Capítol 2 — Lo Plan del Salut Desvolopat

GSAM 38.1«L'espèr ajornat fa malaut lo còr: mas quand lo desir arriba, es un arbre de vida.»¹ «Car aital ditz lo Senhor dels ostes: Encara un còp, d'aquí a un pauc, e farai tremolar los cèls, e la tèrra, e la mar, e lo sèc; e farai tremolar totas las nacions, e lo Desir de totas las nacions vendrà: e emplenarai aquesta ostal de glòria, ditz lo Senhor dels ostes.»²

GSAM 38.2Dempuèi lo temps qu'Adam foguèt caçat del jardin d'Eden e de l'arbre de vida, las paraulas adreçadas a Satan a prepaus de la descendéncia de la femna — « T'esclafarà lo cap » — an donat l'esper de la desfacha finala del diable, de la ruïna de sos plans malicioses, e d'una restauracion a l'arbre de vida. L'Esperat — la Descendéncia prometuda — es vengut aital lo « Desir de totas las nacions ».

GSAM 38.3Dins la citacion çai sus d'Aggeu, sembla que la venguda d'Aqueste Desirat es ligada al temps que lo Senhor tremolarà a l'encòp los cèls e la tèrra. Pau, en escrivent als Ebrieus, plaçèt aquel tremolament dins l'avenidor, disent: «Encara un còp, tremoli non solament la tèrra, mas tanben lo cèl. E aquela paraula, Encara un còp, significa la supression de las causas que son tremoladas, coma de las causas que son fachas, per que demòren las causas que pòdon pas èsser tremoladas. Per aquò, recebent un reialme que pòt pas èsser remogut, agam la gràcia, per la quala poscam servir Dieu d'un biais agradiu, amb reveréncia e pietat.»³ Aqueste lengatge concernent l'un sol tremolament, encara a venir, sembla de lo plaçar en ligam estrech amb l'establiment final del reialme de Dieu, jos Crist, la Grana prometuda, « lo Desir de totas las nacions ».

GSAM 39.1La restauracion que deu èsser complida per mejan de Crist se pòt veire clarament dins aquestes darrièrs jorns per totes los que an tota la Bíblia dubèrta davant eles. Èra pas aital amb los ancians. La paraula del Senhor venguèt a eles, « precept sus precept, precept sus precept ; linha sus linha, linha sus linha ; aquí un pauc, e aquí un pauc. »⁴ Alara, dins la revelacion que lor foguèt facha del plan de salvacion, èra coma lo camin dels justes, «coma una lutz que brilha, que brilha mai e mai fins al jorn perfècte».⁵ Es doncas d'un grand interès de traçar brèvament lo desvolopament progressiu d'aquel plan cap al sieu pòble ancian.

GSAM 39Lo retard pas revelat al començament

GSAM 39.2Lo Senhor non retardèt pas d'un còp lor espèr, fasent lor còr malaut en lor revelant que serián centenats d'annadas abans qu'arribèsson a la consumacion de lors espèrs dins la Grana prometuda. Dels fachs registrats dedusissèm qu'èran autorizats a pensar que lo primièr enfant nascut seriá aquela Grana : e que plan lèu, d'una manièra o d'una autra, l'Eden seriá restaurat, e que tornarián aver accès a l'arbre de la vida. Quand Cain nasquèt, Èva exclamèt: «Ai obtengut un òme del Senhor.»⁶ Qualques erudits ebreus testimònian que, literalament e completament rendut, lo tèxte ditz: «Ai obtengut un òme, lo Senhor.» Es a dire: Aquí es la Grana que deu far aquela òbra senhoriala de derrotar Satan. Cap de testimòni existís d'una tala expression de la part d'Èva quand Abel nasquèt. Podiá, e naturalament auriá supausat, que lo primièr-nascut èra lo que deviá complir la promesa. Cossí sas esperanças devèron s'afondrar, e quitament morir, a mesura que lo caractèr de Cain se desvolopava, e que vesèt son camin malefic que finalament menèt a la mòrt de son fraire. Abans qu'Abel foguèsse tuat, devon aver recebut qualques luses e coneissenças concernent lo sacrifici futur que seriá fach en lor nom; perque Abel, coma divinament instruit, portèt son anhel en ofrenda, mentre que Cain, qu'aviá estat ensenhat parièr a son fraire, portèt una ofrenda dels fruchs de la tèrra, e aquò quitament mesclat amb l'esperit de colèra e de gelosiá. L'ofèrt d'Abel èra mai acceptable que lo de Cain, perque èra fach « per la fe », e d'el Pau escriv: « El, mòrt, parla encara. »⁷

GSAM 40Es Set la Grana?

GSAM 40.1Après la mòrt d'Abel, Set nasquèt, quand l'esperança reviscolèt; «perque Dieu,» diguèt Èva, «m'a designat una autra grana en plaça d'Abel, que Cain tuèt.»⁸ Puèi, Set foguèt comptat dins la linhada d'Adam. (Vejatz Genèsi 5:3.) Cain, lo vertadièr primogènit, es pas comptat dins l'arbre genealogic. Plan probable, Èva supausèt que Set èra ara la Grana prometuda. Se vei dins lo raconte qu'après la naissença de Set, los òmes comencèron de se nomenar pel nom del Senhor. (Vejatz la margina de Genèsi 4:26.) Benlèu o faguèron en supausant que Set èra aquel que deviá èsser lo sobeiran final, lo Senhor, e renversar lo domèni usurpat de Satan.

GSAM 40Esperança centrada sus Noè

GSAM 40.2Dins lo brèu recit dels eveniments dempuèi lo temps d'Adam fins a la naissença de Noè, se dona gaire mai que la genealogia de la raça. Amb la naissença de Noè (« lo just », en marge) l'esperança tornèt florir, e lo pòble diguèt: « Aqueste nos confortarà per nòstre trabalh e la pena de nòstras mans, a causa de la tèrra que lo Senhor a maudicha. »⁹ La paraula divina es silenciosa sus cossí, o de quina manièra, esperavan lo reconfort; mas l'esperança existissiá que la malediccion sus la tèrra seriá d'un biais o d'un autre atenuejada. Una coneissença de la maldat que existissiá al temps de Noè, quand los òmes èran destinats a emplenar lo mond de pecat e de violéncia fins que la raça siá esborrada de la tèrra per un diluvi, e que solament Noè e sa familha escapèron a la destruccion; e lo fach qu'èra destinat a avertir lo mond pendent cent vint ans de la destruccion imminenta, tot aquò lor foguèt retengut.

GSAM 41Babel bastida

GSAM 41.1Après lo deluvi, lo pòble foguèt instruit, per mejan de Noè, de repopular la tèrra; mas a mesura que se multipliavan, rebutèron lo plan del Senhor per los governar. Nimrod establiguèt lo reialme de Babel (apèlat puèi Babilònia, lo primièr dels govèrns terrèstres).¹⁰ Un pauc mai tard, lo pòble comencèt la construccion de la torre de Babel, per se far un nom e per empachar d'èsser escampilhats, çò qu'èra tot lo contrari de çò qu'aviá ensenhat lo Senhor, per mejan de Noè. En luòc d'esperar pacientament que lo Senhor complisca sos plans, prenguèron l'afar en man pròpria, quand Dieu confondèt lor lenga, e aital foguèron escampilhats.

GSAM 41Abraham per èsser eretièr del mond

GSAM 41.2En seguissent lo brèu recuèlh fins al desen descendent de Noè, avèm l'apèl d'Abraham, a qui lo Senhor diguèt: «Tota la tèrra que veses, te la donarai, e a ta descendéncia per sempre. E farai ta descendéncia coma la posca de la tèrra: de sòrta que se qualqu'un pòt comptar la posca de la tèrra, alara ta descendéncia tanben serà comptada. Leve-te, camina per lo país dins sa longor e dins sa largor; car te lo donarai. »¹¹ Malgrat aquela promesa a Abraham de possedir lo país, lo Senhor l'assegurèt que moririá. Pau ditz qu'anèt cap a « un luòc que recebria après per eretatge. »¹² Aquesta question de la realizacion de la promesa foguèt sens dobte clarament revelada a Abraham dins una vision de Dieu, pr'amor que «esperava una ciutat que ten de fondaments, que son bastidor e fabricant es Dieu».¹³ Dins Romans 4:13 se ditz que la promesa èra «que siá l'eretièr del mond»; pas dins son estat present, mas lèu o tard, après que tornariá viure.

GSAM 42.1Dempuèi un punt de vista uman, Abraham capitèt pas a veire cossí la descendéncia prometuda podiá èsser son pròpri descendent. Propausèt doncas de designar Eliezer, son intendent, coma descendéncia. Lo Senhor diguèt: «Non pas; mas serà un que sortirà de ton pròpri ventre.» Ara, lo Senhor comença de li revelar que l'òbra finala de sa descendéncia aurà pas una realizacion immediata. Diguèt a Abraham: «Ta descendéncia serà estrangièra dins un país que li apartèn pas, e los servirà; e l'aflictaràn pendent quatre cents ans... E tu aniràs te jonher a tos paires en patz; seràs enterrat dins una bona vielhesa.»¹⁴

GSAM 42.2La femna d'Abraham prepausèt un plan imprudent per accelerar l'acompliment de la promesa; mas après que Isaac foguèt nascut, un filh vertadièr d'Abraham e Sara, sa femna legitima, lo Senhor diguèt d'Ismaèl e de sa maire Agar: «Caça fòra aquesta serviciala e son filh.»

GSAM 42.3Dins l'espròva de la fe d'Abraham amb l'ofrenda d'Isaac sus l'autar, aprenguèt una leiçon sul subjècte de la resurreccion dels mòrts. Se ditz d'el: « Considerant que Dieu podiá lo [Isaac] ressuscitar, quitament d'entre los mòrts; d'ont tanben lo recebèt en figura. »¹⁵

GSAM 42La Grana Vertadièra

GSAM 42.4Abraham foguèt un jorn instruït que la Verai Grana, per la quala totas las nacions serián benesidas, quitament se seriá de sa descendéncia segon la carn, seriá en realitat lo Crist de Dieu; pr'amor que lo Senhor li diguèt pas «sèmences, coma de mantuns; mas coma d'un sol, e a ta Grana, que es lo Crist».¹⁶ L'apòstol Pau diguèt d'aquò: «L'Escritura, prevesent que Dieu justifiquèsse los pagans per la fe, prediquèt abans l'evangèli a Abraham, dichent: En tu seràn benesidas totas las nacions.»¹⁷ La promesa facha a Abraham foguèt renovada a Isaac e a sa descendéncia,¹⁸ e tanben a Jacòb.

GSAM 42.5Coma Jacòb aviá dotze filhs, la question se pausariá naturalament ara: per qual se deu traçar la linhada de la vertadièra Grana? Dins lo testimòni inspirat portat per Jacòb sus sos filhs, l'afar foguèt reglat: «Lo sceptre se'n anirà pas de Juda, ni un legislator d'entre sos pès, fins que venga Silò; e a el serà la congregacion dels pòbles.»¹⁹ Per lo compliment d'aquò, cal notar aicí que los Israelitas, malgrat èsser jos la dominacion de divèrsas nacions, avián lo drech d'aver lor Sanhedrin. Aital, Juda — la tribu dels Jueus nomenada aital d'après Juda — aviá una cèrta votz dins lor govèrn fins que Silò (Crist) venguèsse realament.

GSAM 43Lo Temps Amagat

GSAM 43.1Los patriarcas avián qualques coneissenças sus la restauracion e sus la Semença prometuda; mas quand o per quant de temps abans vendriá demorava encara amagat per eles. A mesura que la descendéncia de Jacòb se multiplicava en Egipte, e que l'Assirian — Faraon (Isaïas 52:4) — que « coneissiá pas Josèp »,²⁰ los oprimissiá, lors esperits se viravan naturalament cap als 400 (en realitat 430) ans mencionats a Abraham coma lo periòde que cobrissiá lors afliccions e lor sejorn coma estrangièrs, esperant que la liberacion d'aquò menariá a l'eretatge promés.

GSAM 43.2Quand Moïses nasquèt, sos parents vegèron qu'èra «un bèl enfant».²¹ Una lutz lor deguèt èsser donada que seriá, jos Dieu, lo liberator d'Israèl de lor esclavatge crudèl. Sens dobte, aquela coneissença foguèt transmesa a Moïses; car quand, a l'edat de quaranta ans, decidiguèt plenament d'anar amb los Israelitas oprimits, e de patir l'afliccion amb eles puslèu que d'èsser nomenat filh de la filha de Faraon e eretièr del tròn egipcian,²² e quand comencèt de plaidejar la causa de son pòble, e que per sa defensa tuèt un Egipcian, s'estonèt fòrça que reconeguèsson pas son òbra; «car supausava que sos fraires aurian comprés cossí Dieu, per son biais, los liberariá.»²³

GSAM 44.1Quand venguèt lo temps del Senhor per que los Israèlitas sortiguèsson d'Egipte, partiguèron, e a la data prevista, jorn per jorn. Exòde 12:40, 41. Podián pas aver considerat Moïses coma lor darrièr sobeiran e la descendéncia a qui la promesa foguèt facha, perque èra de la tribú de Levi, e aviá pas Jacòb, dins sa prediccion inspirada, declarat que Juda seriá lor sobeiran fins a la venguda de Silò?

GSAM 44« Lo Veirai, mas pas ara. »

GSAM 44.2Quand los Israèlitas èran en camin cap a Canan, Balac, lo rei de Moab (un descendant de Lot), apelèt Balaam per maudir Israèl. Lo Senhor transformèt sa malediccion en una benediccion, per la quala recebèron una lutz suplementària, concebuda per dissipar l'idèa que la liberacion finala de l'usurpacion de Satan seriá immediata a lor entrada en Canan. Lo raconte de l'Escritura ditz que Balaam, dins una vision de Dieu, diguèt: «Lo veirai, mas pas ara; lo contemplarai, mas pas prèp: una Estela sortirà de Jacòb, e un Sèpter se levarà d'Israèl, e percutarà los caires de Moab, e destrusirà totes los filhs de Set.»²⁴

GSAM 44.3Aquesta descendéncia nombrosa que sortiguèt d'Abraham es mencionada per Pau d'aquesta manièra: «Per aquò, d'un sol, e d'el gaireben mòrt, sortiguèron tant coma las estelas del cèl en multitud, e coma la sabla de la riba de la mar innombrabla. Totes aqueles moriguèron dins la fe, sens aver recebut las promessas, mas las vegèron de luènh, ne foguèron persuadits, las abracèron e confessèron qu'èran estrangièrs e pelegrins sus la tèrra.»²⁵

GSAM 44.4Lo còr d'Israèl aviá pas besonh de s'aflaquir ni d'èsser descoratjat per la prediccion de Balaam que la consumacion de lor esperança es «pas ara,» ni «pròcha;» perque lo Senhor, pas gaire de temps abans aquesta profecia, aviá donat sa pròpria vida en gatge que l'estat gloriós vendriá finalament. Per Moïses diguèt: «Mas tan segur coma vivi, tota la tèrra serà emplida de la glòria del Senhor.»²⁶ Als jorns del profèta Abacuc, 863 ans mai tard, la meteissa vertat foguèt reiterada, mas parlada coma un eveniment encara futur: «perquè la tèrra se emplirà de la coneissença de la glòria del Senhor, coma las aigas cobrisson la mar.»²⁷

GSAM 45Lo servici del santuari, un tipe del vertadièr

GSAM 45.1Quand lo Senhor menèt Israèl fòra d'Egipte, proclamèt davant tot lo camp son lei de preceptes morals e lor donèt una còpia sus de pèiras gravada amb son pròpri det, per que foguèsson totjorn dirigits cap a aquel Salvador que finalament se sacrificariá per eles; e per la vertut de son sang preciós, que lors pecats foguèsson purificats, faguèt bastir un santuari dins lo desert. Aquel tabernacle, o santuari, dins tota sa construccion, Moïses foguèt admonit de lo far exactament coma lo modèl que lo Senhor li aviá mostrat sus la montanha.²⁸ Lo servici dins aquel santuari èra una ombra del servici vertadièr de Crist dins lo santuari celèst.²⁹ Mentre que lo proposit de Dieu dins las ofèrtas e los sacrificis del santuari èra de mantenir davant los òmes l'ombra de las «bonas causas a venir»,³⁰ l'esfòrç de Satan èra de menar lo pòble a considerar l'ofèrta ela meteissa, en plaça de Crist e de son servici real, del qual aquò èra sonque un exemple. Aital, cercava de los menar a far fisança a lors pròpris òbras per la salvacion.

GSAM 45.2Èra la volontat del Senhor d'èsser lo sobeiran de son pòble, los Israelitas, de menar lors batalhas e de soméser las nacions. Aviá son metòde de govèrn, coma o mòstra lo tèxte seguent: «Quand aguèt destruit sèt nacions dins la tèrra de Canaan, ne partegèt la tèrra a eles al sort. E aprèp aquò, lor donèt de jutges pendent aperaquí l'espaci de quatre cents cinquanta ans, fins a Samuel lo profeta.»³¹

GSAM 45Israèl demanda un rei

GSAM 45.3Los Israelitas evidentament aimavan pas la manièra que lo Senhor los governava. Pasmens, èra son projècte e sa volontat que foguèsson un pòble particular, diferent de totes los autres a l'entorn d'eles. S'aguèsson seguit estrictament sas instruccions, las nacions quitament aurián dich d'eles: «De segur, aquesta granda nacion es un pòble savi e comprenent. Car quina nacion es tan granda que aja Dieu tan pròche d'ela, coma lo Senhor nòstre Dieu o es dins tot çò que l'apelam?»³²

GSAM 46.1Dins lor insatisfaccion, li demandèron a Samuel que lor nomenèsse un rei, e lo Senhor diguèt a Samuel: « M'an rebutat, per que regne pas sus eles. »³³ De nòu li diguèron a Samuel, e un pauc mai imperativament: « Ara, faguètz-nos un rei per nos jutjar coma totas las nacions. »³⁴ Samuel lor presentèt amb suènh l'opression que vendriá sus eles se tenián un rei, mas « pasmens lo pòble refusèt d'obesir a la votz de Samuel; e diguèron: Non; mas aurem un rei sus nosautres; per que siam tanben coma totas las nacions; e que nòstre rei nos jutge, e marche davant nosautres, e menèsse nòstras batalhas. »³⁵

GSAM 46.2Aital aguèron de reis per los governar pendent aperaquí cinc cents ans, d'en primièr coma un sol reialme jos Saül, David e Salamon, puèi coma dos reialmes separats, Israèl e Juda. Plan pauc de lors reis foguèron bons e justes, mas la màger part foguèron malvats, menant lo pòble a l'idolatria e a d'iniquitats grèvas. Aital, lo pòble èra pas solament coma las nacions a l'entorn d'eles per aver un rei, mas tanben coma elas dins la malícia, en abandonant lo Dieu de lors paires, e en adorant d'idòls e las ostas del cèl.

GSAM 46.3Lo Senhor diguèt d'aqueste règne reial, per la boca del profeta Oseas: « Ò Israèl, t'es destruït tu meteis; mas en ieu es ton ajuda. Serai ton rei; ont es un autre que te pòsca salvar dins totas tas vilas? E tos jutges, dels quals diguèras: Donatz-me un rei e de prínceps? Te donèri un rei dins ma colèra, e lo levèri dins ma furor. »³⁶

GSAM 47Lo Reialme Capvirat

GSAM 47.1Aqueste règne reial contunhèt fins que los Caldèus cremèron Jerusalèm, prenguèron los vases del temple e menèron Juda captiu a Babilònia, ont demorèron setanta ans, coma o aviá predich contra eles. A la fin d'aqueste règne monarquic, lo Senhor diguèt pel profeta Ezequièl a Sedecias, lor darrièr rei, « Príncep profan e malvag d'Israèl, que ven ton jorn, quand l'iniquitat aurà fin, aital ditz lo Senhor Dieu: Tira lo diadèma, e cava la corona: aquò serà pas mai parièr: exalta lo que es bas [lo sobeiran de Babilònia], e abaissa lo que es naut [aqueste sobeiran fòrça s'exalta de la tribú de Juda]. Capvirarai, capvirarai, capvirarai: e i aurà pas pus, fins que venga aquel a qui aparten lo drech; e li lo donarai.»³⁷

GSAM 47.2Aqueste sobeiran legitim, la vertadièra Grana, es lo Crist. D'el, lo profeta Michèu escriguèt: «Tu, ò tor de la manada, fortalesa de la filha de Sion, a tu vendrà, quitament lo primièr domèni [lo domèni sus la tèrra, restablit en Crist]: lo reialme vendrà a la filha de Jerusalèm.»³⁸

GSAM 47.3Quand Israèl perdèt lo sceptre, passèt dins las mans del rei de Babilònia. Coma foguèron successivament jos la dominacion de la Medo-Pèrsia, de Grècia e de Roma, lo reialme foguèt tres còps capvirat. Al temps del règne de Cesar Auguste, emperaire de Roma, Crist, l'eiretièr legitim del tròn de David,—la vertadièra Grana de la femna, d'Abraham e de David,—nasquèt, e del biais predich.

GSAM 47.4Per que lo pòble sàpia que lo Sovran legitim, la Verai Grana, èra mai qu'un òme mortal ordinari amb un reialme efemèr, lo Senhor inspirèt lo salmista per escriure: «Lo farai mon primogènit, superior als reis de la tèrra. Ma misericòrdia la li gardarai per sempre, e mon aliança se mantendrà ferma amb el. Farai tanben que sa descendéncia dure per sempre, e son tròn coma los jorns del cèl.» «Sa descendéncia durarà per sempre, e son tròn coma lo solelh davant ieu. Serà establit per sempre coma la luna, e coma un testimòni fidèl dins lo cèl.»³⁹

GSAM 48.1Dins la profecia d'Isaïas legissèm mai a prepaus d'aqueste Sobeiran coma seguís: «Un enfant nos es nascut, un filh nos es donat: e lo govèrn serà sus son espatla; e son nom serà nomenat Meravilhos, Conselhièr, Dieu fòrt, Paire eternau, Príncep de la Patz. De l'aument de son govèrn e de sa patz i aurà pas de fin, sul tròn de David, e sus son reialme, per lo regir, e per l'establir amb justícia e equitat d'ara enlà e per sempre. Lo zel del Senhor de las ostas o realizarà. »⁴⁰

GSAM 48Translacion d'Enoc e d'Elia

GSAM 48.2Se tròban de cas registrats de personas de l'Antiquitat que foguèron enlevadas al cèl sens tastar la mòrt. D'Enòc, lo setèn dempuèi Adam, se ditz que « caminèt amb Dieu : e ja non èra ; perque Dieu l'enlevèt. »⁴¹ « Per la fe, Enòc foguèt enlevat per non pas veire la mòrt ; e se trobèt pas, perque Dieu l'aviá enlevat ; car abans son enlevament aguèt aquel testimòni, que agradava a Dieu. »⁴²

GSAM 48.3Encara, mentre qu'Elia e Eliseu caminavan ensems, «arribèt que, mentre que contunhavan d'anar e de parlar, vaquí, apariguèt un carri de fuòc e de cavals de fuòc, que los separèron ambdós; e Elia montèt al cèl dins un torbilh de vent. E Eliseu o vegèt, e cridèt: Mon paire, mon paire, carriòt d'Israèl, e sos cavalièrs! E lo tornèt pas veire.»⁴³

GSAM 48.4Enoc profetizèt sus la venguda del Crist coma jutge de tota la tèrra, amb aquestas paraulas: «Vejatz, lo Senhor ven amb de desenats de milièrs de sos sants, per far lo jutjament sus totes, e per convéncer totes los impies d'entre eles de totas lors accions impias qu'an comés impiament, e de totas lors paraulas duras que los pecadors impies an dichas contra el.»⁴⁴

GSAM 49Job ensenhèt la venguda del Senhor

GSAM 49.1Job, que se supausa qu'a viscut al temps de Moïses, aviá qualques coneissenças sus la venguda del Crist e la resurreccion; perque diguèt: «Oh, se mas paraulas foguèsson ara escrichas! O que foguèsson estampadas dins un libre! Que foguèsson gravadas amb una pluma de fèrre e de plomb dins la ròca per totjorn! Car sabi que mon Redemptor viu, e que se levarà al darrièr jorn sus la tèrra; e encara que, après ma pèl, los vèrmes destrusiscan aqueste còrs, dins ma carn veirai Dieu: que lo veirai per ieu meteis, e mos uèlhs lo veiràn, e non pas un autre.»⁴⁵

GSAM 49Lo Tron de David, lo Tron del Senhor

GSAM 49.2Lo tròn de David èra apelat lo tròn del Senhor. «Salamon sètèt sus lo tròn del Senhor coma rei en plaça de David son paire.»⁴⁶ Lo Senhor aviá «jurat per un jurament a el [David], que del fruch de sas ancas, segon la carn, suslevariá lo Crist per sètar sus son tròn: el, veissent aquò d'avança, parlèt de la resurreccion del Crist, que son arma demorèt pas en infèrn, ni sa carn vegèt pas la corrupcion.»⁴⁷ E se ditz encara del règne futur de Crist: Seurà sus lo tròn de David. (Vejatz Isaïas 9:7.) De nòu, «Los reis de la tèrra se meton, e los governants se conselhan ensems contra lo Senhor e contra son Ungit.... Mas ai plaçat mon rei sus mon mont sant de Sion. Declararai lo decret: lo Senhor m'a dich: Tu es mon filh; uèi t'ai engendrat.»⁴⁸ De nòu, «Lo Senhor a dich a mon Senhor: Assèta-te a ma drecha, fins que faga de tos enemics lo pedestal de tos pès.»⁴⁹

GSAM 49Los Josieus perplexes

GSAM 49.3Aquestes tèxtes perplexèron los Josieus. Aquí i aviá un problèma que podián pas resòlver: se David l'apelava Senhor, cossí èra alara son filh? Cossí podiá èsser un enfant nascut de la semença de David, e pr'aquò èsser Enmanuel—Dieu amb nosautres? Pasmens, Isaïas, lor pròpri profeta, declarèt: «Una vergin concebrà, e metrà al mond un filh, e li donarà lo nom d'Enmanuel.»⁵⁰

GSAM 50.1Crist sabiá plan la question que metriá en silenci los Farisèus murmuraires, d'aquí que lor demandèt: «Que pensatz-vos del Crist? De qual es filh? Li diguèron: Lo filh de David. Lor diguèt: Cossí doncas David, en esperit, lo nomena Senhor, en disent: Lo Senhor diguèt a mon Senhor: Assetatz-vos a ma drecha, fins que faga de vòstres enemics lo sòc de vòstres pès? Se David donc lo nomena Senhor, cossí es son filh ?»⁵¹

GSAM 50.2Se fa tornar a aquel subjècte dins lo Psalm 45:6, 7: «Ton tròn, ò Dieu, es per totjorn e totjorn: lo sceptre de ton reialme es un sceptre de justícia. Amas la justícia e òdis la malícia: per aquò Dieu, ton Dieu, t'a oinhut amb l'òli de jòia al dessús de tos parièrs.»⁵² Amb aquelas Escrituras davant l'esperit, lo pòble judaïc devèt aver agut de concepcions exaltadas del caractèr del futur Governant e Restaurator. Podiá pas èsser autrament.

GSAM 50La Grana d'Origen Divina

GSAM 50.3Una instruccion precisa foguèt donada concernent Crist e sa naissença, pr'amor que lo Senhor, per mejan del profeta Michèu, designèt son origina divina e quitament lo pichon vilatge ont seriá nascut: « Mas tu, Betelèm d'Efrata, e mai siás pichon entre los milièrs de Juda, d'en tu me sortirà aquel que serà lo governant d'Israèl; sos començaments son dempuèi de temps immemorial, dempuèi de tota eternitat » (en marge, en ebraïc, de « los jorns de l'eternitat »).⁵³

GSAM 50La Preséncia de Dieu Manifestada dins lo Shekinah e lo Nívol

GSAM 50.4Mai tard dins l'istòria dels Israelitas, quand Salamon aguèt acabat la construccion del temple, que diguèt que deviá èsser extrèmament « magnific », lo shekinah de la glòria de Dieu prenguèt sa plaça entre los querubins al dessús del sètge de la misericòrdia. Lo recit ditz qu'a la dedicacion del temple, quand los prèires sortiguèron del luòc sant, « lo nívol empliguèt la casa del Senhor, de sòrta que los prèires podián pas servir a causa del nívol: perque la glòria del Senhor aviá emplit la casa del Senhor. »⁵⁴ La preséncia del Senhor dins aqueste temple èra manifesta als uèlhs del pòble dins lo nívol de glòria. Lo Senhor respondèt a la pregària de Salamon en aquesta ocasion, e li diguèt: «Ai ausit ta pregària, e ai causit aqueste luòc per ieu meteis per una ostal de sacrifici.»⁵⁵

GSAM 51.1Lo pòble pecèt, se faguèt idolòtra, e per consequéncia sa vila e son santuari foguèron en ruïnas pendent setanta ans. Après la captivitat, lo temple foguèt rebastit jos la man de Zorobabel. Malgrat èsser inferior en esplendor a aquel bastit per Salamon, lo Senhor diguèt d'el per son profèta: «La glòria d'aquesta darrièra ostal serà mai granda que la de la primièra.»⁵⁶ Aquesta ostal foguèt embellida per Èròdes, e dins sos patis lo Salvador ensenhèt. L'ostal primièr aviá un nuatge de glòria que representava lo Senhor, mas dins lo segond venguèt lo Salvador meteis, lo Fautor de totas causas.

GSAM 51Règne gloriós del branc de Jessè

GSAM 51.2Per los que espèran e esperan al temps d'Isaïas, las representacions, a travèrs sa profecia, de las causas gloriosas ligadas a la redempcion finala devon èsser estadas una font de fòrça e d'encoratjament. Aquelas profecias delinean de nòu amb la mai granda clartat la linhada d'ont deu venir aquel Liberator esperat, coma seguís: « E un germen sortirà del tronc d'Isaï, e una branca butarà de sas rasigas: e l'Esperit del Senhor se pausarà sus el, l'esperit de saviesa e d'entendement, l'esperit de conselh e de fòrça, l'esperit de coneissença e de la paur del Senhor; e li donarà una compreneson rapida dins la paur del Senhor; e jutjarà pas segon çò que veiràn sos uèlhs, ni reprendrà pas segon çò qu'ausiràn sas aurelhas: mas amb justícia jutjarà los paures, e reprendrà amb equitat pels manses de la tèrra: e fraparà la tèrra amb lo baston de sa boca, e amb l'alen de sas labras tuarà los malvats.»⁵⁷

GSAM 52La Resurreccion Ensenhada pels Profètas

GSAM 52.1Lo profeta Isaïas ensenhèt tanben la doctrina de la resurreccion dels mòrts, dins aquestas paraulas reconfortantas: « Dins aquesta montanha, lo Senhor de l'ostau farà a totes los pòbles un festin de causas grassas, un festin de vins suls lies, de causas grassas plenas de moèlh, de vins suls lies plan rafinats. E dins aquesta montanha destruirà la fàcia del vel que cobrís totes los pòbles, e lo vel que s'espandís sus totas las nacions. Engolirà la mòrt dins la victòria; e lo Senhor Dieu essugarà las lagremas de totas las caras; e levarà de tota la tèrra lo repròchi de son pòble; perque lo Senhor o a dich. E se dirà aquel jorn: Vesètz, aqueste es nòstre Dieu; l'avèm esperat, e nos salvarà: aqueste es lo Senhor; l'avèm esperat, serèm gaujoses e nos regaudirem de son salvament.»⁵⁸

GSAM 52Lo Reialme de la Tèrra Renovada

GSAM 52.2Lo meteis profeta ditz qu'es una tèrra renovelada ont lo reialme final s'establirà: «Car, vaquí, crèi de cèls nòus [cèls atmosferics] e una tèrra nòva; e lo primièr serà pas remembrat, ni vendrà a l'esperit [margina, ebraïc, “venir sus lo còr”, es a dire, èsser desirat tornarmai]. Mas vosautres, regaudissètz-vos e vos alegratz per sempre de çò que crèi: car, vejatz, crèi Jerusalèm per èsser una jòia, e son pòble una gaug. E me regaudirai de Jerusalèm, e me gaudirai de mon pòble: e la votz del plor se sentirà pas pus en ela, ni la votz dels crits. D'ara enlà [dempuèi lo temps que la tèrra nòva es creada], i aurà pas pus de mainatge de jorns [un enfant de corta vida], ni de vièlh que complirà pas sos jorns [vièlhesa prematura]: car lo mainatge morirà a cent ans [a l'epòca que los òmes atenhian de vidas de nòu cents ans, los enfants podián aver cent ans]; mas lo pecador, a cent ans [dins los darrièrs ans d'una vida de cent ans], serà maleit. [Los que morisson al moment que la tèrra nòva es establida son los que perisson dins la “perdicion dels òmes impies.” 2 Pèire 3:7.] E bastiràn de ostals, e i demoraràn; e plantaràn de vinhas, e ne manjaràn lo fruch. Bastiràn pas, e un autre i demorarà; plantaràn pas, e un autre manjarà: perque los jorns d'un arbre [l'arbre de vida, Septuaginta] son los jorns de mon pòble, e los meus elegits gaudiràn longament del trabalh de lors mans.»⁵⁹

GSAM 53.1Ezequièl agacha a travèrs la longa perspectiva del temps fins a la resurreccion dels mòrts. Per el, lo Senhor ditz: «Vesètz, o mon pòble, dobrirai vòstras tombas, e vos farai montar de vòstras tombas, e vos menarai dins la tèrra d'Israèl.»⁶⁰

GSAM 53« A portat nòstras doleurs »

GSAM 53.2A Isaïas, lo profeta de l'evangèli, foguèt revelada mai completament l'espròva, las sofrenças e la mòrt del Salvador en favor dels òmes. « Qual », ditz lo profeta, « a cregut nòstre rapòrt? E a qual es estada revelada lo braç del Senhor? Car el creisserà davant el coma un plant tendre, e coma una raiç sortida d'un sòl sec: a pas ni forma ni beltat; e quand lo veirem, i a pas de polidura que nos faga desirar. Es mespresat e regetat dels òmes; un òme de dolors, e acostumat a la dolor: e nos amagàrem de el coma se nos amagàrem la cara; es mespresat, e lo teniam pas en compte. De segur, a portat nòstras afliccions, e a pres sus el nòstras dolors; mas nosautres lo consideràvem castigat, percutat per Dieu e afligit. Mas foguèt nafrat per nòstras transgressions, esmagat per nòstras iniquitats; lo chàstig que nos donava la patz èra sus el; e per sas nafras sèm garits.»⁶¹

GSAM 53.3Aqueles eveniments tan meravilhoses se debanaràn en mon temps? lo pòble, coma lo profeta, aurián pogut demandar. La responsa seriá estada, Ara non se passaràn; lo temps de la venguda d'aqueste grand Liberator es pas encara arribat; mas ditz lo profeta, «Tos uèlhs veiràn lo Rei dins sa beutat; veiràn la tèrra qu'es fòrça luènh.»⁶²

GSAM 54Las profecias de Daniel revèlan l'avenidor

GSAM 54.1Foguèt, pasmens, per mejan del profeta Daniel que lo Senhor comencèt d'instruire son pòble concernent los reialmes consecutius que devrián sorgir e regnar fins a l'establiment de son reialme etern; e de revelar un periòde de temps especial, dempuèi un eveniment encara a venir, fins a l'aparicion efectiva e la supression del Messias. L'interpretacion del sòmi de Nabucodonosor revelèt que los quatre reialmes que devian governar lo mond demesirián en poder e grandor a la proporcion de la valor demesissenta de l'aur, de l'argent, del bronze e del fèrre; e que finalament l'estat brisat e desunat dels reialmes seriá comparable a la fragilitat del fèrre mesclat amb d'argila fangosa. Alara deviá venir lo reialme dels cèls que seguiriá la reduccion d'aqueles reialmes que vendrián coma la palha de la batuda d'estiu, de sòrta que se trobariá pas de plaça per eles, mentre que lo reialme de Dieu empleniriá tota la tèrra.

GSAM 54.2Puèi, dins la vision del setèn capítol, jos los simbòls de las quatre bèstias grandas, lo meteis terren es tornat cobrir, e d'autras caracteristicas d'aqueles reialmes son presentadas. Dins aqueste capítol se traça la carrièra e l'òbra del poder de la « pichona còrna » que deviá sorgir, après la division del quatren reialme en dètz parts, renversant o sometent tres d'elas per s'establir coma un sobeiran espiritual sus totas. Aqueste poder papal deu contunhar dins l'estat devesit e fragil del quatren reialme, e mai pendent 1260 ans. Aital foguèron revelats d'eveniments que s'estendon fins al temps que lo Crist recep lo reialme de son Paire, e lo dona als sants de l'Altíssim; un reialme que finalament regnarà sus tota la tèrra, e que demorarà per sempre.

GSAM 55Los Dos Mila Tres Cents Jorns

GSAM 55.1Al capítol uèch de Daniel, jos la vision del marran, de la cabra, e de la « pichona còrna que venguèt fòrça granda », lo profeta es tornarmai menat fins a la fin dels temps. Als vèrsets 13 e 14, son atencion es portada sus un periòde de temps — 2300 jorns — que s'estend fins al jutjament. Èra un periòde de temps long, e aital lo profèta o comprenguèt; car l'àngel l'informèt que la vision èra encara per fòrça jorns. Encara cap de data èra pas estada donada pel començament dels jorns, e es per aquò que clava lo capítol en disent: «Foguèri estonat de la vision; mas degun la comprenguèt pas.»

GSAM 55Las Setanta Setmanas fins al Messias

GSAM 55.2Lo noven capítol conta cossí l'àngel venguèt a Daniel, en responsa a sa peticion, per li donar d'abiletat e de compreneson. L'informèt d'un periòde de setanta setmanas. Seissanta-nòu d'aquestas setmanas d'annadas [çò qu'es, nos dison, lo sens del mot shevooim, rendut per « setmanas »] s'estendrián fins al Messias. Lo punt a partir del qual lo periòde deviá començar, « lo comandament de restablir e bastir Jerusalèm », èra pas encara estat donat. Se pausa la question : cossí Daniel podiá saber ont las seissanta-nòu setmanas s'acabarián ? Dins lo dotzen capítol, la question del temps es tornada considerar, e a sa question : « Quina serà la fin d'aquestas causas ? », li es dich d'anar son camin, perque los mots son « claus e segelats fins al temps de la fin », quand los « sages comprendràn ».

GSAM 55.3Sens dobte, aquesta question del temps es un dels exemples a que fa allusion l'apòstol Pèire quand ditz: «Del qual salut los profètas an cercat e investigat diligentament, los quals profetizèron de la gràcia que vendriá per vosautres: cercant qué, o de quin tipe de temps, l'Esperit de Crist que èra en eles significava, quand testimoniava d'avança las passions de Crist, e la glòria que i deviá seguir.»⁶³

GSAM 56Sòrt dels impius

GSAM 56.1Malachias, lo darrièr dels profetas de l'Ancian Testament, daissa una descripcion emocionanta de la destruccion finala dels malvats: «Vejatz, lo jorn ven que brulharà coma un forn; e totes los orgulhoses, e quitament totes los que fan lo mal, seràn de palha; e lo jorn que ven los brulharà, ditz lo Senhor de las ostas, que los daissarà ni raïc ni branca. Mas per vosautres que crentatz mon nom, se levarà lo Solelh de justícia amb la garison dins sas alas : e vosautres sortiretz, e crèisseretz coma de vedèls de l'estable. E treparetz los malvats ; car seràn cendre jos la sola de vòstres pès lo jorn que farai aquò, ditz lo Senhor dels ostes. »⁶⁴

GSAM 56.2Amb totes aqueles faches enregistrats dins l'Ancian Testament en possession dels Israelitas, que desvelavan a eles tantas caracteristicas del plan de salvacion, quant grand deguèt èsser l'interès dels estudiants diligents de la paraula quand vegèron e realizèron que s'aprochavan del temps que aquela Grana prometuda vendriá. Mentre que las massas, e quitament aqueles que legissián las Escrituras dins las sinagogas cada Sabbat, comprenián pas la paraula (Actes 13:27), los devòts e estudioses, que cercavan fidèlament las Escrituras jos la guida de l'Esperit, pregavan sens dobte fervorosament, coma o faguèt l'apòstol Joan dins aquesta dispensacion, «Ven, Senhor Jèsus, e ven lèu.»