Capítol 1 — Introductòri

GSAM 21.1QUAND parlam del segond adveniment del Crist, tocam un tèma qu'en realitat es estat l'espèr de la gent de Dieu dempuèi l'expulsion de nòstres primièrs parents del jardin d'Eden. Dins las paraulas al sèrp, que la descendéncia de la femna li truscariá lo cap, i aviá la garantia qu'a la fin vendriá un restaurator, que venceriá las usurpacions de Satan, e compliriá lo projècte de Dieu sus la tèrra. Se supausa qu'Adam e Èva pensèron qu'aquesta òbra se fariá fòrça lèu, e qu'un descendent immediat d'eles ne seriá lo venceire. Pasmens, dins lo plan de Dieu, la promesa del Salvador a partir de la ruïna aparenta englobava tot çò que s'es desvolopat dempuèi dins l'acompliment de sa «pròpria volontat e gràcia, que nos foguèt donada en Jèsus Crist abans que lo mond comencèsse».¹

GSAM 21.2Se Adam e Èva avián agut d'un còp la vision de la misèria e del malastre que emplenián lo mond durant los longs sègles que passarián entre sa ruïna e sa restauracion, lor dòl seriá estat insuportable. Lo Dieu del cèl, dins sa tendra misericòrdia e compassion, lor amagèt aquela vision, en los daissant caressar l'espèr tendre d'èsser lèu liberats dins la glorieusa libertat dels enfants de Dieu. La pensada que la redempcion èra pròcha los incitariá naturalament a mai de fervor dins la preparacion per aculhir l'eveniment.

GSAM 22.1De la meteissa manièra s'es passat amb lo pòble de Dieu dins totas las generacions dempuèi los jorns d'Adam. Èran segurs qu'un eveniment grand e important se debanariá un jorn dins l'avenidor — que lo Crist finiriá per venir e establir son reialme. Eles tanben, coma Adam e Èva, cresián que l'eveniment èra pròche, e, coma eles, èran pas conscients de çò que se passariá entre lor epòca e l'eveniment; autrament, aurián pogut se descoratjar en s'avançant cap a la tòca del prèmi.

GSAM 22.2Aquesta pensada se pòt illustrar per l'usatge d'eveniments que se son produches dins lo domeni de las grandas descobèrtas. Los òmes que las an originadas, e mai que n'èran pas conscients, complissián en realitat lo projècte de Dieu; pasmens, èran animats per d'idèas que se son pas reveladas, a totes los ponches, en armonia amb lors pròprias teorias que los menèron a l'accion.

GSAM 22Efèctes de granda portada de las descobèrtas de Cristòl Colomb

GSAM 22.3Montgomery, dins son American History, edicion² de 1902, paginas 8, 9, en parlant de la teoria que menèt Colomb a partir en son viatge, e de la realizacion de son plan per aténher las Indias Orientalas en navigant cap a l'oèst, ditz:—

GSAM 22.4«Colomb pensava que podiá melhorar lo projècte del rei de Portugal. Èra segur qu'i aviá un camin mai cort e melhor per aténher las Índias que la rota que Diaz aviá traçada. Lo plan del marin genovés [Cristòl Colomb] èra tan audaciós coma original. En luòc de navegar cap a l'èst, o cap al sud e a l'èst, prepausava de navegar dirèctament cap a l'oèst. Aviá, coma o cresiá, tres rasons bonas e solidas per una tala entrepresa: Primièrament, coma los melhors tractats de geografia de son temps, Cristòl Colomb èra convencut que la Tèrra èra pas plana, coma la màger part dels òmes supausavan, mas un glob. Segondament, supausava qu'aqueste glob èra fòrça mai pichon que non es, e que la màger part èra de tèrra puslèu que d'aiga. Tresenament, coma sabiá pas res, e supausava pas res, de l'existéncia del continent american o de l'ocean Pacific, imaginava que la còsta d'Asia o de las Índias èra directament en fàcia d'Espanha e de la còsta occidentala d'Euròpa. La distància totala fins a Cipango, o Japon, estimava que probablament despassariá pas aperaquí quatre mila milas.

GSAM 23.1« Son plan èra aqueste : Partiriá d'Euròpa ; dirigiriá son naviri cap a l'oèst, en direccion de Japon, e seguiriá la corba del glob fins que l'acostèsse a çò que cercava. A son vejaire, aquò semblava tan segur e simple coma per una mosca de caminar a l'entorn d'una poma.

GSAM 23.2« Se capitava dins l'expedicion, auriá aqueste avantatge immense : dintrariá dins las Índias dirèctament per la pòrta principala, en luòc de las aténher per un camin tortuós, e per una mena d'intrada laterala, coma los Portugueses devián far.

GSAM 23.3« Vesèm qu'aqueste òme, que compreniá las matematicas practicas, la geografia e la navigacion tan plan coma qual que siá de son temps, aviá rason sul primièr punt — la forma de la tèrra — mas s'enganava completament suls dos autres.

GSAM 23Una Error Afortunada

GSAM 23.4«Pasmens, d'un biais estranh, sos errors foguèron en un sens un ajut per el. L'error que faguèt a prepaus de la distància foguèt una de las mai afortunadas. Se Cristòl Colomb aviá calculat corrèctament la talha de la Tèrra e la vertadièra longor d'un tal viatge, probablament auriá pas fach vela, pr'amor qu'auriá vist sulcòp que l'itinerari portugués prepausat èra a l'encòp plan mai cort e mens car. De mai, se podiá imaginar o preveire d'un biais o d'un autre que lo continent american se trobava just en fàcia de son camin, aquò, en se, l'auriá benlèu pas incitat alara a partir per un viatge de descobèrta, perque son objectiu èra pas de trobar un país novèl, mas un camin novèl cap a un país ancian.»

GSAM 23Lo Grand Espèr de las Èras

GSAM 23.5Aital, lo pòble de Dieu, a travèrs los sègles, a agut l'esperança de la venguda de Crist davant el «coma una ancòra de l'arma, segura e ferma».³ E mai que sovent, en mitan de las penas e de las afliccions, cridan dins l'angoissa: «Fins a quand, Senhor, abans que la liberacion arribe?», pasmens an contunhat d'avançar, e coma Pau an dich e dison encara: «Quina es nòstra esperança, o nòstra jòia, o nòstra corona de glòria? Sètz pas vosautres tanben en preséncia de nòstre Senhor Jèsus Crist a son arribada?»⁴

GSAM 24Pau sostengut per l'espèr

GSAM 24.1Qualques illustracions del poder sostenguent d'aquesta esperança, dins aqueste contèxt, devon bastar. Quand Pau foguèt menat davant Felix, e que li foguèt permés de parlar per el meteis, diguèt: «Segon lo camin que nomenan eretgia, servissi lo Dieu de mos paires, en creire tot çò qu'es escrich dins la Lei e los Profètas; e ai l'esperança en Dieu, que eles meteisses an tanben, qu'i aurà una resurreccion dels mòrts, dels justes e dels injustes.»⁵

GSAM 24.2Dins sa plaidejada abila quand foguèt menat davant Agripa, Pau diguèt: «Ara soi aquí e soi jutjat per l'espèr de la promesa facha per Dieu als nòstres paires; a la quala promesa nòstras dotze tribús, servissent Dieu sens relambi jorn e nuèch, espèran d'arribar.» Per aquela esperança, rei Agripa, soi acusat pels jueus. Perqué vos semblarà incrèdible que Dieu ressuscite los mòrts?⁶ Quand finalament arribèt a Roma per comparéisser davant Cesar, diguèt als jueus: «Es per l'esperança d'Israèl que soi ligat amb aquela cadena.»⁷

GSAM 24.3Pau parlèt liurament d'aquela esperança dins sa letra a Tite: «Car la gràcia de Dieu que pòrta lo salut es apareguda a totes los òmes, nos ensenhant que, en renonciant a l'impietat e als desirs mondans, devèm viure sens desmesura, justament e piadosament dins lo mond present, en esperant l'esperança benesida e l'aparicion gloriosa del grand Dieu e de nòstre Salvador Jèsus Crist.»⁸

GSAM 24Pèire, se regaudissent dins l'espèr

GSAM 24.4Pèire parla d'aquela meteissa esperança en aquestes tèrmes: «Benaurat siá lo Dieu e Paire de nòstre Senhor Jèsus Crist, que segon sa misericòrdia abondosa nos a engendrats novèlament a una esperança viva per la resurreccion de Jèsus Crist d'entre los mòrts, a un eiretatge incorruptible, e incontaminat, e que se fladís pas, reservat dins los cèls per vosautres, que sètz gardats per la poténcia de Dieu per mejan de la fe per a la salvacion prèsta a se revelar al temps de la fin. En çò que vos regaudissètz fòrça, quitament se ara, per un temps, se cal, sètz dins la tristesa per de temptacions divèrsas: que la pròva de vòstra fe, fòrça mai preciosa que l'aur que passa, quitament se es espròvat pel fuòc, siá trobada per la lausenja, l'onor e la glòria a l'aparicion de Jèsus Crist.»⁹

GSAM 25Lo Proposit de Dieu dins la Creacion

GSAM 25.1Las Escrituras revèlan la tòca de Dieu en crear lo mond; e a partir de la paraula de la profecia aprenèm tanben son plan concernent l'avenidor: «Aital ditz lo Senhor que creèt los cèls, Dieu el meteis que formèt la tèrra e la faguèt; l'a establida, la creèt pas en van, la formèt per èsser abitada.»¹⁰ Quand l'aguèt format, lo donèt a l'òme. Lo salmista ditz: «Lo cèl, e mai los cèls, son al Senhor; mas la tèrra l'a donada als filhs dels òmes.»¹¹ Mas quand la donèt a l'òme, l'òme èra drech, coma o exprimiguèt lo savi: «Ai trobat solament aquò: Dieu a fach l'òme drech; mas an cercat fòrça invencions.»¹²

GSAM 25.2Legissèm de la manièra que lo Senhor tractèt la raça umana, que « quand separèt los filhs d'Adam, establiguèt las limitas dels pòbles segon lo nombre dels filhs d'Israèl »¹³, es a dire segon lo nombre del vertadièr Israèl que, a la fin, serà recampat sus la tèrra coma subjèctes de son futur reialme. Es exprimit per Pau amb aquestas paraulas: «Dieu... a fach d'un sol sang totas las nacions dels òmes per demorar sus tota la fàcia de la tèrra, e a determinat los temps ja establits e los limits de lor demorança; que cerquèsson lo Senhor, per veire se lo poirián cercar a tastons e lo trobar, e mai que siá pas luènh de cadun de nosautres; car en el vivèm, nos movèm, e avèm nòstre èsser.»¹⁴ Quand aquel projècte originau per la tèrra serà realizat, « ton pòble tanben serà tot just ».¹⁵ De nòu se ditz d'eles dins aquel estat : « L'abitator dirà pas : Soi malaut ; lo pòble que i demòra aurà son iniquitat perdonada ».¹⁶ Aquò serà lo temps quand « los manses heretaràn la tèrra ; e se regaudiràn dins l'abondància de la patz ».¹⁷

GSAM 26Lo segond retorn de Crist es pas una fabla

GSAM 26.1Es dich dins la segonda epistòla de Pèire que «seguiguèrem pas de fablas engenhosament concebudas quand vos faguèrem conéisser la poténcia e l'aveniment de nòstre Senhor Jèsus Crist, mas foguèrem de testimònis oculars de sa majestat. Car recebèt d'onor e de glòria de la part de Dieu lo Paire, quand una tal votz li venguèt de la glòria excellenta: Aqueste es mon Filh benaimat, en qui ai mes ma complacéncia. E aquela votz que venguèt del cèl, l'ausiguèrem quand èrem amb el sul mont sant. Avèm tanben una paraula de profecia mai segura, a la quala fasètz plan de far atencion, coma a una lutz que brilha dins un endrech escur, fins que lo jorn esclate e l'estela del matin se lève dins vòstres còrs. »¹⁸

GSAM 26.2Dins aqueste escrich, l'apòstol fa referéncia a la transfiguracion sul mont coma una pròva de la segonda venguda del Crist. Abans aquesta scèna, nòstre Salvador aviá dich a sos apòstols: « I a d'unes que son aicí, que non tastaràn pas la mòrt, fins que vegèsson lo Filh de l'Òme venir dins son reialme »¹⁹ —coma o rapòrta Luc, « I a d'unes que son aicí, que non tastaràn pas la mòrt, fins que vegèsson lo reialme de Dieu. »²⁰

GSAM 26.3Aquesta promesa foguèt literalament complida dins la transfiguracion meteissa. Dins aquela « vision » sul mont, vegèron Jèsus glorificat, coma apareisserà quand vendrà dins son reialme. Vegèron Elias (Elia), que foguèt pres al cèl sens tastar la mòrt, representant aqueles que seràn translatats — cambiats de mortals a immortals — « en un instant, dins un cluc d'uèlh », quand lo Senhor vendrà.²¹ I aviá tanben Moïses, un que moriguèt, representant aqueles que seràn ressuscitats dels mòrts per rencontrar lo Senhor. Alavetz, dins aquela « vision », aguèron una vista de Crist venent dins son reialme, coma los aviá promés.

GSAM 27La profecia, un mot mai segur

GSAM 27.1Malgrat que los apòstols aguèsson vist aquela vision gloriosa sus lo mont de la Transfiguracion, e aguèsson ausit la votz de l'aprovacion de Dieu, l'apòstol Pèire afirma: «Avèm un mot de profecia mai segur.» Amb aquela afirmacion, non desvaloriza pas çò qu'an vist e ausit aquela ocasion memorabla. Ausiguèron alara la votz de Dieu un còp, mas dins las grandas linhas de la profecia, que s'estenden fins a la segonda venguda de Crist, avèm la votz de Dieu sovent repetida. De fach, cada prediccion profetica precisa, complida o enregistrada dins l'istòria, es la votz de Dieu per nosautres. Es dins aqueste sens que la paraula de la profecia es « mai segura ». La Version Revisada la revira per « assegurada ». La profecia es assegurada per cada especificacion complida. Cada eveniment predich, un còp complit, es una garantia que los eveniments prediches que demòran se realizaràn de segur.

GSAM 27La Natura de la Profecia

GSAM 27.2Los testimoniatges seguents d'estudiants eminents de la Bíblia sus la natura de la profecia son percutents:—

GSAM 27.3Thomas Newton afirma que «la profecia es l'istòria anticipada e contractada ; l'istòria es la profecia complida e dilatada. I a agut d'oracles mensongèrs dins lo mond ; mas tota l'astúcia e la malícia dels òmes e dels demònis pòdon pas produire de profecias coma las que son enregistradas dins las Escrituras.»

GSAM 27.4Sir Isaac Newton testimònia que « l'escota dels profètas es un caractèr fondamental de la vertadièra glèisa. »

GSAM 27.5Lo Dr. A. Keith ditz que «la profecia es equivalenta a quin miracle que siá, e es en ela meteissa miraculosa.... Sol la votz de l'Omnipoténcia poiriá apelar los mòrts del sepulcre,—sol la votz de l'Omniscéncia poiriá dire tot çò qu'èra amagat dins l'avenidor escur, que per l'òme es tan impenetrable coma los ostals dels mòrts,—e ambedós son parièrament la votz de Dieu.»

GSAM 28.1Matthew Henry diguèt que « al temps de Dieu, qu'es lo melhor temps, e a la faiçon de Dieu, qu'es la melhora faiçon, la profecia se complirà de segur. Cada paraula del Crist es fòrça pura, e doncas fòrça segura. »

GSAM 28L'Objectiu de la Profecia

GSAM 28.2Podèm aprene dels mots de Crist a sos apòstols un objectiu del Senhor en donant la profecia. Parlant profeticament de las causas que se passarián dins la carrièra de Judàs, diguèt: «Vos o disi abans que siá, per que, quand serà, cresatz que soi ieu.»²²

GSAM 28.3Lo Senhor ditz tanben per lo profeta Isaïas: «Ieu soi Dieu, e n'i a pas cap de semblable a ieu, que anonci l'acabament dempuèi lo començament, e dempuèi los temps ancians las causas que son pas encara fachas, en disent: Mon conselh se mantendrà, e farai tot mon plaser.»²³

GSAM 28.4Encara, «Ai anonciat las causas primièras dempuèi lo començament, e sortiguèron de ma boca, e las te mostrèri; las faguèri subran, e se realizèron.... Ai quitament dempuèi lo començament anonciat aquò a tu; abans que se realizèsse, te lo mostrèri; per que diguèsses pas: Mon idòl las a fachas, e ma estatua ciselada, e ma estatua fonduda, las an comandadas. As ausit, vei tot aquò; e o declararetz pas? T'ai mostrat de causas nòvas dempuèi ara, quitament de causas amagadas, e las coneissiás pas. Son creadas ara, e non pas dempuèi lo començament; quitament abans lo jorn que las ausiguèsses pas, de paur que diguèsses: Vesètz, las coneissiái.»²⁴

GSAM 28.5D'aqueste lengatge se vei la fòrça de las realizacions profeticas coma pròva de l'origina divina de la profecia, e tanben que n'es una demostracion del poder del Senhor al dessús de totes los dieus dels pagans. S'observa tanben d'aquestas paraulas que la profecia ocupa una plaça fòrça importanta dins las Escrituras de veritat. Aquestes faches essent vertadièrs, es estranhament susprenent que tanta gent done pauc o pas d'atencion a l'estudi de las partidas profeticas de las Escrituras Santas.

GSAM 29La Profecia es pas Sagelada

GSAM 29.1Los ignorants dison qu'an pas recebut d'instruccion, e doncas pòdon pas comprene las profecias. D'un autre costat, fòrça dels instruits, e d'unes d'entre eles del ministèri, dison: «Las profecias son selladas, e se pòdon pas comprene. Sabèm totes que lo libre de l'Apocalipsi es un libre sellat.»

GSAM 29.2Dins l'Apocalipsi, Joan l'Amat recebèt un òrdre especial de pas selar lo libre.²⁵ Tanben dins aqueste libre, una benediccion es prononciada sus aqueles que «ausisson las paraulas d'aquesta profecia, e gardan las causas qu'i son escrichas».²⁶ Cossí las causas contengudas dins un libre sagelat poirián èsser gardadas se foguèsson pas, e se podián pas, comprene? Lo Senhor diguèt per Moïses: «Las causas secretas apertenon al Senhor nòstre Dieu; mas las causas que son reveladas apertenon a nosautres e a nòstres enfants per sempre, per que faguem totas las paraulas d'aquesta lei.»²⁷

GSAM 29.3Que lo Senhor a concebut las profecias de Daniel per èsser compresas es evident per sas paraulas als sieus discipols a lor respècte. Legissèm: «Quand donc veiretz l'abominacion de la desolacion, parlada per Daniel lo profèta, establida dins lo luòc sant (qui legís, que comprenga)»,²⁸ çò que ditz practicament: Comprenètz Daniel lo profèta.

GSAM 29.4Lo Senhor expausa l'error de l'afirmacion que la profecia se pòt pas comprene, amb aquestas paraulas: « Tota la vision es venguda per vosautres coma las paraulas d'un libre que siá sagelat, que los òmes donan a un que siá erudit, en disent: Legís aquò, te'n prègui; e el ditz: Pòdi pas, perque es sagelat. E lo libre es donat a aquel qu'es pas erudit, en disent: Legís aquò, te'n prègui; e el ditz: Soi pas erudit. Per aquò lo Senhor diguèt: Perque aqueste pòble s'apròcha de ieu amb la boca, e m'onora amb los pòts, mas a alunhat de ieu son còr, e sa paur de ieu es ensenhada pel precept de las gents: doncas, vejatz, farai una òbra meravilhosa entre aqueste pòble, una òbra meravilhosa e un prodigi: car la saviesa de sos sages perirà, e l'entendement de sos prudents serà amagat.»²⁹ Se lo pòble al qual lo profèta fa referéncia aquí aviá seguit la paraula segura de la profecia, auriá pas devengut necessari que se desviasse de la lei de Dieu e que substituiguèsse sos preceptes pels comandaments dels òmes.

GSAM 30La profecia es pas d'interpretacion privada

GSAM 30.1Es pas que la profecia aja un sens prigond, amagat e misteriós que faga que tant de gents la comprenon pas. L'apòstol Pèire n'a dich: «Sabent primièr que cap profecia de l'Escritura es pas d'interpretacion privada.» Perque la profecia venguèt pas dins los temps ancians segon la volontat de l'òme; mas los òmes sants de Dieu parlèron segon que foguèron movuts per l'Esperit Sant.³⁰ Es clarament implicat dins aqueste discors que çò qu'es essencial per comprene la profecia es la recepcion d'aquel esperit que parlèt per mejan dels profetas. D'aquel esperit, promés a totes los que lo cercan, es escrich: «Vos guidarà dins tota la vertat.»³¹

GSAM 30Profecia Acomplida

GSAM 30.2Dins l'estudi de la profecia, i a de certans faches que cal totjorn gardar a l'esperit: Dieu, qu'es infalhible, n'es l'autor, e quand ven lo temps de l'acompliment d'una prediccion, l'eveniment meteis predich se produsirà. De mai, coma lo Senhor, qu'a lo poder de preveire exactament çò que los òmes faràn, especifica un temps que quicòm se debanarà, quand aquel temps arriba, un vertadièr acompliment de la profecia se realiza. Autrament dich, una realizacion falsa d'una profecia dins lo periòde especificat per la vertadièra es una impossibilitat. En acòrdi amb aqueste axiòma, podèm dire que, quand ven lo temps del Senhor per que son messatge de vertat siá donat al mond, lo messatge apareis a cada còp.

GSAM 30.3Un còp, mentre que l'autor fasiá un discors sus l'acompliment de la profecia, un infidèl present s'avançèt e diguèt: « Vos devi felicitar, vosautres los interpretes de la profecia, d'èsser fòrça astrucs. Dins vòstre estudi de l'istòria, sembla que trobatz tan aisidament çò que correspond exactament a la profecia. » « Òc », respondèrem, « correspond perque foguèt fach per correspondre. Se anatz dins una botiga de gants per crompar un parelh de gants, esperariatz pas de trobar los que s'ajusten a vòstra man ? » Respondèt : « De segur que òc, perque foguèron faches per s'ajustar. » « Alara », diguèt l'escrivan, « aquel Dieu que sabiá exactament çò que farián los òmes, faguèt las prediccions a lor subjècte, e quand aqueles òmes arriban sus la scèna de l'accion, e fan exactament las causas que prediguèt, l'istorian vertadièr fa un compte-rendut de lors accions, que, comparadas amb la prediccion, son una correspondéncia exacta. »

GSAM 31La Profecia, una Lutz dins la Tenèbra

GSAM 31.1L'apòstol Pèire ditz que devèm far atencion a la profecia coma a una lutz que brilha dins un luòc escur. Sens la lampa de la profecia, l'avenidor seriá un escur total. La tòca de la lutz es de dissipar l'escur — quand se viatja dins un luòc escur, de mostrar lo camin, e de lo mostrar clarament, per que lo viatjaire pòsca, pas a pas, veire e causir la rota. «Ta paraula,» ditz lo salmista, «es una lampa per mos pès, e una lutz per mon camin.»³² Lo savi ditz: «Lo camin dels justes es coma una lutz que brilha, que brilha de mai en mai fins al jorn perfècte.»³³ Aital se vei, a mesura que descendèm pel corrent del temps, que la paraula de Dieu, especialament dins sos acompliments profetics, s'obrirà de mai en mai, fasent mai e mai clar per l'estudiant de la Bíblia qu'es segurament sul camin que mena a la lutz eterna e al jorn eternal.

GSAM 31Tres eveniments prominents d'Eden fins a la fin

GSAM 31.2En considerant lo camin del pòble del Senhor dempuèi Eden fins a la fin, a la lutz de las Escrituras, i a tres eveniments que se destacan d'un biais particular. Lo primièr es lo primièr adveniment del Crist, l'incarnacion, la venguda d'Emmanuel, Dieu manifest en la carn; lo segond, la granda Reforma après los Sègles Sombres—los 1260 ans d'opression, pendent los quals la paraula del Senhor foguèt gaireben entièrament retenguda al pòble comun—una sortida de la glèisa de son estat de desèrt, e lo plaçament de las Escrituras ont totes poguèsson legir e conéisser sa volontat; lo tresen, lo segond adveniment de nòstre Senhor per establir los temps de la restitucion de totas las causas prononciadas per la boca de totes sos sants profètas dempuèi lo començament del mond; aquò, per clavar lo « conflicte dels temps », lo conflicte entre lo pecat e la justícia, per far venir l'atge de la glòria, cap al qual totes los temps an tendit.

GSAM 32La Profecia balha de punts de repèri per la fin

GSAM 32.1En fasent atencion a la paraula segura de la profecia coma a una lutz que deu guidar nòstres passes, nos descobrissent lo camin corrècte a travèrs l'escurina, es inevitable que trobèm lo camin clarament traçat dins la paraula profetica tot lo long del corrent del temps fins al segond adveniment del Crist. Aital, los que seguisson de prèp la lutz de la profecia non solament reconeisseràn los signes e los presages que lo grand jorn es pròche, mas tanben reconeisseràn l'òbra del Senhor a mesura que progrèssa constantament dins de messatges de veritat que devon preparar un pòble per l'aculhir en patz a son arribada.

GSAM 32.2Mentre que las Escrituras declaran que lo jorn del Senhor vendrà sus las massas coma «un raubaire dins la nuèch»,³⁴ dison tanben d'aqueles que se tenon dins lo conselh del Senhor: «Vosautres, fraires, sètz pas dins las tenèbras, per que aquel jorn vos tròbe coma un raubaire. Sètz totes de filhs de lutz, e de filhs del jorn.»³⁵

GSAM 32Remembratz las menadas del Senhor

GSAM 32.3En remembrant las conduchas del Senhor dins lo movement de l'adveniment, es bon de notar qu'es totjorn estat lo projècte de Dieu que son pòble se remembre las manifestacions de sa providéncia e de sa poténcia en lor favor. En donant las rasons de la desercion d'Israèl a respècte de Dieu, lo salmista ditz, « An oblidat Dieu, lor Salvador, qu'aviá fach de grandas causas en Egipte; d'òbras meravilhosas dins la tèrra de Cam, e de causas terriblas al bòrd de la Mar Roja. »³⁶ Se èra bon per Israèl de se remembrar de las conduchas del Senhor amb eles, es pas tanben bon per nosautres? En extasi, lo salmista ditz tornarmai: « Benedic lo Senhor, ò mon arma, e oblida pas totes sos beneficis. »³⁷

GSAM 33.1En totas las epòcas lo Senhor a agut de vertats importantas, calculadas per sa gràcia per menar un pòble de la servitud del pecat e lo preparar per l'entrada dins lo Canan celestial; e es util de considerar las relacions del Senhor amb aqueles que an proclamat aquelas vertats.

GSAM 33Resultats grands amb los mejans mai pichons — lo testimòni de D'Aubigné

GSAM 33.2D'Aubigné, dins son History of the Reformation, ditz: « Dieu, que prepara son òbra a travèrs dels sègles, l'acompleís amb los instruments mai febles, quand son ora es venguda. Obténer de grands resultats amb los mejans mai pichons, tala es la lei de Dieu. Aquesta lei, que preval pertot dins la natura, se tròba tanben dins l'istòria. »³⁸

GSAM 33.3Quand Dieu, dins l'antiquitat, comencèt de causir un pòble especial per l'establir coma una nacion particulara per el, o faguèt en apelant un sol òme — Abraham — que demorava demest los pagans, a Ur dels Caldeus. D'el nasquèt una descendéncia nombrosa; mas d'eles, un còp exaltats a la dignitat de nacion, lo Dieu del cèl diguèt: «Lo Senhor a pas mes son amor sus vosautres, ni vos a pas causits, perque siatz los mai nombroses de totes los pòbles; car èretz los mens nombroses de totes los pòbles.»³⁹

GSAM 33.4Puèi, quand voliá liberar son pòble de son esclavatge en Egipte, causiguèt per lor cap un òme que, dins son enfança, foguèt amagat tres meses dins l'ostal de sa maire, e puèi plaçat dins una simpla arca rudimentària facha de joncs e enduita de betum, e confiat a la garda del flum Nil. Aqueste meteis Moïses, pasmens, foguèt un qu'a l'atge de rason, causiguèt lo camin umil de la sofréncia amb lo pòble de Dieu puslèu que lo plaser que se tròba dins los « plasers del pecat per un temps ».⁴⁰

GSAM 34La Victòria de Gedeon

GSAM 34.1Puèi, quand lo Senhor voliá delivrar Israèl dels Madianitas e dels Amalecitas, que venguèron sus lor tèrra «coma de sautafòsses per la multitud», e destruiguèron los produches de la tèrra, en daissant «cap de subsisténcia per Israèl, ni ovelha, ni buòu, ni ase», lo Senhor mandèt un àngel a Gedeon. Aqueste filh de Joach èra reduch a l'extremitat de batre un pauc de blat e de l'amagar a sos enemics. Quand l'àngel li anoncièt que deviá delivrar Israèl, Gedeon, estonat, demandèt: «Coma salvarai Israèl? Vejatz, ma familha es paura dins Manassè, e soi lo mai pichon a l'ostal de mon paire.»⁴¹ Aquel meteis òme umil e paure sortiguèt amb sos tres cents òmes, amb lors lampas e cruchas simplas (una accion que semblaria una folia al jutjament finit), e fasent de Dieu lor fòrça, ganhèron una victòria poderosa. Abans de la liberacion, Gedeon auriá pogut prononciar una lamentacion coma la del profeta Amòs quand demandèt: «Per qui se levarà Jacòb? perque es pichon.»⁴²

GSAM 34Lo Bèbe dins la Mangièra

GSAM 34.2Al temps marcat pel Senhor, lo Salvador de l'umanitat nasquèt, e los pastres lo trobèron jaçent dins una mangièra. Sos parents terrèstres seguiguèron las ocupacions umilas mas onorablas de la vida. Concernent sa pobresa terrèstra, lo Salvador diguèt: «Los rainals an de traucs, e los aucèls del cèl an de nises; mas lo Filh de l'Òme a pas ont pausar son cap.»⁴³ Causiguèt sos apòstols «d'entre aquel reng inferior, que, e mai siá pas lo mai umil, atenh pas lo nivèl de las classas mejanas. Tot aquò èra doncas destinat a manifestar al mond que l'òbra èra pas d'òme, mas de Dieu.»

GSAM 35Pas fòrça savis apelats

GSAM 35.1Pau diguèt de l'òbra dins los jorns de la glèisa primitiva: «La folia de Dieu es mai sàvia que los òmes; e la feblesa de Dieu es mai fòrta que los òmes. Car vesètz vòstre apèl, fraires, cossí que non son pas nombroses los savis segon la carn, non son pas nombroses los poderoses, non son pas nombroses los nòbles que son apelats; mas Dieu a causit las causas fòlas del mond per avergonhar los savis; e Dieu a causit las causas feblas del mond per confondre las causas poderosas; e las causas vilas del mond, e las causas mespresadas, Dieu las a causidas, e quitament las causas que son pas, per redusir a res las causas que son; per que cap de carn se glorifique pas en sa preséncia.»⁴⁴

GSAM 35Òmes umils dins la Reforma

GSAM 35.2Trobam lo meteis principi exemplificat dins la vida dels grands Reformators del sègle XVI. L'istorian ditz: «Lo Reformator Zwingle sortiguèt d'una cabana de pastre dels Alps; Melanchthon, lo teologian de la Reforma, d'una botiga d'armurièr; e Luther de la cabana d'un paure minaire.» De se meteis, Luther diguèt: «Mos parents èran fòrça paures. Mon paire èra un paure boscatièr (puèi venguèt un minaire), e ma maire a sovent portat de lenha sus son esquena, per poder ganhar çò que caliá per criar sos enfants. Soportèron los trabalhs mai durs per amor de nosautres.»

GSAM 35.3L'apòstol Jacme, parlant de la vocacion del pòble al servici del Senhor, ditz: «Escotatz, mos fraires benaimats, Dieu a pas causit los paures d'aqueste mond, rics en fe, e eretièrs del reialme que prometèt a aqueles que l'aiman?»⁴⁵

GSAM 35Metodistas primitius

GSAM 35.4En agachant la linha avançanta dels reformators fins als primièrs temps del metodisme, quand la doctrina de la gràcia gratuita èra assiduament proclamada, la trobam acompanhada de la poténcia de Dieu. Coma foguèt fidèlament presentada al pòble, amb l'amor tendre de Crist, e foguèt saisida per una fe viva, los cresents trobèron non solament la remission dels pecats passats, mas una poténcia santificant que lor permetiá de menar una vida de santetat. Lo metodisme aguèt un començament umil, e foguèt benesit segon la fe e la fisança simpla del clergat e dels laïcs.

GSAM 36.1En traçant los eveniments e las experiéncias ligadas al movement de l'adveniment, trobam que, coma dins tota òbra del Senhor a l'acompliment de la qual l'òme es un agent, son origina foguèt demest los paures e los obscurs; mas que degun ne decidisca pas contra per aquesta rason abans d'examinar atentivament las pròvas sus las qualas se basa aquesta granda òbra, de paur que se tròben dins la posicion d'aqueles dels quals lo Senhor demandèt: « Qui a mespresat lo jorn de las causas pichonas? »⁴⁶

GSAM 36La Replica d'Eck a Luther

GSAM 36.2Per lo benefici d'aqueles que poirián èsser portats a decidir se un punt doctrinal es just o non segon lo nombre de partisans qu'a, citam, en partida, la controvèrsia entre Luther e Eck. Coma Luther prenguèt posicion sus las Escrituras, e presumiguèt de contestar lo drech dels òmes de plaçar lors opinions al dessús de la paraula de Dieu, Eck respondèt per aquestas paraulas ironicas: « Soi susprés de l'umilitat e de la modèstia amb las qualas lo reverend Doctor s'encarga de s'opausar, sol, a tant de paires illustres, e pretén de saber mai que los pontifes sobirans, los concilhis, los doctors e las universitats ! ... Seriá susprenent, de segur, se Dieu aviá amagat la vertat a tant de sants e de martirs fins a l'adveniment del reverend Paire. »

GSAM 36.3Aquesta replica poiriá plan èsser responduda per la de Zwingle a Joan Faber, a Zuric, quand aqueste exprimiguèt son «estupor fàcia al punt ont las causas èran arribadas, quand los usatges ancians que duravan dempuèi dotze sègles èran abandonats, e se conclusiguèt clarament que lo mond crestian èra estat dins l'error pendent mila quatre cents ans». Zwingle respondèt lèu que «l'error èra pas mens una error perque la cresença en ela aviá durat mila quatre cents ans, e que dins l'adoracion de Dieu l'antiguetat de l'usatge èra pas res se se podiá pas trobar de rason o de garantia per el dins las Escrituras sagradas.»⁴⁷

GSAM 37La Paraula del Senhor contra la Saviesa Umana

GSAM 37.1Lo perilh de se fiar de las opinions dels òmes, en luòc de resòlver la question : « Qu'es la vertat ? » per la paraula del Senhor, es netament definit pel profeta Oseas quand ditz : « Avètz laurat la malícia, avètz segat l'iniquitat ; avètz manjat lo fruch de las messorgas, perque avètz agut fisança en vòstre camin, dins la multitud de vòstres valents. »⁴⁸ La tendéncia del còr uman es sempre estada de se fiar de l'òme; mas a mesura que nos aprocham del temps que lo Senhor deu «se levar e far tremolar terriblement la tèrra», lo profeta Isaïas exòrta: «Desistissètz de l'òme, que son alen es dins sas nariás; perqué se lo deu comptar?»⁴⁹

GSAM 37.2Aital avertits dins las Escrituras sus lo perilh dins aquela direccion, que degun condamne pas a la lèsta lo movement adventista, coma se foguèsse pas digne de consideracion per son començament umil, o perque los que son apelats grands als uèlhs del mond an pas sostengut la causa. Al contrari, que totes pesen atentivament sas revendicacions. La vertat es d'una valor inestimabla, en comparason de la quala las meras opinions dels òmes son pas que de palha sens valor.