrra; los pagaments de las pensions s'enauçaràn probablament a 1 500 000 000 de dolars a la fin. La despensa de la Confederacion se pòt pas jamai saber, los bens destruits per las armadas federalas e per las armadas confederadas se pòdon a pena estimar; e la valor monetària (2 000 000 000 $) dels esclaus del Sud foguèt anientada per la guèrra. Tot comptat, e mai se lo còst de la guèrra se pòt pas calcular exactament, 8 000 000 000 $ es una estimacion modèsta.»⁴

GSAM 340Una Autra Confirmacion de la Vision

GSAM 340.1Quant a la prediccion concernent los òmes de la glèisa de Parkville que perdrián de filhs a la guèrra, dirai simplament que a la tardor de 1883 rescontrèri l'ancian de la glèisa de Parkville, qu'èra tanben l'ancian en genièr de 1861, quand la vision foguèt donada; e li demandèri se se remembrava l'expression utilizada per Dòna White en contant la vision concernent la guèrra. « Òc », diguèt el, « o me'n remembri. » « Me diretz quants ne coneissètz que foguèron dins l'ostal aquel jorn e que perdèron de filhs a la guèrra ? » Se remembrèt sulcòp los noms de cinc, e diguèt : « Sabi que aqueles i èran, e que perdèron de filhs a la guèrra ; e se foguèsse a l'ostal, ont poiriái parlar amb la gent de per ieu, vos poiriái donar mai de noms. Cresi », contunhèt, « que n'i aviá cinc autres, en mai d'aqueles qu'ai mencionats. »

GSAM 340.2Quatre ans e mai de combats persistents de la part del Sud, fins que gaireben la mitat de totas las fòrças mobilizadas foguèron perdudas per la mòrt en batalha o per malautiá, mòstra una realizacion remarcabla de la prediccion çai sus.

GSAM 340L'esclavatge e la Guèrra

GSAM 340.3En contant una vision que li foguèt donada lo 4 de genièr de 1862, Dòna White diguèt:—

GSAM 340.4« De milièrs an estat incitats a s'engatjar en comprenent que aquela guèrra èra per exterminar l'esclavatge; mas ara que son engatjats, tròban que son estats enganats, que l'objectiu d'aquela guèrra es pas d'abolir l'esclavatge, mas de lo preservar tal coma es. »

GSAM 341.1Aquò foguèt dich a un moment que los soldats èran obligats d'ajudar a tornar a lors mèstres totes los esclaus qu'èran escapat fins a las linhas de l'Union, e los soldats son representats coma disent: «Se capitam a reprimir aquela rebellion, qué avèm ganhat?» Respondon descoratjantament: «Ren. Çò qu'a causat la rebellion es pas levat. Lo sistèma de l'esclavatge, qu'a roïnat nòstra nacion, es daissat viure e suscitar una autra rebellion.» Aquestas paraulas, tiradas del Testimony No. 7, ont se dona un compte rendut passionant e complet de la guèrra, jos lo títol de « L'Esclavatge e la Guèrra », afirman pas que l'esclavatge seriá jamai abolit, mas representan la situacion tal coma los soldats la vesian alara. Un pauc mai luènh dins lo meteis testimoniatge i a una prediccion coma seguís :—

GSAM 341Prediccion de succès pel Nòrd

GSAM 341.2«E pr'aquò un june nacional es proclamat ! Ditz lo Senhor : “Es pas aqueste lo june qu'ai causit, per desliurar los ligams de la malícia, per desfar los fardèls pesucs, e per daissar anar liures los oprimits, e que rompatz tot jo ?” Quand nòstra nacion observarà lo june que Dieu a causit, alara acceptarà lors pregàrias per çò que tòca a la guèrra ; mas ara, arriban pas a sas aurelhas.»

GSAM 341.3Aqueles que son familiarizats amb l'istòria de la guèrra son conscients de las derrotas, dels desastres, dels retards, etc., ligats als esfòrces del Nòrd per conquistar las fòrças del Sud fins al moment ont la proclamacion d'emancipacion foguèt promulgada — lo 1èr de genièr de 1863. Alara, quinas conquistas rapidas dempuèi aquel moment fins a la fin de la guèrra! Quant èra evident, per aqueles que seguissián lo progrès de l'òbra, l'acompliment d'aquela predicion del 4 de genièr de 1862! Après que los fardèls foguèron levats, l'esclavatge foguèt desserrat e lo jo romput sus l'esclau! Quant èra evident que Dieu ausiguèt las pregàrias de son pòble e favoriguèt l'esfòrç per acabar la guèrra quand causiguèron lo dejuni que li èra agradiu!

GSAM 342Testimòni de l'ex-governador St. John

GSAM 342.1Dins un discors de l'ex-governador John P. St. John, de Kansas, a Ottawa, Ill., que l'ai escotat la tantossada del 29 de junh de 1891, faguèt la declaracion seguenta:—

GSAM 342.2« Foguèri jamai tan decebut coma quand los [Confederats] nos batèron a Bull Run. Mas tot aquò fasiá partida del plan de Dieu. Se nos aviám batuts los [Confederats], los politicians aurián forjat una patz, e l'Union se seriá contunhada amb l'esclavatge, e l'auriam encara uèi. Pendent doas annadas los [Confederats] aguèron l'avantatge; mas après que Lincoln promulgèt la famosa proclamacion d'emancipacion, nos èrem virats del costat de Dieu, e podiam pas pèrdre.»